Bài 3: Khái niệm về thể tích của khối đa diện
10 câu hỏi
Có thể chia H1 thành bao nhiêu khối lập phương bằng H0 ?
Có thể chia H1 thành 5 khối lập phương H0
Có thể chia H2 thành bao nhiêu khối hộp chữ nhật bằng H1?
Có thể chia (H2 ) thành 4 khối hộp chữ nhật (H1 )
Có thể chia (H) thành bao nhiêu khối hộp chữ nhật bằng (H2) ?
Có thể chia (H) thành 3 khối hộp chữ nhật (H2)
Kim tự tháp Kê-ốp ở Ai Cập (h.1.27) được xây dựng vào khoảng 2500 năm trước Công nguyên. Kim tự tháp này là một khối chóp tứ giác đều có chiều cao 147 m, cạnh đáy dài 230 m. Hãy tính thể tích của nó.
Kim tự tháp là khối chóp tứ giác đều nên đáy là hình tam giác đều có cạnh 230m
Đường cao của mặt đáy là:
Diện tích đáy là:
Thể tích kim tự tháp là
1/3.52900 √3/4.147 ≈ 1 122 412,225(m3 )
Tính thể tích khối tứ diện đều cạnh a.
Gọi ABCD là tứ diện đều cạnh a.
Gọi H là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác BCD
⇒ HB = HC = HD nên H nằm trên trục đường tròn ngoại tiếp tam giác BCD. (1)
Lại có: AB = AC = AD vì ABCD là tứ diện đều
⇒ HA là trục đường tròn ngoại tiếp tam giác BCD
⇒ HA ⊥ (BCD)
Vì tam giác BCD là tam giác đều nên H đồng thời trọng tâm tam giác BCD. Gọi M là trung điểm của CD.
Xét tam giác BCD ta có:
Áp dụng định lí pytago vào tam giác vuông AHB ta được:
Diện tích tam giác đều BCD cạnh a là:
Do đó, thể tích khối tứ diện đều ABCD là:
Tính thể tích khối bát diện đều cạnh a.
Gọi khối bát diện đều là SABCDS’ cạnh a.
* Ta chia khối bát diện thành hai khối chóp tứ giác đều bằng nhau là:
S. ABCD và S’. ABCD có cạnh bằng a.
Khi đó,
Gọi O là giao điểm của AC và BD suy ra: SO ⊥ (ABCD)
* Ta tính thể tính khối tứ diện đều cạnh a.
Tứ giác ABCD là hình vuông cạnh a nên có diện tích là: SABCD = a2
Ta có:
Áp dụng định lí pytago vào tam giác SOA ta có:
Thể tích khối tứ diện đều S.ABCD là:
Thể tích khối bát diện đều cạnh a là:
Cho khối hộp ABCD.A’B’C’D’. Tính tỉ số giữa thể tích của khối hộp đó và thể tích của khối tứ diện ACB’D’.

Gọi V là thể tích khối hộp ABCD.A’B’C’D’
Ta có:
VB.ACB'=VD.AC=VC'.CB'D'=VA'.AB'D'=16V
Mà V=VABCD.A'B'C'D'=VB.ACB'+VD.AC+VC'.CB'D'+VA'.AB'D'+VACB'D'
Hay V=46V+VACB'D'
Suy ra VACB'D'=13V
Vậy VABCD.A'B'C'D'VACB'D'=V13V=3.
Cho khối chóp S.ABC. Trên các đoạn thằng SA, SB, SC lần lượt lấy ba điểm A’, B’, C’ khác với S. Chứng minh rằng: VS.A'B'C'VS.ABC=SA'SA.SB'SB.SC'SC
Gọi H và K lần lượt là hình chiếu vuông góc của A và A’ trên mp(SBC),
* Do A’K// AH nên bốn điểm A, A’; K và H đồng phẳng. (1)
Lại có, 3 điểm A, S, H đồng phẳng (2).
Từ (1) và (2) suy ra, 5 điểm A, A’, S. H và K đồng phẳng.
Trong mp(ASH) ta có:
⇒ Ba điểm S, H và K thẳng hàng.
* Ta có:
Cho tam giác ABC, vuông cân ở A và AB = a. Trên đường thẳng qua C, vuông góc với mặt phẳng (ABC) lấy điểm D sao cho CD = a. Mặt phẳng qua C vuông góc với BD cắt BD tại F và cắt AD tại E. Tính thể tích khối tứ diện CDEF theo a.
Cho hai đường thẳng chéo nhau d và d’. Đoạn thẳng AB có độ dài bằng a trượt trên d, đoạn thẳng CD có độ dài bằng b trượt trên d’. Chứng minh rằng khối tứ diện ABCD có thể tích không đổi.
Gọi h là khoảng cách hai đường thẳng d và d’, gọi α là góc tạo bởi hai đường thẳng d và d’.
Lần lượt vẽ hai hình bình hành BACF và ACDE.
Khi đó, ABE.CFD là hình lăng trụ tam tam giác có chiều cao h; AE = CD = b và
Gọi S là diện tích đáy của hình lăng trụ .
Ta chia hình lăng trụ ABE. CFD thành ba hình chóp tam giác là: D. ABE, B. CFD, D.ABC. Ta có:
Do đó, thể tích khối tứ diện ABCD không đổi.

