Soạn Văn 9 Cánh diều Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự có đáp án

a) Chuẩnbị (vídụvớiđề 1) 

- Xácđịnhvấnđềcầntrìnhbày (sựviệcmộtsốhọcsinhngạiđọcsáchvàcáchkhắcphục). 

- Đốitượngnghe: thầygiáo / côgiáo, cácbạntrongnhóm, lớp. 

- Chuẩnbịcácphươngtiệnhỗtrợ (nếucần) 

b) Tìm ý vàlậpdàn ý 

Tham khảonội dung trongdàn ý ở phầnViết, cóthểthêmhoặcbớtnhữngnội dung liênquanđếnsựviệccầntrìnhbày ý kiến. 

c) Nói vànghe 

- Thựchànhnóivànghetheodàn ý đãxácđịnh. 

- Tậptrungvàokĩnăngtrìnhbày (nói) mộtvấnđề. 

* Bàinóithamkhảo:  

- Vấnđề: Suy nghĩcủaemvềvấnđềmộtsốhọcsinhngạiđọcsáchvàcáchkhắcphục. 

Xin chàocôgiáovàcácbạn, emtênlà Nguyễn Thị Hoa, họcsinhlớp 9A, trường THCS An Thượng, hôm nay emxintrìnhbàyvấnđề: Suy nghĩcủaemvềvấnđềmộtsốhọcsinhngạiđọcsáchvàcáchkhắcphục. 

Đọcsáchluônlàmộthànhđộngđẹpcủa con ngườivàtừlâuviệcđọcsáchcũngđãđượcnângtầmlênthànhmộtnétvănhóađẹpkhôngchỉcủangười Việt màcòntrêntoànthếgiới. 

Khôngthểphủnhậnđược, ngày nay vớisựbùngnổmạnhmẽcủacôngnghệthông tin dườngnhưcũngđãcónhữngtácđộngkhôngnhỏtớigiớitrẻ. Nếunhưxétvềmặtíchcựccũngđượcxemlànhiềumàtiêucựccũngkhôngít. Các bạncóthểđọcrấtnhiềuthông tin trênmạngxãhộimộtcáchnhanhchóngnhất. Tấtcảcácthông tin bạncầncũngsẽcótrênmạng. Mộtgóctiêucựcmà ta nhậnthấy ở đâymàthếgiớihiệnđạinhưtácđộngvàođóchínhlàvănhóađọcsáchnhưngàycàngmaimộtdầnđi. 

Vậychúng ta hiểuđượcvănhóađọcđượcnhắcđến ở đâyđóchínhlàtháiđộ, làcáchứngxửcủachúng ta với tri thứcsáchvở. Con ngườichúng ta cũngphảibiếtđọcsáchsaochohợplývàbổích. Đọcsáchđúngcáchđóchínhlà “đọcsaochohợpvớiquyluậttiếpcận tri thức”.Cólẽrằng, tấtcảchúng ta đềubiếttrướckhicócácphươngtiệnnghenhìn, sáchthựcsựđượcbiếtđếnchínhlà con đườnglớnnhấtđể con ngườitiếpcậnthông tin, vănhóa, tri thứccủanhânloại. Việcđọcsáchđượcđánhgiáchínhlàmộttrongnhữngcáchthứcgiúp con ngườithưgiãn, đồngthờicũngchínhlàviệctíchlũykiếnthức, tăngcườngkhảnăngtưduy. 

Không ai cóthểphủnhậnđượctầmquantrọngcủaviệcđọcsách, thếnhưng ta nhưcũngđãbiếtđượcrằnggiớitrẻngày nay cóvẻthờ ơ. Họthậmchínhưcũngthậtlàlãnhcảmvớivănhóađọcsách. Nguyên do cólẽrằngchínhbảnthânhọnghĩvớinhữngthông tin hiệnđạiđãvậylạithôngdụngchonênhọkhôngcầntớisáchnữa? Nhậnđịnhvề ý kiếnnàythìchínhnhàvănhóa Hữu Ngọc đãcómộtlầnnêucâuhỏiđóchínhlàcâu: “Thếkỷ XXI liệucócầnđếnthơnữakhông? Đếnvănhóađọcnữakhông?” Vàcũngchínhbảnthânôngcũngđãtựtrảlờibằngcâu: “có, dùcho ca nhạctrữtìnhcólàmđượcítphầnviệccủathơ ca thìthơ ca vẫnsẽmãimãiđượcngườiđờiuachuộng”.Cònnhìnnhậnvềvănhóađọcthìôngkhẳngđịnhmột ý kiếnhếtsứclàsâusắcđóchínhlàcâu “bảnthânhìnhảnhthìthoảng qua, từngữmớiđọnglạilâubền”. 

Trong xãhộihiệnđạingày nay thìvănhóađọcsáchđangđứngtrướcmộtcơhộivàmộtnguycơ. Cólẽ, ta dườngnhưcũngthấyđượccơhộibởimỗingườichúng ta đềuđượctiếpcậnvớimộtkhốilượng tri thứckhổnglồ. Nhưng, thựcsư ta nhưthấyđượcrằngchínhsựhiệnđại, máymócnhưlạitiềmẩnmộtnguycơlàmmaimộtthóiquenđọcsáchđẹpđẽvốncóbởisựlấnátcủacácphươngtiệnnghenhìnquánhiều, quáhấpđẫnnhưtrêncácphươngtruyềnthôngđạichúngnhưhiện nay. Câuhỏiđặtrachochúng ta hiện nay đóchínhlàviệcliệucótươnglainàochovănhóađọcsáchtrongthờiđạibùngnổthông tin không? Ta nhưcũngthấyđượcsựkhácbiệtvớivàichụcnămvềtrước, thịtrườngsáchcủachúng ta hiện nay vôcùngphongphúvềnội dung cũngnhưhìnhthức. Trrongkhiđóthìgiớitrẻngay nay lườiđọc hay họkhôngbiếtchọnsách? Thựctếđángbuồnlàlạicómộtbộphậncácbạntrẻchạytheophongtràođểđọcsách. Họdườngnhưchỉcómuasáchvềvàđểtrưngbàychođẹpmắt, trôngchocótríthứcmàthôi. Cònkhihỏivềnội dung họcũngchẳngbiếtcuốnsáchhọđãmua, đểvàovịtríđẹpnóivềđiềugìnữa. 

Cólẽrằng, tấtcảchúng ta ai màđãtừngyêusáchthìsẽkhôngthểnàoquênđượccómộtthờigiannhữngcuốnsáchnhư “Mãimãituổi 20”, hay đólàcuốn “Lê Vân yêuvàsống” làmmưagiótrênthịtrường. Các cuốnsáchkinhđiểnkhôngthểthiếutronggiásáchcủađộcgiảyêusách. Thếrồicócuốnsách hay khóbỏ qua cũngrầmrộnhư “Thếgiớiphẳng” củanhàkinhtế - xãhộihọc Thomas Friedman. Cuốnsách “Thếgiớiphẳng” nhưcũngđãtrìnhbàynhữngquanđiểmmớilạđốivớibạnđọctrongnướcvề xu thếtoàncầuhóa. Thựcsự “Thếgiớiphẳng” khôngphảilàmộtcuốnsáchdễđọc, cólẽphầnlớnngườiđọckhônghiểuhếttưtưởngcủatácgiảgửigắm qua đóthìcácbạntrẻvẫncứmuavềchomình, thểhiện ta làngườicóhọcthực, biếtnắmbắtthịhiếucủanhânloại. 

Sáchkhácvớinhữngthông tin nhanh, vắntắttrênmạng. Sáchđúnglàngườithầycủamỗingười. Mỗicuốcsáchnhưthểhiệnđượcmộtkhốilượngkiếnthứckhổnglồ, đọclầnmột ta mớivỡramộtsốđiều, nhưngđọcđếnnhiềulầnsauđó, nhiềunămsauđóthìmớihiểuđượcbiết bao nhiêuđiều hay, lẽphải. Sáchcũngcórấtnhiềuloạikhácnhauchonênlàngườiđọcthôngtháithìhãybiếtchọnlựasáchđúngvàphùhợpvớichínhmình. 

Vàtómlạiđọcsáchchínhlàmộtnétvănhóađẹpcủa con người. Cóđọcsáchthìchúng ta mớicóthểtìmhiểu, tíchlũyđượcnhiềukiếnthứccủanhânloại. Đọcsáchđểcóthểsuyngẫmcũngnhưchiêmnghiệmvềcuộcđờicủamỗingười. Sáchlàngườithầy soi đườngchỉlốivề tri thứccũngnhưnhữngkỹnăngcầnthiếtcho con người. Bạnvàtôitrongxãhộingày nay hãybiếtphụcdựnglạinétvănhóađọctốđẹpcủadântộc ta bạnnhé! 

- Vấnđề: Nhữnglưu ý khisửdụng ChatGPT – thànhtựu khoa họcmớicủathếkỉ XXI. 

Xin chàocôgiáovàcácbạn, emtênlà Nguyễn Thị Hoa, họcsinhlớp 9A, trường THCS An Thượng, hôm nay emxintrìnhbàyvấnđề: Nhữnglưu ý khisửdụngChatGPT – thànhtựu khoa họcmớicủathếkỉ XXI. 

ChatGPT, têngọiđầyđủlà Chat Generative Pre-training Transformer, là chatbot tíchhợptrítuệnhântạo (AI) do công ty khởinghiệp OpenAI pháttriển. Điểmnhấncủa ChatGPT dựatrênkhokiếnthứckhổnglồgiúpứngdụngcóthểtrảlờitươngđốiđầyđủcáccâuhỏimàngườidùngđưara, bấtkểvềlĩnhvựcgì, từlàmthơ, soạnnhạc, viếtluận, tưvấntìnhcảmchođếnlậptrình…Khôngnhữngvậy, việctrởnênphổbiếnnhanhchóngcàngtăngthêmsứcmạnhcho chatbot này, khichínhnhữngtươngtáccủangườidùngsẽđược AI “học” vàtrởnênthôngminhhơn. 

Mặcdù, câutrảlờicủa ChatGPT khôngphảiluônđúngvàđâycũngkhôngphảilà chatbot tíchhợp AI đầutiêntrênthếgiới, nhưngsựtăngtrưởngchóngmặtcủaứngdụngnàycóthểtạorabướcngoặtchocuộcđua AI vốnngàycàngnóng. Các chuyêngia tin rằng, sảnphẩmcủa OpenAI sẽlàđốithủđánggờmtrongtươnglaivới Google. 

Chatbot đìnhđámnàylàsảnphẩmcủa OpenAI, startup thànhlậpvàonăm 2015 bởicácdoanhnhânvànhàđầutưtronglĩnhvựccôngnghệ. CEO OpenAI, Sam Altman, từnggiữchứcChủtịch Y Combinator (quỹđầutưđỡđầuchocác startup như Airbnb và Dropbox).Rót vốnvào OpenAI còncónhiềunhânvậtnổitiếng ở thunglũng Silicon, nhưtỷphú Elon Musk, nhàđồngsánglậpLikedln, Peter Thiel, hay gãkhổnglồ Microsoft.Công ty nàybắtđầusảnxuấtnhữngsảnphẩmđầutiênứngdụngtrítuệnhântạovàmáyhọcvàonăm 2016 nhưbộcôngcụpháttriểnvà so sánhthuậttoánhọctăngcường (Reinforcement-learning), hệthốngđàotạophầnmềmmáytínhhoạtđộngđộclập (Universe).Năm 2019, công ty pháttriển GPT-2, côngcụ AI tạoranhữngcâuchuyệnbịađặtthuyếtphụcbằngcáchsửdụngcácđoạntríchtừkhodữliệu 40 GB vănbảntrên Internet. Năm 2021, OpenAI ramắt Dall-E, côngcụchophéptạoratácphẩmnghệthuậttừchuỗivănbản. Đầutháng 12/2022, công ty đưa ChatGPT “chàosân” vàứngdụngnàynhanhchóngthuhút 1 triệungườidùngđầutiênsauchưađầy 1 tuần.  

Làmộtchươngtrìnhmáytính, ChatGPT sửdụngsứcmạnhđiệntoánđểphântíchkhodữliệuvănbảnkhổnglồsẵncó, từđóchọnratừngữđểghépthànhcâuvàđoạnvănphùhợpnhấtđốivớicâuhỏi.OpenAI, công ty pháttriển ChatGPT đãcảnhbáorằng, ứngdụngnày “cóthểtạorathông tin sailệch” hoặc “đưaracáchướngdẫnđộchạivớinội dung saitrái”. Nguyên nhânsâu xa là AI chỉđơngiảnđưaraphảnhồidựatrênthuậttoánxácsuấtchứkhôngthựcsựhiểunội dung mànóđangđượchỏi.“Mặcdù ChatGPT khôngcótríthôngminhthựcsự, nókhônghiểu ý nghĩađằngsaucáctừ, nhưngứngdụngnàybiếtcáchsắpxếpvàsửdụngnhữngtừđódựatrêncácvănbảnđãcó”, Josh Bersin, nhàsánglậpcông ty tưvấnnhânlực Bersin & Associates nói.Ứngdụngnàyđược “đàotạo” vớikhodữliệukhổnglồtừsách, đoạnhộithoạivàbàiviếttrên Internet. Vớitừngcâuhỏi, nódựavàoxácsuấtthốngkêđểchọnracáctừcókhảnăngđiliềnvớinhaumộtcáchliêntụcchođếnkhihoànthành 1 phảnhồi.AI nàyhoạtđộnggầngiốngtínhnăngtựđộngđiền/đoántừ (Auto-Complete) trênđiệnthoạithôngminh. Dựavàovănbảnđầuvàovàcácdữliệuquákhứ, smartphone cóthểdựđoántừmàngườidùngchuẩnbịnhậpvào.“ChatGPT thựchiệnchínhxácđiềutươngtự, nhưngtrênmộtquymôlớnhơn”, Michael Wooldridge, nhànghiêncứutại Viện Alan Turing trụsở London cho hay. 

Các chuyêngia tin rằngnhiềungànhnghề sẽ bị ảnh hưởng bởicác chatbot tươngtựnhư ChatGPT, đặcbiệtlàvớinhữngcôngviệccơbảncótínhchấtlặpđilặplạinhưkiểmthửtìmlỗilậptrình, soạn email cơbản, truyềnthôngbáochí…Tuy nhiên, Search Engine Journal chobiết, hạnchếrõnhấtcủaứngdụngnàynóiriêngcũngnhư AI nóichung, làkhảnăngbiểuđạtcảmxúc hay suynghĩ do cơchếhoạtđộngchỉdựavàodữliệulàthông tin vàxácsuấtthốngkê, thayvìngữcảnhcụthể.Nhà nghiêncứu Christopher Bartel, ĐạihọcAppalacian, nhậnđịnh chatbot nàydùđưaranhiềuthôngtin, nhưngkhôngthểthaythếhoàntoànngườiviếtvìnókhôngphảnánhđượcgócnhìn, trảinghiệm hay nhậnthứccánhân.Chi phívậnhànhcũnglàmộtđiểmhạnchếcủa ChatGPT. Do đòihỏisứcmạnhđiệntoáncựclớn, tínhriêng chi phímáychủdànhcho chatbot nàyđãrơivàokhoảng 100.000 USD/ngày, tươngđương 3 triệu USD/tháng - Tom Goldstein, chuyêngia khoa họcmáytínhtạiĐạihọc Maryland ướctính. 

Như mìnhđãnêu ở trên, ChatGPT vẫncònđangtronggiaiđoạnthửnghiệmvàvẫncònphảihọchỏirấtnhiềutừnhữngcâuhỏimàngườidùngđặtra, thìviệc ChatGPT cóthểlàmđượcgìvàthaythếnhữnggìcủa con ngườivẫncònlàmộtẩnsốđốivớinhàpháttriển OpenAI. Nhưng mình - làmộttrongnhữngngườidùngtiềmnăngcủasảnphẩmtrítuệnhântạothôngminhnày, mìnhvẫn tin rằng ChatGPT cóthểhướngđếncácgiảiphápthúcđẩygiảmtảicôngviệcchongườidùngthayvìthaythế con người ở mộtsốlĩnhvựccôngviệcđặcthù. Đểlàmđượcđiềuđó, thayvìbạnnghĩtheohướngtiêucựclàcôngviệchiệntạicủabạncóthể ‘biếnmất’ vìsựxuấthiệncủanhữngbộcôngcụtươngtự ChatGPT, thìbạnnên tin tưởngrằngđólàtươnglaicủathếgiới, cònpháttriểnlàcòncơhộiviệclàmtrongmọilĩnhvựccủacuộcsốnghiệnđại. 

- Vấnđề: Cầnxácđịnhmụctiêuhọcthếnàochođúng? 

Xin chàocôgiáovàcácbạn, emtênlà Nguyễn Thị Hoa, họcsinhlớp 9A, trường THCS An Thượng, hôm nay emxintrìnhbàyvấnđề: Cầnxácđịnhmụctiêuhọcthếnàochođúng? 

Mụctiêuhọctậpcủahọcsinhlàmộtchủđềrấtquantrọngtronghệthốnggiáodụchiện nay. Mụctiêunàykhôngchỉảnhhưởngđếnsựpháttriểncánhâncủahọcsinhmàcònảnhhưởngđếnsựpháttriểncủaxãhộivàquốcgia. Mụctiêuhọctậpcủahọcsinhlàgì? Mụctiêuhọctậpcủahọcsinhkhácnhautùythuộcvàotừngcánhân. 

Mộtsốhọcsinhhọctậpđểđạtđượcđiểmsốcao, đượcchấpnhậnvàotrườngđạihọctốt, hoặcnhằmđạtđượcmụctiêunghềnghiệpcủamình. Trong khiđó, mộtsốhọcsinhhọctậpvìđammêvàniềmyêuthíchvớikiếnthứcvàkỹnănghọctập. Dù mụctiêuhọctậpcủahọcsinhlàgì, đóđềulàmụctiêuhọctậpcánhânvàcầnđượctôntrọng. Cómụctiêuhọctậpgiúphọcsinhtậptrungvànỗlựchơntronghọctập. 

Nếuhọcsinhbiếtrõmụctiêucủamìnhtronghọctập, họsẽdễdàngchọnlựanhữnghoạtđộnghọctậpphùhợpvànỗlựchơnđểđạtđượcmụctiêucủamình. Điềunàysẽgiúphọđạtđượckếtquảtốthơntronghọctậpvàcảmthấyhàilònghơnvớinỗlựccủamình. Cómụctiêuhọctậpgiúphọcsinhpháttriểnkhảnănglãnhđạovàquảnlýthờigian. Khi họcsinhcómụctiêuhọctập, họsẽcó xu hướngtựtìmkiếmnhữngcáchđểđạtđượcmụctiêucủamình. Điềunàysẽgiúphọpháttriểnkhảnănglãnhđạovàquảnlýthờigianđểhoànthànhnhữngcôngviệccầnthiếtđểđạtđượcmụctiêu. Cómụctiêuhọctậpgiúphọcsinhpháttriểnkhảnănggiảiquyếtvấnđề. Trong quátrìnhhọctập, họcsinhsẽgặpphải trườnghợpkhókhănvàtháchthức. Nếuhọcómụctiêuhọctập, họsẽcóđộnglựcđểđốimặtvớinhữngvấnđềnàyvàtìmcáchgiảiquyếtchúng. 

Điềunàysẽgiúphọpháttriểnkhảnănggiảiquyếtvấnđề, mộtkỹnăngrấtquantrọngtrongcuộcsống. Cómụctiêuhọctậpgiúphọcsinhpháttriểnsựtự tin vàtínhtráchnhiệm. Khi họcsinhcómụctiêuhọctập, họsẽtự tin hơntrongviệcđốimặtvớinhữngthửtháchvàkhókhăntronghọctập. Họcũngsẽcảmthấycótráchnhiệmvớiviệcđạtđượcmụctiêucủamìnhvàcầnphảiđưaranhữngquyếtđịnhvàhànhđộngphùhợpđểđạtđượcmụctiêuđó. 

Ngoàira, cómụctiêuhọctậpcòngiúphọcsinhpháttriểnkỹnănghọctậpvàkỹnăngsống. Học sinhsẽhọccáchnghiêncứu, phântíchvàsửdụngthông tin mộtcáchhiệuquả. Họcũngsẽpháttriểnkỹnăngtổchức, lậpkếhoạchvàquảnlýthờigianđểđạtđượcmụctiêucủamình. Nhữngkỹnăngnàyrấtquantrọngđểhọcsinhcóthểthànhcôngtrongcuộcsốngsaunày. Tuy nhiên, đểcómụctiêuhọctập, họcsinhcầnđượcđịnhhướngvàhỗtrợtừcácgiáoviênvàphụhuynh. 

Các giáoviênvàphụhuynhcầngiúphọcsinhtìmramụctiêuhọctậpcủamìnhvàtạođiềukiệnđểhọcóthểđạtđượcmụctiêuđó. Họcũngcầnthườngxuyêncungcấpphảnhồivàđộngviênđểhọcsinhtiếptụcnỗlựcvàpháttriển. Trong cuộcsông, mụctiêuhọctậpcủahọcsinhrấtquantrọngvàảnhhưởngđếnsựpháttriểncánhânvàxãhội. Cómụctiêuhọctậpgiúphọcsinhtậptrungvànỗlựchơntronghọctập, pháttriểnkhảnănglãnhđạovàquảnlýthờigian, giảiquyếtvấnđề, tự tin vàtráchnhiệm. 

d) Kiểmtra, chỉnhsửa 

Tham khảocácyêucầuđãnêu ở Bài 1, phầnNói vànghe, mục d (trang 28,29) vàđốichiếuvớidàn ý đềvănđãlàm ở bàinày.