Bài 40: Lực là gì

- Ví dụ về sự đẩy, kéo:

+ Tay ta kéo dây cao su căng ra.

+ Người công nhân đang đẩy hàng

- Dùng cụm từ “tác dụng lực” để mô tả ví dụ trên:

+ Tay ta tác dụng lực kéo vào sợi dây cao su làm nó căng ra.

+ Người công nhân tác dụng lực đẩy vào xe hàng làm nó chuyển động.

a) Cầu thủ đá vào quả bóng làm quả bóng đang đứng yên bắt đầu chuyển động.

b) Bóng đang lăn trên sân, lực cản của cỏ làm bóng chuyển động chậm dần.

c) Bóng đang bay về phía khung thành thì bị hậu vệ phá sang trái. Lực của hậu vệ làm bóng đổi hướng chuyển động.

d) Bóng đang bay vào trước khung thành thì bị thủ môn bắt dính. Lực của thủ môn làm bóng dừng lại.

e) Bóng đang lăn trên sân thì bị một cầu thủ chạy theo đá nối. Lực của cầu thủ này làm quả bóng chuyển động nhanh dần.

- Lực làm thay đổi tốc độ: Ôtô đang chuyển động, khi hãm phanh, lực hãm đã làm cho ô tô chuyển động chậm dần.

- Lực làm đổi hướng chuyển động: Khi đập mạnh quả bóng vào bức tường, quả bóng bật ngược trở lại do lực của bức tường cản trở đường bay quả bóng.

- Mô tả sự thay đổi hình dạng của lò xo hình a: Lực nén do tay ta tác dụng vào lò xo, đã làm lò xo bị co lại. Lò xo đã bị thay đổi hình dạng.

- Mô tả sự thay đổi hình dạng của dây cao su hình b: Lực kéo do tay ta tác dụng vào dây cao su, đã làm dây cao su bị giãn ra. Dây cao su đã bị thay đổi hình dạng.

1. Ví dụ về lực làm thay đổi hình dạng của vật: Lấy tay bóp móp quả bóng làm nó bị biến dạng.

2. Ví dụ về lực vừa làm thay đổi chuyển động của vật vừa làm biến dạng vật: Cầu thủ đá quả bóng đang đứng yên bắt đầu chuyển động, ngoài ra quả bóng còn bị móp ngay tại chỗ tiếp xúc giữa chân và bóng.

1. Trong các lực ở hình trên

- Lực tiếp xúc là:

+ Hình b: Lực hút của Trái Đất tác dụng lên quả bóng.

+ Hình c: Lực đẩy của gió tác dụng lên cánh buồm.

+ Hình d: Lực đẩy của mặt vợt tác dụng lên quả bóng. 

- Lực không tiếp xúc là: Hình a: Lực hút của nam châm tác dụng lên ghim sắt.

2. Ví dụ về lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc:

- Lực tiếp xúc:

Gió tác dụng lực làm cho cành cây gãy.

- Lực không tiếp xúc: Lực hút giữa Mặt Trăng và Trái Đất, giúp Mặt Trăng luôn quay quanh Trái Đất.

Thí nghiệm 1 (Hình a, b).

1. Khi lò xo bung ra, không làm xe chuyển động được vì: Lò xo không làm xe chuyển động được vì xe đặt quá xa lò xo nên khi thả chốt, lò xo bung ra nhưng không chạm đến xe, không có lực tác dụng vào xe nên xe không chuyển động được.

2. Muốn khi lò xo bung ra làm xe chuyển động, phải đặt xe ở khoảng OB lò xo bung ra phải chạm vào xe và khi lò xo bung ra sẽ làm cho xe chuyển động.

Thí nghiệm 2 (Hình c)

Sự khác nhau giữa lực tác dụng lên xe A trong thí nghiệm 1 và lực xe B tác dụng lên xe A ở thí nghiệm 2 là:

+ lực tác dụng lên xe A trong thí nghiệm 1 là lực tiếp xúc.

+ lực xe B tác dụng lên xe A ở thí nghiệm 2 là lực không tiếp xúc.

Bảng xác định loại lực và tác dụng của lực

Khi đang chuyển động, nếu không còn lực tác dụng nữa thì vật tiếp tục chuyển động thẳng với tốc độ không đổi.

Chọn đáp án D