Soạn Văn 9 Cánh diều Dế chọi có đáp án
15 câu hỏi
- ĐọctrướctruyệnDếchọi, tìmhiểuthêmthông tin vềtácgiảBồ Tùng Linh vàtậptruyệnLiêu Trai chídị.
- Em biếtgìvềtròchơidếchọi?
- TácgiảBồ Tùng Linh vàtậptruyệnLiêu Trai chídị.
+ Bồ Tùng Linh sinhnăm 1640 (nămthứ 13 Sùng Trinh đời Minh), mấtnăm 1715 (nămthứ 54 Khang Hy đời Thanh), tự Lưu Tiên, cũngcótựlà Kiếm Thần, biệthiệu Liễu TuyềnCưSĩ, người Tri Xuyên (nay là Tri Bác, thuộctỉnh Sơn Đông).
+ Ông xuấtthântronggiađìnhthếgiasuysụp, trởthànhtiểuthương.
+ Bồ Tùng Linh luôngặptrắctrởtrongthicửkhiếnôngkhôngđỗđạtđược: lúcthìbịốmkhithi, lúcthìthihỏng.
+ Đếnnăm 71 tuổi, ôngđược ban chomộtdanhnghĩakhôngcó ý nghĩagìlà “TuếCống Sinh”.
+ Các tácphẩmchính: Liêu traichídị (tậphợpkhoảnghơn 500 truyệnngắn);Liêu traivăntập (12 quyển); Liêu traithitập (6 quyểnvớihơn 1000 bàithơ, 170 bàitừ, 14 vở ca khúcdângianvà 3 vởtạpkịch). Ngoài “Liêu traichídị”,cáctácphẩmcủaôngđềuđượctậphợpvàobộ “Bồ Tùng Linh tập”.
+ NămBồ Tùng Linh 20 tuổi, ôngđãbắtđầuviết “Liêu Trai chídị”, 20 nămsau, vàonăm Canh Thân 1680, Bồ Tùng Linh đãhoànthành, nhưngcũngphảimấtthêmthờigian 10 nămnữa, vàonăm Canh Ngọ 1690, Bồ Tùng Linh mớiviếthoànchỉnh Liêu Trai Chí Dị.
+ “Liêu Trai chídị” cóhơn 500 truyệndàingắnkhácnhau, đềcậpđếnnhiềunhânvật, nhiềuđềtài, vớiđiểmchungduynhấtlàxoayquanhcácnhânvậtyêutinh, ma quái, nhữngthựcthểkỳdị, khácthường. Thông qua nhữngcâuchuyệnyêu ma quỷquáinày, ngườiđọccóthểnhìnthấybứctranhxãhội Trung Quốc qua cácthờikỳkhácnhautronglịchsử, vànắmbắtnhữnggócnhìncánhâncủaBồ Tùng Linh vềtìnhhìnhxãhộiphongkiến, khoa cử, vềtìnhyêunamnữ, lễgiáo Nho gia, tìnhngười, đồngtínhluyếnái,… Tìnhbằnghữu, tấmlòngtrungtínnghĩacũngđượcđềcaotrongrấtnhiềutruyện.
- Tròchơidếchọi:
+ Chọidếlàtròchơimangđậmnétvănhoálàngquê. Dếđểchọi, chọnloạidếmìnhthuôn, tiếnggáy to, tính hung hăng, gặpnhaulàhúcđầuchọi. Dếchọinhỏhơndếmèn, thânđenbónghoặcnâusẫm, đầucánhcómộtchấmvàng.
+ Thường chỉcódếđựcmớithíchchọivàchỉchọilúcđãtrưởngthành. Dếchọitốtlà con nhanhnhẹn, đầu to, vairộng, bụngnhỏ, châncao, càngmập, râudàimướt, cánhnổirõtừngđườngvân. Nuôidếtronghộpchoănsươngđêm, cỏ non vàkhoai lang, thỉnhthoảngchonếmchútrượuđểgâymáuhiếuchiến.
+ Trong trậnđấu, hai con dếphảicótầmvócngangnhau, qua sựướclượngcủahaichủdế. Đấudếchỉchọnđấuđôi, ápsátcửahaichiếclồngvàonhaurồitừtừkéolên, khihai con dếvàosânđấu, dếnhìnnhaugiữmiếng, khekhẽgáy, tiếnlạigầnnhaurồibấtngờchốngcàng, ghémiệngcắn, ghìchặtnhau, lừamiếng tung càngđáhậu.
* Nội dung chính:Thông qua câuchuyệnngắngọnvớimộtsố chi tiết li kì, biếnảovềgiađình Thành Danh tìmbắt, nuôinấngdếchọiđểcốngnạpchonhàvua, tácgiảđãphêphánchếđộchínhtrịtànbạođươngthờiđãđènén, ápbức, gâyra bao đauchonhữngngườidânhiềnlànhlươngthiện.
Tròchơidếchọiđượcưachuộng ở đâu, nảysinhnhưthếnào?
- Tròchơichọidếđượcưachuộng ở thời Tuyên Đức, nảysinh do viênquanlệnhhuyện Hòa Âmmuốnlấylòngquantrênnênđemtiếnmột con dếchọi.
Thành Danh làngườithếnào?
- Thành Danh làngườichấtphác, ítnóichonênbịbọnhươngchứcquyềnthếépphảigiữchânchứcdịchtronglàng.
Chú ý chi tiếtkìlạtrongviệcđitìmbắtdếcủa Thành Danh.
- Vợ Thành đitìmgặpthầybói, Thành Danh theotờgiấyvẽbàđồngchomàtìmđếnnơiđểbắtdế.
Điềugìđãxảyravới con của Thành Danh?
- Con của Thành Danh chếtđisốnglạinhưngđứa con lạingủbằnbặt, trơranhưgỗ.
Chúdếcủa Thành Danh cóđặcđiểmgìđángchú ý?
- Chúdếcủa Thành Danh cóđặcđiểm: đầuvuông, đùidài, dángvesầu, cánhhoamai.
Điềukìlạvềchúdếcủa Thành Danh làgì?
- Vàotrongcung, chúdếcủa Thành Danh mỗikhinghetiếngđàncầm, đànsắtlànhảymúatheocáctiếtđiệu.
Thành Danh đãđượchưởnglợigìtừchúdếkìlạnày?
- Nhờ Thành Danh màquanhuyệnđượcthăngcấpliềncho Thành đượcmiễnsaidịch, lạidặnhọcquancho Thành thilấyhọcvịtútài.
Chúdếkìlạ kia thựcchấtlà ai?
- Chúdếkìlạ kia thựcchấtlà con của Thành Danh.
Dếchọithuộcthểloạitruyệnnào? Em dựavàoyếutốnàođểxácđịnhđiềuđó?
- Dếchọithuộcthểloạitruyệntruyềnkì.
- Dựavàoyếutốđặcđiểmcủatruyệntruyềnkì: kểnhữngcâuchuyệnkìlạ, nhânvậtchínhlàngườibìnhdân, sửdụngnhiềuyếutốhoangđường, kìảo.
Truyệncónhữngnhânvậtnào? Hãyphântíchnhânvật Thành Danh vàdế con.
* Truyệncónhữngnhânvật: quantỉnh, quanhuyện, Thành Danh, vợ Thành Danh, đứa con, bàđồng, dế con.
* Nhânvật Thành Danh:
- Trướckhitìmđượcdế
+ Hiềnlành, chấtphác, giữchânchứcdịchtronglàng.
+ Khôngmuốnlàmnhiễudânnênđãtựmìnhđitìmdếđểnộpchoquanhuyện. Vìkhôngtìmđượcnênanhbịphạtđòn, chỉcònnghĩđếnchuyệntựtử.
- Sau khitìmđượcdế
+ Vợ Thành Danh đượccôđồngchỉchỗcódế, Thành bắtđượcnhưngthảmkịchđãxảyra. Con traianhvô tìnhlàmdếchết, vìquásợbốnênnhảyxuốnggiếngchếtđuối.
=> Thương con, vậtvãkêutrờimuốnchết.
+ Đứa con hóathânvào con Dếkhiến Thành Danh đượchọctiếpvàthiđỗtútài.
=> Thành Danh trởnêngiàu sang phúquý, giađìnhđượcvinhhiển.
Nhânvậtdế con:
+ Nhânvậtdế con đượchóathânbởi con traicủa Thành Danh.
+ Vìsợhãivàthương cha mẹđãtrởthànhchúdếnhỏ, chọigiỏilạicònbiếtnhảymúatheotiếngđàn.
=> Nhờvậymàchúđãlấyđượclòngquannênđãgiúp cha mìnhđượchưởngvinhhoaphúquý.
Theo em, qua nội dung củatruyệnDếchọi, tácgiảmuốntậptrungthểhiệnđiềugì?
- Theo em, qua nội dung củatruyệnDếchọi, tácgiảđãtậptrungthểhiệnvạchtrầnchếđộtànbạo, gianáccủabọnquanlại. Đồngthờibàytỏsựxótthươngchosốphậnnhững con người “nhỏbé” luônbịchàđạp, bóclột.
Hãychỉranhữngyếutốkìlạ, kìảotrongtruyệnDếchọivàchobiếttácdụngcủanhữngyếutốnày.
- Ở giữalàđềngácnhưkiểuchùaPhật, đằngsau, dướingọnnúinhỏlổnnhổnnhữngmôđákìquái.
- Cònđiềukìlạhơnnữa, ở trongcung, con dếcủa Thành mỗikhinghetiếngđàncầm, đànsắtlàlạinhảymúatheocáctiếtđiệu.
- Còn con Thành, hơnnămsautinhthầntrởlạinhưcũvàkểlạirằng: Mìnhđãhóathànhdếlanhlẹ, chọigiỏi, nay mớithựcsốnglại.
Lờibàncủatácgiả ở cuốitruyệncótácdụnggì? Hãyxácđịnhtháiđộcủatácgiảtronglờibànvàchỉracáccâuvănthểhiệnrõtháiđộđó.
- Lờibàncủatácgiảcótácdụngrănđequanlạirằnglàmviệcgìthìhãynghĩtớidân. Thái độcủatácgiảthểhiệntronglờibànlàtháiđộtốcáobọnquanlạitànácvàđứnglênbảovệnhândân. Câuvănthểhiệnrõtháiđộ: “Mộtngườithăngthiên, gàchócũngthànhtiên”.Đáng tin vậythay!
Viếtmộtđoạnvăn (khoảng 12 - 15 dòng) thểhiệnsuynghĩcủaemvềmộtvấnđềxãhộiđặtratrongtruyệnDếchọi.
Qua câuchuyệnDếchọi, ta thấymộtxãhộibấtcông, tànbạođãhiệnradướingòibútcủatácgiảBồ Tùng Linh. Nhờnhững chi tiếtkìảo, hoangđường quay xungquanhgiađình Thành Danh, tácgiảđãphêphánhệthốngquanlạiphongkiếntànácđãđènnén, bóclộtnhữngngườidânlươngthiện. Chi tiết Thành Danh khôngmuốnphiềnđếndânlàngnênphảitựmìnhbắtdếcốngnạpthểhiệnđượccáitâm, lòngnhânđạocủamộtvịquanlạichânchính. Qua đótácgiảcũngbàytỏsựcảmthôngvớisốphậnbénhỏcủanhữngngườidânhiềnlành, chấtphác. Trong xãhộiđó, họkhôngcótiếngnói, khôngthểtựquyếtđịnhsốphậnvìthếbọnquanlại, cườnghàolợidụngquyềnhànhđểbóclột, chàđạpdânchúng. Câuchuyệnchịuảnhhưởngcủabốicảnhxãhộilúcbấygiờ, con ngườituântheothuyếtluânhồibáoứngvìthếmàgiátrịnhânđạođượcthểhiệnrõnét qua tácphẩmnày.