Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 46
28 câu hỏi
PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Các hình từ trái qua phải của Hình 1 lần lượt thể hiện các loại môi trường của tế bào là:
Hình 1 (các dấu chấm là thể hiện nồng độ chất tan)
ưu trương, đẳng trương, nhược trương.
đẳng trương, ưu trương, nhược trương.
nhược trương, ưu trương, đẳng trương.
ưu trương, nhược trương, đẳng trương.
Hướng dẫn giải:
Môi trường ưu trương: là môi trường có nồng độ chất tan cao hơn so với nồng độ chất tan trong tế bào. Môi trường đẳng trương: là môi trường có nồng độ chất tan bằng với nồng độ chất tan trong tế bào. Môi trường nhược trương: là môi trường có nồng độ chất tan thấp hơn so với nồng độ chất tan trong tế bào.
Đáp án: C.
Hai.
Một.
Ba.
Bốn.
Hướng dẫn giải: Ở giảm phân I, các nhiễm sắc thể kép xếp trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào thành 2 hàng. Chọn A
Nước cần thiết để duy trì hoạt động của các enzyme hô hấp.
Nước cung cấp năng lượng cho quá trình hô hấp.
Nước làm giảm lượng oxygen hấp thụ vào cây.
Nước tăng khả năng thoát hơi nước, giúp cây hấp thụ CO₂ tốt hơn.
quang tự dưỡng.
hóa tự dưỡng.
quang dị dưỡng.
hóa dị dưỡng.
Cắt đứt DNA.
Tiêu diệt vi khuẩn.
Phân hủy protein.
Tạo môi trường axit.
Thiết kế các chip DNA, "Lab-on-a-chip" dựa trên trình tự nucleotide đã biết của hệ gene người giúp phân tích được sự biểu hiện của nhiều gene ở người.
Chế tạo và sử dụng các loại thuốc đặc trị để ức chế các loại protein đặc trưng ở tế bào ung thư có thể làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư.
Sử dụng trình tự DNA ti thể từ các mẫu xương, răng, máu phục vụ cho việc giám định mối quan hệ huyết thống giữa các liệt sĩ với thân nhân.
Phân tích và so sánh các trình tự STR trong xác định danh tính của nạn nhân trong các vụ tai nạn, truy tìm được thủ phạm trong các vụ án hình sự.
Chuyển đoạn trên một nhiễm sắc thể.
Chuyển đoạn tương hỗ giữa các nhiễm sắc thể.
Đảo đoạn nhiễm sắc thể có chứa tâm động
Chuyển đoạn không tương hỗ giữa các nhiễm sắc thể.
Cho sơ đồ phả hệ sau:
1/4.
1/8.
1/6.
1/3.
5/108.
10/27.
4/9.
1/18.
Hướng dẫn giải:
Xét người H, có bố mẹ nhóm máu A, tóc xoăn nhưng sinh con (9) nhóm máu O, tóc thẳng → Người 3, 4 có kiểu gene dị hợp về các cặp gene: IAIODd.
→ Người H có thể có kiểu gene: (1 IAIA : 2 IAIO)(1 DD : 2 Dd).
Xét bên người T:
Người 1, 2 có kiểu hình giống nhau về cả 2 tính trạng (vì con 5,6 khác về cả dạng tóc nên bố, mẹ phải có kiểu hình tóc quăn) → 1, 2 có kiểu hình tóc quăn; 5, 6 có kiểu hình tóc thẳng.
Người T có nhóm máu A → người 1, 2 phải có nhóm máu A hoặc AB (mới sinh ra IA), nhưng 2 người con gái có nhóm máu khác P → người 1, 2 phải có nhóm máu AB (vì nếu có nhóm máu A thì đời con có tối đa 2 loại nhóm máu, 2 người con gái sẽ có kiểu hình giống P).
→ (1) x (2): IAIB x IAIB → 1 IAIA : 2 IAIB : 1 IBIB
→ Người H: IAIA(1 DD : 2 Dd)
Xét cặp vợ chồng H - T: IAIA(1 DD : 2 Dd) x (1 IAIA : 2 IAIO)(1 DD : 2 Dd)
Xác suất họ sinh con gái nhóm máu A, tóc thẳng
Học thông minh hơn mỗi ngày
Xem toàn bộ 28 câu hỏi và nhiều hơn nữa với tài khoản miễn phí
Hình 1 mô tả sự tiến hóa đơn giản về hình dạng và các ngăn của tim ở động vật có xương sống. Cấu trúc cơ bản của tim ở tất cả các loài động vật có xương sống đều giống nhau và thực hiện chức năng lưu thông máu. Về cơ bản, tim chia thành hai phần, tâm nhĩ trên và tâm thất dưới, sau đó tiếp tục chia thành các phần tách biệt phải và trái ở lưỡng cư đến lớp thú.
Hình 1: Cấu tạo tim động vật có xương sống (Stephenson, A. et al, 2017).
Hình 1 là ví dụ về bằng chứng tiến hóa nào sau đây?
Bằng chứng hóa thạch
Bằng chứng sinh học phân tử
Bằng chứng tế bào học
Bằng chứng giải phẫu học so sánh
Kỉ Ordovician.
Kỉ Silurian.
Kỉ Devonian.
Kỉ Carboniferous.
Phiêu bạt di truyền.
Chọn lọc tự nhiên.
Đột biến.
Giao phối ngẫu nhiên
Sự trao đổi allele giữa hai quần thể có thể tăng tính đa dạng di truyền ở quần thể A.
Quần thể A sẽ bị giảm sự đa dạng di truyền.
Quần thể B sẽ mất hoàn toàn allele đặc trưng của mình.
Không có sự thay đổi nào trong cả hai quần thể.
2
1
3
4
Đây là đường cong tăng trưởng theo tiềm năng sinh học của quần thể.
Sự tăng trưởng của quần thể này bị giới hạn bởi các điều kiện môi trường.
Trong các điểm trên đồ thị, tại điểm uốn C quần thể có tốc độ tăng trưởng cao nhất.
Ở giai đoạn A, tốc độ tăng trưởng của quần thể thấp do quần thể đang thích nghi với môi trường sống.
sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải.
sinh vật sản xuất, sinh vật ăn thực vật, sinh vật phân giải.
sinh vật ăn thực vật, sinh vật ăn động vật, sinh vật phân giải.
sinh vật sản xuất, sinh vật ăn động vật, sinh vật phân giải.
giun sán sống trong cơ thể lợn.
các loài cỏ dại và lúa cùng sống trên đồng ruộng.
vi khuẩn lam thường sống cùng với nhiều loài động vật sống xung quanh
thỏ và chó sói sống trong rừng.
Sống du canh du cư để tài nguyên đất có thể phục hồi sai khi khai thác.
Ban hành quy định quản lỉ rừng, cấm chặt cây, đốt rừng.
Thành lập tổ tuần tra bảo vệ rừng.
Nâng cao ý thức của người đân để không tự ý chặt cây lấy gỗ, đốt rừng.
Phần lá ngoài chai bắt màu xanh tím với iodine, phần lá trong chai bắt màu không đáng kể với iodine.
Các tế bào ở phần lá trong chai không được cung cấp đủ năng lượng cho quang hợp.
Thí nghiệm chứng minh vai trò của CO2 đối với quá trình quang hợp.
Sau khi đặt chậu cây ra nơi có ánh sáng vài giờ, có thể thấy kết tủa xuất hiện trong dung dịch Ca(OH)2.
Hướng dẫn giải
a) Đúng. Phần lá ngoài chai bắt màu xanh tím với iodine, do lá cây bên ngoài thực hiện quá trình quang hợp tạo ra tinh bột nên bắt màu với iodine.
b) Sai. Các tế bào ở phần lá trong chai không có CO2 để thực hiện quang hợp không tạo tinh bột → không xuất hiện màu xanh tím với iodine.
c) Đúng.
d) Đúng. CO2 trong chai phản ứng với Ca(OH)2 tạo CaCO3, hình thành kết tủa.
Các allele D1, D2, D3 đều là kết quả của đột biến dẫn đến thay thế nucleotide thứ nhất của codon mã hóa Gly.
Đột biến allele D thành allele D1 là dạng đột biến thay thế cặp G- C thành cặp C-G
Đột biến allele D thành allele D3 là dạng đột biến thay thế cặp C- G thành cặp A-T.
Đột biến dẫn đến nucleotide thứ nhất của codon mã hóa Gly ở allele D bị thay bằng T hoặc G tạo ra codon mã hóa Arg ở allele D2.
Hướng dẫn giải.
a) Sai. Vì D1 là kết quả của đột biến dẫn đến thay thế nucleotide thứ 2 của codon mã hóa Gly.
b) Sai. Vì đây là dạng đột biến thay thế cặp C-G thành cặp G- C trên
c) Đúng. Vì codon trên mRNA: 5’GGG3’ → 5’UGG3’
Do đó codon trên gene: 3’CCC5’ → 3’ACC3’ ( Thay thế C-G thành A-T)
d) Đúng. Vì codon trên mRNA mã hoá Gly có sự thay thế G bằng C hoặc G bằng A để tạo codon mã hoá Arg . Do vậy codon trên gene có sự thay thế C bằng G hoặc T.
Tính trạng màu sắc hoa do các locut tương tác theo kiểu cộng gộp chi phối.
Quá trình giảm phân hình thành giao tử đực và giao tử cái ở F1 không xảy ra hiện tượng hoán vị gene.
Cây có kiểu hình thân thấp, hoa hồng ở F2 giao phấn ngẫu nhiên với nhau thi đời còn thu được về mặt lý thuyết 50% cây thân thấp, hoa trắng.
Cây thân cao, hoa đỏ vừa ở F2 có 2 kiểu gene khác nhau.
=> Hướng dẫn giải:
Tỷ lệ thân cao/ thân thấp = 3:1 tính trạng do 1 gene có 2 allele quy định , trội hoàn toàn; tỷ lệ đỏ đậm/ đỏ
vừa/đỏ nhạt/ hồng/ trắng = 1:4:6:4:1 🡪 tương tác cộng gộp giữa 2 cặp gene không allele sự mỗi allele trội có mặt trong kiểu gene làm cho màu hoa đậm hơn. Quy ước gene
|
Kiểu hình |
Đỏ đậm |
Đỏ vừa |
Đỏ nhạt |
Hồng |
Trắng |
|
Số lượng allele trội |
4 |
3 |
2 |
1 |
0 |
Giả sử màu sắc do 2 cặp gene Aa, Bb quy định; chiều cao do cặp gene Dd quy định. Cặp gene Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồngNếu các gene này PLĐL thì kiểu hình ở đời sau là: (3:1)(1:4:6:4:1) khác đề bài 🡪 1 trong 2 gene quy định màu sắc liên kết với gene quy định chiều cao
Hai loài mọt gạo T. castaneum và T. confusum cùng sử dụng bột gạo làm thức ăn. Một nhà nghiên cứu tiến hành thí nghiệm để đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của hai loài mọt trên ở hai thí nghiệm như sau :
Thí nghiệm 1: Cho các cá thể của loài T. castaneum và T. confusum nuôi riêng ở hai môi trường chứa bột gạo tương đương nhau (Hình 1).
Thí nghiệm 2: Cho các cá thể của loài T. castaneum và T. confusum nuôi chung ở môi trường sống có chứa bột gạo tương đương nhau (Hình 2).
Sau một khoảng thời gian, người ta đếm số lượng cá thể ở mỗi thí nghiệm.
Mối quan hệ sinh thái giữa loài hai loài mọt gạo T. castaneum và T. confusum là quan hệ ức chế – cảm nhiễm.
Số lượng cá thể loài T. castaneum cao hơn so với loài T. confusum khi nuôi riêng ở hai điều kiện môi trường khác nhau.
Khi nuôi chung loài T. confusum chiếm ưu thế có thể loại bỏ loài T. castaneum ra khỏi quần thể sau 100 tuần.
Tại tuần thứ 100 khi nuôi riêng số lượng cá thể loài T. castaneum suy giảm do nguồn thức ăn bị cạn kiệt và kích thước quần thể vượt qua ngưỡng cân bằng.
a) Sai. Đây là mối quan hệ cạnh tranh khác loài giữa hai loài mọt gạo.
b) Sai. Khi nuôi các cá thể của hai loài riêng biệt sống trong môi trường sống khác nhau thì ta chưa thể khẳng định số lượng cá thể của loài nào cao hơn loài nào.
c) Đúng. Vì đến tuần 100 thì quần thể loài T. castaneum đã gần chạm tới số lượng cá thể gần bằng 0.
d) Đúng.
Đáp án: 0,25
Chỉ báo: VD2
Thành phần năng lực: Vận dụng kiến thức kỹ năng
Kiến thức: Vận dụng về đột biến nhiễm sắc thể để đề xuất sự xuất hiện các hội chứng di truyền ở người.
Cấp độ tư duy: Vận dụng
Hướng dẫn giải:
Giả sử: Cặp NST số 18: ABC.DEFG, abc.defg
Cặp NST số 13: MNO.PQ, mno.pq
1. Người bình thường thì tế bào kí hiệu như sau:
18: ABC.DEFG, abc.defg 13: MNO.PQ, mno.pq
2. Một đoạn vai dài NST 18 chuyển sang đầu vai dài NST 13 thì tế bào ký hiệu:
18: ABC.DEF , abc.defg 13: GMNO.PQ , mno.pq
Þ Người này không bị hội chứng Edwards
3. Tế bào có 2 nhiễm sắc thể số 18 và một phần nhiễm sắc thể 18 gắn vào một nhiễm sắc thể khác thì tế bào kí hiệu như sau:
18: abc.defg và 13:GMNO.PQ mắc hội chứng Edwards
|
Người bình thường (bố) |
Người mang chuyển đoạn (mẹ) |
|
18: ABC.DEFG, abc.defg 13: MNO.PQ, mno.pq |
18: ABC.DEF, abc.defg 13: GMNO.PQ, mno.pq |
|
G: 4 loại bình thường (100% giao tử bình thường) |
4 loại giao tử: + 18.ABC.DEF và 13.GMNO.PQ = 1/4 + 18.ABC.DEF và 13.mno.pq = 1/4 + 18. abc.defg và 13.GMNO.PQ = 1/4 + 18. abc.defg và 13.mno.pq = 1/4 |
Vậy khả năng xuất hiện 1 đứa con mắc hội chứng Edwards = (100% giao tử bình thường từ bố ´ 1/4 giao tử (18.abc.defg 13.GMNO.PQ) từ mẹ ) = ¼ = 25%
Hình bên là một phần bản đồ di truyền trên nhiễm sắc thể số II ở ruồi giấm (Drosophila), trong đó kiểu hình bình thường thân xám (b) mắt đỏ (cn) và thể đột biến thân đen (b-) mắt son (cn-).
Trong phép lai giữa ruồi giấm cái kiểu hình bình thường bcn/b-cn-và ruồi giấm đực đột biến b-cn-/ b-cn-, đời con xuất hiện kiểu hình bình thường (thân xám, mắt đỏ) được dự đón là bao nhiêu phần trăm?
Đáp án: 45,5
Hướng dẫn giải:
-Theo bản đồ di truyền gene b ở vị trí 48,5; gene cn ở vị trí 57,5 vậy 2 gene cách nhau 9 đơn vị bản đồ nên tần số hoán vị =9%.
- Kiểu hình thân xám, mắt đỏ = (100% - 9%): 2= 45,5%
Ở một loài động vật ngẫu phối, xét cặp gen M, m nằm trên NST giới tính X không có allele trên Y. Tần số allele M ở giới đực (XY) và giới cái (XX) qua các thế hệ được thể hiện ở đồ thị hình 4
Phân tích số liệu một bạn học sinh đưa ra các nhận định sau
(1) Mức chênh lệch tần số allele M giữa 2 giới giảm dần qua các thế hệ.
(2) Tần số allele M của giới cái ở thế hệ sau bằng trung bình cộng tần số alen 2 giới ở thế hệ trước đó.
(3) Tần số allele M giới đực ở thế hệ F3 là 0,525.
(4) Do tần số alen 2 giới không bằng nhau nên ở thế hệ ngẫu phối F2 quần thể sẽ đạt trạng thái cân bằng.
Hãy viết liền các số tương ứng với các nhận định mà em cho là đúng trong trường hợp trên? (theo thứ tự từ nhỏ đến lớn)
Đáp án: 123
Nội dung kiến thức: Di truyền học quần thể
Thành phần năng lực: Nhận thức sinh học
Mức độ nhận thức: Vận dụng
Hướng dẫn giải
(1) Mức chênh lệch tần số allele M giữa 2 giới giảm dần qua các thế hệ: Thế hệ P: 0,3 à thế hệ F1: 0,15, thế hệ F2 0,075
(2) Tần số allele M của giới cái ở thế hệ sau bằng trung bình cộng tần số allele 2 giới ở thế hệ trước đó., còn với giới đực tần số allele M bằng tần số allele M ở giới cái liền kề trước đó.
(3) Tần số allele M giới đực ở thế hệ F3 bằng tần số allele M ở giới cái liền kề trước đó 0,525
(4) Do tần số allele 2 giới không bằng nhau nhưng gene nằm trên NST giới tính X nên quần thể đạt TT cân bằng sau 1 số thể hệ ( số thế hệ này nhiều hay ít tùy thuộc vào sự chênh lệch tần số allele 2 giới
Đáp án: 3
Hướng dẫn giải
(1) Đúng.
Sự thay đổi tỉ lệ kiểu hình của quần thể ban đầu chủ yếu là do chim bắt được số lượng bướm đen và bướm trắng khác nhau. Ở trong môi trường ô nhiễm thân cây có màu xám đen, những con bướm đen sẽ ít bị chim phát hiện hơn bướm trắng. Ngược lại, bướm trắng dễ bị chim phát hiện → Sự thay đổi tỉ lệ kiểu hình là do hoạt động săn mồi của chim hay những con bướm trắng kém thích nghi nên bị đào thải, bướm đen có kiểu hình thích nghi nên được giữ lại. Đây là đặc điểm của chọn lọc tự nhiên.
(2) Đúng.
Quá trình biến đổi thành phần kiểu hình của quần thể trên được gọi là quá trình hình thành quần thể thích nghi, kết quả tạo được quần thể có nhiều cá thể mang kiểu hình thích nghi.
(3) Đúng, vì trong môi trường không bị ô nhiễm, tỉ lệ bướm cánh trắng sẽ tăng lên do lợi thế ngụy trang tốt hơn.
(4) Sai, vì trong môi trường không bị ô nhiễm, tỉ lệ bướm cánh đen có thể giảm do không còn lợi thế về ngụy trang.
Qua mỗi một bậc dinh dưỡng với hiệu suất sinh thái là 10% thì sinh vật tiêu thụ bậc 3 trong chuỗi thức ăn bên nhận được bao nhiêu năng lượng(kJ) từ sinh vật sản xuất?
Đáp án: 10
* Hướng dẫn giải
Sinh vật sản xuất 10.000 kJ
Sinh vật tiêu thụ bậc 1: 10.000 kJ x 10% = 1000 kJ
Sinh vật tiêu thụ bậc 2: 1000 kJ x 10% = 100 kJ
Sinh vật tiêu thụ bậc 1: 100 kJ x 10% = 10 kJ
Đáp án: 2
Hướng dẫn giải:
Mối quan hệ sinh vật ăn sinh vật khác (Ốc ăn súng, rong)
Mối quan hệ hợp tác giữa ốc và cá bã trầu
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.
Gợi ý cho bạn
Ý tưởng của bạn, bài học của bạn
Tự thiết kế đề thi, bài giảng hoặc flashcard theo cách riêng.
Học liệu phổ biến Tốt nghiệp THPT
Tốt nghiệp THPT
Bài tập vừa sức, đúng lớp
Chọn nội dung phù hợp và tạo hoạt động cho lớp của bạn.
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)
