Soạn Văn 9 CTST Dế chọi (Xúc chức) có đáp án
6 câu hỏi
Nội dung chính:
Câu chuyện vẽ nên bức tranh hiện thực đời đầu Mãn Thanh để thỏa sự vui thú của triều đình mà làm khổ dân chúng. Cũng từ đó mà bộc lộ bộ mặt tham lam của triều đình. Nhờ có một con dế cũng có thể đổi đời vì làm vừa lòng bề trên.
Tóm tắt nội dung câu chuyện theo diễn biến của các sự kiện trong văn bản và cho biết các sự kiện ấy được sắp xếp theo trật tự thời gian, không gian như thế nào.
- Tóm tắt: Câuchuyệnxoayquanhsựviệc Thành Danh – mộtchứcdịchhiềnlànhkhôngdámbổbándânchúngtìmdếchọidângvuanênphảitựđitìmdếchọi. Bi kịchcủagiađìnhanhbắtnguồntừđó.Bọnquanlạimuốnlấylòngvuanênđemdângvua con dếchọi. Vua thấychọi hay quáđòiphảicungtiếnthườngxuyên. Vìphảitìmmuadếdângvuamà bao giađìnhlâmvàothảmcảnh. Nhiềugiađìnhkhuynhgiabạisảnkhiđếnlượtnộpdế. Mộttrongnhữngthảmcảnh do lệnộpdếchọigâyrachínhlàthảmkịchcủagiađình Thành Danh. Thành Danh hiềnlànhnênkhôngdámsáchnhiễudânchúng, lo lắngquánênphảitựđitìmdế. Tìmmãikhôngđược, hạnnộpdếđãhết, Thành Danh bịquanphạt, bịđánhđập, lo lắngmuốntựvẫn. Vợ Thành đixembói, biếtnơicódếtốt. Thành đãbắtđượcmột con dếchọinhư ý. Nhưng không may con Thành làmdếbịchết. Bịmẹmắng, nósợhãinhảyxuốnggiếngvàbịchếtđuối. Thành mất con, mấtdế. Con Thành sốnglạinhưngvôhồn. Hồn con Thành hoáthânvào con dếchọi. Dếnhỏnhưngnhanhnhẹnvàchọirấtgiỏi. Dếmangdângvua, chọigiỏilạibiếtnhảymúa, vuarấtvừalòngvà ban thưởngchoquantỉnh. Gia đình Thành Danh đượcgiàu sang phúquý.
- Nhận xét: Các sựkiệnđượckểtheotrìnhtựthờigiancõi âm, dương khác nhau, con người có thể sống nhiều cuộc đời; khônggianmởrộngdần, từcõitrầnthế, chuyển qua cõiâm, thế giới thực và thế giới ma quỷ có sự tương giao.
Câu chuyện trong văn bản cho thấy tục lệ dâng tiến dế quý cho quan lại, vua chúa đã tác động như thế nào đến đời sống của các hạng người trong xã hội đương thời?
Chỉmộtcâuchuyệndângdếchọilênvuamàphảnánhđượccảbộmặtcủagiaicấpthốngtrịtànbạo, ănchơisađoạvànhữngthảmcảnhmànhândânlaođộngphảichịuđựng. Một con dếchọicóthểmangđếnthảmkịchchomộtgiađình, mộttỉnhnhưngcũngcóthểmangvinhhoaphúquýđếnchocảmộttỉnh, mộtdònghọ.Con dếchọichỉlàmộtphươngtiệnvuichơigiảitrícủavuaquannơicungcấmnhưnglạilàyếutốquyếtđịnhsốngchếtcủangườidân. Gia đình Thành Danh làmộtminhchứngtiêubiểu. Dếchọiđãmang tai hoạđếnchogiađình Thành Danh song cũngchínhdếchọi (con dế do linhhồn con trai Thành Danh hoáthânvào) lạimangđếnchogiađình Thành Danh vinhhoaphúquý.
Phân tích điểm tương đồng, khác biệt về số phận của nhân vật Thành Danh trước và sau khi tìm được dế quý dâng quan.
| Thành Danh trước khi tìm được dế quý dâng quan | Thành Danh sau khi tìm được dế quý dâng quan |
Tương đồng | Thành Danh ngàyđêm lo lắng, ănkhôngngon, ngủkhôngyên. | |
Khác biệt | Thành Danh khôngdámsáchnhiễudânlàngnộpdế, Thành phảitựđitìm, khôngtìmđượcdế, anhđãbịquanphạtđòn: đôimôngmáu me bêbếtmàchẳngcó con dếnàođểnộp,chỉcònnghĩđếnchuyệntựtửmàthôi.
| Hồnđứacon Thành Danhhoáthânvào con dếchọi. Dếnhỏnhưngnhanhnhẹnvàchọirấtgiỏi. Dếmangdângvua, chọigiỏilạibiếtnhảymúa, vuarấtvừalòngvà ban thưởngchoquantỉnh. Gia đình Thành Danh đượcgiàu sang phúquý. |
Chỉ ra một số biểu hiện của yếu tố kì ảo trong văn bản và tác dụng của yếu tố này trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm.
- Yếu tố kì ảo trong văn bản:
+ Tờgiấycủacôđồng
+ Thành Danh tìmbắtđượcdếchọi
+ Con dếchọidángngườinhỏbénhưngcósứcmạnh phi thường, cókhảnăngthắngcảnhững con dếlớnhơnmìnhnhiềulần
+ Con dếnhảymúamỗikhinghetiếngđàncầm, đànsắt ở trongcung
+ Con trai Thành Danh sốnglạivàkểchuyệnhóadế.
- Tác dụng:
+Phêphánchếđộchínhtrịtànbạođươngthờiđãđènén, ápbức, gâyra bao đauthươngchonhữngngườidânhiềnlànhlươngthiện.
+ Truyệncókếtcấuhếtsứcchặtchẽ, biếnhoákhônlường, hợplívàlôgícchứkhôngđơnđiệu, cứngnhắc.
Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Dế chọi là truyện truyền kì?
Những dấu hiệu giúp em nhận biết Dế chọi là truyện truyền kì:
- Ở truyệncónhững chi tiết li kì, biếnảo, hoang đường.
- Không gian, thời gian có sự đan xen giữa cõi âm, cõi dương, nhân vật là con người chết đi nhưng hồn có thể biến hóa vào con vật.
- Ở đólàtấmảnhthunhỏ, thuvàonghìnvạncảnhtrạng ở nhângianmàcòncótácdụnglàmnổibậttínhchất phi lícủanhữngcảnhtrạngấy.
Theo em, nếu bỏ đi phần “lời bàn của tác giả” ở cuối truyện thì việc đọc hiểu truyện Dế chọi có khó khăn/thuận lợi gì?
- CuốicâuchuyệncótríchlạicâunóicủaDịSửthị: Họ Thành vìsâumọtmànghèo, nhờdếchọimàgiàu, áocừungựatốtvênh vang, lúclàmlíchínhbịtráchphạtkhôngnghĩrằngmìnhđượcthếđâu. Trờiđềnđápchokẻtrưởnggiảtrọnghậu, tớinỗituầnphủ tri huyệncũngđượchưởngphúcấmnhờ con dế. Thường nghemộtngườilêntrời, gàchócũngthànhtiên, đúnglắmthay.
- Nếu như bỏ đi lời bình đó có thể gây ra khó khăn trong việc hiểu rõ ý nghĩa và thông điệp của truyện. Lời bình của tác giả thường giúp người đọc hiểu rõ, hiểu sâu hơn về tác phẩm, nhận thực được giá trị hiện thực xã hội và tình cảm mà tác giả muốn truyền tải. Nếu bỏ đi lời bình có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc mất đi một phần quan trọng trong thông điệp của truyện.