Bộ 10 đề thi cuối học kì 1 Ngữ Văn 10 Cánh diều có đáp án - Đề 3
10 câu hỏi
Tóm tắt phần trước: Sau 18 năm vâng mệnh vua cầm quân ra trận đánh dẹp quân Xiêm, Trương Viên đánh giặc thắng lợi, trở về triều đình ban cho chàng chức Thái tể. Khi vinh quy bái tổ thì thấy gia đình mất tích. Chàng buồn rầu bỏ ra đi, lính hầu đã mời hai mẹ con bà lão hát xẩm vào dinh hát mua vui cho chủ mình.
Trích đoạn đưới đây nằm ở hồi cuối vở chèo, tái hiện cảnh Trương Viên gặp lại Thị Phương và mẹ.
Trương Viên: Vậy con đi tìm ca sĩ về hát cho thầy giải buồn.
Lính Hầu: - Thưa thầy, ở ngoài chợ có hai mẹ con bà lão hát xẩm. Bẩm cô con mù nhưng mà trông được ạ!
Tiếng đế: Sao mù lại trông được?
Lính Hầu: - Trông được là trông ưa nhìn ấy chứ!
Trương Viên: - Ta đương cơn muôn thảm nghìn sầu. Ta nghe hát coi chi con mắt…
Mụ: - Có người gọi vào hát đó con ơi! Đưa tay đây mẹ dắt
(cùng đi vào)
Trình lạy ông,
Mẹ con tôi mù mịt xấu xa
Ông có nghe hát tôi xin động trống.
(với lính): - Cậu ơi, thế hát làm sao?
Lính Hầu: Bà này đến quê mùa! Cơm một thúng, rượu một cha, uống hết lại nài, hát được bao nhiêu thì hát.
Trương Viên: - Con ra bảo bà ấy có sự tình, tình sự gì thì hát cho ông tôi nghe.
Mụ: - Tôi chỉ biết sự tình nhà tôi thôi.
Lính Hầu: - Ừ, bà biết hát sự tình nhà bà.
Thị Phương (hát trần tình)
Trương Viên, Trương Viên
Người chồng tôi là Trương Viên…
Lính Hầu: - Họ, thong thả đã. Nhập vai phải vấn húy. Trương Viên là tên quan lớn, phải hát là Trương Băm, Trương Băm.
Trương Viên: - Thiên hạ, trùng danh, trùng hiệu cũng nhiều. Cứ để cho người ta hát.
Thị Phương (hát tiếp)
Người chồng tôi là Trương Viên
Vua sai dẹp giặc nước Xiêm khơi chừng
Bởi vì đâu chếch nón ả Hằng
Thờ chồng chực tiết khăng khăng chẳng rời
Bởi vì đâu binh lửa tơi bời
Xa miền quê quán, ngụ nơi lâm tuyền
Một mình tôi nuôi mẹ truân chuyên
Quyết liều phận bạc chẳng dám quên ngãi chàng
Gặp những loài ác thú hổ lang
Người rắp làm hại, khấn kêu vang lại lành
Trở ra về quê miếu thần linh
Thần đòi khoét mắt lòng thành tôi kính dâng
Vậy nên mù mịt tối tăm
Nàng tiên dạy hát kiếm ăn qua tháng ngày
Sự tình này trời đất có thấy hay.
Chàng Trương Viên có biết nông nỗi này hay chăng?
Trương Viên: - Nghe tiếng đàn cùng hát
Chuyển động tâm thần
Đường từ mâu có biết chăng, hỡi mẹ?
Thị Phương (nói sử)
Tiền ông thưởng tôi còn để đó
Tôi chẳng hề tiêu đụng một phân
Xin ông đừng nói chuyện tần ngần
Mà tôi mang tiếng không thành danh tiết
Trương Viên: - Nghe tiếng đàn cùng hát
Chuyển động tâm thần
Đường từ mâu có biết chăng, hỡi mẹ?
Thị Phương (nói sử)
Tiền ông thưởng tôi còn để đó
Tôi chẳng hề tiêu đụng một phân
Xin ông đừng nói chuyện tần ngần
Mà tôi mang tiếng không thành danh tiết
Trương Viên: - Tưởng là nhận vợ, vợ lại chẳng nhìn
Đường từ mẫu có biết chăng, hỡi mẹ?
Mụ (nói sử) - Ới con ơi,
Thực chồng con đã tỏ hình dạng như in
Con đừng nói nữa, trước tủi chồng, sau tủi mẹ.
Thị Phương (nói sử)
Thực chồng con đã tỏ
Hình dạng như in
Nào trước khi phu hợp hợp hôn
Những của ấy đưa ra nhận tích.
Mụ: - Ơi này con, vợ con nói: ngày xưa quan Thừa tướng có cho cái gì làm ghi tích không, con đưa cho vợ nó xem để nó nhận.
Trương Viên: - Anh khá khen em mười tám năm nay chẳng có đơn sai
Lòng thương em nhớ mẹ ngậm ngùi
Đây, ngọc kim quyết giao em nhận tích.
(Thị Phương cầm ngọc, ngọc nhẩy lên mắt, mắt sáng trở lại)
Thị Phương: - Quả lòng trời đưa lại
Ngọc nhảy vào, được mắt phong quang
Mẹ ơi giờ con trông được rõ ràng
Chồng con đây đã tỏ.
Mụ: Mẹ mừng con đã yên lành như cũ
Lại thêm mẫu tử đoàn viên
Trời có đâu nỡ phụ người hiền.
Thế mới biết “bĩ” rồi lại “thái”
Trương Viên: Trăm lạy mẹ
Con vâng lệnh trên ra dẹp giặc đã yên
Mười tám năm binh mạng tướng bền
Giờ được làm chức quan Thái tể
Trời xui nên mẹ con gặp gỡ
Mời mẹ về cho tới gia trang
Khi đó sẽ hồi quỳnh khánh hạ.
(hát vãn trò) Tạo hóa xoay vần
Hết cơn bĩ cực đến tuần thái lai
Giời chung, giời chẳng riêng ai
Vun trồng cây đức ắt đài nền nhân
Hễ ai có phúc, có phần
Giàu nghèo tại số, gian truân bởi trời
Phương ngôn dạy đủ mọi nhời.
(Theo Hà Văn Cầu, Tuyển tập chèo cổ, NXB Sân khấu 1999, tr159 – 162)
Nhân vật chính trong trích đoạn trên là ai?
Lính hầu và Mụ
Thị Phương và Trương Viên
Trương Viên và Lính hầu
Trương Viên và Mụ
Dòng nào dưới đây không nêu đúng ý nghĩa của chi tiết vật giao ước?
Làm cho mắt Thị Phương sáng ra
Thể hiện niềm tin tưởng, sự thủy chung
Thể hiện sự cách trở, biệt ly của Trương Viên và Thị Phương
Giúp các nhân vật trong gia đình đoàn tụ
Trích đoạn trên sử dụng kết hợp những cách nói, cách hát nào?
Hát trần tình, hát tiếp, nói sử, hát vãn trò
Hát trần tình, hát hề, nói sử, hát vãn trò
Hát trần tình, hát tiếp, hát sắp đếm, hát vãn trò
Hát trần tình, hát tiếp, nói sử, hát cách
Những lời chỉ dẫn (in nghiêng, đặt trong ngoặc đơn) ở trích đoạn có chức năng gì?
Để người đọc phân biệt được lời của từng nhân vật trong đoạn
Để người đọc biết lai lịch các nhân vật trong tích Chèo
Để người đọc biết nội tâm của các nhân vật trong tích Chèo
Để nói về sự việc hoặc chỉ dẫn về điệu hát mà nhân vật sử dụng
Vì sao Thị Phương lại không tin khi Trương Viên lên tiếng nhận ra mình là vợ?
Vì Thị Phương luôn một mực thủy chung, tiết nghĩa và mắt không nhìn thấy gì
Vì Thị Phương nghe theo lời mách bảo của Mụ
Vì Thị Phương vốn là người đa nghi
Vì cách ứng xử của Trương Viên không đủ cho Thị Phương tin tưởng
Sự việc nào khắc họa rõ nét nhân vật chính và chủ đề của tác phẩm?
Khi lính hầu mời hai mẹ con bà hát xẩm vào hát cho Trương Viên nghe
Khi Trương Viên say mê trước giọng hát của Thị Phương
Khi Trương Viên đưa ra ngọc kim quyết, mắt Thị Phương sáng trở lại
Khi Thị Phương không tin và không nhận Trương Viên
Cái kết của tích chèo Trương Viên có màu sắc kiểu kết thúc của thể loại văn học nào?
Cái kết đầy chết chóc bi thương kiểu bi kịch
Kết thúc có hậu “ở hiền gặp lành” theo kiểu cổ tích
Kiểu kết thúc mở, gợi nhiều ý nghĩa của truyện hiện đại
Kết thúc vui vẻ, đầy tính chất hài hước kiểu hài kịch
Nhận xét nào dưới đây đánh giá đúng về nhân vật Trương Viên và Thị Phương?
Trương Viên nho nhã, tài năng, trung hiếu, nghĩa tình; Thị Phương thủy chung, hiếu thảo, son sắt, giàu đức hi sinh
Trương Viên trung hiếu với mẹ, vô tình với vợ; Thị Phương thủy chung, hiếu thảo, son sắt, giàu đức hi sinh
Trương Viên tài năng nhưng vô cảm; Thị Phương thủy chung, hiếu thảo, son sắt, giàu đức hi sinh
Trương Viên nho nhã, tài năng, trung hiếu, nghĩa tình; Thị Phương thiếu niềm tin, hay hoài nghi
Anh/chị rút ra bài học nào cho bản thân từ đoạn trích đoạn trên? Vì sao?
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về hiện tượng thần tượng của giới trẻ hiện nay.
Gợi ý cho bạn
Xem tất cả
Ngân hàng đề thi