Bài 15: Một số lương thực, thực phẩm

Lương thực, thực phẩm có nguồn gốc từ:

a) Từ thực vật: lúa gạo, ngô, khoai lang, mía, hoa quả, đậu, đỗ, dầu thực vật, lạc, vừng, rau xanh.

Từ động vật: mật ong, cá, thịt, trứng, bơ, mỡ lợn, sữa.

Lương thực, thực phẩm có thể:

b) Ăn sống: mía, hoa quả, mật ong, bơ, dầu thực vật, sữa.

Nấu chín: khoai lang, gạo, ngô, cá, thịt, trứng, đậu đỗ, mỡ lợn, rau xanh, lạc, vừng.

Vì lương thực, thực phẩm rất dễ bị hỏng, nhất là trong môi trường nóng ẩm. Khi đó chúng sinh ra những chất độc, có hại cho sức khỏe người dùng. Do đó cần bảo quản lương thực, thực phẩm đúng cách.

- Các lương thực có trong hình 15.1: lúa gạo, ngô, khoai lang.

- Các thức ăn được chế biến từ các loại lương thực đó là: cơm, bánh gạo, bánh ngô, bánh khoai,...

Nhóm carbohydrate có vai trò quan trọng đối với cơ thể. Nhóm carbohydrate chứa tinh bột, đường và chất xơ.

Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, ngoài ra đường cũng cung cấp nhiều năng lượng cho cơ thể.

Khi ép hai hạt gạo bằng một vật cứng, ta thấy hạt gạo ướt mềm, dễ vỡ hơn hạt gạo khô.

Em đã từng thấy cơm bị thiu rồi. Khi cơm bị thiu, sẽ có mùi hôi, chua, bị nhớt, đôi khi có mốc xanh, mốc vàng.

- Bảo quản lương thực khô (gạo, ngô, khoai, sắn): để nơi khô ráo, tránh ẩm thấp, khiến mọc mầm, thối….

- Bảo quản lương thực đã được nấu chín (cơm, cháo): để nơi khô ráo, hoặc bảo quản trong tủ lạnh để được lâu hơn.

Thực phẩm cung cấp:

+ Protein: cá, thịt, trứng, sữa, đậu, đỗ.

+ Lipid: sữa, thịt, cá, trứng, dầu thực vật, lạc, bơ, mỡ lợn, vừng.

Những mặt tốt và mặt xấu của lipid đối với sức khỏe con người:

- Mặt tốt: Cung cấp năng lượng cho cơ thể, duy trì nhiệt độ cơ thể, thúc đẩy hấp thu các vitamin tan trong chất béo, ...

- Mặt xấu: tiêu thụ nhiều lipid thì cơ thể thừa chất béo sẽ gây béo phì, mắc các bệnh tim mạch, máu nhiễm mỡ, ...

Những thực phẩm bổ sung nhiều calcium cho cơ thể: sữa, hải sản, trứng, nấm, ...

- Vitamin A tốt nhất cho mắt.

- Vitamin A là chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mắt, tăng cường sức khỏe ở niêm mạc và giác mạc. Đồng thời chống lại các bệnh nhiễm trùng do các loại vi khuẩn hoặc virus gây ra.

- Vitamin D tốt cho sự phát triển của xương.

- Vitamin D có vai trò quan trọng trong chuyển hóa canxi và xương. Loại vitamin này giúp tăng hấp thu canxi ở ruột, tăng sự phát triển xương.

Khi để một vài ngày, rau lúc đầu xanh và tươi sẽ héo dần, sau đó úa vàng rồi cuối cùng là thối.

- Thịt, cá để ngoài không khí lâu sẽ bị ươn, đổi màu, mùi hôi và thối.

- Sữa để lâu ngoài không khí sẽ có váng, mùi chua.

Thịt tươi: rửa sạch, đóng gói cẩn thận, để vào ngăn mát tủ lạnh

Thịt nấu chín: chờ thịt nguội, cho thịt vào hộp kín, sau đó cho vào tủ lạnh.

Khẩu phần ăn cho một bữa nên có nhiều loại thức ăn khác nhau vì các loại thức ăn khác nhau cung cấp đầy đủ lượng năng lượng và các chất dinh dưỡng khác nhau. Bên cạnh đó, mỗi bữa có nhiều loại thức ăn khác nhau giúp chúng ta ngon miệng, không bị chán ăn.

Những tác dụng và tác hại của việc ăn cá sống:

Tác dụng: không chứa các chất độc hình thành khi nấu, giữ được các chất dinh dưỡng tốt cho cơ thể.

Tác hại: nhiễm độc thủy ngân, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm khuẩn….

Không nên luộc rau quá kĩ. Vì khi luộc rau quá kĩ thì sẽ mất dần các chất dinh dưỡng trong rau và kém ngon.