Soạn Văn 9 Cánh diều Chiều xuân có đáp án
9 câu hỏi
- ĐọctrướcbàithơChiềuxuân, tìmhiểuthêmthông tin vềnữthisĩ Anh Thơ.
- Em cóấntượnggìkhiđọccácbàithơviếtvềmùaxuân?
- TronngThinhân Việt Nam, cáctácgiảHìa Thanh, Hoài Chânđãviếtvề Anh Thơ nhưsau: “Không, thơphảilàmộttiasángnốicõithựcvàcõimộng, mặtđấtvớicácvìsao. Thơ khôngcốttảmàcốtgợi, gợicảnhcũngnhưgợitình. Cho nênmỗilần Anh Thơ chịuđirangoàilốitùtúngđóđểnhìncảnhvậtmộtcáchsâusắchơn, lờithơbỗngtrởnênrộngrãikhôngngờvà ta thấykhoankháibiết bao. Sau câuthơ ta mơhồthấymộtcáigì: Cólẽlàhồnthinhân.”.
- Thông tin vềnữthisĩ Anh Thơ:
+ Nữsĩ Anh Thơ (1921 – 2005) tênkhaisinhlà Vương Kiều Ânsinhtạithịtrấn Ninh Giang (nay làxã Ninh Giang) tỉnh Hải Dương; xuấtthântrongmộtgiađìnhcôngchứcnhỏ, quêgốc ở thịxã Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang. Tuổithơcủa Anh Thơ rấtgắnbóvớithônxóm, đồngquê. Anh Thơ đượcảnhhưởngtốtcủagiađìnhbênngoại (ôngngoạilàcụ Phó bảng Kiều OánhMậu) vàlớnlêngiữalúcphongtrào Thơ mớiđangsôinổi. Nữsĩđãtìmđếnthơnhưtìm con đườngtựgiảithoátkhỏicuộcsốngtùtúng, buồntẻvàkhẳngđịnhgiátrịcủangườiphụnữtrongxãhộiđươngthời. Anh Thơ cóthơđăngbáo Đông phương, Tiểuthuyếtthứnăm, Ngàynạy, Phụnữtừnăm 1939. BàđượctặnggiảiKhuyếnkhíchvềthơcủaTựlựcvănđoànnăm 1939. Bàcósởtrườngviếtvềcảnhsắcnôngthôn, gợiđượckhôngkhívànhịpsống củađồngquê Bắc Bộ. Anh Thơ lànữthisĩtiêubiểucủanềnthơ Việt Nam hiệnđại.
+ Anh Thơ thamgiakhángchiếnchống Pháp, từnglàỦyviên Ban ChấphànhHội Nhà văn Việt Nam (khóa I và II). Năm 2001, Anh Thơ đượctặngGiảithưởng Nhà nướcvềvănhọcnghệthuật; năm 2007, bàđượctặngGiảithưởngHồ Chí Minh vềvănhọcnghệthuật.
+ Nhữngtácphẩmchính: Bứctranhquê (thơ - 1941); Kểchuyện Vũ Lăng (truyệnthơ – 1957); Từbếnsông Thương (hồikí - 1986); Tuyểntập Anh Thơ (1986).
- Từxưađến nay, mùaxuânluônlànguồncảmhứngbấttậntrongthi ca. Mỗikhinhắcđếnmùa xuân ta lạimườngtượngđếnnhữngchồi non, lộcbiếc, đôichimxuânlíuríutrêncành. So vớimùađônglạnhlẽo u ám, mùaxuânmangcảhơithởtươivuicủađấttrờitrởthànhmộtdòngchảydạtdàovớinhiềucungbậccảmxúc. Mùaxuânđếnmangtheo bao nhiêusựháohức, chờđợicủa bao nhiêu con người. Nhữngtâmhồnnaonao, lắngđọngchờđóngiâyphútấy. Mùaxuân - mùacủatìnhyêu, hạnhphúcvàlàmùacủasứcsống. Mỗinămbắtđầutừmùaxuân, tuổitrẻcủamỗingườimơn man làthếtrongnhữngngàyđầutiênnày. Mùaxuânnhưnhữngnàngtiêndịuhiềngieorắcvàothếgiannàynhữngchồi non tươiđẹp
* Nội dung chính:
Bàithơlàlờingợi ca vềvẻđẹp của mùa xuân xứ Bắc, vẻđẹpđầytĩnhlặng của cảnh chiềuxuân, khôngkhívànhịpsốngvùngthôndãtrongtrẻo, yênbình, gầngũi, qua đócũngbàytỏđượctìnhyêuquêhươngsâusắc của tácgiả.
Bàithơcósựkếthợpcủanhữngphươngthứcbiểuđạtnào?
- Bàithơcósựkếthợpcủanhữngphươngthứcbiểuđạt: tựsự - miêutả - biểucảm.
Nhânvậttrữtìnhxuấthiệntrựctiếp hay giántiếp?
- Nhânvậttrữtìnhxuấthiệngiántiếp.
Nhữngbiệnpháptutừnàođượcsửdụngtrongbàithơ?
-Biệnpháptutừẩndụ: “đòbiếnglườinằmmặcnướcsôngtrôi”.
-Biệnphápnhânhóa: “quántranhđứngimlìmtrongvắnglặng”.
Cảmhứngchủđạocủatácgiảthểhiệntrongbàithơlàgì? Bàithơtriểnkhaimạchcảmxúctheotrìnhtựnào?
- Cảmhứngchủđạotrongbàithơ: ca ngợivẻđẹpcủamùaxuânxứ Bắc qua đóbàytỏtìnhyêulàngquê, đấtnướcthathiết.
- Bàithơtriểnkhaimạchcảmxúctheotrìnhtự: từcảnhxuânyênbìnhđếncảnhnôngthônbìnhdị.
ChỉrabốcụccủabàithơChiềuxuân. Nêunội dung chínhcủamỗiphầntrongbàithơ.
Bốcục: 3 phần
+ Khổ 1: Bứctranhchiềuxuântrênbếnvắng
+ Khổ 2: Bứctranhchiềuxuântrênđườngđê
+ Khổ 3: Bứctranhchiềuxuântrêncánhđồng
Bứctranhcảnhchiềuxuânđượckhắchoạtrongbàithơcóđặcđiểmgì? Em thíchnhấthìnhảnhhoặc chi tiếtnàotrongbứctranhđó? Vìsao?
- Bứctranhchiềuxuânđượckhắchọatrongbàithơcó con đòbiếnglười, dòngsôngtrôi, quántranhimlìm, hoaxoantímrụng, cỏ non xanhbiếc, đànsáomổ vu vơ, bướm bay rậprờn, trâubò thong thảăn, cánhđồnglúaxanh, lũcò con chốcchốc bay, côgáiyếmthắm.
- Hình ảnhemtíchnhấtlà“Ngoàiđườngđêcỏ non trànbiếccỏ”vìcảnhchiềuxuânđượcmởrộnghơnsaunhữngngàybănggiá, xuânvềcỏ non trởnêntốttươihơn “cỏ non trànbiếccỏ”, điệptừ “cỏ” đượclặplại 2 lầnđãkhắchọađượccảnhvậtthânquen ở nôngthôn, cỏ non xanhmơnmởn, sứcsốngbừnglênmạnhmẽ qua cụmtừ “trànbiếccỏ”.
PhântíchtácdụngcủanhữngbiệnpháptutừđượcsửdụngtrongbàithơChiềuxuân.
- Nhânhóa: “đòlườibiếngnằmmặcnướcsôngtrôi”, “quántranhđứngimlìm”.
=> Tạocáchdiễnđạtsôiđộng, pháchọanênkhungcảnhyênbình, vắnglặngcủalàngquê Bắc Bộ.
- Liệtkê:
+ Mưabụi, con đò, nướcsôngtrôi, quántranhvắng, hoaxoantím,...
=> Lànhữnghìnhảnhđặctrưngcholàngquê Bắc Bộ, bứctranhđẹpnhưngđượmbuồn.
+ Cỏ non trànbiếccỏ, đànsáo, cánhbướm, trâubò + sàxuốngmổ vu vơ, rậprờn, thong thả.
=> Bứctranhđổitừ gam màubuồn sang màusôiđộng, từtĩnh sang động, làmvơinỗicôđơncủabếnvắng.
+ cúi, cuốc, cào, chốcchốcvụt qua.
=> Diễntảnhịpsốngkhoanthainơiđồngquê.
Chỉramàusắchộihọatrongngônngữcủabàithơ. Hãyvẽhoặcviếtmộtđoạnvănmiêutảlạibứctranhchiềuxuântheosựhình dung, tưởngtượngcủaem.
- Màusắchộihọatrongngônngữcủabàithơđượcthểhiệnnhư: hoatím, cỏ non trànbiếccỏ, đànsáođen, đồnglúaxanh, cônàngyếmthắm.
- Bứctranhchiềuxuânmởratrênbếnvắngvớikhungcảnhyênlặngvàthanhbình. Quán tranhđứnglặngyênbêncâyhoaxoantím. Bêncạnhđóvạnvậtnhưđangcósựchuyểnđộng: cỏ non trànbiếccỏ, đànsáođensàxuốnghòacùngvàomấycánhbướmtrôitrướcgió. Trêncánhđồng, đàntrâuđangthungthănggặmcỏ, lũcòchốcchốclạivụtra, cônàngyếmthắmcàocỏ hi vọngmộtmùamàngbộithu.