Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 6 năm 2025-2026 THCS Phạm Hữu Lầu (TP HCM) có đáp án

– Thể thơ: lục bát.

– Cách gieo vần:

+ Vần chân: Tiếng thứ 6 của câu lục vần với tiếng thứ 6 của câu bát, tiếng thứ 8 của câu bát lại vần với tiếng thứ 6 của câu lục tiếp theo.

+ Vần bằng: mòn – non, đèo – neo – theo.

– Hai hình ảnh miêu tả người mẹ:

+ “Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe”: khắc họa sự lam lũ, vất vả của người mẹ. Vừa kết thúc công việc đồng áng nặng nhọc (“tay cấy vừa xong”), mẹ lại ngay lập tức bươn chải trên chiếc xe đạp để lo toan cho cuộc sống, không một phút ngơi nghỉ.

+ “Bán buôn tần tảo nón che”: hiện lên vẻ đẹp của sự chịu thương chịu khó, hy sinh thầm lặng. Dưới chiếc nón lá che nghiêng trước nắng mưa, mẹ kiên nhẫn tích góp, dành dụm từng chút một vì gia đình.

– Từ láy: vuốt ve.

– Tác dụng:

+ Diễn tả cụ thể cử chỉ ân cần, nâng niu, vỗ về bằng bàn tay của mẹ.

+ Nhấn mạnh tình cảm yêu thương sâu sắc, sự che chở, vỗ về xoa dịu những lo âu, mệt mỏi trong tâm hồn người con.

+ Làm câu thơ thêm mềm mại, uyển chuyển, tăng sức gợi cảm cho hình ảnh người mẹ.

Gợi ý: Hai dòng thơ gợi lên hình ảnh người mẹ tảo tần, chịu thương chịu khó nhưng giàu lòng vị tha và đức hy sinh. Từ “gieo neo” diễn tả cuộc đời đầy ắp những khó khăn, lận đận và nhọc nhằn mà mẹ phải gánh chịu. Thế nhưng, trước bao sóng gió, mẹ không hề than vãn mà chọn cách chịu đựng một mình “nước mắt chảy theo vào lòng”. Qua đó, khơi dậy trong lòng người đọc niềm xúc động nghẹn ngào và lòng biết ơn sâu sắc trước tình mẫu tử thiêng liêng.

– Chủ đề: ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, sâu sắc, gắn liền với lòng biết ơn và sự thấu hiểu của người con trước những hi sinh, tần tảo suốt cuộc đời của người mẹ.

– Gợi ý:

+ Cần phải thấu hiểu cho những vất vả, hi sinh của mẹ.

+ Trân trọng những phút giây bình yên được ở bên cạnh mẹ.

+ Biết thương mẹ, ngoan ngoãn, cố gắng học tập thật tốt để mẹ vui lòng, không phụ công lao dạy dỗ, vất vả của mẹ.

a.  Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của mình mà qua đó em nhận ra được bài học sâu sắc.

c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn:

– Sử dụng ngôi kể thứ nhất.

– Giới thiệu được hoàn cảnh xảy ra trải nghiệm đó: thời gian, địa điểm, nhân vật xuất hiện cùng em.

– Diễn biến của trải nghiệm:

+ Sự việc (Ví dụ: Em mải chơi nên quên ôn bài dẫn đến kết quả kiểm tra kém; hoặc em che giấu một lỗi lầm,...).

+ Cảm xúc, tâm trạng (lo lắng, hồi hộp, sợ hãi,...) và hành động của em (nói dối, cố gắng lấp liếm vấn đề,...).

+ Kết quả của hành động: Mẹ phát hiện ra điểm số/sự thật, sự thất vọng, buồn bã trong ánh mắt của mẹ,...

– Cách em đối diện và vượt qua.

– Rút ra bài học từ trải nghiệm đó.

d.  Sáng tạo: HS thể hiện được những suy nghĩ sâu sắc, độc đáo.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.