Bài tập Các góc ở vị trí đặc biệt có đáp án
15 câu hỏi
Thế nào là hai góc kề nhau nhỉ?

Sau bài học này chúng ta sẽ giải quyết được câu hỏi trên như sau:
Hai góc kề nhau là hai góc có một cạnh chung và không có điểm trong chung.
a) Quan sát Hình 1 và cho biết hai góc xOy^và yOz^ có:
- Cạnh nào chung?
- Điểm trong nào chung?

b) Hãy đo các góc xOy^, yOz^, xOz^ trong Hình 1 rồi so sánh tổng số đo của xOy^và yOz^ với xOz^.
c) Tính tổng số đo của hai góc mOn^và nOp^ trong Hình 2.
a) Trong Hình 1:

Hai góc xOy^ và yOz^ có cạnh Oy chung và không có điểm trong chung.
b) Đo các góc trong Hình 1, ta được:
xOy^=50o; yOz^=26o; xOz^=76o.
Ta có: xOy^+yOz^=50o+26o=76o.
Do đó, xOy^+yOz^=xOz^.
c) Trong Hình 2:

Ta có: mOn^+nOp^=33o+147o=180o.
Vậy tổng số đo của hai góc mOn^ và nOp^ trong Hình 2 là 180o.
Quan sát Hình 5.

a) Tìm các góc kề với tOz^.
b) Tìm số đo của góc kề bù với mOn^.
c) Tìm số đo của nOy^.
d) Tìm số đo của góc kề bù với tOz^.
Trong Hình 5:
a) Các góc kề với tOz^ là yOz^ , nOz^ , mOz^.
b) Góc kề bù với mOn^ là nOt^.
Khi đó, mOn^+nOt^=180o.
Suy ra nOt^=180o− mOn^=180o− 30o= 150o.
Vậy số đo của góc kề bù với mOn^ là 150o.
c) Tia Oy nằm giữa hai tia On và Ot nên:
nOy^+yOt^=nOt^.
Suy ra nOy^+90o=150o.
Do đó nOy^=150o−90o=60o.
Vậy số đo của nOy^ là 60o.
d) Góc kề bù với tOz^ là mOz^.
Khi đó, tOz^+mOz^=180o.
Suy ra mOz^=180o− tOz^=180o− 45o=135o.
Vậy số đo của góc kề bù với tOz^ là 135o.
Hình 6 mô tả con dao và bàn cắt. Hãy tìm hai góc kề bù có trong hình.

Trong Hình 6: Bàn cắt biểu diễn bởi đường thẳng xz, điểm giao giữa con dao và bàn cắt là điểm O và con dao biểu diễn tia Oy.
Khi đó, xOy^ và yOz^ là hai góc kề bù.
Vậy hai góc kề bù có trong hình là xOy^ vàyOz^ .
Cho hai đường thẳng xy và zt cắt nhau tại O (Hình 7). Ta gọi tia Oy là tia đối của tia Ox và gọi tia Ot là tia đối của tia Oz. Hãy cho biết quan hệ về cạnh, quan hệ về đỉnh của O^1 và O^3.

Quan hệ về cạnh và đỉnh của O^1 và O^1 là:
+ Cạnh Ox của O^1 là tia đối của cạnh Oy của O^3.
+ Cạnh Ot của O^1 là tia đối của cạnh Oz của O^3.
+ O^1 và O^3 có chung đỉnh O.
a) Vẽ hai đường thẳng ab và cd cắt nhau tại điểm I. Xác định các cặp góc đối đỉnh trên hình vẽ.
b) Vẽ xOy^ rồi vẽ tOz^ đối đỉnh với xOy^.
c) Cặp góc xDy^ và zDt^ trong Hình 8a và cặp góc xMz^ và tMy^ trong Hình 8b có phải là các cặp góc đối đỉnh hay không? Hãy giải thích tại sao.

a) Hai đường thẳng ab và cd cắt nhau tại điểm I, ta có hình vẽ:

Ta thấy: tia Ia của góc I1 là tia đối của tia Ib của góc I3;
Tia Ic của góc I1 là tia đối của tia Id của góc I3.
Do đó, góc I1 và góc I3 là hai góc đối đỉnh.
Mặt khác, tia Ia của góc I2 là tia đối của tia Ib của góc I4;
Tia Id của góc I2 là tia đối của tia Ic của góc I4.
Do đó, góc I2 và góc I4 là hai góc đối đỉnh.
b) Cách vẽ:
- Vẽ xOy^ bất kì.

Vẽ tia Ot là tia đối của tia Ox; vẽ tia Oz là tia đối của tia Oy
Khi đó, tOz^ đối đỉnh với xOy^.

c)
- Trong Hình 8a:

Các tia của góc không phải là tia đối của .
Do đó, cặp góc zDt^xDy^ và không phải là cặp góc đối đỉnh.
- Trong Hình 8b:

Tia Ox của góc xMz^ là tia đối của tia Oy của tMy^ nhưng tia Oz của góc xMz^không là tia đối của tia Ot của tMy^ .
Do đó, cặp góc xMz^ và tMy^ không phải là cặp góc đối đỉnh.
Vậy cặp góc xDz^ và zDt^ trong Hình 8a và cặp góc xMz^ và zDt^ trong Hình 8b không phải là các cặp góc đối đỉnh.
Hai chân chống AB và CD của cái bàn xếp ở Hình 9 cho ta hình ảnh hai đường thẳng cắt nhau tại điểm O. Hãy chỉ ra các góc đối đỉnh trong hình.

Trong hình 9:
- Tia OA của AOC^ là tia đối của tia OB của BOD^;
Tia OC của AOC^ là tia đối của tia OD của BOD^ .
Do đó, AOC^ và BOD^ là hai góc đối đỉnh.
- Tia OA của AOD^ là tia đối của tia OB của BOC^;
Tia OD của AOD^ là tia đối của tia OC của BOC^.
Do đó, AOD^ và BOC^ là hai góc đối đỉnh.
Vậy các góc đối đỉnh trong hình là AOC^ và BOD^, AOD^ và BOC^.
Quan sát Hình 10.

a) Hãy dùng thước đo góc để đo O^1 vàO^3. So sánh số đo hai góc đó.
b) Hãy dùng thước đo góc để đo O^2 và O^4. So sánh số đo hai góc đó.
a) Dùng thước đo góc để đo số đo O^1 và O^3, ta được:
O^1=133o; O^3=133o
Do đó O^1=O^3.
b) Dùng thước đo góc để đo số đo và , ta được:
O^2=47o; O^4=47o
Do đó O^2=O^4.
Quan sát Hình 12.

a) Tìm góc đối đỉnh của yOv^.
b) Tính số đo của uOz^.
a) Tia Oy của yOv^ là tia đối của tia Oz của uOz^;
Tia Ov của yOv^ là tia đối của tia Ou của uOz^.
Do đó, yOv^ và uOz^ là hai góc đối đỉnh.
Vậy uOz^ là góc đối đỉnh của yOv^.
b) Từ câu a: yOv^ và uOz^ là hai góc đối đỉnh.
Nên yOv^=uOz^=110o.
Vậy uOz^=110o.
Tìm số đo x của uOt^trong Hình 12.

Từ Thực hành 3 trang 71, ta có: uOz^=110o.
Vì tia Ot nằm giữa hai tia Ou và Oz nên:
uOt^+tOz^=uOz^
uOt^+40o=110o
Suy ra: uOt^=110o−40o=70o.
Vậy uOt^=70o.
Quan sát Hình 14.

a) Tìm các góc kề với xOy^.
b) Tìm số đo của tOz^ nếu cho biết xOy^=20o; xOt^=90o ; yOz^=tOz^.

a) Ta có: xOy^và yOz^ là hai góc kề nhau; xOy^ và yOt^ là hai góc kề nhau.
Vậy yOz^ và yOt^ là các góc kề với xOy^.
b) Vì tia Oy nằm giữa hai tia Ox và Ot nên:
xOy^+yOt^=xOt^
20o+yOt^=90o
Suy ra: yOt^=90o−20o=70o.
Tia Oz nằm giữa hai tia Oy và Ot nên: yOz^+tOz^=yOt^.
Vì yOz^=tOz^ mà yOz^+tOz^=yOt^ nên:
yOz^=tOz^=yOt^2=70o2=35o.
Vậy tOz^=35o.
Cho hai góc xOy^, yOz^ kề bù với nhau. Biết xOy^=25o. Tính yOz^.

Vì hai góc xOy^, yOz^ kề bù với nhau nên:
xOy^ + yOz^ =180o
25o+ yOz^ =180o
Suy ra yOz^ =180o−25o=155o
Vậy yOz^=155o
Cho hai góc kề nhau AOB^và BOC^ với AOC^=80o. Biết AOB^=15AOC^. Tính số đo các góc AOB^và BOC^.

Ta có: AOB^=15AOC^=15 . 80o=16o
Vì hai góc AOB^ và BOC^ kề nhau nên:
AOB^+BOC^=AOC^
16o+BOC^=80o
Suy ra: BOC^=80o−16o=64o
Vậy AOB^=16o; BOC^=64o
Tìm số đo các góc còn lại trong mỗi hình sau.

- Trong hình 15a: Đặt tên hai đường thẳng xy và zt. Hai đường thẳng này cắt nhau tại O.

Vì xOt^ và yOt^ là hai góc kề bù nên:
xOt^+yOt^=180o
132o+yOt^=180o
Suy ra a=yOt^=180o−132o=48o.
Ta có: b=yOz^=xOt^=132o (hai góc đối đỉnh).
c=xOz^=yOt^=48o (hai góc đối đỉnh).
- Trong hình 15b: Đặt tên hai đường thẳng mn và pq. Hai đường thẳng này cắt nhau tại I.

Vì mIp^ và mIq^ là hai góc kề bù nên:
Suy ra mIp^+mIq^=180o
21o+mIq^=180o
Suy ra d=mIq^=180o−21o=159o (hai góc đối đỉnh).
Ta có: e= nIq^=mIp^=21o ( hai góc đối đỉnh).
f=nIp^=mIq^=159o (hai góc đối đỉnh).
Vậy số đo các góc còn lại:
- Trong hình 15a là: a = 48o, b = 132o, c = 48o;
- Trong hình 15b là: d = 159o, e = 21o, f = 159o.
Cặp cạnh nào của các ô cửa sổ (Hình 16) vuông góc với nhau? Hãy dùng kí hiệu (⊥) để biểu diễn chúng.

Trong Hình 16:
- Cạnh a vuông góc với cạnh b. Kí hiệu: a⊥b.
- Cạnh a vuông góc với cạnh c. Kí hiệu: a⊥c.
Vậy a⊥b; a⊥c.







