Soạn Văn 9 CTST Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học có đáp án

Các câuvăn:  

-Luận điểm 1: Hình thứcnghệthuậtcủađoạntríchcònhấpdẫnngườiđọc ở sựkếthợptàitìnhgiữayếutốtựsựvàtrữtình. 

-Luận điểm 2: Bêncạnhđó, đoạntríchcònthểhiệnchủđềtiêubiểuchogiátrịnội dung củaTruyện Kiều: bứctranhhiệnthựccủamộtxãhộithahóavìđồngtiềnvàtấmlòngnhânđạosâusắccủatácgiả.  

Bàiviếtđãphântíchnhữngnétđặcsắcvềnghệthuậtcủađoạntrích:  

-Nghệthuậtmiêutảnhânvật. 

-Sựkếthợpkhéoléogiữatựsựvớitrữtình. 

Nội dung chủđềcủađoạntríchMã Giám Sinh mua Kiều đượcphântích qua nhữngphươngdiện: 

-Bứctranhhiệnthựccủaxãhộithahóavìđồngtiền. 

-Tấmlòngnhânđạosâusắccủatácgiả. 

Các đoạnvăntrongbàiviếtthườngđượcviếttheokiểuđoạnvăndiễndịch. 

Vớicáchtrìnhbàyđoạnvănnhưvậy, ngườiđọcdễdàngnắmbắtđượcnội dung chính, dễdàngkháiquátđượcnội dung sẽđượcnóitớitrongvănbản. 

- Phương tiệnliênkếtcâu, đólàcáctừnối: Trướctiên, Bêncạnhđó, Nói tómlại. 

- Tácdụng: Giúpngườiđọcdễdàngxácđịnhđượccácluậnđiểm, lílẽmàngườiviếttrìnhbàytrongđoạnvăn. 

Em rútrađượcnhữnglưu ý: 

-Cầnxácđịnhnhữngluậnđiểm, lílẽ, dẫnchứngsẽsửdụngtrongbàivăn. 

-Trong phầnthânbài, nêntáchđoạn, mỗiđoạntrìnhbàymộtluậnđiểm.  

-Cầnđưaralílẽ, dẫnchứngđểlàmsángtỏluậnđiểm. 

- Sửdụngcácphươngtiệnliênkếtcâuphùhợp. 

Bước 1: Chuẩnbịtrướckhiviết 

Trướckhiviết, cầntrảlờinhữngcâuhỏisau: 

• Đềtàicủabàiviếtnàylàgì? 

Thựchiệnbàiviếtnàynhằmmụcđíchgì? 

• Ngườiđọcbàiviếtcóthểlà ai? Họmongđợiđiềugìtừbàiviếtcủaem? 

• Lựachọncáchviếtnhưthếnàochophùhợpvớimụcđíchvàđốitượngngườiđọc? 

• Xácđịnh (những) cáchthuthậptưliệuchobàiviết (xemlạiBài 2). Chú ý tínhchínhxác, đáng tin cậycủatưliệuvàghichépnguồntưliệu. 

Bước 2: Tìm ý, lậpdàn ý 

Vậndụngcáchtìm ý, lậpdàn ý chobàivănnghịluậnphântíchmộttácphẩmvănhọcđãhọc ở Bài 2 đểtìm ý vàlậpdàn ý chođềbàinày. Đểnhậnranétđặcsắcvềnghệthuậtcủamộttácphẩmtruyệnthơ, cầnchú ý đặcđiểmhìnhthứccủathểloạitruyệnthơ (xemlạinội dung phần Tri thứcNgữvăncủabàihọcnày). 

Bước 3: Viếtbài 

Triểnkhaibàiviếtdựatrêndàn ý. Khi viết, cầnchú ý: 

• Thựchiệntheonhữngnội dung đãđượcđềcập ở bướcViếtbàicủaBài 2. 

• Vậndụngkiếnthứcvềcáckiểuđoạnvănđãhọc ở lớp 8 đểtạolậpđoạnvăn, viếtđoạncócâuchủđềhiệnrõ (đoạndiễndịch, đoạnquynạp, đoạnphốihợp) vàdùngcâuchủđềđểtrìnhbàyluậnđiểmcủabàiviết. 

• Vậndụngkiếnthứcvềcácphépliênkếttrongvănbảnđãhọc ở lớp 7 đểtạosựmạchlạc, liênkếtchặtchẽchobàiviết. 

Bước 4: Xem lạivàchỉnhsủa, rútkinhnghiệm 

• Đọclạibàiviếtcủamìnhvàdùngbảngkiểm ở Bài 2 đểtựchỉnhsửa: 

• Đọclạibàiviếttừgócđộngườiđọcvàtrảlờicáccâuhỏisau: 

1. Điềuemthíchnhấtvàđiềuemmuốnđiềuchỉnh ở bàiviếtnàylàgì? 

2. Từbàiviếtnày, emrútthêmđượckinhnghiệmgìvềviệcviếtbàivănnghịluậnphântíchmộttácphẩmvănhọc? 

Bàivănthamkhảo: 

Trong thơcổviếtvềgiainhânthìđoạnthơChịemThúy KiềutríchtrongĐoạntrườngtânthanhtứcTruyện Kiềucủađạithihào Nguyễn Du làmộttrongnhữngvầnthơtuyệtbút. Hai mươitưcâuthơlụcbátđãvẽnênsắc, tài, đứchạnhcủahaichịem Thuý Kiều, Thuý Vân. 

          Vớingòibútcủamộtkìtàidiệubút Nguyễn Du đãvẽnênbứcchân dung hainànggiainhântuyệtthế: 

Đầulònghai ả tốnga, 

Thúy Kiều làchịemlàThúy Vân. 

          Vân làem, Kiều làchị. Hai chịem Vân và Kiều (con đầulòngcủagiađình Vương viênngoại) đềulànhữngả tốnga - nhữngngười con gáiđẹp. Vẻđẹpcủahainànglàvẻđẹpthanhtaocủamai, làsựtrắngtrong, tinhsạchcủatuyết: 

Mai cốtcáchtuyếttinhthần, 

Mỗingườimộtvẻmườiphânvẹnmười. 

          Bútphápướclệcùngphépẩndụđãgợilênvẻđẹphàihoà, hoànhảocảvềhìnhthứclẫntâmhồn. Vẻđẹpcủahainàngđềuđếnmứctuyệtmĩmườiphânvẹnmườinhưngmỗingườilạimangmộtvẻriêng. Nguyễn Du đãlấynhữnggìđẹpđẽnhấtcủathiênnhiênđểmiêutảhaichịem. Thuý Kiều và Thuý Vân đềumangvẻđẹplítưởng, theokhuônmẫuvàvượtlêntrênkhuônmẫu. 

          Sau nhữngcâuthơgiớithiệuvềhaichịem, ngòibút Nguyễn Du lạicóchiềuhướngcụthểhơntrongbứcchân dung quýpháicủa Thuý Vân: 

Vân xemtrangtrọngkhácvời, 

          Hai chữtrangtrọngtrongcâuthơđãnóilênvẻđẹpđàicác, cao sang của Vân. Vẻđẹpấycủathiếunữđược so sánhvớinhữngthứcaođẹptrênđời: 

Khuôntrăngđầyđặnnétngàinởnang. 

Hoa cườingọcthốtđoantrang, 

Mâythuanướctóctuyếtnhườngmàu da. 

          Chân dung của Vân đượcmiêutảmộtcáchkhátoànvẹntừkhuônmặt, nétmày, làn da, máitócđếnnụcười, tiếngnói. Vân cókhuônmặtđầyđặn, phúchậunhưvầngtrăng, cóđôilôngmàysắcnétnhư con ngài, cómiệngcườitươithắmnhưhoa, giọngnóitrongtrẻothốtratừhàmrăngngàngọcvàmáitóccủanàngbồngbềnhhơnmây, làn da củanàngtrắnghơntuyết, sắcđẹpcủa Vân sánhvớinhữngnétkiềudiễm, sángtrongcủanhữngbáuvậttinhkhôicủađấttrời. Tấtcảtoátlênvẻđẹptrunghậu, êmdịu, đoantrang, quýphái. Vân đẹphơnnhữnggìmĩlệcủathiênnhiênnhưngtạosựhoàhợp, êmdịu: mâythua, tuyếtnhường. Vớivẻđẹpnhưthế, Vân sẽcómộtcuộcđờibìnhlặng, suônsẻvàmộttínhcáchđiềmđạm. Qua bứcchân dung này, Nguyễn Du đãgửitớinhữngthôngđiệpvềtươnglai, cuộcđờichínhbởivậymàbứcchân dung Thúy Vân làchân dung mangtínhcáchsốphận. 

          Tả Vân thậtkĩ, thậtcụthể song Nguyễn Du chỉvẽ Kiều bằngnhữngnétpháchoạthôngthoángbởiôngkhôngmuốnlàngườithợvẽvụngvề: 

Kiều càngsácsảomặnmà, 

So bềtàisắclạilàphầnhơn. 

          Sắcđẹpcủa Kiều đượcđặttrongsự so sánhvớivẻđẹpđoantrang, quýpháicủa Vân đểthấyđượcsựhơnhẳncủa Kiều vềvẻsắcsảocủatàinăngtrítuệ, bởicáimặnmàcủanhansắc. Khôngtảkhuônmặt, giọngnói, tiếngcười, làn da, máitócnhư Thuý Vân mà Nguyễn Du đãthậttàitìnhkhichọnđôimắt Kiều đểđặctảbởiđôimắtlàcửasổtâmhồn, thểhiệnphầntinhanhcủatâmhồnvàtrítuệ: 

Lànthuthủynétxuânsơn, 

          Câuthơtảđôimắtmàgợilênbứctranhsơnthuỷ, diễmlệ. Bứctranhấycólànthuthủy - lànnướcmùathu, cónétxuânsơn - dángnúimùaxuân. Cũngnhưkhuônmặt Kiều cóđôimắttrongsáng, long lanh, cóđôilôngmàythanhtúmàkhiến: 

Hoa ghenđuathắmliễuhờnkémxanh. 

          Vẻđẹpcủa Kiều khôngchỉnhưthiênnhiênmàcònvượttrộihơncảthiênnhiênkhiếnhoacũngphảighen, liễucũngphảihờn. Thiên nhiênkhôngcònthua, nhườngmàcaumày, bặmmôitứcgiận, màđốkịhờnghen. Nếuvẻđẹpcủa Vân lànhữnggìtinhkhôi, trongtrắngnhấtcủađấttrờithì Kiều lạimangvẻđẹpcủanước non, củakhônggianmênhmông, củathờigianvôtận. Cáiđẹpấylàmchonghiêngnước, đổthành: 

Mộthainghiêngnướcnghiêngthành, 

          Nguyễn Du đãsửdụngnhữngđiểntíchđểcựctả Kiều vớivẻđẹpcủatranggiainhântuyệtthế. Vàcũngchínhvẻđẹpkhông ai sánhbằngấynhưtiềmẩnnhữngphẩmchấtbêntrongcaoquílàtàivàtìnhrấtđặcbiệt: 

Pha nghềthihoạđủmùi ca ngâm. 

Cung thươnglàubậcngũâm, 

Nghềriêngănđứthồcầmmộttrương. 

          Kiều cócảtàicầm - kì - thi - hoạcủanhữngbậcvănnhânquântửvàtàinàocũngđếnmứcđiêuluyện. Nànggiỏivềâmluậtđếnmứclàubậc. Câyđànnàngchơilàcâyhồcẩm, tiếngđàncủanàngănđứtbấtcứnghệsĩnàovàđãtrởthànhnghềriêng. Đểcựctảcáitàicủa Kiều, Nguyễn Du đãsửdụnghàngloạtcáctừngữ ở mứcđộtuyệtđối: vốnsẵn, phanghề, làubậcvàđủmùi. Khôngnhữnggiỏi ca hát, chơiđànmà Kiều cònsángtácnhạcnữa. Cung đànnàngsángtáclàmộtthiênBạcmệnh. Bảnđànấyđãghilạitiếnglòngcủamộttâmhồnđasầuđacảm. Nguyễn Du cựctảtàinăngcủa Kiều chínhlàngợi ca cáitâmđặcbiệtcủanàng. Tài năngcủa Kiều vượtlêntrêntấtcảvàlàbiểuhiệncủanhữngphẩmchấtcaođẹp, tráitimtrunghậu, nồngnhiệt, nghĩatình, vịtha. Vẻđẹpcủa Kiều làsựkếthợpcủasắc - tài - tìnhvàđạtđếnmứcsiêuphàm, lítưởng. Nhưng nhansắcđếnmứchoaghen, liễuhờnđểtạohóaphảihờnghenđốkịvàtàihoatrítuệthiênbẩmlàubậc, đủmùicáitâmhồnđasầu, đacảmnhưtựdưngmàcócủanàngkhótránhkhỏisựnghiệtngãcủađịnhmệnh. Chínhbởi Kiều quátoànmĩ, hoànthiệnnêntrongxãhộiphongkiến kia khócómộtchỗđứngchonàng. VàcungđànBạcmệnhnàngtựsángtácnhưdựbáomộtcuộcđờihồngnhanbạcmệnhkhótránhkhỏicủa Kiều. Cuộcđờinàngrồisẽsónggió, nổichìm, truânchuyên. Cũnggiốngnhưbứcchân dung Thúy Vân, bứcchân dung Kiều làbứcchân dung mangtínhcáchsốphận. 

          Nguyễn Du hếtlời ca ngợi Vân và Kiều mỗingườimộtvẻmườiphânvẹnmườinhưngngòibúttácgiảlạiđậmnhạtkhácnhau ở mỗingười. Vân chủyếuđẹp ở ngoạihìnhcòn Kiều làcáiđẹpcảvềtàinăng, nhansắclẫntâmhồn. Điềuđótạonênvẻđẹpkhácnhaucủahaingườithiếunữvàhémởhaitínhcách, dựbáohaicuộcđờikhácnhauđangđónchờhai ả tốnga. Hai bứcvẽchân dung củachịem Thuý Vân và Thuý Kiều đãchothấysựtàitìnhtrongngòibúttinhtếcủa Nguyễn Du. 

          Kếtthúcđoạnthợlàbốncâulụcbátmiêutảcuộcsốngphonglưukhuônphép, mẫumựccủahaichịem Kiều: 

Phong lưurấtmựchồngquần, 

Xuân xanhxấpxỉtớituầncậpkê. 

          Hai người con gáihọ Vương khôngchỉcósắc - tài - tìnhmàcòncóđứchạnh. Sốngphonglưuđếnmựchồngquần. Cảhaiđềuđãtớituầncậpkê - tớituổibúitóc, càitrâmnhưngvẫnsốngtrongcảnh: 

Êmđềmtrướngrủmànche, 

Tườngđôngongbướmđivềmặc ai. 

          Hai câuthơnhưchechở, bao bọcchohaichịem, haibônghoavẫncònphongnhụytrongcảnhêmđềmchưamộtlầnhươngtoảvì ai. Nguyễn Du đãbuôngmành, gạttấtcảmọivẩnđụcchocuộcđờikhỏicuộcsốngphonglưucủahaichịemđểđềcaohơnđứchạnhcủahainàng. 

          Vớicảmhứngnhânđạovàtàinghệthơ, Nguyễn Du đãvẽnênbứcchân dung Thúy Vân, Thuý Kiều bằngnhữnggìđẹpđẽ, mĩlệnhất. Hai bứctranhmĩnhânbằngthơđãthểhiệnbútphápướclệtượngtrưngvàcácbiệnpháptutừtrongngòibúttinhtếcủađạithihàodântộc Nguyễn Du.