Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm THPT Sở Phú Thọ lần 3 có đáp án
45 câu hỏi
PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (8,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 32. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Một trong các biện pháp hữu hiệu nhất để hạn chế xảy ra quá trình chuyển hóa nitrate thành nitrogen phân tử (NO3- → N2) là gì?
Giữ độ ẩm vừa phải và thường xuyên cho đất.
Bón phân hóa học và các phân vi lượng thích hợp.
Làm đất kĩ, giữ cho đất tơi xốp và thoáng khí.
Khử chua, rửa mặn cho đất thường xuyên.
Nhóm máu A và Rh âm tính.
Nhóm máu O và Rh âm tính.
Nhóm máu B và Rh dương tính.
Nhóm máu AB và Rh dương tính.
Trên một (nhiễm sắc thể) NST có nhiều locus của các gene nằm gần nhau - đây là hiện tượng liên kết gene. Phát biểu nào sau đây về liên kết gene là đúng?
Hai gene cùng nằm trên một NST càng gần nhau thì xác suất xảy ra trao đổi chéo giữa chúng càng thấp.
Tần số hoán vị gene quan sát được của hai gene cách xa nhau có giá trị cao nhất là 100%.
Các gene liên kết nằm trên các cặp NST khác nhau.
Các gene cùng nằm trên NST X không có allele tương ứng trên Y không tuân theo quy luât liên kết gene.
Nhiệt độ nóng chảy của phân tử DNA (Tm) là nhiệt độ mà tại đó một nửa số cặp nucleotide bị phá vỡ liên kết hydrogen giữa các nitrogenous base. Tương quan giữa Tm với tỉ lệ phần trăm cặp nucleotide guanine với cytosine (G - C) trong phân tử DNA được mô tả trong biểu đồ dưới đây (Hình 1).
Một phân tử DNA có số lượng nucleotide loại A là 600 và loại G là 900. Tm của phân tử DNA này bằng bao nhiêu?
86 °C.
78 °C.
96 °C.
94 °C.
Đáp án đúng là D
Sơ đồ Hình 2 mô tả các bước của quy trình tạo sinh vật biến đổi gene. Theo lý thuyết, nhận định nào sau đây là đúng?
Hình 2
Plasmid là một trúc DNA hai mạch dạng vòng có khả năng mang gene, xâm nhập vào tế bào nhận và nhập vào hệ gene của trong tế bào nhận.
Khi cắt thì vị trí cắt của (2) và plasmid phải khớp nhau giữa hai mạch đơn về liên kết phosphodiester.
DNA tái tổ hợp (4) khi chuyển vào tế bào nhận tiến hành phiên mã, dịch mã tạo ra sản phẩm gene mong muốn.
Người ra thường dùng enzyme ligase để thực hiện bước 1.
Đáp án đúng là C
Ở sinh vật nhân thực, quá trình tổng hợp mạch mới ở vị trí đầu mút của phân tử DNA xảy ra hiện tượng đặc biệt gọi là sự cố đầu mút. Do đặc điểm enzyme DNA polymerase cần phải có đoạn mồi mới có thể kéo dài mạch mới. Tuy nhiên ở vị trí đầu mút DNA, sau khi loại bỏ đoạn RNA mồi do không có đầu 3’OH nên DNA polymerase không thể tổng hợp đoạn nucleotide thay thế, kết quả phân tử DNA ngắn dần qua các lần tái bản.
Khi nói về quá trình tái bản DNA với thông tin về sự cố đầu mút, trong những nhận định dưới đây có bao nhiêu nhận định đúng?
I. Trong quá trình nhân đôi DNA ngoài các loại enzyme tháo xoắn và enzyme DNA polymerase thì cần phải có enzyme RNA polymerase và ligase.
II. Trong quá trình nhân đôi DNA cần sử dụng 4 loại nucleotide làm nguyên liệu.
III. Các nhà nghiên cứu thấy rằng, khi DNA của các sinh vật nhân thực ngắn dần đến một giá trị nhất định thì tế bào sẽ đi vào con đường tự chết.
IV. Đây là cơ chế tự nhiên giúp ngăn chặn sự phát triển của các tế bào bất thường và có hại cho sức khỏe.
2.
1.
3.
4.
Qua thí nghiệm thực hành tưới nước chăm sóc cây (mô phỏng trong thí nghiệm ở Hình 3). Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
Hình 3
Hằng ngày: Chậu (1): không tưới; Chậu (2): tưới 100 mL nước 1 lần/ngày vào buổi sáng sớm; Chậu (3): tưới 2 lần/ngày vào buổi sáng sớm và buổi chiều tối, mỗi lần tưới nước ngập đất trong chậu → Kết quả sau 1 tuần: Chậu (1) úa; chậu (2) bình tốt; chậu (3) úng nước.
I. Chậu 1 khi thiếu nước, tế bào sẽ không duy trì được hình dạng, mất sức trương nước dẫn đến hiện tượng cây bị héo.
II. Chậu 2 được tưới nước đầy đủ và hợp lý nên cây sinh trưởng bình thường.
III. Việc tưới tiêu cho cây chỉ cần tưới thường xuyên cho mọi loại cây thì sẽ sinh trưởng và phát triển tốt.
IV. Chậu 3 khi tưới quá nhiều nước đất trồng bị thiếu oxygen, cây không thể thực hiện quá trình trao đổi khí và hấp thụ các chất nên dẫn đến cây bị úng nước.
2.
3.
1.
4.
Học thông minh hơn mỗi ngày
Xem toàn bộ 45 câu hỏi và nhiều hơn nữa với tài khoản miễn phí
dung dịch dinh dưỡng hòa tan trong nước.
phân bón dạng hạt.
sương nhờ máy bơm.
phân bón lá.
Ví dụ nào sau đây không phải là thường biến?
Trẻ bị bệnh phenylketonuria nếu được phát hiện sớm và áp dụng chế độ ăn kiêng thì trẻ có thể phát triển bình thường.
Cây phù dung (Hibiscus mutabilis) có hoa màu trắng vào buổi sáng, nhưng buổi chiều hoa chuyển sang màu hồng.
Ở cây hoa bốn giờ (Mirabilis jalapa), cây mẹ lá khảm cho ra đời con có cả lá xanh, lá trắng và lá khảm.
Cáo bắc cực (Alopex lagopus) thường có lông dày, màu trắng vào mùa đông lạnh, lông thưa và màu sẫm hơn khi ở mùa hè.
Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do tương tác giữa hai cặp gene Aa và Bb nằm trên hai cặp NST tương đồng khác nhau. Sự có mặt của cả hai gene trội A và B trong kiểu gene quy định hoa đỏ; kiểu gene chỉ có một trong hai gene trội quy định hoa vàng; kiểu gene đồng hợp lặn quy định hoa trắng. Tính trạng chiều cao cây do cặp gene Dd quy định. Cho cây hoa đỏ, thân cao dị hợp về cả 3 gene tự thụ phấn, F1 thu được 6 loại kiểu hình, trong đó kiểu hình hoa vàng, thân thấp chiếm tỉ lệ 10,75%. Theo lý thuyết, trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng?
I. Có 10 kiểu gene khác nhau quy định kiểu hình hoa đỏ, thân cao.
II. Trong quần thể, có tối đa 30 kiểu gene khác nhau về hai tính trạng.
III. Hoán vị gene xảy ra với tần số 40%.
IV. Ở F1, kiểu gene đồng hợp về cả 3 gene chiếm tỉ lệ 13%
4.
3.
2.
1.
Trong quá trình quang hợp, năng lượng ánh sáng được hấp thu và truyền đến trung tâm phản ứng theo thứ tự nào sau đây?
(1) Carotenoid. (2) Diệp lục a.
(3) Diệp lục b. (4) Diệp lục b ở trung tâm phản ứng.
(5) Diệp lục a ở trung tâm phản ứng.
(1) → (2) → (3) → (4).
(1) → (2) → (3) → (5).
(1) → (3) → (2) → (4).
(1) → (3) → (2) → (5).
Một thí nghiệm sử dụng các hạt đậu đựng trong 6 ống nghiệm như Hình 4.
Hình 4
Muốn đánh giá sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên sự nảy mầm cần so sánh hai ống nghiệm nào sau đây?
1 và 5.
2 và 5.
3 và 6.
4 và 6.
Đồ thị Hình 5 mô tả ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến cường độ hô hấp và cường độ quang hợp của một loài thực vật. Điểm nào trên đồ thị biểu thị điểm bù ánh sáng của loài này?
Hình 5
Điểm 1.
Điểm 2.
Điểm 3.
Điểm 4.
Xét tính trạng màu da của một loài cá được di truyền do một gene gồm 4 allele quy định. Mỗi allele tạo ra một sản phẩm protein tương ứng với các đơn vị tạo sắc tốt da: W1 cho 1 đơn vị, W2 cho 2 đơn vị, W3 cho 3 đơn vị, W4 cho 4 đơn vị. Cho lai một con cá đực có hai allele W1 và W3 với một con cá cái có hai allele W2 và W4. Tỉ lệ ở thế hệ con của phép lai này có màu da tương ứng 5 đơn vị sắc tốt là bao nhiêu?
75%.
12,5%.
25%.
50%.
Những năm đầu của thế kỷ XX con người chưa biết trong sinh vật sống, chất nào là vật chất di truyền. Đã có nhiều nhà khoa học tham gia khám phá bí mật này. Năm 1928, Griffith sử dụng 2 dòng vi khuẩn để thăm dò về vật chất di truyền (dòng S và dòng R, đặc tính gây bệnh của 2 dòng do vật chất di truyền chi phối). Ông tiến hành thí nghiệm được mô tả ở Hình 6.
Hình 6
Đến năm 1940, người ta nghi ngờ vật chất di truyền là 1 trong 3 chất: protein, DNA, RNA. Ba nhà khoa học Avery, MacLeod và McCarthy tiến hành thực nghiệm tiếp nối của thực nghiệm trên, kết quả thể hiện trong bảng sau:
| Mẫu 1 | Mẫu 2 | Mẫu 3 | Mẫu 4 |
Thành phần 1 | Dịch chiết từ vi khuẩn S đã chết | Dịch chiết từ vi khuẩn S đã chết | Dịch chiết từ vi khuẩn S đã chết | Dịch chiết từ vi khuẩn S đã chết |
Thành phần 2 | Chủng R sống | Chủng R sống | Chủng R sống | Chủng R sống |
Thành phần 3 | Nước cất | Enzyme phân giải protein | Enzyme phân giải RNA | Enzyme phân giải DNA |
Kết quả | Cấy vào chuột, chuột bị bệnh và chết | Cấy vào chuột, chuột bị bệnh và chết | Cấy vào chuột, chuột bị bệnh và chết | Cấy vào chuột, chuột sống |
Căn cứ trên các kết quả thực nghiệm của Griffith, Avery và các cộng sự có bao nhiêu phát biểu dưới đây đúng?
I. Chủng vi khuẩn R gây bệnh và làm chuột chết trong khi chủng S không làm chuột chết.
II. Kết quả thực nghiệm của Griffith cho thấy một dạng vật chất di truyền nào đó có nguồn gốc từ vi khuẩn S bị chết và xâm nhập vào vi khuẩn R sống khiến chúng R có đặc tính của chủng S.
III. Thực nghiệm của Avery chỉ ra rằng vật chất di truyền là DNA, phân tử này bị phân giải bởi enzyme phân giải DNA.
IV. Enzyme phân giải RNA sử dụng trong thực nghiệm của Avery có bản chất là protein và có độc tính đối với sự sống của chuột.
4.
3.
1.
2.
Khi nói về đột biến số lượng nhiễm sắc thể, có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?
I. Sự không phân li của 1 nhiễm sắc thể trong nguyên phân của tế bào soma ở một cơ thể luôn tạo ra thể ba.
II. Thể đa bội có hàm lượng DNA trong nhân tế bào tăng lên gấp bội.
III. Sử dụng colchicine để ức chế quá trình hình thành thoi phân bào có thể gây đột biến đa bội ở thực vật.
IV. Các thể đa bội đều không có khả năng sinh sản hữu tính.
1.
2.
3.
4.
Khi nói về đột biến số lượng nhiễm sắc thể, có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?
I. Sự không phân li của 1 nhiễm sắc thể trong nguyên phân của tế bào soma ở một cơ thể luôn tạo ra thể ba.
II. Thể đa bội có hàm lượng DNA trong nhân tế bào tăng lên gấp bội.
III. Sử dụng colchicine để ức chế quá trình hình thành thoi phân bào có thể gây đột biến đa bội ở thực vật.
IV. Các thể đa bội đều không có khả năng sinh sản hữu tính.
1.
2.
3.
4.
Đáp án đúng là B
Có 5 tế bào của cơ thể gà có kiểu gene \(\frac{{AB}}{{ab}}\)ZDW tiến hành giảm phân, trong đó 1 tế bào có cặp nhiễm sắc thể giới tính không phân li trong giảm phân I, các cặp nhiễm sắc thể khác phân li bình thường, các tế bào khác phân li bình thường. Theo lí thuyết, không thể tạo ra tỉ lệ nào sau đây?
4 : 1.
3 : 1 : 1.
1 : 1 : 1 : 1 : 1.
3 : 2.
Đáp án đúng là D
Hình 7 mô tả một giai đoạn phân bào của một tế bào nhân thực lưỡng bội. Biết rằng, 4 nhiễm sắc thể đơn trong mỗi nhóm đang phân li có hình dạng, kích thước khác nhau. Có bao nhiêu phát biểu dưới đây đúng?
I. Quá trình phân bào này xảy ra ở tế bào thực vật.
II. Hình vẽ biểu diễn một giai đoạn của giảm phân II.
III. Hình vẽ biểu diễn một tế bào đang ở kì sau nguyên phân.
IV. Tế bào không thể đạt đến trạng thái này nếu protein động cơ vi ống bị ức chế.
3.
4.
2.
1.
Khi nghiên cứu về tính trạng khối lượng hạt của bốn giống lúa (đơn vị tính g/1000 hạt), người ta thu được bảng số liệu như sau:
Giống lúa | Số 1 | Số 2 | Số 3 | Số 4 |
Khối lượng tối đa | 300 | 310 | 335 | 325 |
Khối lượng tối thiểu | 200 | 220 | 240 | 270 |
Giống lúa nào có mức phản ứng rộng nhất?
Giống số 3.
Giống số 4.
Giống số 1.
Giống số 2.
Khi giải thích lý do nên bổ sung protein cho cơ thể người từ nhiều loại thức ăn khác nhau, có bao nhiêu phát biểu dưới đây đúng?
I. Ăn nhiều loại thức ăn khác nhau mới đảm bảo đủ protein.
II. Cơ thể người không tự tổng hợp được tất cả các amino acid mà phải lấy từ bên ngoài có trong nhiều loại thức ăn.
III. Mỗi loại thực phẩm chỉ chứa một số loại amino acid nhất định nên để cung cấp được tất cả amino acid cần cho tổng hợp protein thì cần bổ sung từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau.
IV. Sử dụng đa dạng các nguồn thực phẩm giàu protein sẽ cung cấp đủ cho cơ thể nguồn amino acid dùng làm nguyên liệu để tổng hợp protein.
2.
1.
4.
3.
Nghiên cứu vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng đối với sự sinh trưởng của một loài thực vật thân thảo trên cạn. Sau 20 ngày theo dõi thí nghiệm, người ta thu được số liệu trong bảng sau:
Sự hấp thụ ion nào sau đây bị ảnh hưởng mạnh khi lượng ATP do tế bào lông hút tạo ra giảm dưới tác động điều kiện môi trường?
Ion Fe³⁺ và Mg²⁺.
Ion K⁺ và Fe³⁺.
Ion Mg²⁺ và NO₃⁻.
Ion K⁺ và NO₃⁻.
Phương pháp IVF “thụ tinh trong ống nghiệm” ở Việt Nam đã mất hơn 10 năm để chuẩn bị do hạn chế về cơ sở vật chất, kỹ thuật, nhân lực chuyên môn. Đến ngày 30/4/1998, đánh dấu mốc quan trọng cho IVF Việt Nam, 3 em bé IVF đầu tiên của Việt Nam được chào đời. Hình 8 mô tả khái quát về một số bước có trong phương pháp trên. Ngoài ra, phương pháp IVF còn phân tích được một đoạn gene trong nhân có chứa bộ ba thứ nhất mã hóa amino acid trên mạch khuôn quy định mã mở đầu và một phân tử mRNA trong ti thể của phôi sau khi thụ tinh. Nhận định nào sau đây đúng?
Hình 8
Với đoạn gene trong nhân, mạch 5’ TCA TAT GTA CGA TCG CAT 3’ là mạch làm khuôn cho phiên mã.
Để xuất hiện mã kết thúc trên phân tử mRNA trong ti thể thì kí hiệu “....” trên hình là nucleotide loại U.
Phân tử mRNA trong ti thể có hai bộ ba 5’AUG 3’ nên sau khi tham gia dịch mã sẽ tạo ra hai loại chuỗi polypeptide khác nhau.
Sau bước 2 của phương pháp IVF “thụ tinh trong ống nghiệm”, vật chất di truyền trong ti thể và nhân có một nửa là từ bố và một nửa là từ mẹ.
Khi nói về tiêu hóa ở động vật, nhận định nào sau đây đúng?
Hình thức tiêu hóa nội bào chỉ gặp ở nhóm động vật chưa có hệ tiêu hóa.
Tiêu hóa ngoại bào chỉ gặp ở những loài động vật có xương sống.
Ở động vật có túi tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa ngoại bào trong túi tiêu hóa.
Ở động vật đơn bào, thức ăn được tiêu hóa nội bào trong bào quan lysosome.
Tiêm vaccine có thể giúp phòng một số bệnh do virus và vi khuẩn gây ra ở người và vật nuôi vì vaccine giúp chủ động tạo ra đáp ứng miễn dịch
nguyên phát, sau đó nếu lại tiếp xúc với kháng nguyên đó sẽ tạo ra đáp ứng miễn dịch thứ phát nhờ tế bào nhớ.
thứ phát, sau đó nếu lại tiếp xúc với kháng nguyên đó sẽ tạo ra đáp ứng miễn dịch nguyên phát nhờ tế bào nhớ.
dịch thể, sau đó nếu lại tiếp xúc với kháng nguyên đó sẽ tạo ra đáp ứng miễn dịch tế bào.
tế bào, sau đó nếu lại tiếp xúc với kháng nguyên đó sẽ tạo ra đáp ứng miễn dịch dịch thể.
Đồ thịHình 9 thể hiện ảnh hưởng của nồng độ CO2 đến cường độ quang hợp của hai loài thực vật M, N. Khi nói về đồ thị này, những phát biểu nào sau đây đúng?
(1) Cây [M] là thực vật C3, cây [N] là thực vật C4.
(2) [P] là điểm bù CO2
(3) Trong trường hợp này, điểm bão hòa CO2 cây C3 > cây C4.
(4) [Q] là điểm bão hòa CO2 của cây C4.
1, 2, 3.
1, 2, 4.
1, 3, 4.
2, 3, 4.
Hình 10 mô tả cơ chế tiếp hợp, trao đổi chéo diễn ra trong kì đầu của giảm phân I. Quan sát Hình10 và cho biết, phát biểu nào sau đây sai?
Sự tiếp hợp, trao đổi chéo diễn ra giữa hai chromatid khác nguồn gốc trong cặp tương đồng.
Nếu đây là một tế bào sinh tinh thì sau giảm phân sẽ tạo ra 2 loại tinh trùng.
Nếu đây là một tế bào sinh trứng thì sau giảm phân chỉ sinh ra 1 loại trứng.
Tế bào ban đầu có kiểu gene là \(\frac{{AB}}{{ab}}\).
Khi quan sát quá trình phân bào của các tế bào (2n) thuộc cùng một mô ở một loài sinh vật, thu được sơ đồ với đầy đủ các giai đoạn khác nhau như Hình 11.
Hình 11
Theo lý thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?
Quá trình này là quá trình nguyên phân.
Tế bào này là tế bào động vật.
Thứ tự các giai đoạn: (a) → (b) → (c) → (e) → (d).
Loài này có bộ nhiễm sắc thể 2n = 8.
Có bao nhiêu nguyên nhân sau đây có thể làm chết thực vật ở trên cạn?
I. Ngập úng làm cho rễ bị thiếu oxygene nên không hô hấp được.
II. Cây hút nước quá nhiều, làm mất cân bằng nước.
III. Cây thiếu oxygen, quá trình hô hấp rễ bị ngưng trệ làm cây thiếu năng lượng.
IV. Lông hút bị chết hoặc tiêu biến nhiều.
1.
2.
4.
3.
Phát biểu nào không phải là nguyên nhân nào sau đây làm tế bào lông hút luôn ưu trương so với dung dịch đất?
Rễ hấp thụ các ion khoáng từ đất và tích lũy các chất khoáng trong không bào.
Thoát hơi nước ở lá làm giảm lượng nước ở tế bào lông hút.
Rễ hấp thụ nước và tích lũy nước từ quá trình chuyển hóa vật chất.
Rễ có quá trình hô hấp mạnh, tạo ra nhiều sản phẩm trung gian.
Ở người, bệnh động kinh do đột biến điểm ở một gene nằm trong ti thể gây ra. Người mẹ bị bệnh, bố không bị bệnh, sinh được một người con không bị bệnh. Biết rằng không có đột biến khác xảy ra, giải thích nào sau đây là phù hợp?
Con đã nhận được gene bình thường từ người bố.
Gene trong ti thể phân chia không đều cho các tế bào con.
Người mẹ áp dụng chế độ ăn kiêng trong giai đoạn mang thai.
Sự biểu hiện của gene chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường.
Bệnh xơ nang là bệnh di truyền do đột biến gene lặn gây ra làm người bệnh chết ở giai đoạn thiếu niên. Trong một quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền, cứ 9/10000 đữa trẻ sinh ra sẽ bị xơ nang thì tần số của các allele trội (A) và allele lặn (a) tương ứng là bao nhiêu?
A = 0,997; a = 0,003.
A = 0,99; a = 0,01.
A = 0,7; a = 0,3.
A = 0,97; a = 0,03.
PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Một nhà khoa học đã tìm thấy hai loài thực vật mới (A) và (B) trên một hòn đảo. Nhằm nghiên cứu về sự quang hợp của hai loài này, ông đã nhân giống chúng và tiến hành ghi nhận sự thay đổi cường độ quang hợp khi cường độ ánh sáng tăng dần trên hai mức nhiệt độ là 10°C và 35°C, kết quả thu được biểu diễn trong đồ thị Hình 12.1.
Ở một thí nghiệm khác, ông bổ sung riêng khí chứa đồng vị phóng xạ 14CO2 trong thời gian đủ ngắn vào dịch chiết tế bào thịt lá của cây thuộc loài (A) hoặc loài (B), sau đó nhanh chóng đem dịch chiết trở lại môi trường bình thường (đã thêm CO2 khí quyển). Nồng độ 3-PGA (3-phosphoglyceric acid) trong dịch chiết được theo dõi suốt quá trình thí nghiệm, kết quả thể hiện trong Hình 12.2.
| |
Hình 12.1 | Hình 12.2 |
Đường cong (1) biểu diễn sự thay đổi nồng độ 3-PGA ở loài (A) còn đường cong (2) biểu diễn sự thay đổi nồng độ 3-PGA ở loài (B).
Loài (A) là thực vật C3, loài (B) là thực vật C4.
Khi xét cùng cường độ ánh sáng, ở cả hai ngưỡng nhiệt 10°C và 35°C, cường độ quang hợp của loài (A) đều cao hơn loài (B).
Nhiệt độ có ảnh lớn đến quang hợp của cả hai loài thực vật.
S-S-S-Đ
Một đoạn của gene cấu trúc ở sinh vật nhân sơ có trật tự nucleotide trên mạch mã hóa như sau:
Các bộ ba | 3’ TAC - AAG - AAT - GAG - ... - ATT - TAA - GGT - GTA - ACT 5’ |
Số thứ tự các bộ ba | 1 2 3 4 80 81 82 83 84 |
Biết rằng các codon 5’GAG3’ và 5’GAA3’ cùng mã hóa cho amino acid Glu, 5’GAU3’ và 5’GAC3’ cùng mã hóa cho amino acid Asp.
Đột biến thay thế một cặp nucleotide bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gene trên luôn làm biến đổi thành phần amino acid của chuỗi polypeptide do gene quy định tổng hợp.
Vùng mã hóa trên mạch khuôn của gene trên có 80 triplet.
Đột biến thay thế một cặp nucleotide C - G thành A - T xảy ra tại nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3’ của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polypeptide do gene quy định tổng hợp bị mất đi một amino acid so với chuỗi polypeptide bình thường.
Đột biến thay thế một cặp nucleotide C - G thành G - C xảy ra tại nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3’ không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các amino acid trong chuỗi polypeptide do gene quy định tổng hợp.
Đ-S-Đ-S
Hình 13 mô tả một đoạn NST từ tế bào tuyến nước bọt của ấu trùng ruồi giấm có 6 băng (kí kiệu từ 1 đến 6) tương ứng với 6 locus gene khác nhau chưa biết trật tự trên NST (kí hiệu từ A đến F). Các nhà nghiên cứu đã phân lập được 5 thể dị hợp tử về đột biến mất đoạn NST (từ I đến V) xuất phát từ một dòng ruồi giấm mang kiểu gene đồng hợp kiểu dại ở tất cả 6 locus gene. Khi tiến hành lai giữa mỗi thể đột biến mất đoạn (từ I đến V) với cùng một dòng ruồi giấm đồng hợp về các đột biến lặn tại cả 6 locus gene (kí hiệu từ a đến f) thu được kết quả ở Bảng B.
Đột biến mất đoạn NST có thể giúp xác định được vị trí của gene trên NST.
Đoạn mất I chứa 3 locus A, D và F.
Trình tự các locus gene là A - B - E - C - D - F.
Khi lai giữa hai dòng ruồi giấm đột biến III và IV, thu được 75% hợp tử sống sót, có thể khi bị mất hoàn toàn locus gene F thì hợp tử không phát triển.
Ở một loài thực vật lưỡng bội, xét các tính trạng hình dạng quả và tính trạng màu sắc hạt; trong đó màu hạt do một gene quy định (hạt đen là trội hoàn toàn so với hạt trắng). Cho cây dị hợp về tất cả các cặp gene tự thụ phấn, thu được F1 gồm các hạt màu đen và màu trắng. Khi đem các hạt F1 trồng thành hai lô, với tỉ lệ sống sót 100%, người ta thu được kết quả sau:
Lô | Hạt F1 | Cây trưởng thành |
Lô A | Hạt đen | 59% cây quả tròn : 41% cây quả dài |
Lô B | Hạt trắng | 48% cây quả tròn : 52% cây quả dài |
Biết không xảy ra đột biến, diễn biến NST trong giảm phân tạo giao tử đực và giao tử cái là như nhau.
Tính trạng hình dạng quả và tính trạng màu sắc hạt di truyền theo quy luật phân li độc lập.
Ở F1 có 4 loại kiểu gene quy định kiểu hình quả tròn, hạt trắng.
Ở F1, các cơ thể thuần chủng chiếm tỉ lệ 13%.
Lấy ngẫu nhiên một cây quả dài, hạt đen ở F1, xác suất lấy được cây thuần chủng là 4,25%.
S-Đ-Đ-S
PHẦN III.CÂU TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (3,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.
Chu kì tế bào gồm các giai đoạn kí hiệu như sau:
(1) Pha G1. (2) Pha S. (3) Pha G2. (4) Nguyên phân.
Để tạo ra một lượng lớn các tế bào ở cùng một giai đoạn của chu kì, một nhà khoa học lợi dụng khả năng ức chế ribonucleotide reductase của Thymine nồng độ cao. Ribonucleotide reductase có chức năng chuyển ribonucleotide thành deoxyribonucleotide - là nguồn nguyên liệu cho sự tổng hợp DNA. Thymine nồng độ thấp không có hoạt tính ức chế. Với dòng tế bào có thời gian các pha G1, S, G2, M (nguyên phân) lần lượt là 10,5h; 7h; 4h; 0,5h; quy trình tạo ra nhóm các tế bào ở cùng một giai đoạn của chu kì như sau:
- Ban đầu, bổ sung lượng lớn Thymine vào môi trường nuôi tế bào.
- Sau 18h, loại bỏ Thymine.
- Sau 10h tiếp theo, lại bổ sung một lượng lớn Thymine.
Sau thí nghiệm, các tế bào thu được đang ở giai đoạn nào của chu kì tế bào?
Một đoạn mạch khuôn của một gene có trình tự nucleotide (đọc theo thứ tự từng bộ ba mã hóa) như sau:
5’ ... GGC - GGA - GGA - TTG - CGC - CAA - TGT - AAA - GGG - CAT ... 3’
Có bao nhiêu trường hợp thay thế một cặp nucleotide xảy ra ở đoạn gene trên làm xuất hiện bộ ba kết thúc?
Người ta chuyển một số vi khuẩn E.coli mang các phân tử DNA vùng nhân chỉ chứ 15N sang môi trường chỉ có 14N. Các vi khuẩn nói trên đều thực hiện nhân đôi 2 lần liên tiếp tạo được 20 phân tử DNA vùng nhân chỉ chứa 14N. Sau đó chuyển các vi khuẩn này về môi trường chỉ chứa 15N và cho chúng nhân đôi liên tiếp 3 lần nữa. Sau khi kết thúc quá trình trên đã tạo ra bao nhiêu phân tử DNA chỉ chứa 15N?
Kết quả khảo sát và đo nồng độ chất tan (%) trong đất và trong tế bào lông hút của một cây ổi và thu được kết quả sau:
Vị trí | Mg2+ | Ca2+ | Cl- | K+ | NO3- |
Trong đất | 0,2 | 0,3 | 0,1 | 0,4 | 0,6 |
Trong lông hút | 0,1 | 0,7 | 0,5 | 0,1 | 0,3 |
Có bao nhiêu ion khoáng trên được lông hút hấp thụ chủ động?
Một nhà thực vật học đã tiến hành đo chiều dài rễ, sinh khối rễ và sinh khối thân cây của một loài thực vật sống ở 2 khu vực I và II. Mỗi khu vực đo 30 mẫu. Kết quả thu được cụ thể như sau:
Khu vực | Chiều dài trung bình của rễ (cm) | Sinh khối trung bình của rễ (g) | Sinh khối trung bình của thân cây (g) |
I | 22,7 ± 0,2 | 348,7 ± 0,5 | 610,7 ± 0,1 |
II | 13,4 ± 0,3 | 322,4 ± 0,6 | 708,9 ± 0,2 |
(1) Lượng nước trong đất ở khu vực I thấp hơn khu vực II.
(2) Cường độ ánh sáng ở khu vực I yếu hơn khu vực II.
(3) Khả năng cung cấp dinh dưỡng khoáng của đất ở khu vực II thấp hơn khu vực I.
(4) Loài thực vật trên cho năng suất cao hơn khi sống ở khu vực I.
(Kết quả ghi theo thứ tự tăng dần)
Một loài thực vật, lai phân tích giữa cá thể dị hợp 3 cặp gene với cá thể đồng hợp tử lặn. Kết quả thu được ở đời con cụ thể như sau:
| Kiểu hình | Số lượng cá thể |
(1) | aBD | 14 |
(2) | aBd | 0 |
(3) | abD | 32 |
(4) | abd | 450 |
(5) | AbD | 0 |
(6) | Abd | 16 |
(7) | ABd | 28 |
(8) | ABD | 460 |
| Tổng | 1000 |
Biết mỗi gene quy định một tính trạng, chữ in hoa thể hiện kiểu hình trội, chữ thường thể hiện kiểu hình lặn. Khoảng cách di truyền giữa gene A và B là bao nhiêu cM?
PHẦN IV. TỰ LUẬN (5,0 điểm)
(1,5 điểm):
a) Hình 14 mô tả một thí nghiệm: bình A cố định châu chấu ngập phần bụng trong nước, bình B cố định châu chấu ngập phần đầu và ngực trong nước. Châu chấu ở bình nào sẽ chết nhanh hơn? Vì sao?
Hình 14
b) Phân tích chu trình trong Hình 15. Hãy cho biết:
Hình 15. Chu trình cố định CO2
- Chu trình trên có ở nhóm thực vật nào?
- Tên gọi của bào quan A, B và các chất (1), (2), (3), (4) là gì?
- Tại sao nhóm thực vật có chu trình trên lại cho năng suất sinh học cao nhất?
Ý | Hướng dẫn chấm | Điểm |
a) | - Châu chấu chết trước là châu chấu ở bình A. | 0,25đ |
- Giải thích: Châu chấu hô hấp bằng ống khí, ống khí thông với bên ngoài qua lỗ thở nằm ở phần bụng nên châu chấu ở bình A có các lỗ thở nằm trong môi trường nước không thông khí được nên nó sẽ bị ngạt và chết trước. | 0,25đ | |
b) | - Chu trình cố định CO2 có ở nhóm thực vật C4 | 0,25đ |
- A: lục lạp tế bào mô giậu - B: lục lạp tế bào bao bó mạch (HS đúng 1 ý cho 0,125đ, đúng 2 ý cho 0,25đ) |
0,25đ | |
(1): OAA (2): AM (malate) (3): pyruvate acid (4): PEP (HS trả lời đúng 2-3 ý cho 0,125đ; đúng 4 ý cho điểm tối đa) |
0,25đ
| |
Vì: Cố định CO2 được trong điều kiện cường độ ánh sáng cao, có điểm bù CO2 thấp, điểm bão hòa ánh sáng cao, không xảy ra hiện tượng hô hấp sáng... (HS giải thích khác mà đúng cho điểm tối đa) |
0,25đ |
(2,0 điểm):
a) Hình 16.1 và Hình 16.2 thể hiện cơ chế hoạt động của operon Lac ở hai chủng E.coli bình thường và đột biến.
Hình 16.1. Dạng bình thường Hình 16.2. Dạng đột biến
- Hãy chỉ ra điểm khác nhau trong hai hình trên.
- Đột biến xảy ra ở vùng P và O có thể gây hậu quả khác biệt như thế nào so với đột biến trong nhóm gene cấu trúc Z, Y, A?
b) Vì sao enzyme DNA polymerase hoạt động cần có các đoạn RNA mồi? Tính số đoạn RNA mồi được tổng hợp cho quá trình nhân đôi của 1 phân tử DNA trong tế bào nhân thực. Biết rằng quá trình nhân đôi diễn ra với 6 đơn vị tái bản và có tổng số 86 đoạn Okazaki được hình thành.
Ý | Hướng dẫn chấm | Điểm |
a) | - Hình 14.1: operon Lac hoạt động là do có lactose đóng vai trò là chất cảm ứng đã bất hoạt protein ức chế => Vùng O được giải phóng, operon Lac hoạt động - Hình 14.2: do đột biến làm cho protein ức chế bị thay đổi cấu hình không còn khả năng bám vào vùng O => Operon Lac hoạt động ngay cả khi môi trường không có đường lactose |
0,25đ
0,25đ |
- Vùng P và O là các trình tự điều hòa nên khi đột biến các vùng này làm thay đổi khả năng phiên mã của các gene cấu trúc mà không làm ảnh hưởng đến sản phẩm do các gene này quy định. - Đột biến ở các gene Z, Y, A chỉ làm ảnh hưởng đến khả năng dịch mã của các gene dó và cấu trúc của sản phẩm do chính gene bị đột biến quy định mà không ảnh hưởng đến các gene không đột biến. Quá trình phiên mã không bị ảnh hưởng. |
0,25đ
0,25đ | |
b) | - Enzyme DNA polymerase không có khả năng tự khởi đầu tổng hợp mạch DNA mới mà chỉ có khả năng kéo dài chuỗi polynucleotide, việc kéo dài chuỗi polinuclêôtit được bắt đầu bằng việc gắn 1 nucleotide vào vị trí 3’OH tự do của một nucleotide cuối cùng trong chuỗi polynucleotide có trước đó sau đó kéo dài mạch mới - Enzyme RNA polymerase có khả năng tổng hợp chuỗi polynucleotide mà không cần đến đoạn mồi, do vậy có nhiệm vụ tổng hợp ra một đoạn mồi ngắn tại vị bắt đầu kéo dài chuỗi polynucleotide tạo ra nhóm 3’OH tự do để DNA |
0,25đ
0,25đ |
- Số đoạn mồi cần dùng: 6 × 2 + 86 = 98 đoạn mồi | 0,50đ |
(1,5 điểm):
a) Để khảo sát hiện tượng di truyền về màu mắt ở một loài côn trùng, các nhà khoa học đã tiến hành một thực nghiệm như sau:
- Tiến hành các phép lai:
+ Phép lại 1: ♀ mắt nâu × ♂ mắt đỏ son.
+ Phép lại 2: ♀ mắt đỏ son × ♂ mắt nâu.
- Ghi nhận kết quả, phân tích số liệu thống kê của mỗi phép lai.
- Kết luận về tính quy luật của hiện tượng di truyền màu mắt trên.
Hãy cho biết:
* Phép lai trên được gọi là gì?
* Hãy dự đoán kết quả có thể có và kết luận về tính quy luật của hiện tượng di truyền màu mắt ở loài côn trùng đang xét tương ứng cho mỗi trường hợp. Biết rằng tính trạng màu mắt do một gene quy định.
b) Lai hai dòng bí thuần chủng quả dẹt và dài, thu được F1 toàn quả dẹt; cho F1 tự thụ phấn thu được 271 quả dẹt : 179 quả tròn : 28 quả dài. Cho các cây quả dẹt F2 giao phấn, xác định tỉ lệ quả tròn ở F3.Ý | Hướng dẫn chấm | Điểm |
a) | Phép lai thuận nghịch | 0,25đ |
- Kết quả có thể có của 2 phép lai đang khảo sát: + Hai phép lai có kết quả giống nhau: tính trạng màu mắt do gene nằm trên NST thường quy định => Tính trạng di truyền theo quy luật phân li. + Hai phép lai có kết quả khác nhau và sự biểu hiện tính trạng ở 2 giới khác nhau: tính trạng màu mắt do gene trên NST giới tính quy định => Tính trạng di truyền liên kết với giới tính. + Hai phép lai có kết quả khác nhau và kiểu hình của con luôn giống mẹ: tính trạng màu mắt do gene nằm ngoài tế bào chất quy định => Tính trạng di truyền qua TBC (di truyền theo dòng mẹ). |
0,25đ
0,25đ
0,25đ | |
b) | * Xét F2 có: 9 quả dẹt : 6 quả tròn : 1 quả dài => F2 có 16 tổ hợp = 4 giao tử × 4 giao tử => F1 dị hợp 2 cặp gene quy định 1 tính trạng => tuân theo quy luật tương tác bổ trợ. Quy ước: A-B- quy định quả dẹt; A-bb và aaB- quy định quả tròn; aabb quy định quả dài |
0,25đ |
* F1 × F1: AaBb × AaBb => Quả dẹt F2: 1/9AABB : 2/9AABb : 2/9AaBB : 4/9AaBb Cho các cây quả dẹt F2 giao phấn: GF2: (2/3A : 1/3a) (2/3B : 1/3b) F3: (8/9A- : 1/9aa) (8/9B- : 1/9bb) Cây quả tròn F3: A-bb + aaB- = 8/9.1/9.2 = 16/81 |
0,25đ |
Bạn có thích hoạt động này không?
Ý kiến của bạn sẽ giúp chúng tôi đề xuất nội dung phù hợp hơn.
Gợi ý cho bạn
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)
Tài liệu phổ biến Lớp 12
Tài liệu phổ biến Sinh học
