16 bài tập Khoa học tự nhiên 9 Protein có lời giải (Phần 1)
16 câu hỏi
Để có sức khỏe tốt, khẩu phần ăn hằng ngày phải cung cấp đủ bốn nhóm dinh dưỡng (chất đạm, chất bột đường, chất béo và nhóm vitamin, khoáng chất). Chất đạm (protein) là gì? Nó có vai trò quan trọng như thế nào đối với con người?
– Protein là hợp chất hữu cơ phức tạp, có khối lượng phân tử rất lớn, gồm nhiều đơn vị amino acid liên kết với nhau bởi các liên kết peptide.
– Protein là nguồn thực phẩm quan trọng của con người và động vật. Protein có vai trò tạo nên khung tế bào, tham gia vào mọi quá trình bên trong tế bào của cơ thể, duy trì và phát triển cơ thể, vận chuyển oxygen và chất dinh dưỡng, …
Hãy điền những từ hoặc cụm từ thích hợp vào các dấu chấm:
a) Các protein đều chứa các nguyên tố ...
b) Protein có ở…của người, động vật, thực vật như ...
c) Ở nhiệt độ thường dưới tác dụng của men, protein ... tạo ra các amino acid.
d) Một số protein ... khi đun nóng hoặc cho thêm một số hóa chất.
a) Các protein đều chứa các nguyên tố carbon, hydrogen, oxygen, nitrogen.
b) Protein có ở mọi bộ phận cơ thể của người, động vật, thực vật như trứng, thịt, máu, sữa, tóc, sừng, móng, rễ, thân lá, quả, hạt,…
c) Ở nhiệt độ thường dưới tác dụng của men, protein thủy phân tạo ra các amino acid.
d) Một số protein đông tụ khi đun nóng hoặc cho thêm một số hóa chất.
a) Hãy kể tên một số thực phẩm chứa protein thực vật và một số thực phẩm chứa protein động vật.
b) Vì sao phải bổ sung đủ protein cho cơ thể?
a)
– Thực phẩm chứa protein thực vật như hạt bí ngô, hạt đậu nành, …
– Thực phẩm chứa protein động vật như thịt bò, cá, …
b) Cần phải bổ sung đủ protein cho cơ thể vì protein giữ vai trò quan trọng đối với cơ thể con người, giúp duy trì sự sống và tăng cường sức khỏe.
Protein đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ thể sinh vật như cấu tạo thành tế bào, vận chuyển chất, xúc tác (enzyme), nội tiết tố (hormone), kháng thể ... Protein có cấu tạo như thế nào và có tính chất đặc trưng gì?
– Protein là những hợp chất hữu cơ phức tạp có khối lượng phân tử rất lớn, gồm nhiều đơn vị amino acid liên kết với nhau bởi liên kết peptide.
– Tính chất đặc trưng: Protein bị thuỷ phân trong môi trường acid, base hoặc dưới tác dụng của enzyme, bị đông tụ dưới tác dụng của acid, base hoặc nhiệt độ và dễ bị phân huỷ khi đun nóng mạnh.
Khi đốt cháy, protein bị phân huỷ tạo ra mùi khét.
Quan sát hình và cho biết những thực phẩm nào chứa nhiều protein.
Protein là thành phần không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng của con người. Vậy protein có cấu tạo và tính chất hóa học như thế nào?
– Thực phẩm chứa nhiều protein như trứng, thịt, cá, sữa.
– Protein có khối lượng phân tử rất lớn, thường từ vài vạn đến vài triệu amu và có cấu tạo rất phức tạp.
– Tính chất hóa học: Protein bị đông tụ khi đun nóng hoặc khi có mặt acid, base và bị phân hủy tạo ra mùi khét khi đốt nóng; protein bị thủy phân khi có xúc tác acid, base hoặc enzyme, …
a) Nêu nhận xét về khối lượng phân tử của protein.
b) Trong phân tử protein có một hay nhiều liên kết peptide?
a) Protein có khối lượng phân tử rất lớn, thường từ vài vạn đến vài triệu amu.
b) Trong phân tử protein có nhiều liên kết peptide.
a) Điểm giống và khác nhau giữa các amino acid này là gì? Hãy nêu nhận xét về đặc điểm cấu tạo của protein.
b) Theo em, khi thuỷ phân protein đơn giản (được tạo bởi các amino acid) sẽ thu được hợp chất gì?
a)
– Giống nhau: Các amino acid này đều có chứa 2 nhóm chức –NH2 và –COOH.
– Khác nhau: mạch carbon khác nhau, vị trí liên kết của các nhóm chức –NH2 và –COOH khác nhau.
– Protein được tạo bởi các amino acid liên kết với nhau bằng các liên kết peptide.
b) Khi thuỷ phân protein đơn giản (được tạo bởi các amino acid) sẽ thu được các amino acid.
Protein + Nước →enzymeacid/base,t0 Các amino acid
Tiến hành thí nghiệm:
– Cho vào hai ống nghiệm mỗi ống 2 ml dung dịch lòng trắng trứng.
– Nhỏ từng giọt (khoảng 5 – 6 giọt) dung dịch HCl 10% vào ống nghiệm thứ nhất.
– Đun nóng ống nghiệm thứ hai.
– Quan sát thí nghiệm, mô tả và giải thích các hiện tượng xảy ra.
– Hiện tượng: Cả hai ống nghiệm đều thấy lòng trắng trứng đông tụ lại.
– Giải thích: Trong lòng trắng trứng có chứa albumin là một loại protein. Khi đun nóng hoặc có mặt acid, protein có trong lòng trắng trứng đông tụ lại.
Trong quá trình nấu canh cua, thấy xuất hiện các tảng "gạch cua" nổi lên. Giải thích hiện tượng trên và cho biết thành phần chính của "gạch cua".
Trong quá trình nấu canh cua, thấy xuất hiện các tảng “gạch cua” nổi lên do thành phần chính của “gạch cua” là protein, khi đun nóng thì protein bị đông tụ.
Khi cho chanh hoặc giấm vào sữa tươi và sữa đậu nành thấy có kết tủa xuất hiện. Giải thích.
Khi cho chanh hoặc giấm (chứa acid hữu cơ) vào sữa tươi hoặc sữa đậu nành (chứa protein) thì thấy xuất hiện kết tủa do xảy ra sự đông tụ của protein trong môi trường acid.
Tiến hành thí nghiệm
– Dùng kẹp sắt kẹp lông gà rồi đưa vào ngọn lửa đèn cồn và quan sát.
– Mô tả và giải thích các hiện tượng xảy ra.
– Hiện tượng: Lông gà cháy, có mùi khét.
– Giải thích: Do thành phần của lông gà có chứa protein nên khi đốt cháy sẽ có mùi khét.
Protein có vai trò như thế nào đối với cơ thể người?
Protein có trong mọi bộ phận của cơ thể người và đóng vai trò rất quan trọng đối với các hoạt động sống.
– Chức năng sinh học của protein rất đa dạng. Một số protein có tính chất của hormone (như insulin), một số có vai trò xúc tác (như các enzyme), một số có vai trò vận chuyển các chất trong cơ thể (như hemoglobin), …
– Protein trong thức ăn đóng vai trò cung cấp các amino acid để cơ thể tổng hợp nên các loại protein đặc trưng của người.
a) Hãy cho biết một số ứng dụng của protein.
b) Nêu một số quá trình đông tụ protein trong đời sống.
a) Một số ứng dụng của protein:
– Cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho con người.
– Một số protein được dùng làm nguyên liệu sản xuất một số loại tơ tự nhiên (như tơ tằm).
b) Một số quá trình đông tụ protein trong đời sống như:
– Nấu canh cua, gạch cua nổi lên trên.
– Làm sữa chua.
– Vắt chanh vào nước đậu nành.
Các enzyme là các protein đóng vai trò chất xúc tác trong các phản ứng sinh hóa. Em hãy viết sơ đồ của hai phản ứng có enzyme là chất xúc tác diễn ra trong cơ thể người.
– Sơ đồ chuyển hóa đường saccharose thành glucose và fructose
C12H22O11 + H2O →enzyme C6H12O6 (glucose) + C6H12O6 (fructose)
– Sơ đồ chuyển hóa protein trong dạ dày:
Protein trong dạ dày →pepsin peptide nhỏ hơn
a) Khi đốt tóc, móng tay, móng chân, lông vịt, sừng động vật sẽ có chung hiện tượng gì?
b) Vải tơ tằm có ưu điểm: độ bền cao, bề mặt vải mịn, có độ rủ nhẹ, phù hợp may trang phục, … Em hãy cho biết:
– Thành phần hóa học chủ yếu của tơ tằm.
– Vì sao không dùng xà phòng có tính kiềm mạnh để giặt áo quần may bằng vải tơ tằm.
a) Khi đốt tóc, móng tay, móng chân, lông vịt, sừng động vật sẽ thấy có mùi khét, khói bốc lên; tro có màu đen, xốp, mịn và dễ vỡ vụn
b)
– Thành phần hóa học chủ yếu của tơ tằm là protein.
– Ta biết, protein dễ bị thủy phân trong môi trường base (hay có tính kiềm). Mà tơ tằm chứa protein nên không dùng xà phòng có tính kiềm mạnh để giặt áo quần may bằng vải tơ tằm để tránh vải bị hỏng.
Hãy cho biết thành phần hóa học chủ yếu của tơ tằm và cách phân biệt 2 loại tơ ở hình
– Tơ tằm chứa protein.
– Để phân biệt tơ tằm và tơ nylon thì ta có thể lấy vài sợi đi đốt và quan sát:
+ Tơ tằm cháy có mùi khét (giống mùi tóc cháy), ngọn lửa nhanh tắt, tro màu đen, mềm, xốp.
+ Tơ nylon khi cháy có mùi đặc trưng của nylon cháy, sản phẩm cháy vón cục.
