Bài 7: Oxygen và không khí

Con người không thể thở được dưới nước do đó người thợ lặn phải đeo bình có chứa khí oxygen (oxi) khi lặn xuống biển

Oxygen là chất khí không màu, không mùi, không vị và ít tan trong nước.

- Nếu không mang bình chứa khí khí oxygen (oxi) thì con người không thể lặn lâu ở dưới nước.

- Ngoài ra, nhờ có oxygen trong nước mà sự sống của các sinh vật trong nước mới có thể được duy trì.

Que đóm ở ống 2 sẽ bùng cháy. Do que đóm này vẫn còn tàn đỏ, có thể cung cấp nhiệt ban đầu cho chất cháy.

Một số ví dụ về sự cháy trong cuộc sống:

+ Đốt nến để thắp sáng;

+ Đốt củi (hoặc đốt khí gas) để đun nấu;

+ Đốt  than để nướng ngô, khoai …

+ Các động cơ ô tô, xe máy … đốt cháy nhiên liệu.

Khi thổi hoặc quay mạnh vào bếp sẽ làm tăng lượng oxi cung cấp cho quá trình cháy. Giúp sự cháy diễn ra mạnh hơn, nhiệt lượng tỏa ra nhiều hơn.

Chú ý: Đám cháy kim loại mạnh là đám cháy lớp D, hết sức nguy hiểm và khó cứu chữa.

- Mực nước trong cốc thủy tinh dâng cao dần.

- Qua việc đánh dấu mực chất lỏng, xác định được oxygen chiếm khoảng 20% thể tích không khí.

Sự cháy trong không khí xảy ra chậm hơn, tạo nhiệt độ thấp hơn khi cháy trong oxi. Đó là vì trong không khí, thể tích khí nitrogen (nitơ) gấp 4 lần thể tích khí oxi, diện tích tiếp xúc của chất cháy với các phân tử oxygen ít hơn nhiều lần nên sự cháy diễn ra chậm hơn. Một phần nhiệt bị tiêu hao để đốt nóng khí nitơ nên nhiệt độ đạt được thấp hơn.

Không khí là một hỗn hợp khí, trong đó:

- Khoảng 78% thể tích là khí nitơ (nitrogen); 

- Khoảng 21% thể tích là khí oxi (oxygen); 

- Khoảng 1% thể tích còn lại là hơi nước, khí carbon dioxide, khí hiếm và các khí khác.

Một số vai trò của không khí đối với tự nhiên:

- Cung cấp oxygen cần cho sự hô hấp của con người, động vật, thực vật…

- Cung cấp carbon dioxide cần cho sự quang hợp.

- Cung cấp một phần dưỡng chất cho sinh vật thông qua nitơ có trong không khí.

- Hơi nước trong không khí góp phần ổn định nhiệt độ của Trái Đất và là nguồn gốc sinh ra mây, mưa.

- Nguồn gây ô nhiễm không khí do tự nhiên: phấn hoa, núi lửa, cháy rừng.

- Nguồn gây ô nhiễm không khí do con người: rác thải, phương tiện giao thông, các nhà máy sản xuất, hoạt động nông nghiệp, sinh hoạt, cháy rừng.

Một số nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà: sơn tường, khói thuốc, hóa chất tẩy rửa…

- Ô  nhiễm không khí có thể làm giảm khả năng hoạt động thể chất, gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe của con người như: gây ngứa mắt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, kích thích đường hô hấp, dị ứng … và một số bệnh như hen suyễn, ung thư phổi …

- Ngoài ra, ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên, gây ra một số hiện tượng như hạn hán, băng tan, mù quang hóa, mưa acid …

Học sinh trả lời theo biện pháp ở địa phương sinh sống.

Ví dụ:

 Địa phương em đã thực hiện một số biện pháp để bảo vệ môi trường không khí như:

+ Trồng nhiều cây xanh trong khuôn viên bệnh viện, trường  học, ủy ban, trạm xá, hai bên đường giao thông …

+ Tuyên truyền và nâng cao ý thức của con người: phát động ngày vì môi trường, tuyên truyền trên đài  phát thanh hàng ngày …

+ Xây dựng hệ thống giao thông công cộng an toàn thân thiện với môi trường.

+ Giảm thiểu hoạt động đốt rác thải nông nghiệp, đốt nương làm rẫy …

Để góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí các em học sinh cần:

+ Tích cực tham gia các hoạt động vì môi trường như trồng cây xanh … tuyên truyền, vận động mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường.

+ Sử dụng các loại túi có thể tái sử dụng thay vì sử dụng túi nilon một lần; không xả rác bừa bãi…

+ Sử dụng tiết kiệm điện, nước, thực hiện “tắt khi không sử dụng”…

Chúng ta cần phải trồng nhiều cây xanh vì cây xanh có vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người cũng như sinh vật trên Trái Đất. 

Cụ thể qua quá trình quang hợp, cây xanh hấp thụ khí carbon dioxide và nhả ra khí oxygen, cung cấp oxygen cho quá trình hô hấp và đốt cháy nhiên liệu…