Soạn Văn 9 Cánh diều Bếp lửa có đáp án
13 câu hỏi
- Xem lạiphầnKiếnthứcngữvănđểvậndụngvàođọchiểuvănbảnnày.
- Khi đọchiểuvănbảnthơtự do, bêncạnhcácyêucầuchungvềđọchiểuthơtheođặctrưngthểloại, cácemcầnchú ý:
+ Dòngthơdài, ngắnkhácnhau, cóthểcóvầnhoặckhôngvần…
+ Vần, nhịp, biệnpháptutừ, từngữvàhìnhảnh.
- ĐọctrướcbàithơBếplửa, tìmhiểuthêmthông tin vềnhàthơBằng Việt.
- Em nhớnhấtkỉniệmnàovớingườithântronggiađình? Hãy chia sẻđiềuđó.
- Thông tin vềnhàthơBằng Việt:
+ Bằng Việt tênthậtlà Nguyễn Việt Bằng, sinhnăm 1941, quê ở Thạch Thất – Hà Tây, nay thuộc Hà Nội.ÔngthuộcthếhệnhữngnhàthơtrưởngthànhtrongkhángchiếnchốngMĩ.
+ Trẻtrung, hồnnhiên, tàihoalànétđặcsắctronghồnthơBằng Việt. Sau tậpthơHương cây – Bếplửa in chungvới Lưu Quang Vũ, ôngcócáctậpthơ: Nhữngkhoảngtrời, Đấtsaumưa, Khoảngcáchgiữalời.
+ Các tácphẩmchính: Hương cây – Bếplửa, Nhữnggươngmặtnhữngkhoảngtrời, Đấtsaumưa…
+ Tácgiảđãnhậnđược: giảiNhấtvănhọc – nghệthuật Hà Nôi 1967 vớibàithơTrởlạitráitimmình; giảithưởngchínhthứcvềdịchthuậtvănhọcquốctếvàpháttriểngiaolưuvănhóaquốctế do Quỹ Hòa bình (Liên Xô) traotặngnăm 1982.
- Kỉniệmđángnhớnhấtvớingườithântronggiađình:
Gia đìnhlàmộtphầnkhôngthểthiếucủacuộcđờimỗingười. Ai cũngcónhữngkỷniệmsâusắcvềngườithântronggiađình. Vớitôi, nhữngkíứcvềbànộisẽluônlànguồnnănglượngtíchcựcnuôidưỡngtâmhồn!
Bànộiđãrađiđãlâu. Trong quãngthờigiansống, bàluôn ở bêntôinhiềunhất. Tôinhớnhữngkhoảnhkhắccùngbàravườntướirau, cuốcđất. Bàntaycủabàcósứcmạnhđặcbiệt! Mỗikhibàgieotrồnghạtgìxuốngđất, nóđềupháttriểnnhanhchóng. Chỉtrongthờigianngắn, câytrồngđãchotráichínngon. Bóngdángcủabàtrongvườn, mangtheogánhnước, vẫnkhiếntôinhớmãi.
Mộtngày kia, khiđangchơitrongnhà, tôibắtgặpchúmèo con. Tôiđãnảyra ý địnhtrêuchọcnó. Tôitiếngầnvàgiơchiếcgậy. Con mèosợhãivàchạyvàogóc. Tôitiếptụctruyđuổinó. Bịdồnvàogóctường, nógiơvuốtsắcnhọncàovàotaytôi. Tôiđauđớn, kêulên. Bàhốthoảngchạyratừbếp. Bàlauvếtthươngchotôirấtcẩnthậnvànhẹnhàng. Bàgiáohuấntôivềtìnhyêuthươngđốivớiđộngvật. Tâm tìnhvàlờidặndòcủabàkhiếntôihốihậnvềhànhđộngcủamình. Bàlàngườinhưvậy! Bàkhông bao giờtráchmắng ai. Luôndùngtìnhyêuthươngđểkhuyênbảomọingười.
Khi nghevềchúmèo, lòngemtràodângyêuthươngvàbiếtơnbàvôcùng. Dù bàkhôngcòn ở bênnhưngnhữnglờidạydỗcủabàsẽluônấmápvàdẫndắtemsuốtcuộcđời! Em nhớbàrấtnhiều!
* Nội dung chính:
Qua hồitưởngvàsuyngẫmcủangườicháuđãtrưởngthành, bàithơBếplửa gợilạinhữngkỉniệmđầyxúcđộngvềngườibàvàtìnhbàcháuđồngthờithểhiệnlòngkínhyêutrântrọngvàbiếtơncủangườicháuđốivớibàvàcũnglàđốivớigiađình, quêhương, đấtnước.
Nhânvậttrữtìnhtrongbàithơlà ai?
- Nhânvậttrữtìnhtrongbàithơngườicháu.
Xácđịnhvầnvànhịpcủacácdòngthơ.
Câu | Nhịp | Vần |
1 | 3/4 | Khổ 1: vầnlưng, vầnchân, vầnliền |
2 | 3/4 | |
3 | 3/4 | |
4 | 3/5 | Khổ2: vầnchân |
5 | 4/4 | |
6 | 4/4 | |
7 | 3/5 | |
8 | 4/4 | |
9 | 3/5 | Khổ3: vầnchân |
10 | 3/5 | |
11 | 4/5 | |
12 | 4/4 | |
13 | 3/5 | |
14 | 3/5 | |
15 | 4/4 | |
16 | 4/4 | |
17 | 3/5 | |
18 | 3/5 | |
19 | 3/5 | |
20 | 4/4 | Khổ4: vầnchân |
21 | 4/4 | |
22 | 3/5 | |
23 | 3/5 | |
24 | 4/4 | |
25 | 4/3/2 | |
26 | 2/5 | |
27 | 4/5 |
|
28 | 3/5 | |
29 | 3/5 | |
30 | 4/4 | Khổ6: vầnchân |
31 | 4/4 | |
32 | 3/4 | |
33 | 3/4 | |
34 | 4/4 | |
35 | 4/4 | |
36 | 3/3/2 | |
37 | 3/3/2 | |
38 | 5/5 |
|
39 | 4/4 |
|
40 | 5/3 |
|
41 | 3/5 |
|
Chú ý tínhtựsựkếthợpvớibiểucảm ở nhữngdòngthơnày.
- "Támnămròng" khoảngthờigiandàiđằngđẵngcháucùngbàvẫnluônnhómlênngọnlửayêuthương, nồngấm, ngọnlửacủasựsống, khoảngthờigianđódẫutrải qua khókhănnhọcnhằnnhưngchỉcầncóbàvẫnthậtbìnhyên. Tuổithơngườicháugắnvớibàvớibếplửayêuthương, gắnvớicảtiếngtuhúkêutrênnhữngcánhđồng, nhưthúcgiụcngườinôngdânmauraruộngthuhoạchthoátkhỏisựđóikhát. Từ "tuhú" đượclặplạibalầnnhưkhẳngđịnhnỗinhớcủatácgiảvìtrongvănhọcnghệthuật, tiếngchimtuhúlàbiểutượngcủamộtsựkhắckhoảinhớnhung da diếtkhônnguôi. Tiếngtuhútrởthànhmộtkhoảngtrờikỷniệmnhẹnhàngđậmtìnhyêuthươnggiữatácgiảvàbà.
Chú ý nhữnglờinói, việclàmcủabà.
- Lờinói: “Bố ở chiếnkhu, bốcònviệcbố", “Màycóviếtthưchớkểnày, kểnọ,”, “Cứbảonhàvẫnđượcbìnhyên!”
- Việclàm: “Rồisớmrồichiềulạibếplửabànhen"
Xácđịnhcácbiệnpháptutừđượcsửdụngtrongđoạnnày.
- Biệnpháptutừđiệpngữ “nhóm”,đảongữ “lậnđậnđờibà…”,ẩndụ “nhómniềmyêuthương, nhómniềmchungvui, nhómdậycả,...”
=>bànhómdậycảmộtcuộcđờimới, ấm no, hạnhphúcvànhữngkỉniệmngọtngàocủatuổithơ.
Khổthơcuốithểhiệncảmxúcgìcủanhânvậttrữtình?
- Khổthơcuốilàcảmxúckínhyêungườibàcủanhânvậttrữtình. Vìtrongtiềmthứcngườicháuluôncóánhsángvàhơiấmcủabà.
KếtcấucủabàithơBếplửađượctổchứctheotrìnhtựnào?
- KếtcấucủabàithơBếplửađượctổchứctheotrìnhtựtừquákhứđếnhiệntại.
Ngườicháuđãhồitưởngcáckỉniệmvềbàvàtìnhbàcháu ở nhữngthờiđiểmnào? Trong mỗikỉniệmđó, tìnhbàcháuđượcthểhiệnnhưthếnào? Ngườibàcó ý nghĩagìvớingườicháu?
- Ngườicháuđãhồitưởngcáckỉniệmvềbàvàtìnhbàcháu ở nhữngthờiđiểm:
+ Nămlên 4 tuổi (nạnđói 1945)
+ Támnăm ở cùngvớibàkhi cha mẹđicôngtác
+ Nămgiặcđốtlàng
- Trong mỗikỉniệmđó, tìnhbàcháuđượcthểhiện:
+ Nămlên 4 tuổi: nămđói
+ Támnăm ở cùngvớibàkhi cha mẹđicôngtác: bàdạycháulàm, bàchămcháuhọc, bàkểchuyệnnhữngngày ở Huế, bàdạydỗcháunênngười.
+ Nămgiặcđốtlàng: đốtnhà, bàdặncháugiữkínđểbốmẹyêntâm.
- Ngườibàlàtiasáng, chắpcánhướcmơchocháutrênmọichặngđường.
Hình ảnhbếplửatrongbàithơcóđặcđiểmgì? Vìsaokhinhắcđếnbếplửa, ngườicháulạinhớđếnbàvàngượclại? Hãychỉra ý nghĩacủahìnhảnhbếplửađượckhắchọatrongbàithơ.
- Hình ảnhbếplửađượcnhắcđến 12 lầntrongbàithơvàlàhìnhảnhquenthuộcmàbànhómlửamỗisáng. Khi nhắcđếnbếplửa, ngườicháulạinhớđếnbàbởingọnlửatượngtrưngchotìnhcảmcủabà, làngọnlửaniềm tin màbàtruyềnchocháu.
- Ý nghĩacủahìnhảnhbếplửa: bếplửalànơithắpsángniềm tin, tìnhyêuthương to lớncủabà, tiếpnốitìnhyêutừbà sang cháu.
Hãyxácđịnhnhữngdòngthơtrongbàicóhìnhảnhẩndụvànêutácdụngcủacáchìnhảnhđó. Em thíchhìnhảnhnàonhất? Vìsao?
- Nhữngdòngthơtrongbàicóhìnhảnhẩndụ:
+ Nhómbếplửaấpiunồngđượm
+ Nhómniềmyêuthương, khoaisắnngọtbùi
+ Nhómnồixôigạomớisẻchungvui
+ Nhómdậycảnhữngtâmtìnhtuổinhỏ
- Em thíchhìnhảnh: bếplửanhómdậycảnhữngtâmtìnhtuổinhỏ. Bởivìhìnhảnhbếplửađãgắnliềnvớituổithơtácgiả, nhắcđếnbếplửalànhắcđếnhìnhảnhngườibàtầntảo, giàutìnhyêuthương. Nhómdậycảnhữngtâmtìnhtuổinhỏlàkhơidậynhữngkỉniệmngọtngàocủatuổithơ.
Theo em, nhữngđiềugìtạonênsứchấpdẫncủabàithơBếplửa?
- ĐiềutạonênsứchấpdẫncủabàithơBếplửa:
+ Ngônngữgiàutínhbiểuđạt.
+ Kếthợpnhuầnnhuyễngiữamiêutả, tựsựvàbiểucảm.
+ Hình ảnhthơgầngũi, giàuliêntưởng, mang ý nghĩabiểutượng.
+ Nội dung vềlòngbiếtơn, kínhyêucủangườicháuđốivớibà, vớiquêhương, đấtnước.
TừbàithơBếplửa, emhãylígiảivìsaonhữnggìthânthiếtnhấtcủatuổithơmỗingườiđềucósứctỏasáng, nângđỡ con ngườitrongsuốthànhtrìnhdàirộngcủacuộcđời.
Nhữnggìthânthiếtnhấtcủatuổithơđềucósứctỏasángvànângđỡ con ngườitrongsuốthànhtrìnhdàirộngcủacuộcđờivìnólànguồnđộnglựcmàmỗi con ngườihướngđến. Tuổithơtrướchếtgắnliềnvớigiađình, nơi ta đượcđónnhậntìnhyêuthươngvàsựsẻ chia. Ngoàirađểcóthểtỏasángtrongsuốthànhtrìnhcuộcđờithìtuổithơthườngđikèmvớiniềmđammê. Điềunàygiúp con ngườipháttriểnđượctưduysángtạo, kíchthíchtrítưởngtượngphongphú, gópphầnhìnhthànhvànuôidưỡngniềmđammêngaytừkhicònnhỏ. Hai yếutốtrênđềugắnliềnmậtthiếtvớituổithơvàlàđộnglựcđểgiúp con ngườipháttriểntronghànhtrìnhdàirộngcủacuộcđời.