Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 3

I. Đọc hiểu (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Gần trưa, Chiêu Minh vương hộ tống nhà vua tiễn Trần Quốc Tuấn ra bến Đông làm lễ tế cờ xuất sư. […] Không khí trang trọng đến tức thở. Nhân Tông vái Trần Quốc Tuấn và phán:

- Từ nay việc an nguy của giang sơn xã tắc trẫm xin trao cho Quốc công.

Trần Quốc Tuấn nghiêm trang đáp lễ:

- Lão thần thề không để nhục mệnh của bệ hạ.

Nhân Tông ban kiếm Thượng Phương, trao quyền chém trước tâu sau cho Trần Quốc Tuấn. Nhà vua chăm chú nhìn vị tướng già và thấy Trần Quốc Tuấn quắc thước lạ lùng.

Từ trên đài cao, Trần Quốc Tuấn lặng nhìn các đội quân hàng ngũ chỉnh tề bên dưới. […] Trần Quốc Tuấn thấy tất cả sức mạnh của dân tộc từ nghìn xưa truyền lại nâng cao tâm hồn ông lên khiến cho hai vai ông dư sức gánh sứ mệnh nặng nề. Ông thét lớn:

- Bớ ba quân!

Tiếng dạ vang dậy kinh thành và sông nước.

Trần Quốc Tuấn lại thét tiếp:

- Quan gia đã hạ chỉ cho ta lĩnh cờ tiết chế cùng các ngươi xuất sư phá giặc. Kiếm Thượng Phương đây! -Trần Quốc Tuấn nâng cao kiếm lên khỏi đầu.

- Ai trái mệnh, phản dân, hại nước, ta sẽ nghiêm trị không tha.

Quân sĩ lại đồng thanh dạ ran. Nhân Tông vẫy Dã Tượng lại gần, cầm lấy cái gậy trúc xương cá của Trần Quốc Tuấn. Nhà vua ân cần trao cây gậy cho vị tướng già và dặn dò: […]

- Trọng phụ tuổi đã cao, xin vì trẫm, vì đất nước và trăm họ mà giữ gìn sức khỏe.

(Trích Trên sông truyền hịch, Hà Ân)

(0,5 điểm) Bối cảnh lịch sử của đoạn trích là gì?

(0,5 điểm) Nhân vật Trần Quốc Tuấn được giới thiệu như thế nào trong đoạn trích?

(1,0 điểm) Hành động “thét lớn” của Trần Quốc Tuấn có ý nghĩa như thế nào? Nhận xét về phong thái của Trần Quốc Tuấn.

(1,0 điểm) Nhận xét về ngôn ngữ được sử dụng trong đoạn trích.

(1,0 điểm) Thông điệp chính mà đoạn trích muốn truyền tải là gì?

II. Viết (4,0 điểm)

(2,0 điểm) Viết đoạn văn khoảng 250 chữ nêu cảm nhận của em về tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và khí thế anh hùng của Trần Quốc Tuấn trong đoạn trích Trên sông truyền hịch.

(4,0 điểm) Hãy viết bài văn nghị luận về đạo lí: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” trong quan hệ gia đình và xã hội.