Bài 23: Đa dạng động vật có xương sống

Đáp án: C

Điểm khác biệt giữa động vật có xương sống và động vật không xương sống là động vật không xương sống có bộ xương trong, trong đó có xương sống ở dọc lưng.

Đáp án: B

Chân khớp là loài động vật thuộc ngành động vật không xương sống. 

Đáp án: C

Thân mềm, chân khớp, ruột khoang là các loài thuộc ngành động vật không xương sống.

Đáp án: A

Đặc điểm chung của các ngành động vật không xương sống là có bộ xương trong, trong đó có xương sống ở dọc lưng.

Đáp án: B

Da khô, phủ vảy sừng là đặc điểm của lớp bò sát.

Đáp án: B

Xương của cá đuối được cấu tạo từ chất sụn nên nó thuộc lớp cá sụn.

Đáp án: C

Cá mập, cá đuối, cá nhám đều thuộc lớp cá sụn.

Đáp án: A

Cá rô có bộ xương bằng chất xương nên nó được xếp vào lớp cá xương.

Đáp án: D

Lươn thường thích ở tầng đáy, nơi đất thịt pha sét, đất bùn. Hang lươn thường có nhiều ngõ ngách và không cố định.

Đáp án: A

- Da cá mập sở hữu những đường vân đặc trưng cực đẹp, đổ dọc như nước chảy. Ngoài vẻ thẩm mỹ cao, da cá mập còn có đặc tính chống thấm nước, ít trầy xước, ít co lại khi gặp nước nên được sử dụng để đóng giày, làm túi.

Đáp án: C

Chất độc chứa trong cá nóc, là tetrodotoxin. Đây là chất độc rất đặc biệt, chúng không bị phá hủy ở nhiệt độ sôi hay các phương pháp chế biến thực phẩm khác như làm khô. Tetrodotoxin là một chất độc thần kinh rất mạnh có thể gây ra tình trạng liệt cơ, suy hô hấp thậm chí là tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời.

Vai trò của cá trong đời sống con người là:

- Cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao

- Cung cấp nguông nguyên liệu, dược liệu

- Có giá trị làm cảnh

- Có giá trị xuất khẩu

- Tiêu diệt bọ gậy và sâu bọ có hại.

Để bảo vệ nguồn lợi từ cá cần: 

- Cấm đánh bắt cá con, cá bố mẹ trong mùa sinh sản

- Cấm đánh cà bằng mìn, bằng chất độc

- Chống gây ô nhiễm vực nước

- Tận dụng các vực nước tự nhiên để nuôi cá

- Nghiên cứu thuần hóa các loài cá mới có giá trị kinh tế

Cấm đánh bắt cá bằng lưới có mắt cá nhỏ vì: khi dùng lưới có mắt nhỏ, cá con cũng sẽ bị bắt cùng với cá lớn. Điều này sẽ gây suy giảm số lượng cá con của đàn cá. 

-> Để đảm bảo sự phát triển của các loài cá cần phải sử dụng lưới đánh bắt có mắt lưới lớn để cá con có thể lọt qua và tiếp tục sinh trưởng.

- Ăn cá nóc có thể gây chết người vì chất độc chứa trong cá nóc là tetrodotoxin. Đây là chất độc rất đặc biệt, không bị phá hủy ở nhiệt độ sôi hay các phương pháp chế biến thực phẩm khác như làm khô. Tetrodotoxin là một chất độc thần kinh rất mạnh có thể gây ra tình trạng liệt cơ, suy hô hấp thậm chí là tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời.

- Để ngừa ngộ độc cá nóc cần:

+ Thông tin cho ngườu dân nhận biết các loài cá nóc

+ Không bán cá nóc và các sản phẩm từ cá nóc

+ Loại bỏ cá nóc trước khi chế biến các sản phẩm từ cá

+ Không ăn cá nóc khoặc khô cá nóc

+ Khi ăn phải cá nghi là cá nóc (có dấu hiệu tê mỏi, tê bàn tay) cần gây nôn và đưa ngay tới các cơ sở y tế.

Đáp án: B

- A là đặc điểm của lớp bò sát

- C là đặc điểm của lớp cá

- D là đặc điểm của lớp thú

Đáp án: A

- Cá ngựa thuộc lớp cá

- Cá sấu thuộc lớp bò sát

- Cá heo thuộc lớp thú

Đáp án: C

Đa số lưỡng cư không có đuôi và di chuyển bằng bốn chân.

Đáp án: B

Ếch giun là loài lưỡng cư không chân, di chuyển bằng cách trườn, bò.

Đáp án: D

Cá cóc bụng hoa (cá cóc Tam Đảo) là loài động vật quý hiếm thuộc nhóm lưỡng cư có đuôi.

Đáp án: C

Vì lưỡng cư có thể hô hấp bằng da nên da của chúng là da trần và luôn ẩm ướt.

Đáp án: A

Đáp án: D

Độc tố của cóc là hợp chất Bufotoxin có trong gan và buồng trứng có tác động đến tim mạch, gây ảo giác, gây hạ huyết áp... Thành phần độc tố thay đổi tùy theo loài cóc. Khi xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa, độc tố này gây ra ngộ độc cấp tính. Độc tố hấp thu qua da gây ra dị ứng, bỏng rát ở mắt...

Ếch thường sống ở những nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm vì:

- Ếch chủ yếu hô hấp qua da, nếu da khô, cơ thể mất nước và ếch sẽ chết

- Ếch bắt mồi về đêm vì thức ăn trên cạn của chúng chủ yếu là sâu bọ, khi đó là thời gian sâu bọ đi kiếm ăn nên ếch dễ dàng bắt được mồi

Vai trò của lưỡng cư đối với con người là:

- Lưỡng cư có ích cho nông nghiệp vì chúng tiêu diệt sâu bọ phá hoại mùa màng, tiêu diệt các sinh vật trung gian truyền bệnh  như ruồi, muỗi…

- Lưỡng cư có giá trị thực phẩm

- Ếch đồng là vật thí nghiệm trong môn sinh học

Đáp án: D

Bò sát sống ở nơi khô ráo, nhiệt độ cao nên cần có lớp da khô, phủ vảy sừng để hạn chế thoát hơi nước ra ngoài cơ thể.

Đáp án: C

- Cá cóc bụng hoa thuộc lớp lưỡng cư

- Cá ngựa thuộc lớp cá

- Cá heo thuộc lớp thú

Đáp án: C

Cá voi thuộc lớp thú

Đáp án: B

- Cá hô hấp qua mang

- Côn trùng hô hấp qua hệ thống ống khí

- Lưỡng cư hô hấp qua da

Đáp án: D

Cá sấu được xếp vào lớp bò sát vì chúng có đặc điểm chung của lớp bò sát là da khô, có vảy sừng.

Đáp án: C

Thịt ba ba là loại thực phẩm ngon và bổ. Ai ăn được nhiều có thể chữa bệnh lao phổi và khỏi đi lỵ lâu ngày, chữa chứng khí hư, người bị chứng âm hư gầy, hao còm, ốm yếu.

Đáp án: A

- Thằn lằn sẽ tiêu diệt bớt sâu bọ có hại

- Rắn giúp tiêu diệt chuột 

Đáp án: D

Bò sát và lưỡng cư đều đẻ trứng nên không thể dùng đặc điểm (1) để phân biệt bò sát với lưỡng cư.

Đáp án: A

Không phải tất cả các loài chim đều biết bay. Một số loài chim không biết bay như đà điều, chim cánh cụt,…

Đáp án: B

Chim cánh cụt thích nghi với đời sống bơi lặn dưới nước, có dung tích phổi lớn và lớp da dày không thấm nước.

Đáp án: D

- Công và gà tuy rất ít bay nhưng vẫn có khả năng bay

- Chim cắt là loài chim có tốc độ bay rất nhanh. Chim cắt Peregrine là loài chim nhanh nhất trên Trái Đất, được cho là có thể đạt tốc độ lao xuống cao tới 320 km/h.

- Đà điểu là loài chim chỉ có khả năng chạy mà không có khả năng bay.

Đáp án: D

Đáp án: C

Đà điểu không biết bay nhưng vẫn có các đặc điểm chung của lớp chim là: lông vũ bao phủ cơ thể, đi bằng hai chân.

Đáp án: A

Đáp án: B

Chim không có tuyến độc và rất ít khi trở thành sinh vật trung gian/tác nhân truyền bệnh.

Đáp án: C

Đa số các loài thú đi bằng 4 chân, chỉ có các loài thuộc bộ linh trưởng thường đi bằng hai chân.

Đáp án: D

- Cá cóc bụng hoa thuộc lớp lưỡng cư

- Cá ngựa là lớp cá

- Cá sấu thuộc lớp bò sát

Đáp án: B

Vì thú mỏ vịt nuôi con bằng sữa nên chúng được xếp vào lớp thú.

Đáp án: C

Vì cơ thể con non của kangaroo rất nhỏ, chưa phát triển đầy đủ nên nếu không được nuôi trong túi da của mẹ chúng sẽ chết vì không thích nghi được với môi trường bên ngoài.

Đáp án: D

Cá voi đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ nên nó vẫn được xếp vào nhóm thú.

Đáp án: B

Chi trước của dơi biến đổi thành cánh da để thích nghi với đời sống bay lượn.

Đáp án: A

Cá voi là đại diện lớp thú sống ở dưới nước nên có chi trước biến đổi thành vây bơi để thích nghi với đời sống dưới nước.

Đáp án: D

Cá chép, thằn lằn, chim bồ câu đẻ trứng.

Đáp án: A

Động vật đẻ trứng luôn phải đối mặt với tình trạng trứng bị trộm mất hoặc do ảnh hưởng của môi trường mà trứng không kịp nở,… nên hình thức đẻ con ở các loài thú sẽ hoàn thiện hơn vì con non được phát triển tring có thể mẹ nên có thể tránh khỏi các nguy cơ đó.

- Cần phải bảo vệ các loài thú quý hiếm vì chúng có nguy cơ tuyệt chủng.

- Để bảo vệ và phát triển các loài thú, chúng ta cần:

+ Bảo vệ môi trường sống của các loài động vật

+ Cấm săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã

+ Xây dựng các vườn quốc gia, khu bảo tồn, khu dự trữ thiên nhiên

+ Tổ chức chăn nuôi những loài thú có giá trị kinh tế

- Nhiều loài động vật có xương sống bắt sâu bọ, côn trùng, gặm nhấm phá hoại cây trồng, gây thất thu cho nhà nông vì thế có thể nói chúng là bạn của nhà nông.

- Ví dụ:

+ Thằn lằn, chim sâu, chim sáo bắt sâu bọ

+ Rắn, chim cú, mèo rừng, mèo nhà bắt chuột