290 Bài tập Este, Lipit cơ bản, nâng cao có lời giải (P2)

Đáp án A

Etyl isovalerat : mùi táo

Iso amyl axetat: mùi chuối chín

Etyl butirat: mùi dứa chín

Đáp án C

Chọn đáp án C

Từ phản ứng đốt cháy hỗn hợp A:

nCO₂ = 0,17 mol < nH₂O = 0,25 mol ⇒ 2 ancol no, đơn chức, mạch hở.

Đặt ∑nancol = x; neste = y ⇒ nX = x + y = 0,1 mol.

Bảo toàn nguyên tố Oxi:

⇒ nO/X = 0,13 mol = x + 4y ||⇒ giải hệ có: x = 0,09 mol; y = 0,01 mol.

► Bảo toàn khối lượng: mX = 7,48 + 4,5 - 0,23 × 32 = 4,62(g).

Thí nghiệm 1 dùng gấp 18,48 ÷ 4,62 = 4 lần thí nghiệm 2.

Trở lại thí nghiệm 1. Thuỷ phân

● 18,48(g) X chứa 0,36 mol hỗn hợp ancol và 0,04 mol este.

⇒ nNaOH phản ứng = 0,04 × 2 = 0,08 mol. Bảo toàn khối lượng:

mY = 18,48 + 0,08 × 40 - 5,36 = 16,32(g) || nY = 0,36 + 0,04 × 2 = 0,44 mol.

Lại có: 2 ancol → 1 ete + 1 H₂O ||⇒ nH₂O = 0,44 ÷ 2 = 0,22 mol.

► Bảo toàn khối lượng: m = 0,8 × (16,32 - 0,22 × 18) = 9,888(g) ≈ 10 gam

Đáp án D

2Y → ete + H₂O

Bảo toàn khối lượng có: nH₂O=(6,44 – 5,18) : 18 = 0,07 mol.

→ nX=nY=2nH₂O = 0,14 mol. Bảo toàn khối lượng có: mX = 12,32 gam

MX = 88 → X là C₄H₈O₂. Lại có MY = 46 → Y là C₂H₅OH.

→cấu tạo của X là CH₃COOC₂H₅ có tên gọi là etyl axetat

Chọn đáp án B

Xét ở 4,4 gam este X.

Ta có: \({n_X} = {n_{{O_2}}} = \frac{{1,6}}{{32}} = 0,05\,mol\)

⇒ \({M_X} = \frac{{4,4}}{{0,05}} = 88\)đvC ⇒ este đơn chức

Xét ở 11 gam este X, \({n_X} = 0,05.\frac{{11}}{{4,4}} = 0,125\,mol\)

⇒ n_muối = n_X = 0,125 mol

Đặt công thức muối là RCOONa

⇒ R + 44 + 23 = \(\frac{{10,25}}{{0,125}} = 82\)

⇒ R = 15 (CH₃ –)

Khi này este có dạng CH₃COOR’

⇒ 59 + R’ = 88

⇒ R’ = 29 (C₂H₅ –)

⇒ Công thức của este X là CH₃COOC₂H₅.

Đáp án B

Ta có:

Bảo toàn khối lượng:

Khi cô cạn X: 

Khi đó xảy ra hai trường hợp:

Trường hợp (1):

Trường hợp (2):

Vậy 

Đáp án C

Đốt cháy hoàn toàn 0,24 mol X cần dùng 1,04 mol O₂ thu được 0,93 mol CO₂ và 0,8 mol H₂O.

Bảo toàn nguyên tố O:

Giải được số mol của este đơn chức là 0,19 mol và este 2 chức là 0,05 mol.

Ta có: 

Do vậy trong các este đơn chức có este không no

Mặt khác ta có:  

mà do vậy có este từ 3 trở xuống.

Mà 2 ancol thu được cùng số nguyên tử C nên 2 ancol phải là C₂H₅OH và C₂H₄(OH)₂.

Một este phải là HCOOC₂H₅ do vậy một muối là HCOONa.

Do vậy este đơn chức kia chứ 1 liên kết π trong gốc axit và este 2 chức tạo bởi 2 gốc axit.

Muối còn lại có số mol là 0,08 mol

Bảo toàn C:

Vậy X gồm HCOOC₂H₅ 0,16 mol, C₂H₃COOC₂H₅ 0,03 mol và (HCOO)(C₂H₃COO)C₂H₄ 0,05 mol.

Đáp án B

Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol thu được 1,48 mol hỗn hợp CO₂, H₂O và N₂.

0,2 mol E tác dụng vừa đủ với 0,34 mol NaOH suy ra

Do thu được một ancol duy nhất và hỗn hợp gồm 2 muối nên ancol là đơn chức và hai muối trong đó có 1 muối 2 chức và 1 muối amino axit

Đốt cháy Y và Z thu được số mol H₂O lớn hơn số mol CO₂ là 0,03 mol, đốt cháy X thu được CO₂ lớn hơn số mol H₂O là 0,14 mol

= 0,78 mol

Ta có:

.  Do vậy m phải từ 3 trở xuống.

Ta có:

 cho nên ancol tạo nên X phải là CH₃OH.

Do vậy n=m+1 cho nên m=3 và m=4.

Vậy 3 chất là C₄H₆O₄ 0,14 mol, C₄H₉O₂N và C₃H₇O₂N.

Giải được số mol của Y và Z lần lượt là 0,04 và 0,02 mol

Đáp án C

HCOOC₆H₅CH₃ (3 đp)

CH₃-COO-C₆H₅

Đáp án A

Do thu được 2 ancol kế tiếp 

Đáp án A

BTNT(H)

Đáp án A

Benzyl axetat: CH₃COOCH₂C₆H₅ cho ancol C₆H₅CH₂OH và axit CH₃COOH

Đáp án A

Nhận thấy: 2 este trên đều cho muối là CH₃COONa→ n(CH₃COONa) = n(NaOH) = 0,3 mol

→ m = 24,6 (g)

Đáp án A

X cho 2 muối CH₃COONa và C₆H₅COONa → X có chứa 2 gốc axit CH₃COO- và C₆H₅COO- (1)

X lại cho anđehit CH₃CHO (2)

(1)(2) → X là este 2 chức và 2 gốc este gắn vào 1C

→ X là CH₃COO-CH(CH₃)-OOC-C₆H₅

Chọn đáp án A

Glixerol C₃H₅(OH)₃

Natri panmitat C₁₅H₃₁COOH

Natri oleat C₁₇H₃₃COOH

⇒ Công thức của X dạng: (C₁₅H₃₁COO)( C₁₇H₃₃COO)₂C₃H₅

⇒ Công thức phân tử: C₅₅H₁₀₂O₆ ⇒ Loại A.

⇒ Số công thức cấu tạo phù hợp của X là 2  ⇒ C đúng.

X có 5 liên kết π (3 π_C=O và 2 π_C=C) ⇒ B đúng.

Có 2 π_C=C  ⇒ 1 mol X phản ứng được tối đa 2 mol Br₂ trong dung dịch ⇒ D đúng.

Đáp án A

X có dạng C_nH_2n-2O₂ và Y có dạng C_mH_2m-4O₄, lại cho 2 ancol đồng đẳng kế tiếp → 2 ancol no, đơn chức, mạch hở.

Ta có: x = y + 0,2 → x – y = 0,2 = n(X) + 2n(Y) → n(2 ancol) = 0,2

Gọi ancol là ROH (0,2 mol) → n(H₂) = 0,1 → m(bình tăng) = m(ancol) – m(H₂)

→ 6,76 = 0,2. (R + 17) -  0,2 → 17,8 → CH₃OH (a mol) và C₂H₅OH (b mol)

→ a + b = 0,2 và 32a + 46b - 0,2 = 6,76 → a = 0,16 và b = 0,04

Do n(X) > n(Y) → TH₁: X tạo bởi CH₃OH và Y tạo bởi C₂H₅OH và TH₂: X tạo bởi CH₃ OH và Y tạo bởi cả 2 ancol.

TH₁: Quy đổi hỗn hợp thành C₄H₆O₂ (0,16 mol); C₈H₁₂O₄(0,04 mol); CH₂ (x mol)

Có m(hh) = 16,64 → x < 0 (loại)

TH₂: Quy đổi hỗn hợp thành C₄H₆O₂ (0,12 mol); C₇H₁₀O₄(0,04 mol); CH₂ (x mol)

(do chia mất CH₃OH vào 2 ancol)

Có m(hh) = 16,64 → x = 0 → X là C₂H₃COOCH₃ (0,12 mol) và Y là CH₃OOC-C₂H₂-COOC₂H₅ (0,04 mol)

→ muối thu được là C₂H₃COONa (0,12 mol) và C₂H₂(COONa)₂ (0,04 mol)

→ m(C₂H­₃COONa) = 11,28 và m(C₂H₂(COONa)₂) = 6,4

(nhận thấy các đ.a a:b đều > 1 → a (= m(C₂H₃COONa)) : b (=m(C₂H₂(COONa)₂) = 1,7625

Đáp án D

CH3COOH + C6H5CH2OH  CH3COOCH2C6H5 (benzyl axetat)

1 số mùi este thông dụng:

Amyl axetat có mùi dầu chuối.

Amyl fomat có mùi mận.

Etyl fomat có mùi đào chín.

Metyl salicylat có mùi dầu gió.

Isoamyl axetat có mùi chuối chín.

Etyl Isovalerat có mùi táo.

Etyl butirat và Etyl propionat có mùi dứa.

Geranyl axetat có mùi hoa hồng.

Metyl 2-aminobenzoat có mùi hoa cam.  

Benzyl axetat có mùi thơm hoa nhài

Đáp án D

n(CO₂) = 0,15 =n (H₂O) nên X là este no, đơn chức, mạch hở

m( O trong X) = 3,7 - 0,15 . 12 - 0,15 . 2=1,6 g nên n(O) =0,1 suy ra n(X) = 0,05

Số C trong X = 0,15/ 0,05 = 3

Số H trong X = 0,3/ 0,05 = 6

Vậy CT X: C₃H₆O₂

CTCT: HCOOC₂H₅ hoặc CH₃COOCH₃

Đáp án A

Ta có n(CO₂) = 0,198; n(H₂O) = 0,176

n(KOH) = 0,08a → n(COO) = 0,08a ; n(K₂CO₃) = 0,04a

Bảo toàn nguyên tố: n(C trong X) = 0,04 + 0,198 ; n( H trong X) = 2.0,176 - 0,08a ; n(O trong X) = 0,08a.2

→ 12(0,04a + 0,198) + 2.0,176 - 0,08a + 0,16a.16 = 7,612

→ a = 1,65

Đáp án C

Cho 200 gam NaOH chứa 0,6 mol NaOH và 176 gam H₂O.

Cho 46,6 gam E tác dụng với NaOH thu được phần hơi Z chứa chất T có khối lượng phân tử là 32, vậy T là CH₃OH.

Cho Z qua bình đựng Na thấy bình tăng 188,85 gam và thu được 0,275 mol H₂.

BTKL: m_Z = 188,85 + 0,275.2 = 189,4 gam.

Z sẽ chứa CH₃OH và H₂O (gồm nước của dung dịch NaOH + nước mới sinh ra).

= 13,4 gam

Gọi CTPT của X là  

còn Y là  

có số mol lần lượt là a, b.

Đốt cháy lượng E thu được 0,43 mol CO₂ và 0,32 mol hơi nước.

.

= 0,32 

→ a + 2b = 0,11

Gọi số mol X và Y trong 46,6 gam E lần lượt là ka và kb.

=> k = 5

Mặt khác ta có: 32.5a + 18.2.5b = 13,4

Giải được a = 0,05; b= 0,03.

Suy ra : 0,05n + 0,03m = 43

Ta nhận thấy 

 và ta tìm được nghiệm nguyên là n = 5, m =6.

Vậy X là

 còn Y là C₆H₈O₄.

→ %Y = 46,35%

Đáp án B

Có n_C : n_O = 2 : 1; n_C : n_H = 4 : 6

=> n_C : n_H : n_O = 4 : 6 : 2

CTPT: (C₄H₆O₂)_n

Biện luận: 4n + 2 ≤ 6n → n ≤ 1 nên n = 1 => E là: C₄H₆O₂

n_E = 0,05 mol → M_Y = 2,9 : 0,05 = 58 => Y là C₃H₅OH

=> E là: HCOOCH­₂-CH=CH₂.

+) Y là ancol đứng đầu dãy đồng đẳng của ancol không no, đơn chức, có 1 liên kết π

+) X là axit đứng đầu dãy đồng đẳng của axit no, đơn chức

+) E có thể trùng hợp.

+) E không cùng dãy đồng đẳng với CH₂=CH-COOC₂H₅

Đáp án B

Vì este đơn chức nên n(este) = n(muối) = n(ancol) = 0,2 mol.

M(muối) = 18,34 : 0,2 = 91,7 → R(trung bình) = 8,7

→ có muối HCOOK và muối RCOOK (trong đó R > 8,7)

 do vậy có ancol CH₃OH, ancol trong Y là ancol no.

BTKL: m(este) + m(KOH) = m(muối) + m(ancol)

→ m(este) = 14,8 → M(este) = 74 => C₃H₆O₂

Nên 2 este là: HCOOCH₃ và CH₃COOCH₃ có tương ứng 2 muối HCOOK (x mol) và CH₃COOK (y mol)

x + y = 0,2

84x + 98y = 18,34

Giải hệ: a = 0,09; b = 0,11.

→ a : b = 0,7

Đáp án C

Đốt cháy hoàn toàn 0,08 mol E cần 0,325 mol O₂.

Đun 0,08 mol E với NaOH dư được rắn và 2 ancol.

Nung hỗn hợp ancol với CuO thu được 2 andehit, andehit tráng bạc được 0,26 mol Ag.

Ta có:

Nhận thấy: 0,26>0,08.2 mà este đơn chức nên ancol đơn chức.

Do vậy andehit G chứa HCHO vậy andehit còn lại là CH₃CHO.

Giải được số mol 2 andehit trên lần lượt là 0,05 và 0,03 mol.

Vậy F gồm 2 ancol là CH₃OH 0,05 mol và C₂H₅OH 0,03 mol.

Do số mol X lớn hơn số mol Y nên 

Gọi số mol CO₂ và H₂O tạo ra khí đốt E là a, b.

Bảo toàn O:

Đốt cháy X cho CO₂ bằng H₂O còn Y cho CO₂ lớn hơn H₂O.

Giải được: a=0,28; b=0,25.

Ta có: 0,05.2+0,03.6=0,28.

Do vậy X là HCOOCH₃ còn Y là C₃H₅COOC₂H₅.

Vậy rắn gồm HCOONa 0,05 mol, C₃H₅COONa 0,03 mol và NaOH dư 0,016 mol.

m=7,28 gam.

Đáp án B

Xét hỗn hợp 2 ancol đơn chức B ta có:

nhỗn hợp ancol = nH2O – nCO2 = 0,15 mol.

⇒ Ctrung bình = nCO2 ÷ nhỗn hợp ancol = 2,33

⇒ 2 ancol là C2H5OH và C3H7OH.

+ Đặt nC2H5OH = a và nC3H7OH = b

⇒ Ta có hệ 2 phương trình

+ Hỗn hợp A ban đầu gồm có:

⇒ 0,1 × (R + 44 + 29) + 0,05 × (R' + 44 + 43) = 12,5

 2R + R' = 17 ⇒

⇒ Hỗn hợp A gồm:

⇒ %mHCOOC2H5 =  × 100 = 59,2%

⇒ %mCH3COOC3H7 = 40,8%

⇒ Chọn B

Đáp án B

Giải đốt 0,2 mol E + O₂ $\stackrel{t^o}{\to }$ 0,7 mol CO₂ + ? mol H₂O.

⇒ C_{trung bình E} = 0,7 ÷ 0,2 = 3,5 ⇒ C_Y < 3,5.

⇒ có các khả năng cho Y là HCOOCH₃; HCOOC₂H₅ và CH₃COOCH₃.

Tuy nhiên chú ý rằng thủy phân E thu được 2 ancol có cùng số C ⇒ Y phải là HCOOC₂H₅

để suy ra được rằng ancol cùng số C còn lại là C₂H₄(OH)₂.

||⇒ cấu tạo của X là CH₂=CH–COOC₂H₅.

este Z no là (HCOO)₂C₂H₄ ||⇒ M_Z = 118.

Đáp án C

Ta có phản ứng:

(CH₃[CH₂]₁₆COO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3CH₃[CH₂]₁₆COONa + C₃H₅(OH)₃

Đáp án A

phản ứng: CH₃COOH + C₂H₅OH ⇄ CH₃COOC₂H₅ + H₂O.

có n_{ancol etylic} = 11,5 ÷ 46 = 0,25 mol; n_{axit axetic} = 12 ÷ 60 = 0,2 mol

⇒ Hiệu suất phản ứng 80% tính theo số mol axit.

Mà n_Este = 11,44 ÷ 88 = 0,13 mol

⇒ H =  × 100 = 65% 

Đáp án B

có ∑n_{NaOH phản ứng} = 2n_Na2CO3 = 0,06 mol > 0,05 mol ⇒ Y là este của phenol;

còn X là một este bình thường. có n_X = 0,04 mol và n_Y = 0,01 mol.

☆ phản ứng: 0,05 mol X, Y + NaOH → hỗn hợp chất hữu cơ Z + H₂O.

đốt Z → 0,03 mol Na₂CO₃ + 0,12 mol CO₂ ||⇒ ∑n_{C trong Z} = 0,03 + 0,12 = 0,15 mol.

⇒ ∑n_{C trong X và Y} = 0,15 mol ⇒ số C_{trung bình X, Y} = 0,15 ÷ 0,05 = 3.

⇒ X phải là HCOOCH₃ (vì Y là este của phenol, C_Y ≥ 7).

có 0,04 mol HCOOCH₃ ⇒ C_Y = (0,15 – 0,04 × 2) ÷ 0,01 = 7 → Y là HCOOC₆H₅.

vậy, làm bay hơi Z thu được m gam chất rắn gồm 0,05 mol HCOONa và 0,01 mol C₆H₅ONa.

⇒ m = 0,05 × 68 + 0,01 × 116 = 4,56 gam.   

Đáp án B

Dẫu ăn là chất béo ⇒ Thành phần chứa C, H và O.

+ Dầu bôi trơn máy là các hiđrocacbon cao phân tử ⇒ Thành phần gồm C và H.

⇒ B sai ⇒ Chọn B    

Đáp án A

Đáp án C

Theo định luật bảo toàn khối lượng ta có:

m_Este? + m_NaOH? = m_Muối✓ + m_Ancol✓

Khi đốt muối của axit no đơn chức mạch hở ta có phản ứng:

2C_nH_2n–1O₂Na + (3n–2)O₂ $\stackrel{t^o}{\to }$ Na₂CO₃ + (2n–1)CO₂ + (2n–1) H₂O.

⇒ n_CO2 = n_H2O Û m_{Dung dịch giảm} = m_CaCO3 – m_CO2 – m_H2O.

Đặt n_CO2 = n_H2O = a ⇒ 100a – 44a – 18a = 3,42 Û a = 0,09 mol.

+ Từ phản ứng đốt muối ta có tỷ lệ:

.

⇒ n_Muối = 

 = 0,1 mol = n_{NaOH pứ} ⇒ n_{NaOH pứ} = 4 gam ✓.

+ Bảo toàn

khối lượng ⇒ m_Este = 7,36 + 3,76 – 4 = 7,12 gam 

Chọn đáp án C

(C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅  (tristearin) là công thức của chất béo.

Lưu ý: Chất béo là trieste của glixerol với axit béo

Công thức chất béo có dạng: ($\overline{R}$COO)₃C₃H₅

Đáp án C

n_glixerol = 0,1 mol ⇒ n_NaOH = 0,1 × 3 = 0,3 mol. Bảo toàn khối lượng:

||⇒ m = 9,2 + 91,8 – 0,3 × 40 = 89(g)

Đáp án D

► Đối với HCHC chứa C, H và có thể có O thì: 

n_CO2 – n_H2O = (k – 1).n_HCHC (với k là độ bất bão hòa của HCHC).

► Áp dụng: b – c = 4a ⇒ k = 5 = 3π_C=O + 2π_C=C.

⇒ n_X = n_H2 ÷ 2 = 0,15 mol || Bảo toàn khối lượng: 

m₁ = 39 – 0,3 × 2 = 38,4(g). Lại có: n_NaOH ÷ n_X > 3.

⇒ NaOH dư ⇒ n_glixerol = n_X = 0,15 mol. Bảo toàn khối lượng:

||⇒ m₂ = 38,4 + 0,7 × 40 – 0,15 × 92 = 52,6(g)

Chọn đáp án C

Este metyl acrylat có công thức là CH₂=CHCOOCH₃.

Đối với các đáp án còn lại:

A. CH₃COOCH=CH₂ vinyl axetat

B. HCOOCH₃ metyl fomat

D. CH₃COOCH₃ metyl axetat

Đáp án B

Đáp án C

Enzim có vai trò xúc tác phản ứng thủy phân chất béo tương tự H⁺ ⇒ tạo axit béo và glixerol

Đáp án A

n_X = 0,1 mol; n_NaOH = 0,2 mol ⇒ n_NaOH ÷ n_X = 2 : 1.

||⇒ X là este 2 chức. Bảo toàn khối lượng: m_Y = 6,2(g).

n_Y = 0,1n (với n là số gốc ancol Y) ⇒ M_Y = 62n ⇒ n = 1; M = 62.

⇒ Y là C₂H₄(OH)₂ || Nhìn các đáp án ⇒ chọn A.

Đáp án B

Đáp án C

M_X = 100 ⇒ X là C₅H₈O₂ || n_X = 0,2 mol ⇒ KOH dư 

⇒ n_ancol = n_X = 0,2 mol. Bảo toàn khối lượng: m_ancol = 20 + 0,3 × 56 – 28 = 8,8(g) 

||⇒ M_ancol = 44 (CH₂=CH-OH) ⇒ X là C₂H₅COOCH=CH₂ ⇒ chọn C.

Ps: CH₂=CH-OH không bền bị "hỗ biến" trở thành CH₃CHO

Đáp án A

Đáp án C

Cả 2 chất đều có cùng CTPT là C₃H₆O₂.

⇒ n_{Hỗn hợp} = 0,2 mol ⇒ n_{Hỗn hợp muối} = 0,2 mol 

Đáp án D

Ta có n_NaOH = 0,49 mol ⇒ n_{NaOH đã pứ} = n_{hh este} = 0,35 mol ⇒ n_{NaOH dư} = 0,14 mol.

Ta có: m_{Chất rắn} = m_Muối + m_{NaOH dư} Û m_Muối = 38,5 – 0,14×40 = 32,9 gam.

Mà vì 3 este được tạo từ cùng 1 axit đơn chức ⇒ Muối có dạng RCOONa.

⇒ M_RCOONa = 32,9 ÷ 0,35 = 94 Û R = 27 ⇒ Muối là CH₂=CHCOONa.

● Giải đốt cháy hỗn hợp este: m_C + m_H + m_O = 34,8 gam.

Trong đó n_H = 2nH₂O = 2,6 mol || n_O = 2nCOO/_Este = 0,7 mol.

⇒ m_C = 34,8 – 2,6 – 0,7×16 = 21 gam ⇒ n_C = 1,75 mol = n_CO2

+ Gọi k là độ bất bão hòa trung bình của 3 este nên ta có:

.

Û k = 2,28 ⇒ Có 1 este có k > 2.

Mà 3 ancol đều no và có số C < 4 nên ta có các TH 3 ancol thỏa mãn sau:

TH₁: 3 Ancol đó là: CH₃OH, C₂H₅OH và C₃H₅OH (Vòng cyclo).

TH₂: 3 Ancol đó là: CH₃OH, C₃H₅OH và C₃H₇OH (Vòng cyclo).

TH₁ ⇒ Hỗn hợp 3 este đó là:

⇒ Loại vì n_Y > n_X. 

TH₂ ⇒ Hỗn hợp 3 este đó là:

+ Thỏa mãn ⇒ %m_Y

=  ≈ 32,184%  

Đáp án D

Chất béo là trieste của glixerol và axit béo ⇒ Chọn D.

Một số axit béo thường gặp đó là:

● C₁₇H₃₅COOH : Axit Stearic

● C₁₇H₃₃COOH : Axit Olein

● C₁₇H₃₁COOH : Axit Linoleic

● C₁₅H₃₁COOH : Axit Panmitic

Đáp án D

Đáp án A