Soạn Văn 9 Cánh diều Chuyện người con gái Nam Xương có đáp án

- Thông tin vềtácgiảNguyễn Dữ: 

+ Nguyễn Dữ làngườixãĐỗ Tùng, huyện Trường Tân nay làxã Phạm Kha, huyện Thanh Miện, Hải Dương. 

+ Ông là con traicả Tiến sĩ Nguyễn TườngPhiêu. 

+ Chưarõ Nguyễn Dữsinhvàmấtnămnào.  

+ Tươngtruyềnônglàhọctròcủa Nguyễn Bỉnh Khiêm vàbạnhọccủa Phùng KhắcKhoan, tứclàvàokhoảng thếkỷ 16. Tuy nhiênmốiquanhệgiữabangười (màphầnlớntừnguồndângianlưutruyềntrongnhiềuthếkỷnhưngthiếuchứngcứlịchsử) ngày nay đanggặpphảisựbácbỏcủagiớinghiêncứuvănhọcsử. 

+ Lúcnhỏ Nguyễn Dữchămhọc, đọcrộng, nhớnhiều, từngômấplýtưởnglấy vănchương nốinghiệpnhà. 

+ Sau khiđậu Hương tiến (tứcCửnhân), ônglàmquan với nhà Mạc, rồivềvới nhà Lê làm Tri huyện Thanh Tuyền (nay là Bình Xuyên, VĩnhPhú); nhưngmớiđượcmộtnăm, vìbấtmãnvớithờicuộc, lấycớnuôimẹ, xinvề ở núi rừng Thanh Hóa. Từđótrải mấynămdư, chânkhôngbướcđếnthịthành rồimấttại Thanh Hóa. 

- Thông tin vềtậptruyệnTruyềnKìmạnlục: 

+ Sáng tácduynhấtcủaônglàquyển Truyềnkỳmạnlục (Ghi chéptảnmạnnhữngtruyệnkìlạđượclưutruyền). Theo lờiTựacủa Hà Thiện Hán viếtnăm 1547 thìông viếtratậplụcnàyđểngụ ý trongthờigianẩncư ở rừngnúixứ Thanh. 

+Sách gồm 20 truyện, viếtbằng chữ Hán, theothểloạitảnvăn, xen lẫnbiềnvănvàthơ ca, cuốimỗitruyện (trừtruyện 19 Kim hoathithoạiký) đềucólờibìnhcủatácgiảhoặccủamộtngườicócùngquanđiểmcủatácgiả. Tácphẩmđược Hà Thiện Hán, ngườicùngthời, viếtlờiTựa, Nguyễn Bỉnh Khiêm phủchính, Nguyễn Thế Nghi, dịchra chữNôm; vàđãđược Tiến sĩ Vũ Khâm Lân (1702-?), đánhgiálàmột "thiêncổkỳbút". 

- Nhữngcảmnhậnhoặcấntượngđầutiêncủaemkhiđọcvănbảnnày: viếtChuyệnngười con gái Nam Xương, Nguyễn Dữđãlấycốttruyệntrongdângian. Nhưng rõràngvớitấmlòngyêuthương con ngườisâunặng, bằngbútphápkểchuyệngiádặn, vớitìnhtiếtlúcthìchânthậtđờithường, lúcthìkìảohoangđường, ôngđãxâydựngđượchìnhtượngnhânvậtvôcùngsốngđộng, mang ý nghĩaxãhộicao. Do đótácphẩmcủaôngđãgiáodụcchúng ta lòngyêuthương con ngườisâusắc, lòngquyếttâmsốngchiếnđấuvìquyềnsốngvàhạnhphúc con người.  

- Vũ Thị Thiết: 

+ Quê Nam Xương. 

+ Tínhtình: tínhthùymị, nếtna, tư dung tốtđẹp. 

- Trương Sinh: 

+ Cùngquê Nam Xương. 

+ Thất học, cótínhđanghi, đốivớivợphòngngừaquámức. 

- Qua lờitiễnđưanày, Vũ Thị Thiếtchỉmongchồngmìnhcóthểbìnhyênmàtrởvề. Hạnhphúcmànànghướngđếnchínhlàsự sum vầy, đoàntụcủagiađình. 

- Tìnhhuốngbấtngườxuấthiện: Hếthạnđilính, Trương Sinh trởvề, nhưng Vũ Nươngchưađượchưởnghạnhphúc sum họpgiađìnhđược bao lâuthìxảyra bi kịch. Trong mộtlần, béĐảnbuộtmiệngnói "Ô hay! Thếraôngcũnglà cha tôi ư? Ông lạibiếtnóichứkhôngnhư cha tôitrước kia chỉim thin thít...".  

 - Khi nàngbịchồngnghioan: 

+“Thiếpvốn con kẻkhó, đượcnươngtựanhàgiàu... Cáchbiệtbanămgiữgìnmộttiết. Tô son điểmphấntừngđãnguộilòng, ngõliễutườnghoachưahềbéngót...'. 

+…  

- Phan Lang đêmnằmmộngthấycóngườixinchàngthảrùaxanhmàchàngvừabắtđược (Linh phi hóathân): 

+ Điềukìảo ở đâylàcómộtthếgiớidướinước (Thủycung) và Linh phi hóathânthànhchúrùađingao du vàsavàolưới. 

+ Việc Phan Lang cứumột con rùalàđiềuhếtsứcbìnhthườngnhưngchúrùađólà Linh phi, đãbáomộngvàmongchàngthảra. 

+ Phan Lang tưởngchừngkhôngliênquanđếncâuchuyệnnhà Vũ Nươngnhưngchínhchàngsaunàytrởthànhcầunốichovợchồng Vũ Nương. 

+ …  

- Vũ Nươngchínhlà Vũ Thị Thiết. 

- Chi tiếtkhôngcóthật: “Các nàngtiêntrongcungnướcthươngtôivôtội, rẽmộtđườngnướcchotôithoátchết, nếukhôngthìđãvùivàobụngcá, cònđâumàgặpông.” 

- TruyệnNgười con gái Nam Xươngkếtthúc: Trương Sinh nghe Phan Lang kể, biếtvợbịoan, bènlậpđàngiảioantrênbến Hoàng Giang. Vũ Nươngtrởvề, ngồitrênmộtchiếckiệuhoađứng ở giữadòng, lúcẩn, lúchiện, nóivớichồnglờitạtừrồivĩnhviễntrởvềchốnlàngmâycungnước. Đâylàmộtkếtthúcphầnnàocóhậu. 

- Ở phần (1), khi chia taychồngnhânvật Vũ Nươngđãnói: “Chàngđichuyếnnày, thiếpchẳngdámmongđeođượcấnphonghầu, mặcáogấmtrởvềquêcũ, chỉxinngàyvềmangtheođượchaichữbìnhyên, thếlàđủrối. Chỉ e việcquânkhóliệu, thếgiặckhônlường. Giặccuồngcònlẩnlút, quântriềucòngianlao, rồithếchẻtrechưacó, màmùadưachínquákì, khiếnchotiệnthiếpbănkhoăn, mẹhiền lo lắng. Nhìntrăng soi thànhcũ, lạisửasoạnáorét, gửingườiải xa, trôngliễurủbãihoang, cũngsợkhôngcócánhhồng bay bổng.” 

=> Câunóiấychothấychocái"công-dung-ngôn-hạnh" mà Vũ Nươngđãlàmđượcmộtcáchchânthành. Nàngvừacótấmlòngthủychungthươngnhớđợichờchồng, vừalàmộtphụnữđảmđang, giàutìnhthương.  

- Tìnhhuống: Trương Sinh nghe tin mẹgiàđãmất, hếtsứcđaulòng, liềnbế con ramộthămmẹ. Khi thấyđứatrẻquấykhócbèndỗdành: “Con nínđi, đừngkhóc! Lòng cha đãbuồnkhổlắmrồi!”.Đứabéngâythơhỏi cha: “Ông cũnglà cha tôi ư? Ông lạibiếtnói, chứkhôngnhư cha trước kia chỉnín thin thít”.Điềuđókhiến Trương Sinh nghĩrằngvợmình ở nhàđãcóngườiđànôngkhác. Vũ Nươngtrởvềbịchồngnghingờmắngnhiếc.  

=> Qua đây, thấyđượcsốphậnbấthạnhcủangườiphụnữtrongxãhộixưa.

- Khônggian Vũ Nươnghiệnvề: “Vũ Nươngngồitrênchiếckiệuhoađứnggiữadòng, theosaucóđếnnămmươichiếcxecờtán, võnglọng, rựcrỡđầysông, lúcẩnlúchiện”. 

=> Làmhoànchỉnhphẩmchấtđẹpđẽvốncócủa Vũ Nương – mộtngười ở thếgiớikhácvẫn khao khátphụchồidanhdự. 

* Yếutốthực: 

- Sáng tácdựatrênmộtcâuchuyệnxảyravàđượclưutruyềntrongdângian, Nguyễn Dữmuốnmượnchuyệnxưađểnóichuyện nay (thếkỉ XVI, thời Nguyễn Dữsống). 

- Chiếntranh, loạnlạcgâyrađaukhổcho con người: Trương Sinh ralính, phải xa cáchmẹgià, vợtrẻ. 

Lễgiáophongkiếnbấtcông: Ngườiđànôngđượcquyềnhànhhạ, ruồngrẫyngườiphụnữ, dẫnđếncáichếtđầyoankhuấtcủangườivợchungthủy, hiếunghĩa. 

* Yếutốkìảo: 

- Chi tiếtkìảothứnhất: Phan Lang đêmnằmmộngthấycóngườixinchàngthảrùaxanhmàchàngvừabắtđược (Linh phi hóathân): 

+ Điềukìảo ở đâylàcómộtthếgiớidướinước (Thủycung) và Linh phi hóathânthànhchúrùađingao du vàsavàolưới. 

+ Việc Phan Lang cứumột con rùalàđiềuhếtsứcbìnhthườngnhưngchúrùađólà Linh phi, đãbáomộngvàmongchàngthảra. 

+ Phan Lang tưởngchừngkhôngliênquanđếncâuchuyệnnhà Vũ Nươngnhưngchínhchàngsaunàytrởthànhcầunốichovợchồng Vũ Nương. 

- Chi tiếtkìảothứhai: Vũ Nươngvà Phan lang được Linh Phi cứusốngvàcho ở nơiđộngrùadướithủycung. Sau đó, Phan Lang đượchồisinhvàtrởvềtrầngian: 

+ Biết Vũ Nươngbịoannên Linh Phi đãcứunàngkhinàngtựvẫnvàđưanàngvềthủycungcủamình. 

+ Sau này, Phan Lang gặpnạn, cũngđược Linh Phi cứuvàchànggặplại Vũ Nương ở Thủycung. Khi tròchuyệnvàkhuyênnhủ Vũ Nương, Phan Lang cầmtheotínvậtcủanàngtrởvềnhângian → vôlí, hoangđường. 

- Chi tiếtkìảothứba: linhhồn Vũ Nươngtrởvềtrênbếnsôngkhi Trương Sinh lậpđàngiảioan, nàngnóivàilờitỏminhrồitừtừbiếnmấttrongsươngkhóimịtmờ. 

- Những chi tiếtkìảolàsángtạocủa Nguyễn Dữ, do ôngdựnglênvớidụng ý củariêngmình so vớicốttruyệndângianVợchàng Trương. 

- Các chi tiếtkìảogópphầnhoànthiệntínhcáchvànhânphẩmcủanhânvật. Vũ Nươngtrởvềtrựctiếpnóilờitừbiệtcuốicùng. Trương Sinh vìthếmàcũngtỏralàngườibiếthốilỗi, khát khao hạnhphúctrongmuộnmàng. 

- Các chi tiếtkìảolàmtăngthêmgiátrịhiệnthựcvànhânđạochotácphẩm. Đólàtiếngnóibênhvực con người, làminhchứngchođạolý ở hiềngặplànhcủanhângian. 

=> Như vậy, yếutốkìảotrongchuyệnkhôngchỉgiúphoànchỉnhthêmnghệthuậtxâydựngtruyệnđặcsắccủa Nguyễn Dữmàcònmangmộtgiátrịnhânvănsâusắc. 

Văn bản "Chuyệnngười con gái Nam Xương" đãđểlạichoemnhiềuấntượngvàbàihọcnhânsinhsâusắc. Thậtvậy, bàihọcđầutiênmàemthấyđượcđólàsốphậncủangườiphụnữtrongxãhộiphongkiếnxưa. Họlànhữngngườiphụnữcósốphậnbấthạnh, vôđịnhkhôngbếnbờvàphảisốngphụthuộcvàongườichồngcủamình. Đồngthời, họcũngkhôngcótiếngnói, bịđènặngbởicácđịnhkiếnphongkiếnđếnnỗichẳngthểtựgiảioanchomình. Cuốicùng, họvẫnkhócóthểtựgiànhchomìnhđượchạnhphúc, khôngcóquyềnđượchưởnghạnhphúc ở nhângian. Bàihọcthứhaimàemnhậnrađượcđólàvẻđẹpcủanhữngngườiphụnữtrongxãhộiphongkiến. Nhữngngườiphụnữnhư Vũ Nươngkhôngchỉcótấmlòngthơmthảodànhchogiađìnhnhàchồng, màcòncóđứchysinh, tấmlòngchungthủy, trinhbạchsâusắc. Bàihọccuốicùngmàemrútrađượctừvănbảnđólàhônnhânvàhạnhphúcgiađìnhbị chi phốibởirấtnhiềuyếutố. Chỉkhisựvunvénđếntừcảngườichồngvàngườivợthìmọisựhiểunhầmđềucóthểhóagiải. Chiếntranh chia cắtcũnggây chia cắtvàlànguyênnhângiántiếppháhoạihônnhân con người. Đólànhữngbàihọcnhânsinhmàemrútrađượctừvănbản.