Soạn Văn 9 Cánh diều Chuyện người con gái Nam Xương có đáp án
14 câu hỏi
- Xem lạiphầnKiếnthứcngữvănđểvậndụngvàođọchiểuvănbảnnày.
- Khi đọchiểuvănbảntruyệntruyềnkì, bêncạnhcácyêuchungvềđọchiểuvănbảntruyệntheođặctrưngthểloại, cácemcầnchú ý thêmnhữngyếutốsau:
+ Pháthiệnvàđánhgiá ý nghĩa, tácdụngcủacácyếutốkiglạ, kìảo (nhânvậtthần, tiên, ma quỷ; cõitiên, địangục, thuỷcung…).
+ Phântíchmốiquanhệgiữayếutốthựcvàyếutốkìlạ, kìảotrongvănbản, qua đó, tìmhiểu, xácđịnhquanđiểm, tháiđộcủangườiviết.
+ Suy nghĩvềnhữngvấnđềcó ý nghĩanhânsinhmàtruyệnđặtravàliênhệvớicuộcsốngngày nay.
- Tìmhiểuthêmthông tin vềtácgiả Nguyễn DữvàtậptruyệnTruyềnKìmạnlục.
- Đọctoànbộvănbảnvàghilạinhữngcảmnhậnhoặcấntượngđầutiêncủaem.
- Thông tin vềtácgiảNguyễn Dữ:
+ Nguyễn Dữ làngườixãĐỗ Tùng, huyện Trường Tân nay làxã Phạm Kha, huyện Thanh Miện, Hải Dương.
+ Ông là con traicả Tiến sĩ Nguyễn TườngPhiêu.
+ Chưarõ Nguyễn Dữsinhvàmấtnămnào.
+ Tươngtruyềnônglàhọctròcủa Nguyễn Bỉnh Khiêm vàbạnhọccủa Phùng KhắcKhoan, tứclàvàokhoảng thếkỷ 16. Tuy nhiênmốiquanhệgiữabangười (màphầnlớntừnguồndângianlưutruyềntrongnhiềuthếkỷnhưngthiếuchứngcứlịchsử) ngày nay đanggặpphảisựbácbỏcủagiớinghiêncứuvănhọcsử.
+ Lúcnhỏ Nguyễn Dữchămhọc, đọcrộng, nhớnhiều, từngômấplýtưởnglấy vănchương nốinghiệpnhà.
+ Sau khiđậu Hương tiến (tứcCửnhân), ônglàmquan với nhà Mạc, rồivềvới nhà Lê làm Tri huyện Thanh Tuyền (nay là Bình Xuyên, VĩnhPhú); nhưngmớiđượcmộtnăm, vìbấtmãnvớithờicuộc, lấycớnuôimẹ, xinvề ở núi rừng Thanh Hóa. Từđótrải mấynămdư, chânkhôngbướcđếnthịthành rồimấttại Thanh Hóa.
- Thông tin vềtậptruyệnTruyềnKìmạnlục:
+ Sáng tácduynhấtcủaônglàquyển Truyềnkỳmạnlục (Ghi chéptảnmạnnhữngtruyệnkìlạđượclưutruyền). Theo lờiTựacủa Hà Thiện Hán viếtnăm 1547 thìông viếtratậplụcnàyđểngụ ý trongthờigianẩncư ở rừngnúixứ Thanh.
+Sách gồm 20 truyện, viếtbằng chữ Hán, theothểloạitảnvăn, xen lẫnbiềnvănvàthơ ca, cuốimỗitruyện (trừtruyện 19 Kim hoathithoạiký) đềucólờibìnhcủatácgiảhoặccủamộtngườicócùngquanđiểmcủatácgiả. Tácphẩmđược Hà Thiện Hán, ngườicùngthời, viếtlờiTựa, Nguyễn Bỉnh Khiêm phủchính, Nguyễn Thế Nghi, dịchra chữNôm; vàđãđược Tiến sĩ Vũ Khâm Lân (1702-?), đánhgiálàmột "thiêncổkỳbút".
- Nhữngcảmnhậnhoặcấntượngđầutiêncủaemkhiđọcvănbảnnày: viếtChuyệnngười con gái Nam Xương, Nguyễn Dữđãlấycốttruyệntrongdângian. Nhưng rõràngvớitấmlòngyêuthương con ngườisâunặng, bằngbútphápkểchuyệngiádặn, vớitìnhtiếtlúcthìchânthậtđờithường, lúcthìkìảohoangđường, ôngđãxâydựngđượchìnhtượngnhânvậtvôcùngsốngđộng, mang ý nghĩaxãhộicao. Do đótácphẩmcủaôngđãgiáodụcchúng ta lòngyêuthương con ngườisâusắc, lòngquyếttâmsốngchiếnđấuvìquyềnsốngvàhạnhphúc con người.
* Nội dung chínhcủavănbản:
Câuchuyệnvềngười con gái Nam Xươngđãnêulênđượcsốphậncủangườiphụnữtrongxãhộiphongkiếnvớinhữngluậtlệkhôngcôngbằng, trọngnamkhinhnữđãđẩyngườiphụnữphảivào con đườngcùngdẫnđếncáichếtoanuổng, bấtcông. Câuchuyệnđãtốcáochếđộphongkiếnhàkhắc, chiếntranh phi nghĩavàđãnóilênmongướccủangườidânlúcbấygiờ.
- Vũ Thị Thiết:
+ Quê Nam Xương.
+ Tínhtình: tínhthùymị, nếtna, tư dung tốtđẹp.
- Trương Sinh:
+ Cùngquê Nam Xương.
+ Thất học, cótínhđanghi, đốivớivợphòngngừaquámức.
- Khi nàngbịchồngnghioan:
+“Thiếpvốn con kẻkhó, đượcnươngtựanhàgiàu... Cáchbiệtbanămgiữgìnmộttiết. Tô son điểmphấntừngđãnguộilòng, ngõliễutườnghoachưahềbéngót...'.
+…
- Phan Lang đêmnằmmộngthấycóngườixinchàngthảrùaxanhmàchàngvừabắtđược (Linh phi hóathân):
+ Điềukìảo ở đâylàcómộtthếgiớidướinước (Thủycung) và Linh phi hóathânthànhchúrùađingao du vàsavàolưới.
+ Việc Phan Lang cứumột con rùalàđiềuhếtsứcbìnhthườngnhưngchúrùađólà Linh phi, đãbáomộngvàmongchàngthảra.
+ Phan Lang tưởngchừngkhôngliênquanđếncâuchuyệnnhà Vũ Nươngnhưngchínhchàngsaunàytrởthànhcầunốichovợchồng Vũ Nương.
+ …
- Vũ Nươngchínhlà Vũ Thị Thiết.
- Chi tiếtkhôngcóthật: “Các nàngtiêntrongcungnướcthươngtôivôtội, rẽmộtđườngnướcchotôithoátchết, nếukhôngthìđãvùivàobụngcá, cònđâumàgặpông.”
Truyệnkếtthúcnhưthếnào?
- Ở phần (1), khi chia taychồngnhânvật Vũ Nươngđãnói: “Chàngđichuyếnnày, thiếpchẳngdámmongđeođượcấnphonghầu, mặcáogấmtrởvềquêcũ, chỉxinngàyvềmangtheođượchaichữbìnhyên, thếlàđủrối. Chỉ e việcquânkhóliệu, thếgiặckhônlường. Giặccuồngcònlẩnlút, quântriềucòngianlao, rồithếchẻtrechưacó, màmùadưachínquákì, khiếnchotiệnthiếpbănkhoăn, mẹhiền lo lắng. Nhìntrăng soi thànhcũ, lạisửasoạnáorét, gửingườiải xa, trôngliễurủbãihoang, cũngsợkhôngcócánhhồng bay bổng.”
=> Câunóiấychothấychocái"công-dung-ngôn-hạnh" mà Vũ Nươngđãlàmđượcmộtcáchchânthành. Nàngvừacótấmlòngthủychungthươngnhớđợichờchồng, vừalàmộtphụnữđảmđang, giàutìnhthương.
- Tìnhhuống: Trương Sinh nghe tin mẹgiàđãmất, hếtsứcđaulòng, liềnbế con ramộthămmẹ. Khi thấyđứatrẻquấykhócbèndỗdành: “Con nínđi, đừngkhóc! Lòng cha đãbuồnkhổlắmrồi!”.Đứabéngâythơhỏi cha: “Ông cũnglà cha tôi ư? Ông lạibiếtnói, chứkhôngnhư cha trước kia chỉnín thin thít”.Điềuđókhiến Trương Sinh nghĩrằngvợmình ở nhàđãcóngườiđànôngkhác. Vũ Nươngtrởvềbịchồngnghingờmắngnhiếc.
=> Qua đây, thấyđượcsốphậnbấthạnhcủangườiphụnữtrongxãhộixưa.
- Khônggian Vũ Nươnghiệnvề: “Vũ Nươngngồitrênchiếckiệuhoađứnggiữadòng, theosaucóđếnnămmươichiếcxecờtán, võnglọng, rựcrỡđầysông, lúcẩnlúchiện”.
=> Làmhoànchỉnhphẩmchấtđẹpđẽvốncócủa Vũ Nương – mộtngười ở thếgiớikhácvẫn khao khátphụchồidanhdự.
* Yếutốthực:
- Sáng tácdựatrênmộtcâuchuyệnxảyravàđượclưutruyềntrongdângian, Nguyễn Dữmuốnmượnchuyệnxưađểnóichuyện nay (thếkỉ XVI, thời Nguyễn Dữsống).
- Chiếntranh, loạnlạcgâyrađaukhổcho con người: Trương Sinh ralính, phải xa cáchmẹgià, vợtrẻ.
Lễgiáophongkiếnbấtcông: Ngườiđànôngđượcquyềnhànhhạ, ruồngrẫyngườiphụnữ, dẫnđếncáichếtđầyoankhuấtcủangườivợchungthủy, hiếunghĩa.
* Yếutốkìảo:
- Chi tiếtkìảothứnhất: Phan Lang đêmnằmmộngthấycóngườixinchàngthảrùaxanhmàchàngvừabắtđược (Linh phi hóathân):
+ Điềukìảo ở đâylàcómộtthếgiớidướinước (Thủycung) và Linh phi hóathânthànhchúrùađingao du vàsavàolưới.
+ Việc Phan Lang cứumột con rùalàđiềuhếtsứcbìnhthườngnhưngchúrùađólà Linh phi, đãbáomộngvàmongchàngthảra.
+ Phan Lang tưởngchừngkhôngliênquanđếncâuchuyệnnhà Vũ Nươngnhưngchínhchàngsaunàytrởthànhcầunốichovợchồng Vũ Nương.
- Chi tiếtkìảothứhai: Vũ Nươngvà Phan lang được Linh Phi cứusốngvàcho ở nơiđộngrùadướithủycung. Sau đó, Phan Lang đượchồisinhvàtrởvềtrầngian:
+ Biết Vũ Nươngbịoannên Linh Phi đãcứunàngkhinàngtựvẫnvàđưanàngvềthủycungcủamình.
+ Sau này, Phan Lang gặpnạn, cũngđược Linh Phi cứuvàchànggặplại Vũ Nương ở Thủycung. Khi tròchuyệnvàkhuyênnhủ Vũ Nương, Phan Lang cầmtheotínvậtcủanàngtrởvềnhângian → vôlí, hoangđường.
- Chi tiếtkìảothứba: linhhồn Vũ Nươngtrởvềtrênbếnsôngkhi Trương Sinh lậpđàngiảioan, nàngnóivàilờitỏminhrồitừtừbiếnmấttrongsươngkhóimịtmờ.
- Những chi tiếtkìảolàsángtạocủa Nguyễn Dữ, do ôngdựnglênvớidụng ý củariêngmình so vớicốttruyệndângianVợchàng Trương.
- Các chi tiếtkìảogópphầnhoànthiệntínhcáchvànhânphẩmcủanhânvật. Vũ Nươngtrởvềtrựctiếpnóilờitừbiệtcuốicùng. Trương Sinh vìthếmàcũngtỏralàngườibiếthốilỗi, khát khao hạnhphúctrongmuộnmàng.
- Các chi tiếtkìảolàmtăngthêmgiátrịhiệnthựcvànhânđạochotácphẩm. Đólàtiếngnóibênhvực con người, làminhchứngchođạolý ở hiềngặplànhcủanhângian.
=> Như vậy, yếutốkìảotrongchuyệnkhôngchỉgiúphoànchỉnhthêmnghệthuậtxâydựngtruyệnđặcsắccủa Nguyễn Dữmàcònmangmộtgiátrịnhânvănsâusắc.
