Giải SBT Ngữ Văn 9 Cánh diều Bài 3. Văn bản thông tin có đáp án
26 câu hỏi
Xác định những phương án trả lời đúng cho câu hỏi: Vì sao văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh?
a) Cung cấp cho người đọc thông tin về vẻ đẹp của vịnh Hạ Long
b) Nêu lên các quy định về cách thức bảo vệ vịnh Hạ Long
c) Giới thiệu cảnh đẹp của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
d) Nêu lên các giá trị vật chất và tinh thần to lớn của vịnh Hạ Long
e) Phát biểu những cảm xúc và đánh giá của người viết về vịnh Hạ Long
Đáp án:
a. Cung cấp cho người đọc thông tin về vẻ đẹp của vịnh Hạ Long.
c. Nêu lên các giá trị vật chất và tinh thần to lớn của vịnh Hạ Long.
Nhan đề văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ được đặt theo cách nào? Đặt lại nhan đề theo cách hiểu của em.
- Nhan đề văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ được đặt theo cách nêu tên địa danh và đặc điểm nổi bật của địa danh ấy.
- Đặt nhan đề theo cách hiểu của em:
+ Kì quan thiên nhiên thế giới – Vịnh Hạ Long.
+ Vịnh Hạ Long – kì quan thiên nhiên thế giới.
+ …
(Câu hỏi 2, SGK) Trình bày bố cục văn bản bằng một sơ đồ. Các đề mục nhỏ và nội dung của văn bản đã triển khai vấn đề được nêu ở nhan đề như thế nào?
- Trình bày bố cục văn bản bằng sơ đồ:
- Để giới thiệu danh lam thắng cảnh vịnh Hạ Long được nêu ở nhan đề, tác giả đã triển khai bài viết theo các phần:
+ Mở đầu, giới thiệu khái quát về vịnh Hạ Long, giá trị và lịch sử. Phần này dẫn ra đánh giá của Hội đồng Di sản thế giới và ý thơ của Nguyễn Trãi viết khoảng 550 năm về trước ca ngợi cảnh đẹp vịnh Hạ Long.
+ Sau đó, nêu ba mục:
1. Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng,
2. Cảnh quan Hạ Long biến đổi theo góc nhìn và thời gian,
3. Hệ thống hang động như những lâu đài bị ẩn. Nội dung tiêu đề của ba mục đã nói lên giá trị của vịnh Hạ Long và làm rõ cho nhan đề của bài viết: Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mỹ.
(Câu hỏi 4, SGK) Từ văn bản, hãy chỉ ra những giá trị của vịnh Hạ Long.
- Giá trị tinh thần: Đây là niềm tự hào của người Việt Nam về danh lam thắng cảnh thiên nhiên có một không hai, độc đáo, lâu đời; là một danh lam thắng cảnh hấp dẫn không chỉ với người Việt Nam mà đối với cả du khách quốc tế,...
- Giá trị vật chất: là một điểm tham quan du lịch có giá trị kinh tế; một di sản được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.
(Câu hỏi 5, SGK) Văn bản mang lại cho em những hiểu biết gì về vịnh Hạ Long? Em còn muốn biết thêm những thông tin nào về địa danh nổi tiếng này?
- Thông qua văn bản, em biết được Hạ Long là một kì quan thiên nhiên thế giới, là một thế giới sống sống động với những sinh linh ẩn hiện trong biết bao hình hải bí ẩn bằng đá, là sự thay đổi cảnh sắc độc đáo trong nháy mắt, là cảnh sắc ẩn dấu trong các hang động, đặc biệt là đông Thiên Cung khi vào thăm ta ngỡ như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh, là hồ Ba Đầm với rừng thạch nhũ có nhiều kiểu dáng, màu sắc rực rỡ.
- Ngoài ra, em còn muốn biết thêm về các hang động khác trong quần thể hang động của vịnh Hạ Long như hang Đầu Gỗ, Hang Sửng Sốt,… Đặc biệt em còn muốn biết thêm về nguồn gốc của vịnh Hạ Long.
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
SƠN ĐOÒNG LÀ HANG ĐỘNG TỰ NHIÊN KÌ VĨ NHẤT THẾ GIỚI
Trang du lịch Uôn-đơ-lít (Wonderslist) vừa công bố mười hang động tự nhiên kì vĩ nhất thế giới, trong đó, hang Sơn Đoòng đứng đầu danh sách này.
Mới đây, ông Nguyễn Châu Á, Tổng Giám đốc Công ti Ô-xa-lít (Oxalis), đơn vị khai thác tour du lịch hang Sơn Đoòng cho biết, trang du lịch Uôn-đơ-lít vừa công bố mười hang động tự nhiên kì vĩ nhất thế giới, trong đó, hang Sơn Đoòng (Quảng Bình, Việt Nam) đứng đầu danh sách này.
Trên trang du lịch Uôn-đơ-lít, hang Sơn Đoòng của Việt Nam được giới thiệu là hang động lớn nhất thế giới, hình thành trên một đoạn đứt gãy của dãy Trường Sơn và bị dòng nước ngầm ăn mòn qua hàng triệu năm, tạo thành đường hầm khổng lồ bên dưới lớp núi đá vôi.
Hang Sơn Đoòng được nhóm thám hiểm của Hiệp hội nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh (BCRA) do ông Hô-uốt Lim-bớt (Howard Limbert) dẫn đầu khảo sát vào năm 2009. Với phương pháp đo đạc và thông số đo đã được các nhà địa chất cao cấp của thế giới công nhận, trong đó có tiến sĩ Tô-ny Oát-ham (Tony Watham), hang Sơn Đoòng có thể tích là 38,5 triệu mét khối, là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.
Ngày 30-4-2013, tổ chức Kỉ lục Ghi-nét (Guinness) thế giới đã công nhận hang Sơn Đoòng là hang động lớn nhất thế giới. Từ dấu mốc này, hang Sơn Đoòng đã trở thành biểu tượng, thương hiệu của du lịch Việt Nam. Nhiều chương trình truyền hình, âm nhạc lớn của thế giới được thực hiện tại đây.
Hang Sơn Đoòng đã được các tạp chí du lịch uy tín quốc tế bình chọn và vinh danh như: Top 11 địa điểm du lịch tuyệt vời nhất trên thế giới năm 2019 (theo tạp chí Te-li-gráp – Telegraph), Một trong năm điểm đến đáng mơ ước nhất thế giới năm 2019 (theo tạp chí Lôn-li Plen-nit – Lonely Planet), Một trong những điểm đáng đến của năm 2022 (theo tạp chí AFAR),...
Du lịch hang Sơn Đoòng, du khách có dịp trải nghiệm tại hồ nước khổng lồ với hệ thống sông ngầm chằng chịt, tận hưởng một thời tiết riêng biệt trong khu rừng rậm độc đáo. Du khách thích thú khi chiêm ngưỡng những măng đá và thạch nhũ khổng lồ được hình thành từ hàng triệu năm hay khám phá hệ sinh thái vô cùng phong phú tại đây. Bên cạnh đó, “Bức tường Việt Nam” – bức tường đá có chiều cao khoảng 90 mét sẽ là một thử thách vừa khó khăn nhưng rất thú vị trong chuyến thám hiểm hang Sơn Đoòng.
Ông Nguyễn Châu Á, Tổng Giám đốc Công ti Ô-xa-lít cho biết, năm 2023, tour du lịch khám phá hang Sơn Đoòng đã có hơn 700 khách đăng kí. Hiện tại, Ô-xa-lít đang mở bán tour du lịch năm 2024. Vì lí do thời tiết nên Sơn Đoòng chỉ khai thác từ tháng 1 đến tháng 8 hằng năm. Và để bảo tồn, gìn giữ hang động lớn nhất thế giới, mỗi năm chỉ có 1000 khách du lịch được khám phá Sơn Đoòng.
Ông Nguyễn Châu Á chia sẻ thêm rằng từ những lí do trên đã tạo nên sự khan hiếm và khao khát của nhiều du khách muốn được chinh phục Sơn Đoòng một lần trong đời. Những điều này đã làm cho Sơn Đoòng trở thành điểm đến quan trọng và làm nền tảng quảng bá, lôi cuốn khách du lịch đến với Phong Nha, Quảng Bình trong những năm qua. Cũng nhờ một phần sức hút của Sơn Đoòng mà hiện nay có hơn 20 sản phẩm du lịch thám hiểm hang động của nhiều công ti đang khai thác rất hiệu quả tại Quảng Bình.
(Theo Minh Châu, kenh14.vn, 29-09-2022)
a) Thông tin chính của văn bản trên là gì? Thông tin chính ấy được nêu ở phần nào của văn bản?
b) Vì sao văn bản trên được coi là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh?
c) Đoạn văn in đậm mở đầu văn bản được gọi là gì? Phần ấy có nhiệm vụ như thế nào?
d) Văn bản giúp em có thêm được những hiểu biết gì về danh lam thắng cảnh ở Việt Nam?
a) Thông tin chính của văn bản trên nói về hang động tự nhiên kì vĩ nhất thế giới. Thông tin ấy được nêu ngay ở nhan đề văn bản.
b) Văn bản trên được coi là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh vì:
- Văn bản giới thiệu về vẻ đẹp và giá trị của cảnh đẹp tại Hang Sơn Đoòng.
- Văn bản được trình bày theo trật tự không gian và thời gian
- …
c) Đoạn văn in đậm mở đầu văn bản được gọi là sa pô. Phần ấy có nhiệm vụ giới thiệu tóm tắt nội dung chính của bài viết.
d) Văn bản giúp em có thêm được những hiểu biết gì về danh lam thắng cảnh ở Việt Nam là:
- Danh lam thắng cảnh ở Việt Nam rất đa dạng, phong phú.
- Mỗi địa danh có đặc điểm và vẻ đẹp nổi tiếng riêng.
- …
Chọn phương án trả lời đúng cho câu hỏi: Tại sao văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du là một văn bản thông tin?
A. Văn bản đã giới thiệu vẻ đẹp và giá trị của thác I-goa-du
B. Văn bản đã so sánh thác I-goa-du với các thác nước khác
C. Văn bản đã nêu suy nghĩ về việc sử dụng thác I-goa-du
D. Văn bản đã nêu nhận xét về vị trí địa lí của thác I-goa-du
Đáp án A. Văn bản đã giới thiệu vẻ đẹp và giá trị của thác I-goa-du.
Các thông tin trong văn bản được sắp xếp theo trật tự nào?
- Các thông tin trong văn bản được sắp xếp theo trật tự không gian (khu vực thác I-goa-du) và thời gian diễn ra chuyến du lịch khám phá con thác.
(Câu hỏi 2, SGK) Xác định mục đích của văn bản. Người viết đã triển khai nội dung làm sáng tỏ mục đích ấy như thế nào?
- Mục đích của văn bản: giới thiệu và làm rõ đặc điểm của một kì quan thế giới – thác I-goa-du.
- Để làm rõ mục đích ấy, tác giả bài viết đã triển khai nội dung rất phù hợp và có sức thuyết phục:
+ Đầu tiên là giới thiệu khái quát về con thác.
+ Mục tiếp theo Xứ sở của những “kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời”: giới thiệu cảnh quan và đặc điểm xung quanh của khu vực du lịch thác nước.
+ Mục cuối Ván bài sinh tử ở huyệt đạo thác I-goa-du: mô tả, kể lại cuộc du hành vào trung tâm thác nước đầy thú vị và mạo hiểm.
(Câu hỏi 4, SGK) Phân tích nghệ thuật miêu tả của tác giả thể hiện trong văn bản, dẫn ra một số câu văn giàu hình ảnh giúp người đọc như được cùng tác giả trải nghiệm con thác.
– Nghệ thuật miêu tả của tác giả thể hiện rất rõ khi tái hiện lại quang cảnh của con thác, đặc biệt là khi miêu tả cuộc du ngoạn vào trung tâm thác nước được gọi là “Họng quỷ”: miêu tả trang phục, hành trình bắt đầu đến khi lao vào trung tâm “Họng quỷ”; hình ảnh, âm thanh và cảm giác của người trong cuộc;...
– Đoạn văn miêu tả tiêu biểu như: “Tiếng nước gầm thét ào ào như có muôn vàn con quỷ gào thét. Có lẽ, ngoài việc giống về hình dáng, cái kì quan huyệt địa / huyệt thuỷ “Họng quỷ” ấy đang phát ra âm thanh cuồng nộ đến mức “chết danh” thành tên gọi. Cuối cùng, sau khi lùi, lấy đà, vào cua, trong hoàng hôn vàng lênh láng như rót mật, tất cả chúng tôi bất ngờ lao thẳng vào các con thác. Nước từ trời cao đổ xuống bò trên lá mục.”. như ai đó hắt chậu nước lớn vào cái lá tre trôi trên sông, mà chúng tôi chỉ là lũ kiến
(Câu hỏi 5, SGK) Các hình ảnh trong văn bản có tác dụng bổ sung thông tin và khơi gợi cảm xúc của người đọc như thế nào?
- Văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du có hai hình ảnh. Cả hai hình ảnh này đều giúp người đọc hình dung ra cảnh quan kì thú (ảnh 2) và sức mạnh, sự hùng vĩ của ngọn thác (ảnh 1).
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
THÁM HIỂM THÁC NƯỚC CAO NHẤT THẾ GIỚI
Nằm sâu trong rừng rậm nhiệt đới rất khó tiếp cận, đến năm 1990, thác Ên-giô (Angel) – cao 979 mét mới mở cửa cho du khách tham quan.
Nếu Vich-to-ri-a (Victoria) ở châu Phi là thác nước rộng nhất thì Ên-giô ở Vê-nê-du-ê-la (Venezuela) là thác nước cao nhất thế giới. Thác Ên-giô nằm trong Vườn quốc gia Ca-na-i-ma (Canaima) – Di sản thiên nhiên được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận năm 1994. Năm 2009, Tổng thống Vê-nê-du-ê-la U-gô Cha-vết (Hugo Chavez) tuyên bố, thác này nên được biết nhiều hơn với tên bản địa là Ke-re-pa-ku-pai Me-ru (Kerepakupai Merú).
Kích cỡ dòng thác sẽ thay đổi theo mùa tuỳ vào lượng mưa. Khi nước lớn và dòng chảy xiết, thác nước đổ xuống thường tạo nên lớp sương mờ có thể trải rộng tới 1 ki-lô-mét quanh thác Ên-giô.
Thác Ên-giô có chiều cao 979 mét nằm ở ngọn núi Au-y-an-te-pui (Auyantepui). Dòng nước đổ từ trên cao xuống, sau đó thêm 400 mét gập ghềnh bên dưới và khoảng 30 mét cuối cùng thì chảy mạnh thành dòng suối lớn xuôi về hạ lưu.
Thác được khám phá ra bởi một nhà thám hiểm Mỹ tên Giêm Ên-giô (James Angel) năm 1937, khi ông đang lái máy bay và phải hạ cánh khẩn cấp ở một vị trí rất gần thác.
Thác Ên-giô hầu như không được biết tới rộng rãi cho đến giữa thập niên 1950 và mãi tới năm 1990, nơi này mới cho phép du khách tới tham quan. Người dân bộ tộc bản địa như Ka-ma-ra-kô-tốt (Kamarakotos) sống ở thung lũng gần nhất cũng cách khá xa thác nước. Họ tin rằng những ngọn thác ở nơi hẻo lánh là chỗ trú ẩn của các linh hồn xấu và tốt hơn hết là tránh đi.
Thác nằm sâu trong những cánh rừng mưa nhiệt đới rậm rạp của Vườn quốc gia Ca-na-i-ma, thuộc vùng cao nguyên Gui-a-na (Guiana), bang Bô-li-va (Bolivar) nên rất khó để tiếp cận cũng như quan sát. Để ngắm toàn cảnh thác cần phải lên cao và phóng tầm mắt từ trên những chuyến bay.
Ngày nay, Ên-giô là một trong những điểm tham quan tự nhiên thu hút đông khách du lịch nhất. Tuy nhiên, việc di chuyển ở đây vẫn rất phức tạp. Du khách phải đi máy bay nhỏ từ thủ đô Ca-ra-cát (Caracas) hoặc từ Siu-đa Bô-li-va (Ciudad Bolivar) đến khu trại Ca-na-i-ma gần thác, sau đó có hướng dẫn người Pê-mon (Pemón) đi kèm trekking và thêm nhiều giờ đi thuyền trên sông mới tới chân thác.
Pê-mon là một bộ tộc bản địa, thường sinh sống ở những nơi hẻo lánh ở Vê-nê-du-ê-la cũng như các khu vực liền kề ở Guy-a-na (Guyana) và Bra-xin (Brazil). Ngoài Pê-mon, những nơi xa xôi này còn có nhiều bộ tộc khác.
Du khách đến Ên-giô ngày nay có thể chọn các tour trọn gói từ 3 đến 9 ngày để được thám hiểm thác cao nhất thế giới và các điểm đến khác ở khu vực xung quanh, thậm chí kết hợp tham quan Rô-ra-i-ma (Roraima), Bra-xin. Nếu không muốn tốn thời gian đi thuyền trên sông nhiều giờ liền, du khách có thể lựa chọn đặt máy bay ngắm cảnh thác trên cao.
Thời gian thác đông khách nhất là các tháng 1, 7, 8, 11 và 12, giá cả thời điểm này sẽ tăng nhưng chắc chắn khách sẽ chụp được thác Ên-giô đẹp nhất. Nếu đi máy bay ngắm cảnh, du khách có thể đi quanh năm, còn chọn mức độ khó và đường đi gập ghềnh hơn thì phải đúng mùa mưa tháng 6 đến tháng 11. Do mùa mưa nhiều nước, vườn quốc gia cần đảm bảo nước sông đủ cao để đưa khách đi thuyền tới thác.
(Theo Khánh Trần tổng hợp, vnexpress.net, 29-8-2021)
a) Văn bản trên nêu lên nội dung gì? Nhan đề văn bản được đặt theo cách nào?
b) Văn bản trên có được coi là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh không? Vì sao?
c) Theo văn bản, đặc điểm nổi bật nhất của thác nước này là gì?
d) Văn bản trên có điểm gì giống với văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du?
a)
- Văn bản viết về một danh lam thắng cảnh ở Vê-nê-du-ê-la: thác Ên-giô (Thiên Thần) thuộc Vườn quốc gia Ca-na-i-ma – Di sản thiên nhiên được UNESCO công nhận năm 1994.
- Nhan đề văn bản được đặt theo cách nêu đặc điểm nổi bật của con thác (cao nhất thế giới), không nêu tên địa danh như các văn bản khác.
b) Văn bản trên được coi là văn bản thông tin vì:
- Văn bản giới thiệu về vẻ đẹp và giá trị của cảnh đẹp tại thác Ên-giô
- Văn bản được trình bày theo trật tự không gian và thời gian
- …
c) Theo văn bản, đặc điểm nổi bật nhất của thác nước này là cao nhất thế giới “Thác En-giô có chiều cao 979 mét nằm ở ngọn núi Au-y-an-te-pui. Dòng nước đổ từ trên cao xuống, sau đó thêm 400 mét gập ghềnh bên dưới và khoảng 30 mét cuối cùng thì chảy mạnh thành dòng suối lớn xuôi về hạ lưu.”.
d) Văn bản Thám hiểm thác nước cao nhất thế giới giống với văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du ở chỗ đều giới thiệu danh lam thắng cảnh là con thác lớn, mạnh mẽ, đẹp nổi tiếng và được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên,...
Những đặc điểm nào trong văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông cho thấy đó là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh?
Văn bản trên được coi là văn bản thông tin vì:
- Văn bản giới thiệu về vẻ đẹp và giá trị của cảnh đẹp tại Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.
- Văn bản được trình bày theo trật tự không gian và thời gian.
- …
(Câu hỏi 2, SGK) Xác định nội dung chính của mỗi phần được đánh số trong văn bản. Đặt tên đề mục cho mỗi phần.
Văn bản gồm năm phần, có thể nêu nội dung chính của mỗi phần như sau:
- Phần (1): Giới thiệu chung về danh lam thắng cảnh Vườn quốc gia Tràm Chim - Tam Nông.
- Phần (2): Nêu đặc điểm của loài sếu đầu đỏ.
- Phần (3): Giới thiệu quá trình hình thành sếu đầu đỏ ở Tràm Chim.
- Phần (4): Nêu giá trị quý hiếm của sếu đầu đỏ ở Tràm Chim.
- Phần (5): Kêu gọi bảo tồn sếu đầu đỏ.
(Câu hỏi 3, SGK) Phân tích đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh thể hiện ở văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông. Chỉ ra mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản này.
- Đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh thể hiện ở văn bản trên:
+ Văn bản trình bày theo cách phân loại từng đối tượng đi từ việc quần thể động, thực vật phong phú và đa dạng sau đó tác giả đi nói về đặc điểm loại động vật đặc trưng nhất của Vườn quốc gia Tràm Chim là loại sếu đầu đỏ.
+ Hình thức: chia thành từng đoạn văn, sử dụng yếu tố miêu tả, hình ảnh minh hoạ, sử dụng các từ ngữ chuyên ngành.
+ Cấu trúc: Có đầy đủ 3 phần.
- Mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản này: Văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông đã thể hiện rõ đặc điểm của văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh nhằm cung cấp cho người đọc thông tin về Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông và loài sếu đầu đỏ - loài chim quý hiếm, đặc trưng của vườn quốc gia này.
(Câu hỏi 4, SGK) Dựa vào văn bản, hãy phân tích giá trị nổi bật của sếu đầu đỏ ở Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.
Giá trị nổi bật của sếu đầu đỏ ở Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông:
- Sếu đầu đỏ là “sứ thần của môi sinh”, là “nhà quý tộc đáng yêu trong các loài chim”.
- Đàn sếu xuất hiện ở Tràm Chim như một minh chứng cho sự cân bằng sinh thái tự nhiên ở khu vực này.
- Sự quý hiếm của sếu đầu đỏ đã thu hút khách du lịch đến tham quan tại Tràm Chim.
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
VƯỜN QUỐC GIA PHONG NHA – KẺ BÀNG
Hội nghị lần thứ 27 của Uỷ ban Di sản thế giới họp tại Pa-ri (Paris) – Pháp ngày 03 tháng 7 năm 2003 đã công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới về địa chất, là một tập hợp bằng chứng ấn tượng về lịch sử Trái Đất.
Vùng Phong Nha – Kẻ Bàng và phụ cận bao gồm lãnh thổ một phần các huyện Bố Trạch, Tuyên Hoá và Quảng Ninh, trải rộng từ biển tới biên giới Việt – Lào. Diện tích vùng di sản là 85 754 héc-ta.
Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng có hai kiểu địa hình chính: kiểu địa hình các-xtơ (karst) và kiểu địa hình phi các-xtơ. Phần lớn diện tích vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng là núi đá vôi (địa hình các-xtơ, chiếm 2/3 diện tích) và được liên kết với vùng núi đá vôi thuộc Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Hin Nậm-nô (Hin Namno) của nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào tạo thành vùng đá vôi liên tục lớn nhất Đông Nam Á. Với địa hình các-xtơ chia cắt mãnh liệt và thảm thực vật nhiệt đới thường xanh trên núi đá vôi đã tạo cho Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng sự đa dạng về sinh học và độc đáo về địa chất, địa mạo.
Về địa chất:
Khu hệ núi đá vôi của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng có tuổi địa chất trên 400 triệu năm, được hình thành từ kỉ Đê-vôn (Devon) và trải qua bốn chu kì kiến tạo: Đê-vôn, Đê-vôn muộn – Các-bon (Carbon) sớm, Các-bon – Pơ-mi (Permi) và Mê-xô-doi (Mesozoi). Quá trình kiến tạo địa chất đã tạo nên hệ thống hang động và các suối ngầm rất đặc trưng với trên 300 hang động lớn nhỏ, trong đó, 17 hang động đã được khảo sát và 2 hang động đã đưa vào khai thác phục vụ du lịch là hang Tiên Sơn và hang Phong Nha.
Về đa dạng sinh học
Về thực vật: Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng có 8 kiểu thảm thực vật chính, đó là:
– Rừng thường xanh nhiệt đới ẩm mưa mùa
– Rừng thứ sinh sau khai thác trên núi đá
– Quần lạc cây bụi, cây gỗ rải rác trên núi đá
– Rừng thường xanh chủ yếu cây lá rộng
– Rừng thứ sinh sau khai thác
− Quần lạc cây bụi, cây gỗ rải rác
– Rừng hành lang ngập nước định kì
– Rừng lá kim trên núi đá vôi
Các cuộc điều tra khảo sát ban đầu đã ghi nhận được khoảng 2 500 loài thực vật bậc cao có mạch, trong đó có 208 loài lan và nhiều loài quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam và sách đỏ thế giới.
Về động vật: Khu động Phong Nha bao gồm những sinh cảnh cực kì quan trọng cho các loài linh trưởng có nguy cơ bị tiêu diệt và những loài thú lớn đã được liệt kê trong sách đỏ của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN) 1996. Sơ bộ đã ghi nhận được 1 074 loài động vật có xương sống, bao gồm:
– Lớp thú: 140 loài thuộc 64 giống, 31 họ, 10 bộ
– Lớp chim: 356 loài thuộc 137 giống, 52 họ, 18 bộ
– Lớp cá: 162 loài thuộc 85 giống, 31 họ, 11 bộ
– Lớp bò sát: 99 loài thuộc 43 giống, 14 họ, 3 bộ
– Lớp ếch nhái: 47 loài thuộc 9 giống, 6 họ, 1 bộ
Ngoài ra, Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cũng đang chứa đựng nhiều di tích lịch sử và văn hoá quan trọng như đường mòn Hồ Chí Minh với bến phà Xuân Sơn, phà Nguyễn Văn Trỗi, đường 20 Quyết Thắng với hang Tám Cô, cua chữ A và nhiều danh lam thắng cảnh đẹp mắt như hồ Bồng Lai, suối nước Mọc, thung lũng Sinh Tồn, thác Gió, núi U Bò, giếng Voọc,... và những nét văn hoá đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số như lễ hội đập trống của người Măng Coong (Ma Coong) ở Thượng Trạch; lễ hội “Xin nước tiên” của nhân dân lưu vực sông Son và hát tuồng của cư dân làng Khương Hà, xã Hưng Trạch,...
Đặc biệt, trong hệ thống các giá trị của khu vực các-xtơ này, hệ thống động Phong Nha đã được Hiệp hội nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh đánh giá là hang động có giá trị hàng đầu thế giới với bốn điểm nhất: có các sông ngầm dài nhất, có cửa hang cao và rộng nhất, có những bờ cát rộng và đẹp nhất, có những thạch nhũ đẹp nhất.
(Theo dsvh.gov.vn)
a) Nhan đề văn bản được đặt theo cách nào? Văn bản trên gồm những thông tin chính nào?
b) Vì sao văn bản trên được coi là văn bản thông tin giới thiệu một danh lam thắng cảnh?
c) Hai đoạn văn mở đầu văn bản nêu lên nội dung gì? Nội dung thông tin ấy có nhiệm vụ như thế nào?
d) Nội dung văn bản Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng có điểm gì khác với văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông?
a)
- Nhan đề văn bản được đặt theo cách nêu tên thắng cảnh được giới thiệu.
- Thông tin chính của văn bản gồm: vị trí địa lí, kiểu địa hình và sự đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
b) Văn bản trên được coi là văn bản thông tin vì:
- Văn bản giới thiệu về vẻ đẹp và giá trị của cảnh đẹp tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
- Văn bản được trình bày theo trật tự không gian và thời gian.
- …
c) Hai đoạn văn mở đầu văn bản nêu lên hai nội dung:
- Một là thông tin về xếp hạng của UNESCO “công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới” và hai là vị trí địa lí của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
- Hai thông tin ấy có nhiệm vụ nêu giá trị quốc tế về di sản thiên nhiên của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng và địa chỉ nơi có danh lam thắng cảnh ấy.
d) Nội dung văn bản Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng khác văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông ở chỗ văn bản này tập trung giới thiệu sự đa dạng sinh học còn văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông chủ yếu giới thiệu về loài chim: sếu đầu đỏ.
Tìm tên viết tắt của các tổ chức quốc tế ở bên A ứng với tên tiếng Việt ở bên B:
A. Tên viết tắt |
| B. Tên tiếng Việt |
a) AFF (Asean Football Federation) |
| 1) Liên minh Châu Phi |
b) APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) |
| 2) Hội nghị Á – Âu |
c) ASEM (Asia-Europe Meeting) |
| 3) Liên đoàn Bóng đá Quốc tế |
d) AU (African Union) |
| 4) Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á- Thái Bình Dương |
e) FIFA (Fédération Internationale de Football Association) |
| 5) Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á |
Mẫu: a) - 5)
a - 5
b – 4
c – 2
d – 1
e – 3
(Bài tập 2, SGK) Tìm tên viết tắt của các tổ chức quốc tế phù hợp với chỗ có kí hiệu * trong những câu dưới đây:
a) Theo đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (*) và Ngân hàng Thế giới (*), kinh tế thế giới năm 2003 đạt mức tăng trưởng 3,2%. (Theo Phí Như Chanh)
b) Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (*) là một sự kiện quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội của nước ta. (Theo Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế quốc tế)
a) Theo đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) kinh tế thế giới năm 2003 đạt mức tăng trưởng 3,2%. (Theo Phí Như Chanh)
b) Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là một sự kiện quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của nước ta. (Theo Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế quốc tế).
Tìm tên tiếng Việt phù hợp với chỗ có kí hiệu * sau tên viết tắt của các tổ chức quốc tế dưới đây: AFC (*), NATO (*), INTERPOL (*), OPEC (*)
- AFC: tổ chức quản lý bóng đá châu Á và là một trong sáu liên đoàn khu vực của FIFA.
- NATO: Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.
- INTERPOL: Tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế.
- OPEC: Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa.
(Bài tập 3, SGK) Tìm ba tên viết tắt của các tổ chức quốc tế mà em biết (ngoài những tên đã có ở các bài tập 1, 2). Nêu tên tiếng Việt của những tổ chức đó.
- APEC: Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.
- ASEAN: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.
- FAO: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc.
Thế nào là văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh? Để viết bài văn theo kiểu thuyết minh này, em cần chú ý điều gì?
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh là nêu lên các đặc điểm nổi bật của danh lam thắng cảnh đó, phân tích làm sáng tỏ vẻ đẹp và giá trị (vật chất và tinh thần) của di sản được giới thiệu… Ngoài ra, cũng có thể nêu các hướng dẫn và lưu ý đôiió với khách khi đến tham quan…
Hãy viết bài thuyết minh giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở địa phương em sinh sống hoặc đã đọc được trên báo chí, sách vở.
Tham khảo:
Đất nước ta được thiên nhiên ưu đãi có rất nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, ở mỗi vùng miền mỗi tỉnh đều có những danh lam nổi tiếng và mang những nét đặc trưng riêng, một trong những danh lam thắng cảnh đẹp của nước ta là Hồ Gươm, bất kì ai đến thành phố Hà Nội du lịch đều không thể bỏ qua Hồ Gươm, Hồ Gươm không chỉ đẹp bởi cảnh vật, có mực nước hồ xanh biếc, bóng liễu thướt tha mà Hồ Gươm còn gắn liền lịch sử đấu tranh anh hùng bất khuất của nhân dân ta, là một danh lam thắng cảnh tự hào của người Hà Nội.
Điểm đặc biệt của Hồ Gươm ngoài là danh lam thắng cảnh đẹp Hồ Gươm còn là di tích lịch sử của đất nước ta, truyền thuyết kể rằng thời giặc Minh đô hộ nước ta, chúng rất hung ác, gây ra nhiều tội ác với nhân dân ta, làm cho nhân dân sống trong cảnh khổ cực, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, cuộc khởi nghĩa ban đầu lực lượng mỏng, yếu thế nên thường bị thua, Đức Long quân đã quyết định cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để đánh giặc, và từ lúc có gươm thần, Lê Lợi và khởi nghĩa Lam Sơn đánh đâu thắng tới đó, đánh tan quân xâm lược, giúp nước ta thoát khỏi ách đô hộ của giặc Minh, một năm sau Lê Lợi trả lại gươm thần cho Thần Kim Quy, từ đó hồ Tả Vọng được đổi tên là Hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm.
Có hai hòn đảo trên hồ là đảo Ngọc và đảo Rùa, đầu thế kỷ 19 người ta đã cho xây dựng một ngôi chùa trên đảo Ngọc, và gọi là Chùa Ngọc Sơn, không lâu sau đó Chùa Ngọc Sơn không thờ phật nữa mà chuyển sang thờ thánh Văn Xương và Trần Văn Đạo nên đổi tên là Đền Ngọc Sơn, năm 1864 Tháp Bút được xây dựng trên gò Ngọc Bội đối diện với Đảo Ngọc.
Chúng ta sẽ được tận hưởng những không gian cảnh vật thiên nhiên tuyệt đẹp, trong Hồ Gươm có cầu Thê Húc và đền Ngọc Sơn, cầu có một đoạn ngắn, cong cong trông rất đẹp và là lối duy nhất để du khách có thể vào đền Ngọc Sơn.
Quanh hồ Hoàn Kiếm những cảnh vật xung quanh cũng rất đẹp, rặng liễu màu xanh rủ xuống hồ, quanh hồ có những ghế đá để du khách ngồi nghỉ ngơi, tiếng chim hót líu lo, mặt hồ xanh biếc, cảnh vật thật đẹp, không chỉ đắm chìm trong không khí hơi thở của lịch sử mà thiên nhiên quanh hồ cũng rất đẹp.
Đến Hồ Gươm ta thấy còn thấy những bà lão đứa trẻ ngồi ghế đá nghỉ ngơi, những cặp tình nhân tay trong tay đi dạo phố, những cô bật nhạc tập thể dục… họ đều tận hưởng cảnh đẹp của Gươm theo cách riêng của họ, những hoạt động đó làm cho Hồ Gươm trở lên tấp nập sinh động hơn.
Hồ Gươm không chỉ mang những nét đẹp cổ kính mà còn mang nét đẹp hiện đại, là danh lam thắng cảnh đẹp của đất nước ta, trải qua bao chặng đường phát triển của đất nước Hồ Gươm vẫn đẹp và trở thành điểm du lịch hấp dẫn đối với các du khách trong và ngoài nước.
Hãy phân tích một số ví dụ trong các văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở Bài 3 để thấy sự kết hợp giữa phương thức thuyết minh và miêu tả.
Tham khảo:
Một số đoạn văn sau trong văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đảo và tuyệt mĩ: “Vẻ đẹp của Hạ Long không chỉ phô bày ở dáng núi, sắc trời mà còn ẩn giấu trong các hang động. Hạ Long có hàng chục hang động mở trong lòng núi đá, phân bố nhiều nơi trên mặt vịnh nhưng tập trung chủ yếu trong khu vực di sản thế giới. Các hang động có quy mô, kiểu dáng, màu sắc đa dạng và phong phú.
Trong các hang động đã được phát hiện và đón khách đến tham quan, động Thiên Cung tuy mới tìm thấy nhưng có sức hấp dẫn kì lạ. Đường lên thăm động bám theo vách đá dốc ngược, luồn trong tán dây leo ngan ngát hương phong lan và thi thoảng vọng lên tiếng chim chuyền như chào mời. Du khách thăm động vừa có cái thú vui leo núi, vừa có cái háo hức như đang đi lên trời.”.
= > Thuyết minh về vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long đồng thời miêu tả đặc điểm, vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long.
Nội dung luyện tập phần Nói và nghe ở bài này có liên quan gì đến phần Đọc hiểu và Viết?
Phần Đọc hiểu và Viết sẽ thấy rất rõ nội dung nói có mối quan hệ chặt chẽ với hai phần trên vì đều gắn với đề tài và yêu cầu giới thiệu một danh lam thắng cảnh.
Muốn tìm ý cho bài thuyết minh một danh lam thắng cảnh của Việt Nam mà ý em yêu thích, cần lưu ý những gì?
Một số câu hỏi cho bài bài thuyết minh một danh lam thắng cảnh của Việt Nam mà ý em yêu thích là:
- Danh lam thắng cảnh được giới thiệu ở đâu? Có thể đến địa điểm này bằng cách nào?
- Danh lam thắng cảnh này có gì đặc sắc?
- Giá trị vật chất và tinh thần của danh lam thắng cảnh này là gì?
- Cần phải làm gì để bảo vệ, phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh này?
- …