Giải Công nghệ 9 KNTT Bài 4. Vật liệu, thiết bị và dụng cụ dùng cho lắp đặt mạng điện trong nhà có đáp án
10 câu hỏi
Quan sát Hình 4.1 và cho biết:Có những vật liệu, thiết bị xây dụng nào được dùng để lắp đặt mạng điện trong nhà?

- Những vật liệu dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà là:
+ Dây dẫn điện
+ Ống luồn dây
- Những thiết bị dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà là:
+ Ổ cắm điện
+ Aptomat
Có thể tùy ý lựa chọn vật liệu để lắp cho mạng điện được không?Tại sao?
Không thể tùy ý lựa chọn vật liệu để lắp cho mạng điện. Vì sử dụng vật liệu một cách tùy ý sẽ không đảm bảo an toàn.
Em hãy tìm hiểu một số loại dây dẫn điện, vật liệu cách điện của mạng điện trong nhà và cho biết chúng dùng trong trường hợp nào?Tại sao?
- Một số loại dây dẫn điện:
+ Dây dẫn điện đơn: sử dụng trong dân dụng nhiều hơn trong nhà máy.
- Giải thích: tiết diện dây nhỏ nên công suất dẫn điện kém, ít dùng trong công nghiệp.
+ Dây dẫn điện đôi: sử dụng trong dân dụng và trong công nghiệp.
- Một số vật liệu cách điện:
+ Băng dính cách điện.
+ Ống luồn dây điện.
Cần thiết kế một mạch điện (có điện áp 220V)gồm ba mạch riêng rẽ:một mạch dùng cho mạch đèn chiếu sáng có công suất 200W;một mạch dùng cho ổ cắm điện cấp điện cho nồi cơm điện có công suất 800W;một mạch dùng cho quạt điện có công suất 120W.Hãy lựa chọn dây dẫn cho ba mạch trên theo bảng gợi ý sau đây:
STT | Đồ dùng điện | Thông số kĩ thuật | Dòng điện tiêu thụ | Tiết diện dây dẫn |
1 | Đèn chiếu sáng | 220 V – 200 W | ? | ? |
2 | Nồi cơm điện | ? | ? | ? |
3 | ? | ? | ? | ? |
STT | Đồ dùng điện | Thông số kĩ thuật | Dòng điện tiêu thụ | Tiết diện dây dẫn |
1 | Đèn chiếu sáng | 220 V – 200 W | 0,9 A | 5,4 mm |
2 | Nồi cơm điện | 220 V – 800 W | 3,6 A | 21,6 mm |
3 | Quạt điện | 220 V – 120 W | 0,5 A | 3 mm |
Khi lắp đặt mạng điện trong nhà cần lựa chọn những dụng cụ nào?
- Lựa chọn thiết bị đóng cắt: thiết bị đóng cắt có thể sử dụng cầu dao kết hợp với cầu chì hoặc aptomat và được lựa chọn phù hợp với đồ dùng của mạng điện trong nhà.
- Lựa chọn thiết bị lấy điện: Lựa chọn thiết bị lấy điện trong nhà có thể áp dụng theo TCVN 9206:2012, trong đó:
+ Với đồ dùng chiếu sáng, quạt điện thì lựa chọn thông số thiết bị lấy điện là 5A.
+ Với các đồ dùng công suất lớn thì chọn thông số thiết bị lấy điện là 40A.
+ Với ổ cắm điện thì chọn thông số thiết bị là 20A.
Hãy lựa chọn aptomat, công tắc điện , ổ cắm điện và phích cắm điện có thông số (dòng điện, điện áp ) phù hợp với các đồ dùng điện trong bảng dưới đây:
STT | Đồ dùng điện | Công suất của đồ dùng điện | Aptomat | Công tắc điện | Ổ cắm điện | Phích cắm điện |
1 | Đèn chiếu sáng | 200 W | ? | ? | ? | ? |
2 | Nồi cơm điện | 800 W | ? | ? | ? | ? |
3 | Quạt điện | 120 W | ? | ? | ? | ? |
STT | Đồ dùng điện | Công suất của đồ dùng điện | Aptomat | Công tắc điện | Ổ cắm điện | Phích cắm điện |
1 | Đèn chiếu sáng | 200 W | 1,18 A | 6 A | 6 A | 6 A |
2 | Nồi cơm điện | 800 W | 4,73 A | 12 A | 12 A | 12 A |
3 | Quạt điện | 120 W | 0,71 A | 6 A | 6 A | 6 A |
Để lắp đặt mạng điện trong nhà cần lựa chọn những dụng cụ nào?
Để lắp đặt mạng điện trong nhà cần lựa chọn những dụng cụ:
- Dụng cụ đo điện: công tơ, ampe kìm, đồng hồ vạn năng …
- Dụng cụ lắp đặt mạng điện trong nhà: kìm cách điện, kìm tuốt dây, tua vít …
Hãy quan sát hình 4.3 và cho biết: Những dụng cụ nào được dùng để lắp đặt mạng điện trong nhà?Chúng được dùng vào những việc gì?Tại sao?

Các dụng cụ được dùng để lắp đặt mạng điện là:
- Kìm cách điện: vặn chặt các bu lông vì tránh nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với điện, gây nguy hiểm.
- Tua vít: lắp, tháo các ốc vít để tránh nguy hiểm
- Kìm tuốt dây: tuốt vỏ nhựa cách điện dây dẫn để đảm bảo thao tác dễ dàng, đúng kĩ thuật và không ảnh hưởng đến lõi dây dẫn.
Hãy lựa chọn các thiết bị và dây dẫn điện trong sơ đồ nguyên lí (Hình4.4).Trong đó đèn 1 có dòng điện 0,5A, đèn 2 dùng sưởi ấm có dòng điện 4A , sử dụng dây dẫn lõi đồng.

Lựa chọn các thiết bị và dây dẫn điện trong sơ đồ nguyên lí
STT | Đồ dùng điện | Dòng điện tiêu thụ | Tiết diện dây dẫn | Aptomat | Công tắc điện | Ổ cắm điện | Phích cắm điện |
1 | Đèn 1 | 0,5 A | 3 mm | 0,65 A | 6 A | 6 A | 6 A |
2 | Đèn 2 | 4 A | 24 mm | 5,2 A | 12 A | 12 A | 12 A |
Tại sao để chọn thiết bị điện cho mạng điện trong nhà như aptomat,ổ cắm điện và phích cắm điện,người ta chọn dòng điện định mức lớn hơn dòng điện tiêu thụ được tính toán cho mạch khoảng 30%?
Người ta chọn dòng định mức lớn hơn dòng điện tiêu thụ được tính toán cho mạch khoảng 30% vì:
- Dòng điện tiêu thụ không luôn ổn định và có thể thay đổi đột ngột do nhiều yếu tố như khởi động của thiết bị, biến đổi tải, và tình trạng mạch. Việc chọn dòng định mức lớn hơn giúp tăng sự linh hoạt và ổn định của hệ thống khi gặp với các tình huống không mong muốn.
- Phòng tránh quá tải.
- Bảo vệ thiết bị điện
- Đáp ứng nhu cầu tương lai
