Soạn Văn 9 CTST Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga có đáp án
11 câu hỏi
Em nghĩgìvềnhữngngườisẵnsàngcứugiúpngườikháctrongcơnhoạnnạn?
- Những người sẵn sàng cứu giúp người khác trong cơn hoạn nạn là người dũng cảm. Con ngườicómuônvànđiềutốtđẹpvàlòngdũngcảmchínhlàmộtnétphẩmchấtcaoquýtrongnhâncáchđạođức con người. Con ngườiluôncầnvàluônhướngtớicáiđẹp – đólàquyluậtcủacuộcsống. Cùngvớinhữngphẩmchấtcaoquýkháccủanhâncách con người, lòngdũngcảmcầnđượcgiữgìn, vunđắpđểnótồntạimãitrongcuộcđờinày.
Tưởng tượng:Em hình dung rasaovềcảnh “tảđộthữuxung” củaLục Vân Tiên trongđoạnthơnày?
- Đây làmộttrậnđánhkhôngcânsức: mộtbênlàtướngcướphùnghổ, hung dữ, đôngđúcđượctrangbịđầyđủvũkhí; vớimộtbênlàthâncô, thếcô.
Suy luận:Việc Vân Tiên bảoNguyệt Nga “khoankhoanngồiđóchớra...” chothấychànglàngườinhưthếnào?
- Việc Vân Tiên nói với Nguyệt Nga rằng: Khoankhoanngồiđóchớra.Nànglàphậngái ta làphậntrai, cho thấy chàng là người giữ đúng chuẩn mực đạo đức, nam nữ thụ thụ bất thân.
Suy luận:Hai dòngthơcuốicủavănbảngợichoemsuynghĩgì?
- Câutrảlời trong hai dòng cuối:Làmơnhádễtrôngngườitrảơnvàđặcbiệtlàcâunóicủa Vân Tiên: Nhớcâukiếnnghĩabất vi. Làmngườithếấycũng phi anhhùng, chothấymộtngườianhhùnglítưởng, thấyviệcnghĩathìtựnguyệnlàm, vàđãlàmviệcnghĩathìkhôngcầntrảơn.
Nội dung chính:
Đoạn trích khắchọanhữngphẩmchấttốtđẹpcủahainhânvậttrungtâm: Lục Vân Tiên tàiba, dũngcảm, trọngnghĩa, khinhtài; Kiều Nguyệt Nga hiềnhậu, nếtnaântình. Qua đóthểhiệnkhátvọnghànhđạogiúpđờicủatácgiả Nguyễn Đình Chiểu.

Theo em, nhan đề Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga có thể hiện được nội dung bao quát của văn bản không? Vì sao?
- Nhan đề Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga có thể hiện được nội dung bao quát của văn bản.
- Vì văn bảnđãchothấynhânvậtchính, hành động bao trùmcủavănbảnlàLục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga với hành động nghĩa hiệp cứu người.Qua nhanđềấy, cũngthểhiệntìnhnghĩagiữa con ngườivới con ngườitrongxãhội, lòngyêuthươngsẵnsàngcưumang, đùmbọcnhữngngườigặpcơnhoạnnạn. Đềcaotinhthầnnghĩahiệp, sẵnsàngcứukhốnphònguy.
Tóm tắt các sự việc được kể và xác định bố cục của văn bản.
-Tómtắtcácsựviệcđượckể: Trênđườngtrởvềnhàthăm cha mẹtrướckhilênkinhđôthi, gặpbọncướpđanghoànhhành, Lục Vân Tiên đãmộtmìnhxôngvàođánh tan bọncướp, cứu Kiều Nguyệt Nga vàcôhầu Kim Liên.
- Bốcục:
+ Phần 1: 14 câuđầu: Lục Vân Tiên đánhcướp Phong Lai đểcứu Kiều Nguyệt Nga
+ Phần 2: Cònlại: CuộctròchuyệngiữaLục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
Nhân vật Lục Vân Tiên hiện lên với những phẩm chất nào? Đó có phải là phẩm chất của người anh hùng không? Vì sao? Phân tích một số chi tiết miêu tả hành động, lời nói của Lục Vân Tiên để làm rõ ý kiến của em.
- Lục Vân Tiên hiệnlênlàmộtchàngtraitàigiỏi, trượngnghĩa, có học thức và trọng lễ giáo phong kiến.
- Đó là những phẩm chấtcủamộtngườianhhùng.
- Điềuđóđượcthểhiện qua hành động, lời nói của Vân Tiên.
- Phân tích một số chi tiết miêu tả hành động, lời nói củaLục Vân Tiên:
+ Bẻcâylàmgậynhằmlàngxôngvô: sựnhanhtrí, gandạcủaLục Vân Tiên.
+ Kêurằng: Bớđảng hung đồ/Chớquenlàmthóihồđồhạidân - bảnlĩnhcủamộtngườiquântử, trướckhirataychàngđãnêurõlý do làvìchínhnghĩa, khôngphảilàhành vi đánhlén.
+ Trậnđánhdiễnra cay cấn: bốnphíaphủvâybịtbùngvôcùngnguyhiểmđốivớiLục Vân Tiên.Nhưng chàngvẫntảxunghữuđộtchẳngkhácnào Triệu TửphávòngĐương Dang.
- Lục Vân Tiên gặpvàtròchuyệnvới Kiều Nguyệt Nga
+ Khi nghetiếngkhóc ở trongxe, Lục Vân Tiên hỏi: Ai than khóc ở trongxenày?
+ Ngườibêntrongtrảlờirõsựtình: Tôithiệtngườingay/Sa cơnênmớilầmtay hung đồ.Lục Vân Tiên ngănkhôngchohaicôgáirangoài: Khoankhoanngồiđóchớra/Nànglàphậngái ta làphậntrai: giữđúngchuẩnmựcđạođức, namnữthụthụbấtthân.
+ Lục Vân Tiên hỏithămtêntuổi, xuấtthânvàlý do vìsaogặpnạntrênđường.Khi nghe Kiều Nguyệt Nga bàytỏmongmuốnLục Vân Tiên cùngđiđếngặp cha đểđềnơn, Lục Vân Tiên nghevậytừchối: Làmơnhádễtrôngngườitrảơn… Làmngườithếấycũng phi anhhùng.
Phân tích đặc điểm của nhân vật Kiều Nguyệt Nga (lưu ý những cử chỉ, lời nói của nàng khi đáp lời Lục Vân Tiên).
Kiều Nguyệt Nga làmộttiểuthưkhuêcác, thùymị, cóhọcthức. Điềuđóđượcthểhiện qua:
- Sau khinghelờilẽcủaLục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga biếtngườicứumìnhlàmộtnamtửhán, liềnkểrõsựtình: Nàngcùngvớitìtấttênlà Kim Liên, quê ở quận Tây Xuyên, cha là tri phủmiền Hà Khênhậnđượcbứcthưcủa cha đếnđóđểđịnhviệchônnhân: Trướcxequântửtạmngồi/Xin chotiệnthiếplạyrồisẽthưa.
- Kiều Nguyệt Nga cònbộclộmongmuốnLục Vân Tiên đicùngmìnhđếngặp cha đểđềntạcôngơn: Gẫmcâubáođứcthùcông/Lấy chi chophỉtấmlòngcùngngươi.
à Kiều Nguyệt Nga làmộttiểuthưkhuêcác, là con ngườibiếttrướcsau, hiếunghĩa.
Xác định chủ đề của văn bản và phân tích các căn cứ giúp em xác định chủ đề đó.
-Chủđề: khátvọngcônglý
-Bởivì, qua vănbản ta thấyLục Vân Tiên làngườithấyhoạnnạnsẵnsàngcứugiúpvôtưđemlạiđiềutốtđẹpchomọingười; ngườianhhùnghànhđộngvìchínhnghĩa, vìlẽphải, vìlẽcôngbằng. Luônbênhvực, chechởchonhữngngườiyếuđuối; dámđứnglênbảovệlẽcôngbằng, quyềnlợichínhđángcủamọingười, củatậpthể, củamộtcánhânbịxâmphạm...; đấutranhchốnglạinhữngcáixấu xa, tộilỗi. Hai câuthơcuốibàitácgiảthểhiệnmộtquanniệmđạolýngườianhhùnglàngườisẵnsànglàmviệcnghĩamộtcáchvôtư, khôngtínhtoánlàmviệcnghĩalàbổnphận, làlẽtựnhiên.
Tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì qua văn bản? Ngày nay, thông điệp ấy có còn giá trị không? Vì sao?
- Qua vănbản, tácgiảgửigắmthôngđiệp:Xem trọngtìnhnghĩagiữa con ngườivới con ngườitrongxãhội: tình cha con, mẹ con, nghĩavợchồng, tìnhbèbạn, tìnhyêuthươngcưumangnhữngngườigặpcơnhoạnnạn. Đềcaotinhthầnnghĩahiệp, sẵnsàngcứukhổphònguy. Thểhiệnkhátvọngcủanhândânhướngtớilẽcôngbằngvànhữngđiềutốtđẹptrongcuộcđời (kếtthúccóhậucủatruyện; thiệnthắngác, chínhnghĩathắnggiantà).
- Ngày nay, thôngđiệpấyvẫncònmanggiátrịsâusắc. Bởivì: Con ngườiluôncầnvàluônhướngtớicáiđẹp – đólàquyluậtcủacuộcsống. Cùngvớinhữngphẩmchấtcaoquýkháccủanhâncách con người, lòngdũngcảmcầnđượcgiữgìn, vunđắpđểnótồntạimãitrongcuộcđờinày.
Tìm hiểu sự nghiệp, quá trình sáng tác thơ văn của tác giả Nguyễn Đình Chiểu và chỉ ra một số điểm tương đồng, khác biệt (nếu có) giữa:
a. Hoàn cảnh, mục đích sáng tác Truyện Lục Vân Tiên và các tác phẩm khác của ông như Chạy giặc, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc,...
b. Tình cảm, cảm xúc của tác giả khi kể lại hành động Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga trong Truyện Lục Vân Tiên và khi nhắc đến “trang dẹp loạn” trong bài thơ Chạygiặc (xem thêm Ngữ văn 8, tập hai, bộ sách Chân trời sáng tạo).
a. Hoàn cảnh, mục đích sáng tác:
- Tác phẩm TruyệnLục Vân Tiên:
+ Hoàn cảnh: TruyệnLục Vân Tiênlàmộttruyệnthơnômcủa Nguyễn Đình Chiểu, đượcsángtáckhoảngđầunhữngnăm 50 củathếkỉ 19.
+ Mụcđích: Tácphẩmthểhiệnvềluânlývàcốtbànđạođức, khuyênngười ta vềnhữngnguyêntắcsốnglànhmạnh. Tácgiảmuốntruyềnđạtthôngđiệpvềviệcnênlàmngườivớiquanniệmvăndĩtảiđạo.
- Tác phẩm Chạygiặc:
+ Hoàn cảnhsángtác: Hoàn cảnhlịchsử: Năm 1858, thựcdân Pháp nổtiếngsúngđầutiêntrênbánđảo Sơn Trà (ĐàNẵng) bắtđầucuộcchiếntranhxâmlượcnước ta, nhưngđếnđây, chúnggặpphảisựkhángcựcủanhândânnênchuyển qua tiếnđánh Gia Định (Sài Gòn).Hoàn cảnhriêng: TácphẩmChạygiặcđược Nguyễn Đình Chiểusángtácvàokhoảngthờigiansaukhigiặc Pháp tấncôngthành Gia Định (tháng 2/ năm 1859). Nhà thơchứngkiếncảnhchạyloạn, li táncủanhândânnênđãviếtbàithơnày.
+ Mụcđích: Trướccảnhquêhươngbịtànphá, nhà tan nướcmất, nhândânhốthoảng, hoangmangtrongtaygiặc, mặcdùmùlòakhôngnhìnthấygìnhưngvớitấmlòngxót xa, buồnđauvôhạn, nhàthơ Nguyễn Đình Chiểuđãviếtbàithơ“Chạygiặc”đểghilạitâmtrạngcủamình.
- Tác phẩm Văn tếnghĩasĩCầnGiuộc:
+ Hoàn cảnh: Năm 1858, thựcdân Pháp nổsúngvàoĐàNẵng, Việt Nam. Sau khichiếmđượcthành Gia Định vàođầunăm 1859, quân Pháp bắtđầumộtquátrìnhmởrộngtấncôngracácvùnglâncậnnhư Tân An, CầnGiuộc, Gò Công v.v… Đêmrằmtháng 11 năm Tân Dậu (ngày 16 tháng 12 năm 1861), nhữngnghĩasĩmàtrướcđâyvốnlànôngdân, vìquácămphẫnkẻngoạixâm, đãquảcảmtậpkíchđồn Pháp ở CầnGiuộc, tiêudiệtđượcmộtsốquâncủađốiphươngvàviên tri huyệnngười Việt đanglàmcộngsựcho Pháp. Khoảng 20 nghĩasĩbỏmình. Nhữngtấmgươngđóđãgâynênniềmxúcđộnglớntrongnhândân.
+ Mụcđíchsángtác:Theo yêucầucủaTuầnphủ Gia Định làĐỗ Quang, Nguyễn Đình Chiểulàmbài Văn tếnghĩasĩCầnGiuộc, đểđọctạibuổitruyđiệucácnghĩasĩđã hi sinhtrongtrậnđánhnày.
b. Tình cảm, cảm xúc của tác giả khi kể lại hành động Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga trong Truyện Lục Vân Tiên và khi nhắc đến “trang dẹp loạn” trong bài thơ Chạygiặc:
- Trong bàiTruyệnLục Vân Tiên: tháiđộbấtbìnhtrướchànhđộngcủatêncướp, đồngtìnhủnghộtrướchànhđộngnghĩadũngcủaLục Vân Tiên.
- Trong bàiChạygiặc: Tác giả bày tỏ sự lo lắng, thươngxótchongườidân, chovậnmệnhđấtnước, đồngthờicũngthể hiệnsự thấtvọng, sự trôngđợi, sự chấtvấn… đốivớinhững “trangdẹploạn”,nhữngngười có khả năngvà tráchnhiệmtrướcthờicuộc.
