Soạn Tiếng Việt 5 Kết nối Bài 25: Tiếng đàn Ba-la-lai-ca trên sông Đà có đáp án

* Đọcvănbản 

TiếngđànBa-la-lai-ca trênsông Đà 
(Trích) 

Tiếngđànba-la-lai-ca 

Như ngọngióbìnhyên 

Thổi qua rừngbạchdươngdìudặt… 

Tiếngđànba-la-lai-ca  

Như ngọnsóng 

Vỗtrắngphaughềnhđá 

Nghe náonức 

Nhữngdòngsôngnónglòngtìmbiểncả...  

TrênsôngĐà 

Mộtđêmtrăngchơivơi 

Tôiđãnghetiếngba-la-lai-ca nhưthế 

Mộtcôgái Nga máitócmàuhạtdẻ  

Ngóntayđantrênnhữngsợidâyđồng.  

Lúcấy 

Cảcôngtrường say ngủcạnhdòngsông 

Nhữngthápkhoannhôlêntrờingẫmnghĩ  

Nhữngxeủi, xe ben sóngvainhaunằmnghỉ  

Chỉcòntiếngđànngânnga 

VớimộtdòngtrănglấploángsôngĐà. 

Ngàymai 

Chiếcđậplớnnốiliềnhaikhốinúi  

Biển sẽnằmbỡngỡgiữacaonguyên  

Sông Đàgửiánhsángđimuônngả 

Từcôngtrìnhthuỷđiệnlớnđầutiên. 

(Quang Huy)

Qua 8 dòngthơđầu, tiếngđànba-la-lai-ca đượcmiêutả: nhưngọngió, tiếngđàndìudặt, tiếngđànnhưngọnsóngvỗghềnhđá, tiếngđànnghenáonức (làmsôngnáonứctìmbiển).  

TrêncôngtrườngthuỷđiệnsôngĐà, tácgiảđãnghetiếngđànba-la-lai-ca vang lêntrongkhungcảnh: Mộtcôgái Nga máitócmàuhạtdẻ, ngóntayđantrênnhữngsợidâyđồng, tấtcảđều say ngủnằmnghỉ, chỉcótiếngđànngânngadướiánhtrănglấploángsôngĐà.  

Khi đọc 2 dòngthơ, emhình dung: tấtcảđềuimlặng, tiếngđàn vang lênlàâmthanhduynhấtphá tan khôngkhíảmđạm, imắngcủabầutrờiđêm. Tiếngđànngânvàcảnhtrănglấploáng soi dướimặtsôngthậtbuồn, thậtdịunhẹvànhiềucảmxúc, gợisuytưnhiềuchiềuchongườinghe, ngườiđọc (đặcbiệtlàtácgiả).  

Hình ảnhcôgái Nga chơiđànba-la-lai-ca trêncôngtrườngthuỷđiệnsôngĐàgợichoemcảmnghĩ: côgáicũngcónhữngnỗilòngcủariêngmình, côngồimộtmìnhvàchơiđàntrêncôngtrườngthuỷđiệnnhưmuốngiãibàytâmsựvớimànđêm. Chỉcómànđêmmớilắngngherõtiếngđàncôgảy. Côgáihẳncónhiềukỉniệmvớiđàn, cảmthấynhẹlòngvàbìnhyênkhiđánhđànba-la-lai-ca lên.  

* Học thuộclòngđoạnthơtừđầuđếnlấploángsôngĐà. 

a. Từtrôngđượclặplại8 lần.  

b. Theo em, việclặplạiđócótácdụng: nhấnmạnhngườinôngdâncónhiềunỗi lo vềcôngviệcđồngáng; nhấnmạnhngườinôngdânluônphảivấtvả, lo toannhiềubề; muốnnóithờitiếtvànhữngyếutốkháchquanlàmchongườinôngdânkhôngđoánđịnhtrướcđượcmùamàng, thuhoạch.  

Từhọcđượclặplạitrongcâutụcngữdưới.Việclặplạitừhọccótácdụngnhấnmạnhmỗingườitrongđờicầnphảihọchỏi, tiếpthukinhnghiệm, tri thứctừnhiềungười, nhiềucôngviệc; họcđểbiếtnhưngcònhọcđểxửlí, họcđểứngdụng, sửdụngđượcthứđãhọc. Ý muốnnóisựhọccầntỉmỉ, suốtđời, họcđểlàmchobảnthântrởnêntốtđẹphơn.  

Ghi nhớ 

Điệptừ, điệpngữlàbiệnpháplặplạitừngữđểnhấnmạnhnội dungđượcnóiđến. 

a. Từbỗngxuấthiệntrongđoạnthơ 2 lần.  

b. Việclặplạinhiềulầntừbỗngcótácdụng: D. Nhấnmạnhsựngỡngàngcủachúgà con trướcnhữngđiềumớimẻ. 

a. Từđượclặplại ở tấtcảcáccâutrongđoạnlàtừtre.  

b. Việclặplạitừtrecótácdụng: đềcaovaitròcủahìnhảnhcâytretrongđờisống con người Việt Nam khixưachotớitậnbâygiờ. Tre làloàicâybiểutượngvàgắnliềnvớilàngcủangười Việt. Tre chechắnvàẩnnáuchodânlàng, kiêncốlàng Việt. Tre trải qua nhữngngàythángchiếntranh, đồnghànhvàgắnbónhưmáumủ, ngườithâncủa ta. Lặplạinhiềulầntừtrenhằmthểhiệntìnhyêu, sựquantrọngvàgắnbómộtlòngcủadân ta vớicâytre Việt Nam. Khó cóquốcgianàoyêutrenhưdân ta.  

a. Phầnmởđầucủađoạnvăn: từ“BàithơTiếngđànba-la-lai-ca trênsôngĐà” đến “nhữngấntượngđẹp”.Nội dung chínhcủaphầnnàylà: giớithiệutênbàithơ, têntácgiảvàấntượngchongườiviết.  

    Phầntriểnkhaicủađoạnvăn:  từ “Bàithơgợilênbứctranh” đến “xúcđộngbiếtmấy!”.Nội dung chínhcủaphầnnày: nêunhữngvẻđẹptrongbàithơvàthểhiệntìnhcảm, cảmxúccủangườiviếtvớibàithơ.  

    Phầnkếtthúccủađoạnvăn: từ “Cảmơnnhàthơ Quang Huy” đếnhết. Nội dung chínhcủaphầnnày: nhấnmạnhmộtlầnnữatìnhcảm, vẻđẹpcủabàithơ.  

b. Nhữngđiều ở bàithơkhiếnngườiviếtyêuthíchhoặcxúcđộnglà:  

– Bàithơgợilênbứctranhsốngđộng.  

– Bàithơtảtiếngđànthật hay.  

– Bàithơdùngnhữngtừngữmiêutảgợicảm, gợihình.  

c. Tìnhcảm, cảmxúccủangườiviếtđượcthểhiện qua: 

– Nhữngtừngữ:ấntượng, hay, nhưnghethấy, giúpchúng ta, toảđimuônnơi, tươiđẹphơn, xúcđộng, cảmơn, hay, đẹp, tìnhhữunghị, thắmthiết, bềnchặt.  

– Nhữngcâuvăn:  

+ BàithơTiếngđànba-la-lai-ca trênsôngĐàcủatácgiả Quang Huy đểlạitrongtôinhữngấntượngđẹp.  

+ Bàithơtảtiếngđànthậtlà hay!  

+ Tôinhưnghethấynhữngcungbậcâmthanhkhidìudặt, khináonức, vang ngâncủatiếngđànba-la-lai-ca.  

+ Nhữngngườibạnquốctếđãgiúpchúng ta xâydựng Nhà máy Thuỷ điện Sông Đà, mangdòngánhsángtoảđimuônnơi, đểcuộcsốngtươiđẹphơn. Xúcđộngbiếtmấy!  

+ Cảmơnnhàthơ Quang Huy đãviếtbàithơthật hay, thậtđẹpvềtiếngđànba-la-lai-ca vàtìnhhữunghịthắmthiết, bềnchặt. 

Nhữngđiểmcầnlưu ý khiviếtđoạnvănthểhiệntìnhcảm, cảmxúcvềmộtbàithơemcầnlưu ý nhưgợi ý.  

Ghi nhớ 

Đoạnvănthểhiệntìnhcảm, cảmxúcvềmộtbàithơthưởngcó 3 phần: 

– Mởđầu: Giớithiệutênbàithơ, têntácgiảvàấntượngcủaemvềbàithơ. 

– Triểnkhai: Nêunhữngcái hay, cáiđẹpcủabàithơ (từngữ, hìnhảnh, nhânvật, nội dung, ý nghĩa,...) vàbiểulộtìnhcảm, cảmxúccủaemđốivớibàithơ. 

–Kếtthúc: Nhấnmạnh, khẳngđịnhlạimộtlầnnữatìnhcảm, cảmxúccủaemđốivớibàithơ. 

Bài thơ: Cô giáo của con  

Mỗi khi vào lớp 

Cô cười thật tươi 

Say sưagiảngbài 

Giọngcôấmáp 

Bạnnào hay nghịch 

Côchẳngthíchđâu 

Bạnnàochămngoan 

Côyêulắmđấy 

Cầnnhưhạtmuối 

Đẹpnhưhoarừng 

Côgiáocủa con 

Ai màchẳngquý. 

– Cảmnghĩcủaemvềbàithơ: Bàithơ hay nóivềviệclàm, điềucôgiáolàm. Côgiáotốtnhưngườimẹthứhaicủacácbạnhọcsinh. Em cũngyêucôgiáocủamìnhnhưbạnnhỏtrongbàithơ.  

Cha con nghệsĩ Quốc Tuấn vàcâuchuyệntruyềncảmhứng  

Làmộtdiễnviênnổitiếng, đượckhángiảnhớđến qua nhiềuvaidiễnhiềnlành, chânchấttrong "12A và 4H", "Luậtđời", "Ngườiváctùvàhàngtổng"... Thếnhưngsốphậnkhông may mắnmỉmcườivớianhsaukhikếthônvàđón con traiđầulòng. Bé Bôm (Nguyễn Anh Tuấn) con traidiễnviên Quốc Tuấn ngaytừkhirađờiđãmắccănbệnhhiểmnghèo apert – xươngsớmcụcbộ, cănbệnhhiếmgặpđếnmứctỉlệchỉlà 1/88.000. Cănbệnhkhiếncácngóntay, ngónchândínhnhau, xươngsọbịđóngkínsớm. Đicùngvớisựpháttriểncủacơthểthìcầnphảicónhiềuđợtphẫuthuậtđểtáchrờicácngóntay, ngónchânvànớixươngsọ… 

Bằngtìnhyêu con vôbờbếncủamộtngười cha, diễnviên Quốc Tuấn tin rằngbéBômsẽkhỏemạnhnhưnhữngngườibìnhthườngvàbắtđầuhànhtrìnhchữabệnhcùng con suốt 15 năm qua. Trong 15 năm, Bômtrải qua hơn 10 ca đạiphẫukhácnhau. Cónhữnglầnthànhcôngcũngcólầnthấtbại, nhiềulúccậubéphải ở trongbệnhviệnhàngthángtrời. Đểcóthờigianchămsóccũngnhưđưa con đichữabệnh, nhữngnăm qua, Quốc Tuấn gáclạicôngviệcdiễnxuấtcủamình. Quốc Tuấn khôngchỉlàmộtngười cha củabéBôm. Anh tựnhận, anhlàmẹ, làanh, làngườibạncủabéBôm. “Ông bố, bàmẹnàocũngmong con mìnhkhỏemạnh, xinhxắn. Nhưng khisốphậnrơivàomình, khôngthểcứngồi ủ rũ, trôngchờ. Mìnhphảilàchỗdựacho con, truyềncho con sựtự tin, nghịlực, lạcquan”.Chínhniềm tin đócủa Quốc Tuấn đãtạonênđiềukỳdiệu. 

Cuốicùngsau 15 nămkiêntrìchữabệnh, bệnhtìnhBômđãgầnkhỏi. Cậubéchờthêmhainămnữađểphẫuthuậtthẩmmỹ, chỉnhhình. Hànhtrình 15 nămmiệtmàikhôngngừngnghỉcùng con trai, tráingọtđầutiênmàvợchồng Quốc Tuấn nhậnđượcchínhlàướcmơcủabố con Bômhằngấp ủ cuốicùngcũngtrởthànhhiệnthựckhicậubélàmộttrongnămtânsinhviênxuấtsắcnhấtthiđỗvào khoa Jazz, bộmôn piano của Học việnÂmnhạc Việt Nam. 

HànhtrìnhchữabệnhchoBômvốnđãgian nan, kỳdiệu, nhưnghànhtrìnhgiúp con traitự tin vàpháttriểnnhưmộtcậubébìnhthườngcủadiễnviên Quốc Tuấn lạicàngkhiếnchúng ta khâmphục, ngưỡngmộ. Giữacuộcsốngvới bao nhiêuáplực, nỗibuồnmàkhôngphảingười cha nàocũngvượt qua đượcấy, trêngươngmặtcủacảhai cha con diễnviên Quốc Tuấn vẫnluônnởnụcười. Người cha mạnhmẽấyđãgiữđượcsựhồnnhiêncho con vàchochínhanh. 

Dù mắcphảicănbệnhhiếmgặpvàcókhuônmặtkhônglànhlặnnhưnhiềubạnnhỏnhưngBômkhôngtựti, khépkín, ngượclạilàcậubékhávuivẻvà hay cười. KhoảnhkhắcBômvuivẻsảibướctrênsânkhấu, đứngtrước micro, nóinhữnglờicảmơn "anh Tuấn" vàtrànđầytự tin biểudiễntrênsânkhấunhưmộtnghệsĩthựcthụchínhlàthànhquảquángọtngàomàBômđãdànhtặngchobố - ngườiđànôngđãđồnghànhcùngmìnhtrải qua nhữngngàykhókhănvàgiankhổnhất. Bômđãminhchứngrằng: bằngtìnhyêu, bằngquyếttâmchúng ta cóthểlàmnênnhữngđiềukìdiệu. 

Câuchuyệncủahai cha con nghệsĩ Quốc Tuấn đãchochúng ta mộtbàihọctrònđầynhấtvềtìnhyêuthương. Bômđãchiếnthắngsốphậnkhitrởthànhsinhviên Học việnÂmnhạc Quốc gia Việt Nam đểthựchiệnướcmơcủamình. Cònvớianh Quốc Tuấn, anhkhôngchỉlàmộtngười cha tuyệtvời, đãvượtlênhoàncảnhđểcùngBômthựchiệnướcmơ, màcònlàngườitruyềncảmhứngchosựyêuthươnglantỏađếnmọingười. 

(Ngọc Khánh)