Soạn Văn 9 Cánh diều Bàn về đọc sách (Chu Quang Tiềm ) có đáp án
15 câu hỏi
- Xem lạiphầnKiếnthứcngữvăn, nhữngyêucầukhiđọcvănbảnnghịluậnxãhộiđãhọc ở cáclớptrước (chú ý tớiluậnđề, luậnđiểm, lílẽ, bằngchứng, cácbiệnphápnghệthuật) đẻvậndụngvàođọchiểuvănbảnnày.
- ĐọctrướcvănbảnBànvềđọcsách, tìmhiểuthêmthông tin vềtácgiả Chu Quang Tiềm.
- Chuẩnbị ý kiếncủaemđểtraođổitrướclớpvềcáchđọcsáchhiệuquả.
- Thông tin vềtácgiả Chu Quang Tiềm:
+ Chu Quang Tiềm (1897-1986), tênkhaisinhlàTự Mạnh Thực
+ Quêquán: Đông Thành- An Huy-Trung Quốc
+ Sựnghiệpsángtác: Ông lànhàmĩhọcvàlíluậnhọcnổitiếngcủa Trung Quốc; Ông làdanhnhânlớn, họcvấncao, làtácgiảcủanhiềubàichínhluậnnổitiếng
- Cáchđọcsáchhiệuquả:
+ Xácđịnhmụcđíchđọcsách.
+ Tìmhiểuđịachỉcuốnsách.
+ Xem mụclục.
+ Xem lờigiớithiệu, lờitựa, lờinóiđầu.
+ Xem lờikếtluậnvàtómtắt ở cuốisách.
+ Đọcmộtvàiđoạn.
+ Đọcthựcsự (hay đọcđisâu)
Chu Quang Tiềmtrongbàiviếtđãkhẳngđịnhđọcsáchlà con đườngquantrọngđểtíchlũy, nângcaohọcvấn. Từviệcđưaranhữngsailầmtrongviệcđọcsách, tácgiảhướngtớicáchđọcsách khoa học, hợplícho con người

Chú ý cáchlậpluậncủatácgiảkhiđặtvấnđề.
Tácgiảđưaraluậnđiểm: "Đọcsáchlà 1 con đườngquantrọngcủahọcvấn" vàđưaralờibànluậnvềtầmquantrọngcủasách:
+ Sáchghichép, côđúcvàlưutruyềnmọi tri thức.
+ Sáchcógiátrịđượcxemlànhữngcộtmốctrên con đườngtiếnhoáhọcthuậtcủanhânloại.
+ Sáchtrởthànhkhotàngquýbáucủa di sảntinhthầnmàloàingườithuđược qua mấynghìnnăm.
Quan điểmcủatácgiảthểhiệnnhưthếnàotrongcâuvănnày?
- Ý nghĩacủaviệcđọcsách: là con đườngquantrọngcủahọcvấn, sựchuẩnbịchocuộctrườngchinhvạndặmtrên con đườnghọcvấn, pháttriểnthếgiớimới.
Chú ý cáchtácgiảlậtngượcvấnđềđểkhẳngđịnh ý kiến.
- Trướctiênphảilựasáchmàđọcvìsáchnhiềucũngcónhữngnguyhạicủanó:
+ Sáchnhiềukhiếnngười ta khôngchuyênsâu, khôngbiếtnghiềnngẫm.
+ Sáchnhiềukhólựachọn, ngườiđọcdễlạchướng, lãngphíthờigian.
- Cáchchọnlựasáchmàtácgiảđưara:
+ Khôngthamđọcnhiều, đọc lung tung, phảiđọckĩnhữngcuốnthựcsựcógiátrị.
+ Đọckĩvềsách, tàiliệuthuộclĩnhvựcchuyênmôncủamình.
+ Khi đọcchuyênsâu, khôngthểxemthườngloạisáchgầngũivớichuyênmôn.
Cáchlậpluậncủatácgiảcógìthúvị?
Bằngcáchlậpluậnhợplý, diễngiảithông tin mộtcáchthấutìnhđạtlý, kínkẽsâusắc, tácgiảđãchothấynhữngvaitròcủađọcsáchnhư: nângcaonhậnthức, trítuệ, pháttriểntưduy, tìnhcảmvàrèngiũahànhđộng.
Tácgiảthểhiệntháiđộnhưthếnàotrướcviệcđọcsách?
Việclựachọnsáchđọclàmộtyếutốvôcùngquantrọngtrongphươngphápđọcsách. Lờibàncủa Chu Quang Tiềmvềphươngphápđọcsáchrấtsâusắcmàcũngrấtgầngũi, dễhiểu, tựuchungđượcthểhiện ở mấyđiểmsau:
- Khôngnênđọclướt qua, vừađọcphảivừasuyngẫm, “trầmngâmtíchluỹtưởngtượng”,nhấtlàvớicáccuốnsáchcógiátrị.
- Khôngnênđọcmộtcáchtrànlan, quyểnnàocócũngđọcmàphảiđọcmộtcáchcókếhoạchvàhệthống. Cóthểcoiđọcsáchlàmộtcôngviệcrènluyện, mộtcuộcchuẩnbịâmthầmvàgiankhổ.
Cũngtheotácgiả, đọcsáchkhôngchỉlàviệchọctập tri thứcmàcònlàchuyệnrènluyệntínhcách, chuyệnhọclàmngười.
Chú ý câuvăn, hìnhảnhbộclộtháiđộcủatácgiả.
Câuvăn, hìnhảnhbộclộtháiđộcủatácgiả:
- Thếgiancóbiết bao ngườiđọcsáchchỉđềtrangtríbộmặtnhưkẻtrọcphúkhoecủachỉbiếtlấynhiềulàmquý.
- Đốivớiviệchọctập, cáchđóchỉlàlừamìnhdốingười, đốivớiviệclàmngườithìcáchđóthểhiệnphẩmchấttầmthường, thấpkém.
Quan điểmcủatácgiả ở đâycómâuthuẫnvớiquanđiểmđãnêu ở phầntrướckhông? Vìsao?
Quan điểmcủatácgiả ở đâykhôngcómâuthuẫnvớiquanđiểmđãnêu ở phầntrướcvìmuốntíchlũyhọcvấn, đọcsáchcóhiệuquả, tạisaotrướctiêncầnbiếtcáchchọnlựasáchmàđọc. Theo tácgiả, cầnđọckỹcáccuốnsách, tàiliệucơbảnthuộclĩnhvựcchuyênmôn, chuyênsâucủamình. Trong khiđọcchuyênsâu, khôngnênxemthườngnhữngloạisáchthườngthức, gầngũivớichuyênmôncủamình. Tácgiảkhẳngđịnh: “Trênđờikhôngcóhọcvấnnàolàcôlập, khôngcóliênhệkếcận”,vìthế “khôngbiếtthôngthìthôngthểchuyên, khôngbiếtrộngthìkhôngthểnắmgọn. Trướcbiếtrộngrồisaumớinắmchắc, đólàtrìnhtựđểnắmvữngbấtcứhọcvấnnào”.
Chú ý tácdụngcủanhữnghìnhảnh so sánh.
Nhữnghìnhảnh so sánhđãkhẳngđịnhsựalựachọnsáchđọclàrấtcầnthiết. Sáchđọcphổthônglàloạisáchcầnthiếtđốivớitấtcảmọingười. Các họcgiảmuốncókiếnthứcchuyênmônsâurộngthìphảicókiếnthứcnềntảng, kiếnthứcphổthôngbởitrênthựctếkhôngcóhọcvấnnàolàcôlập, táchrờikhỏicáchọcvấnkhác. Mộtvídụcụthểnhư “chínhtrịhọcthìphảiliênquanđếnlịchsử, kinhtế, phápluật, triếthọc, tâmlíhọc, chođếnngoạigiao, quânsự”.Nếuchỉhọcriêngchínhtrịhọcthìsẽgặprấtnhiềukhókhăngiốngnhư “con chuộtchuivàosừngtrâu, càngchuisâucànghẹp, khôngtìmralốithoát”.Vìvậy, đểnắmvữngbấtcứhọcvấnnào, con ngườicần “biếtrộngrồisauđómớinắmchắc”, “khôngbiếtrộngthìkhôngthểchuyên, khôngthôngtháithìkhôngthểnắmgọn”
XácđịnhluậnđềcủavănbảnBànvềđọcsách. Đểtriểnkhailuậnđềnày, tácgiảđãđưaranhữngluậnđiểmnào?
- Luận đề: Đọcsách.
- Luận điểm:
+ Tầmquantrọngvà ý nghĩacủaviệcđọcsách.
+ Nhữngkhókhăntrongviệcđọcsách.
+ Phương phápđọcsáchhiệuquả
Chỉranhữnglílẽtrongphần (1) củavănbản. Nhậnxétvềnhữnglílẽđó.
- Tầmquantrọngvà ý nghĩacủaviệcđọcsách
+ Học vấnlàthànhquảtíchlũylâudàicủanhânloại.
=> Sáchchínhlàkhotànglưugiữnhữngthànhquảđãtíchlũyđó.
=> Đọcsáchlà con đườngquantrọngcủahọcvấn.
+ Mỗiquyểnsáchcógiátrịlàmộtcộtmốctrên con đườngpháttriểnhọcthuật.
=> Sáchcó ý nghĩaquantrọngtrên con đườngpháttriểncủanhânloại
+ Đọcsáchlàtrảnợquákhứ, làônlạikinhnghiệmcủaloàingười, làhưởngthụkiếnthức, lờidạytâmhuyếtcủaquákhứ
+ Đọcsáchlà con đườngtíchlũy, nângcaovốn tri thức, làsựchuẩnbịcho con đườngchinhphụchọcvấnkéodàihàngvạndặm
⇒Sửdụnglậpluậnhợplý, thấutìnhđạtlí, kínkẽsâusắc
=> Đọcsáchlàđểnângcaonhậnthức, bồibổtrítuệ, pháttriểntâmhồn, tìnhcảm, rèngiũahànhđộng.
Trong phần (2), tácgiảchorằng “sáchnhiềukhiếnngười ta khôngchuyênsâu”, “sáchnhiềudễkhiếnngườiđọclạchướng”. Đểlàmsángtỏlílẽnày, tácgiảđãđưaranhữngbằngchứngnào? Em cóđồng ý cáclílẽkhông? Vìsao?
- Tácgiảchorằng “sáchnhiềukhiếnngười ta khôngchuyênsâu”, “sáchnhiềudễkhiếnngườiđọclạchướng”.Đểlàmsángtỏlílẽnày, tácgiảđãđưaranhữngbằngchứng:
+ Các họcgiả Trung Hoa thờicổđại do sáchkhókiếm, mộtđờiđếnbạcđầumớiđọchếtmộtquyểnkinh. Sáchtuyđọcđượcít, nhưngđọcquyểnnàoraquyểnấy, miệngđọc, tâmghi, nghiềnngẫmđếnthuộclòng, thấmvàoxươngtủy, biếnthànhmộtnguồnđộnglựctinhthần, cảđờidùngmãikhôngcạn.
+ Giờđâysáchdễkiếm, mộthọcgiảtrẻđãcóthểkhoekhoangtừngđọchàngvạncuốnsách. “Liếc qua” tuyrấtnhiều, những “đọnglại” thìrấtít, giốngnhưănuống, cácthứkhôngtiêuhóađượctíchcàngnhiều, thìcàngdễsinhrabệnhđaudạdày, nhiềuthóixấuhưdanhnôngcạnđều do lốiăntươinuốtsốngđómàsinhracả.
+ Nhiềungườimớihọcthamnhiềumàkhôngvụthựcchất, đãlãngphíthờigianvàsứclựctrênnhữngcuốnsáchvôthưởngvôphạt, nênkhôngtránhkhỏibỏlỡmấtdịpđọcnhữngcuốnsáchquantrọng, cơbản. Chiếmlĩnhhọcvấngiốngnhưđiđánhtrận, cầnphảiđánhvàothànhtrìkiêncố, đánhbạiquânđịchtinhnhuệ, chiếmcứmặttrậnxungyếu. Mụctiêuquánhiều, chelấpmấyvịtríkiêncố, chỉđábênđông, đấmbêntây, hóarathànhlốiđánh “tựtiêu hao lựclượng”.
- Bằngnhững so sánhcụthể, xácthực, tácgiảvừachỉranhữngnguyhại do lốiđọcsáchsailệch; vừaphântích, lígiảinhữngnguyhạiđómộtcáchthuyếtphục.
Nội dung củaphần (3) liênquanđếnphần (1) vàphần (2) nhưthếnào? Nêulênmộtđiềuemtâmđắcnhấttrongphần (3) vàlígiảivìsao.
- Nội dung củaphần (3) củavănbảncóliênquanmậtthiếtvớiphần (1) vàphần (2). Ngườiđọcsáchphảibiếttầmquantrọngvà ý nghĩacủaviệcđọcsách, cáckhókhăn, nguyhạidễgặpcủaviệcđọcsáchtrongtìnhtrạnghiện nay thìmớicóphươngphápđọcsáchphùhợpnhất.
- Điềuemtâmđắcnhấttrongphần (3): “Đọclướt qua 10 quyểnkhôngbằngđọc 10 lầnmộtquyển” đọcthậtkỹnghiềnngẫmtưduymộtquyểnsách hay, đóchínhlàphươngphápđọctốtnhất.
Văn bảnBànvềđọcsáchthuyếtphụcngườiđọcbởinhữnglí do nào? Phântíchmộtsốbằngchứngđểkhẳngđịnhcâutrảlờicủaem.
-Bànvềđọcsách cósứcthuyếtphụccao. Sứcthuyếtphụcấyđượctạonêntừnhữngyếutốcơbảnsau:
+Hệthốngluậnđiểmđượctriểnkhairõràngmộtcáchcólílẽvàbằngnhữngdẫnchứngsinhđộng, gầngũi, dễhiểu.
+Bốcụccủabàiviếtrấtchặtchẽ, đượcdẫndắtmộtcáchhợplí, tựnhiên, gâyđượcthiệncảmchongườiđọc, ngườinghe.
+Đặcbiệt, trongbàiviếttácgiảsửdụngrấtnhiềuhìnhảnhví von, nhữngcâuvăndài, giàusứcgợi, vừatạorađượccảmxúcchobàinghịluận, vừakhiếnbàinghịluậntrởnênsinhđộng, hấpdẫnhơn.
-Trong bàiviếttácgiả Chu Quang Tiềmđãđưarabaluậnđiểmrõràngđóchínhlà:
+ Tầmquantrọngcủaviệcđọcsách; nhữngthiênhướngsailệch, khókhăndễmắcphảitrongviệcđọcsáchhiện nay; vàluậnđiểmthứbađóchínhlàbànvềphươngphápđọcsáchvàchọnsách.
+Sáchnhiềukhiếnngười ta khôngchuyênsâu, dễsavàolốiăntươi, nuốtsống.
-Tácgiảđã so sánhcáchđọcsáchcủangườixưavàhọcgiảngày nay. Đólàđọckỹ, nghiềnngẫm, đọcítmàtinhcònhơnđọcnhiềumàrối.
-Cònlốiđọccủangày nay khôngchỉvôbổmàcònlãngphíthờigiancôngsức, thậmchícòncóhại.
=>Cách so sánhđọcsáchvớiănuốngvôtộivạđãđemđếncholờibànthậttrílísâusắc.
+Sáchnhiềukhiếnngười ta khóchọnlựa, dẫnđếnlãngphíthờigianvàsứclựcvớinhữngcuốnsáchkhôngcóích.
-Tácgiảđã so sánhviệcđọcsáchvớiviệcđánhtrận, làmtựtiêu hao lựclượngcủamình.
=>Đâylàcách so sánhkhámớimàvẫnquenthuộcvàlíthú.
Từnhữngvấnđềđượcgợiratrongvănbản, hãynêumộtưuđiểmvàmộthạnchếvềviệcđọcsáchcủabảnthânem.
- Ưuđiểm: Ham thíchđọcsách, đọcđượcnhiềucuốnsách hay.
- Hạnchế:Cònngạiđọcnhữngquyểnsáchdày, chưachịukhóđọckĩcácquyểnsách.
