Soạn bài Bố của Xi-Mông
4 câu hỏi
Hãy xác định từng phần nếu chia bài văn trên thành bốn phần căn cứ vào diễn biến của truyện: nỗi tuyệt vọng của Xi - mông; Phi - líp gặp Xi - mông và nói sẽ cho em một ông bố; Phi - líp đưa Xi - mông về nhà trả cho chị Blăng - sốt và nhận làm bố của em; Xi - mông đến trường nói với các bạn là có bố và tên bố em là Phi - líp.
Văn bản được chia thành bốn đoạn:
- Đoạn 1 (từ đầu… em chỉ khóc hoài): nỗi tuyệt vọng của Xi- mông
- Đoạn 2 (tiếp… một ông bố): bác Phi-líp gặp Xi-mông và an ủi em
- Đoạn 3 (tiếp… bỏ đi rất nhanh): bác Phi-líp đưa Xi-mông về với mẹ và nhận làm bố của em
- Đoạn 4 (còn lại) Xi- mông đến trường, khoe với các bạn em có ông bố là Phi-líp
Xi - mông đau đớn vì sao? Nỗi đau đớn ấy được nhà văn khắc họa như thế nào qua những ý nghĩ, sự bộc lộ tâm trạng và cách nói năng của em trong bài văn.
- Xi- mông đau đớn khi bị trêu chọc là không có bố → bạn bè trêu chọc và đánh em
- Nỗi đau đớn thể hiện
- Bị bạn bè trêu chọc, em đau đớn đến mức muốn tự tử. Cảnh vật bờ sông làm em nguôi ngoai, vẫn đau khổ vô cùng
+ Em khóc rất nhiều
+ Nghĩ đến mẹ, nhớ nhà, em khổ tâm và khóc
+ Nỗi khổ thể hiện ở giọng nghẹn ngào, mắt đẫm lệ khi em trả lời bác Phi-líp, ở giọng nói ngắt quãng xen với tiếng nấc buồn tủi
Qua hình ảnh ngôi nhà của chị Blăng - sốt, thái độ của chị đối với khách và nỗi lòng của chị khi nghe con nói, chứng minh chị Blăng - sốt chẳng qua vì lầm lỡ mà sinh ra Xi - mông, chứ căn bản chị là người tốt.
- Blăng- sốt cô gái một thời lầm lỡ khiến Xi-mông không có bố
- Đó vẫn là cô gái đức hạnh, đứng đắn, là "một trong những cô gái đẹp nhất vùng"
- Bản chất của chị được thể hiện qua hình ảnh ngôi nhà "quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ"- thái độ sống đứng đắn, nghiêm túc
- Blăng- sốt một mình nuôi dạy Xi- mông trở thành đứa trẻ ngoan ngoãn.
- Bản chất Blăng- sốt được thể hiện qua cách chị đối xử với khách.
+ Đứng nghiêm nghị trước cửa nhà, như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa của ngôi nhà
- Khi nghe con nói bị đánh, bị chế giễu vì không có bố "đôi má thiếu phụ đỏ bừng và, tê tái đến tận xương tủy… nước mắt lã chã tuôn rơi"
+ Khi nghe đứa con hỏi "bác có muốn làm bố cháu không?" thì chị "lặng ngắt và quằn quại, dựa người vào tường, hai tay ôm ngực"
→ Blăng- sốt là người phụ nữ đứng đắn, giàu lòng tự trọng, thương con
Nêu lên diễn biến tâm trạng của Phi - líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi - mông; trên đường đưa Xi - mông về nhà; khi gặp chị Blăng - sốt; lúc đối đáp với Xi - mông.
Diễn biến tâm trạng của bác Phi- líp
- Khi gặp Xi- mông: thấy sự đau khổ của em, thương và an ủi em
- Trên đường đưa Xi-mông về nhà: nghĩ là mẹ em bé có thể lầm lỡ thêm lần nữa
- Khi gặp mẹ của Xi-mông: lúng túng, bối rối trước sự nghiêm nghị của chị, nhưng cũng cảm phục, thấu hiểu cho hoàn cảnh của Blăng
- Khi nói chuyện với Xi- mông: thương và muốn nhận Xi-mông làm con, thương sự hồn nhiên, ngây thơ của Xi-mông
→ Diễn biến tâm trạng của bác Phi-líp đầy phức tạp, bất ngờ
Ý nghĩa - Giá trị
- Qua đoạn trích, học sinh phân tích, lý giải được diễn biến tâm lý của các nhân vật Xi-mông, Phi-líp và Blăng-sốt, đặc biệt là Xi-mông.
- Đoạn trích thức tỉnh học sinh về lòng thương yêu bè bạn mà mở rộng ra là lòng thương yêu con người, sự đồng cảm với những nỗi đau hoặc lỡ lầm của người khác.
