Dạng 1 : Tính số đồng phân cấu tạo của hợp chất hữu cơ
53 câu hỏi
X là hiđrocacbon có công thức phân tử là . Số công thức cấu tạo của X là:
1.
3.
2.
4.
Chọn đáp án C.
Ứng với công thức phân tử có 2 đồng phân cấu tạo là :

Trong số các chất: ; chất có nhiều đồng phân cấu tạo nhất là
Chọn đáp án D.
Cách 1 : Viết đầy đủ số đồng phân của các chất, từ đó rút ra kết luận
Suy ra : có một đồng phân; có hai đồng phân; có 3 đồng phân; có 4 đồng phân. Vậy chất có nhiều đồng phân nhất là
Cách 2 : Phân tích, đánh giá tìm nhanh đáp án đúng
Các hợp chất hữu cơ đều có 3 nguyên tử C, nên sự chênh lệch về số đồng phân giữa chúng không phụ thuộc vào số nguyên tử C và tất nhiên cũng không phụ thuộc vào số nguyên tử H. Số lượng đồng phân của các hợp chất hữu cơ phụ thuộc vào số nguyên tử còn lại trong hợp chất. N có hóa trị 3, có nhiều kiểu liên kết với các nguyên tử C hơn so với O có hóa trị 2 và Cl có hóa trị 1. Vậy hợp chất sẽ có nhiều đồng phân nhất.
Số đồng phân hiđrocacbon thơm ứng với công thức phân tử là :
5.
2.
3.
4.
Chọn đáp án D.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách viết này mất nhiều thời gian hơn so với cách viết sau đây :
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Cho iso-pentan tác dụng với theo tỉ lệ số mol 1 : 1, số sản phẩm monoclo tối đa thu được là:
3.
5.
4.
2.
Chọn đáp án C.
Iso – pentan tác dụng với Cl2 theo tỉ lệ mol 1 : 1 thì số sản phẩm monoclo tối đa thu được là :
Cho tác dụng với clo có chiếu sáng theo tỉ lệ mol 1 : 1, thu được hỗn hợp gồm 3 dẫn xuất monoclo. Số công thức cấu tạo của có thể có là
4.
5.
2.
3.
Chọn đáp án A.
có 9 đồng phân:
Trong đó có đồng phân thỏa mãn điều kiện đề bài là : Đồng phân (5), (7), (8), (9).
Hiđro hóa hoàn toàn hiđrocacbon mạch hở X thu được isopentan. Số công thức cấu tạo có thể có của X là
6.
5.
7.
4.
Chọn đáp án C.
Hiđro hóa hoàn toàn hiđrocacbon X mạch hở, thu được isopentan, chứng tỏ X có 5 nguyên tử C, mạch cacbon có 1 nhánh và phân tử phải chứa liên kết . Với đặc điểm cấu tạo như vậy, X sẽ có đồng phân:
khi tác dụng với dung dịch HBr chỉ tạo ra 1 sản phẩm monobrom duy nhất. Số công thức cấu tạo của thỏa mãn điều kiện trên là:
4.
2.
3.
1.
Chọn đáp án C.
Số đồng phân cấu tạo thỏa mãn điều kiện đề bài là :
Số đồng phân cấu tạo của phản ứng được với dung dịch brom là:
8
9
5
7
Chọn đáp án A.
Theo giả thiết, phản ứng được với dung dịch brom. Mặt khác, độ bất bão hòa của nó bằng 1. Suy ra có thể là anken hoặc xicloankan có vòng 3 cạnh. Có đồng phân cấu tạo của thỏa mãn điều kiện đề bài:
Cho isopren tác dụng với HBr theo tỉ lệ 1 : 1 về số mol thì tổng số đồng phân cấu tạo có thể thu được là
5.
6.
4.
7.
Chọn đáp án B.
Cho isopren tác dụng với HBr theo tỉ lệ 1 : 1 về số mol thì tổng số đồng phân cấu tạo có thể thu được là :
Hiđrocacbon X có công thức phân tử . Khi cho X tác dụng với dung dịch trong , sinh ra kết tủa màu vàng nhạt. Số công thức cấu tạo thỏa mãn điều kiện trên của X là
1.
3.
2.
4.
Chọn đáp án C.
Để phản ứng được với dung dịch thì phải có liên kết ba ở đầu mạch. Có hai đồng phân cấu tạo thỏa mãn là:
Số hiđrocacbon ở thể khí (đktc) tác dụng được với dung dịch trong là:
2.
4.
3.
5.
Chọn đáp án D.
Các hiđrocacbon ở thể khí, phản ứng được với dung dịch là những hiđrocacbon có số nguyên tử C nhỏ hơn hoặc bằng 4 và có liên kết ba ở đầu mạch. Có hiđrocacbon thỏa mãn điều kiện là:
Với công thức phân tử thì có bao nhiêu chất khi tác dụng với dung dịch NaOH dư, đun nóng, cho sản phẩm có phản ứng với ở điều kiện thích hợp?
1.
2.
4.
3.
Chọn đáp án B.
tác dụng với dung dịch NaOH dư, đun nóng, tạo ra sản phẩm phản ứng được với . Chứng tỏ sản phẩm tạo thành phải là anđehit hoặc ancol hai chức có hai nhóm –OH liền kề nhau. Suy ra có đồng phân thỏa mãn với tính chất:
Sơ đồ phản ứng:
Chất X có công thức phân tử , đun X với dung dịch NaOH dư, thu được chất hữu cơ Y có khả năng tác dụng với . Số cấu tạo X thỏa mãn là:
4.
2.
3.
5.
Chọn đáp án C.
Phân tử C3H5Br3 có 5 đồng phân:
Chất Y sinh ra từ phản ứng của X với NaOH, có khả năng phản ứng với , suy ra Y là ancol đa chức, có ít nhất hai nhóm –OH liền kề nhau hoặc Y là anđehit. Vậy X có đồng phân thỏa mãn tính chất là (2), (3), (5).
Sơ đồ phản ứng:
Số đồng phân có vòng benzen, có công thức phân tử là:
8.
9.
11.
10.
Chọn đáp án D.
Hợp chất thơm có đồng phân:
Khi phân tích thành phần một ancol đơn chức X thì thu được kết quả: tổng khối lượng của cacbon và hiđro gấp 3,625 lần khối lượng oxi. Số đồng phân ancol ứng với công thức phân tử của X là:
2.
4
1
3
Chọn đáp án B.
Đặt công thức của X là . Theo giả thiết, ta có:
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Số ancol bậc I là đồng phân cấu tạo của nhau có công thức phân tử là
4.
1.
8.
3.
Chọn đáp án A.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Số ancol đồng phân cấu tạo của nhau có công thức phân tử , tác dụng với CuO đun nóng sinh ra xeton là:
4.
2.
5.
3.
Chọn đáp án D.
Ancol bị oxi hóa không hoàn toàn bởi CuO sinh ra xeton, suy ra đó là các ancol bậc 2.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Đốt cháy hoàn toàn m gam một ancol no X thu được m gam . Biết khối lượng phân tử của X nhỏ hơn 100 (đvC). Số đồng phân cấu tạo của ancol X là:
5.
6.
3.
4.
Chọn đáp án B.
Đặt công thức của ancol no X là .
Theo giả thiết và bảo toàn nguyên tố H, ta có:
X có đồng phân là:
X là một ancol có công thức phân tử , X có khả năng hòa tan ở nhiệt độ thường. Số đồng phân của X là:
3.
4.
2.
1.
Chọn đáp án C.
Theo giả thiết : X có khả năng hòa tan được ở nhiệt độ thường, chứng tỏ X là ancol đa chức, có 2 nhóm –OH liền kề nhau trở lên. Vậy số đồng phân của X là:
Ứng với công thức có bao nhiêu đồng phân bền chỉ chứa nhóm chức –OH trong phân tử có thể hoà tan được
4.
2.
3.
1.
Chọn đáp án C.
Để hòa tan được Cu(OH)2 thì phải có ít nhất 2 nhóm –OH liền kề nhau. Suy ra C4H10O3 có đồng phân
Số hợp chất đồng phân cấu tạo của nhau có công thức phân tử , trong phân tử có vòng benzen, tác dụng được với Na, không tác dụng được với NaOH là:
4.
6.
7.
5.
Chọn đáp án D.
Theo giả thiết : có vòng benzen; tác dụng được với Na, không tác dụng được với NaOH. Chứng tỏ chúng là các ancol thơm. Số đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất là :
Chất hữu cơ X chứa vòng benzen có công thức phân tử là . Biết (theo khối lượng). Số công thức cấu tạo phù hợp của X là
8.
6.
7.
5.
Chọn đáp án D.
Vì
X có đồng phân:
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Viết định hướng nhanh số đồng phân
Số chất ứng với công thức phân tử (là dẫn xuất của benzen) đều tác dụng được với dung dịch NaOH là:
2.
4.
3.
1.
Chọn đáp án C.
Theo giả thiết, có vòng benzen và đều tác dụng được với NaOH nên chúng là các phenol. Số đồng phân thỏa mãn là :
Ứng với công thức phân tử có bao nhiêu đồng phân là dẫn xuất của benzen và số đồng phân đều tác dụng được với các chất: :
5 và 2.
5 và 3.
4 và 2.
4 và 3.
Chọn đáp án B.
Ứng với công thức có đồng phân là dẫn xuất của benzen trong đó có đồng phân phenol đều phản ứng được với các chất .
X là hợp chất thơm có công thức phân tử tác dụng với dung dịch tạo ra được dẫn xuất tribrom. X tác dụng được với dung dịch NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1. Số đồng phân của X là:
2.
6.
5.
4.
Chọn đáp án A.
Theo giả thiết : X phản ứng được với dung dịch NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1, chứng tỏ X có 1 nhóm –OH phenol (nhóm –OH gắn vào vòng benzen); X phản ứng với dung dịch tạo ra dẫn xuất tribrom, chứng tỏ các vị trí 2, 4, 6 trên vòng benzen (so với vị trí số 1 có nhóm –OH) phải còn nguyên tử H. Vậy X có đồng phân là:
X có công thức phân tử là . X tác dụng được với NaOH. X tác dụng với dung dịch brom cho Y có công thức phân tử là . Hãy cho biết X có bao nhiêu công thức cấu tạo thỏa mãn?
6.
5.
4.
3.
Chọn đáp án B.
X có công thức là , tác dụng được với NaOH, chứng tỏ X là phenol. X tác dụng được với dung dịch cho Y có công thức phân tử là , chứng tỏ có hai nguyên tử H trên vòng benzen bị thay thế bởi 2 nguyên tử Br. Suy ra đã có một vị trí chẵn trên vòng benzen (so với nhóm –OH ở vị trí số 1) liên kết với gốc ankyl. Vậy X có công thức cấu tạo thỏa mãn:
Cho công thức phân tử của hợp chất thơm X là . X tác dụng với dung dịch NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1. Số chất X thỏa mãn là
5.
3.
6.
2.
Chọn đáp án C.
Hợp chất thơm phản ứng với NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1. Suy ra X chứa một nhóm –OH phenol (gắn trực tiếp vào vòng benzen). Nguyên tử O còn lại nằm trong chức –OH ancol hoặc chức ete. Vậy X có đồng phân:
Hợp chất hữu cơ X chứa vòng benzen có công thức phân tử trùng với công thức đơn giản nhất. Trong X, tỉ lệ khối lượng các nguyên tố là . Biết khi X phản ứng hoàn toàn với Na thì thu được số mol khí hiđro bằng số mol của X đã phản ứng. X có bao nhiêu đồng phân (chứa vòng benzen) thỏa mãn các tính chất trên?
9.
3.
7.
10.
Chọn đáp án A.
Theo giả thiết, suy ra:
Phản ứng của X với Na, thu được , chứng tỏ trong X có hai nguyên tử H linh động. Vậy X có 2 nhóm –OH.
X có đồng phân cấu tạo thỏa mãn là:
X là hợp chất thơm có công thức phân tử khi cho X tác dụng với nước tạo ra sản phẩm Y có chứa 69,565% Br về khối lượng. X là:
o-crezol.
m-crezol.
Ancol benzylic.
p-crezol.
Chọn đáp án B.
X là hợp chất thơm, X tác dụng với dung dịch , chứng tỏ X là phenol. Theo giả thiết, ta có:
Suy ra các vị trí chẵn trên vòng benzen của X không có nhóm thế. Vậy Z là m – crerol.
Thật ra bài này có thể tư duy nhanh như sau : X là hợp chất thơm, X tác dụng với dung dịch , chứng tỏ X là phenol. Vậy loại ngay phương án C. Ở phương án A hoặc D, một vị trí chẵn 2 hoặc 4 trên vòng benzen có nhóm nên khi phản ứng với sẽ cho sản phẩm có phần trăm khối lượng của Br như nhau. Vậy loại A và D (vì chỉ có một phương án đúng). Suy ra đáp án là B.
Số đồng phân xeton ứng với công thức phân tử là:
5.
4.
3.
6.
Chọn đáp án C.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Ứng với công thức phân tử có bao nhiêu hợp chất mạch hở bền khi tác dụng với khí (xúc tác Ni, ) sinh ra ancol?
3.
4.
2.
1.
Chọn đáp án A.
Độ bất bão hòa của mạch hở bằng 1, chứng tỏ trong phân tử của nó phải có 1 liên kết . Mặt khác, phản ứng với (Ni, ) sinh ra ancol nên suy ra : là ancol không no, đơn chức; anđehit hoặc xeton no, đơn chức. Có hợp chất thỏa mãn điều kiện là:
Có bao nhiêu chất hữu cơ mạch hở dùng để điều chế 4-metylpentan-2-ol chỉ bằng phản ứng cộng (xúc tác Ni, )?
3.
5.
2.
4.
Chọn đáp án B.
Theo giả thiết:
Suy ra : Hợp chất hữu cơ là ancol không no, bậc 2; xeton không no hoặc xeton no. Có hợp chất thỏa mãn là :
Số đồng phân este ứng với công thức phân tử là:
6.
4.
5.
2.
Chọn đáp án B.
Số đồng phân este ứng với công thức phân tử là :
Khi xà phòng hóa triglixerit X bằng dung dịch NaOH dư, đun nóng, thu được sản phẩm gồm glixerol, natri oleat, natri stearat và natri panmitat. Số đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất trên của X là
2.
1.
3.
4.
Chọn đáp án C.
Số đồng phân thỏa mãn là 3:
Cho glixerol phản ứng với hỗn hợp axit béo gồm và , số loại trieste được tạo ra tối đa là:
6.
3.
5.
4.
Chọn đáp án A.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cho glixerol phản ứng với hỗn hợp axit béo gồm C17H35COOH và C15H31COOH, số loại trieste được tạo ra tối đa là :
Cách 2 : Tính nhanh số đồng phân bằng công thức
Có n axit béo khác nhau thì có thể tạo thành chất béo khác nhau. Suy ra số loại chất béo khác nhau được tạo thành từ glixerol và hai loại axit béo khác nhau là:
Số trieste khi thủy phân đều thu được sản phẩm gồm glixerol, axit và axit là
9.
4.
6.
2.
Chọn đáp án B.
Số trieste khi thủy phân đều thu được sản phẩm gồm glixerol, axit và axit là :
Tổng số hợp chất hữu cơ no, đơn chức, mạch hở, có cùng công thức phân tử , phản ứng được với dung dịch NaOH nhưng không có phản ứng tráng bạc là:
4.
5.
8.
9.
Chọn đáp án D.
Các hợp chất no, đơn chức, mạch hở có công thức phân tử là các axit cacboxylic và este no, đơn chức, mạch hở. Vì không có phản ứng tráng gương nên este không chứa gốc axit HCOO–. Vậy có hợp chất thỏa mãn tính chất là:
Hợp chất hữu cơ X có công thức phân tử , cho 9,12 gam X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ thu được dung dịch Y, cho dung dịch Y tác dụng với dung dịch dư trong đun nóng thu được 34,56 gam Ag. Số đồng phân cấu tạo của X là:
4.
5
2.
3.
Chọn đáp án D.
Ta có: Cả hai sản phẩm trong Y đều tham gia phản ứng tráng gương.
Số đồng phân cấu tạo của X thỏa mãn là:
Số đồng phân axit và este có công thức phân tử là:
4.
5.
3.
6.
Chọn đáp án D.
Tổng số đồng phân axit và este có công thức là :
Tổng số chất hữu cơ mạch hở, có cùng công thức phân tử là:
3
1
2
4
Chọn đáp án A.
có hợp chất hữu cơ mạch hở là:
Số đồng phân cấu tạo của amin bậc một có cùng công thức phân tử là:
5.
4.
3.
2.
Chọn đáp án B.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Số đồng phân cấu tạo của amin bậc một có cùng công thức phân tử là
Cách viết này mất nhiều thời gian hơn so với cách viết sau đây.
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số đồng phân
Thành phần % khối lượng của nitơ trong hợp chất hữu cơ là 23,73%. Số đồng phân amin bậc một thỏa mãn các dữ kiện trên là:
2.
3.
4.
1.
Chọn đáp án A.
Theo giả thiết, ta có :
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
có đồng phân amin bậc 1:
Cách 2 : Viết định hướng nhanh tổng số đồng phân
Cho 11,8 gam amin đơn chức X tác dụng vừa đủ với dung dịch HCl, sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y. Làm bay hơi dung dịch Y được 19,1 gam muối khan. Số công thức cấu tạo ứng với công thức phân tử của X là
5.
4.
6.
3.
Chọn đáp án B.
Ta có:
X có đồng phân:
Số đồng phân amin bậc một, chứa vòng benzen, có cùng công thức phân tử là:
3.
5.
2.
4.
Chọn đáp án D.
Cách 1 : Viết cụ thể từng đồng phân
Cách 2 : Vẽ định hướng nhanh số các đồng phân
Ứng với công thức phân tử có bao nhiêu chất vừa phản ứng được với dung dịch NaOH vừa phản ứng được với dung dịch HCl?
2.
3.
1.
4.
Chọn đáp án A.
Có hai đồng phân thỏa mãn tính chất là :
Đồng phân | |
Phản ứng | |
Đồng phân | |
Phản ứng |
Cho axit cacboxylic X phản ứng với chất Y thu được một muối có công thức phân tử (sản phẩm duy nhất). Số cặp chất X và Y thỏa mãn điều kiện trên là:
3.
2.
4.
1.
Chọn đáp án C.
Axit cacboxylic X phản ứng với chất Y tạo ra muối có công thức là , chứng tỏ Y là amin hoặc . Có 4 muối ứng với công thức là:
Suy ra có 4 cặp chất X, Y thỏa mãn điều kiện trên là:
X có công thức . Khi cho X tác dụng với dung dịch NaOH thì thu được hỗn hợp Y gồm 2 khí ở điều kiện thường và đều có khả năng làm xanh quỳ tím ẩm. Số công thức cấu tạo phù hợp của X là:
5.
3.
4.
2.
Chọn đáp án B.
X tác dụng với dung dịch NaOH, thu được hỗn hợp khí đều có khả năng là xanh giấy quỳ tím ẩm. Chứng tỏ : X là muối amoni; hai khí là NH3 và amin hoặc là 2 amin. Amin ở thể khí nên số nguyên tử C trong phân tử bằng 1 hoặc 2, nếu có 3 nguyên tử C thì phải là amin bậc 3.
Vì hai nguyên tử N đã nằm trong hai khí nên gốc axit trong X không thể chứa N. Mặt khác, gốc axit có 3 nguyên tử O, suy ra X là muối amoni của axit cacbonic, chứa gốc để liên kết với hai gốc amoni.
Số công thức cấu tạo của X thỏa mãn là :
PS : Đối với câu hỏi này, học sinh trung bình và khá sẽ cảm thấy khó, còn học sinh giỏi thì lại làm ra đáp án là 5 vì cho rằng amin có 3 nguyên tử C có 3 đồng phân. Tuy nhiên, amin có 3 nguyên tử C thì chỉ có amin bậc 3 là ở thể khí ở điều kiện thường, các amin khác ở thể lỏng.
Số đồng phân amino axit có công thức phân tử là:
2.
4.
3.
1.
Chọn đáp án A.
Cách 1 : Viết cụ thể các đồng phân
C3H7O2N có đồng phân amino axit:
Cách 2 : Viết định hướng nhanh số đồng phân
Số đipeptit tối đa có thể tạo ra từ một hỗn hợp gồm alanin và glyxin là:
2.
3.
4.
1.
Chọn đáp án C.
Số đipeptit tối đa có thể tạo ra từ một hỗn hợp gồm alanin và glyxin là :
Có bao nhiêu tripeptit (mạch hở) khác loại mà khi thuỷ phân hoàn toàn đều thu được 3 aminoaxit: glyxin, alanin và phenylalanin?
3.
9.
4.
6.
Chọn đáp án D.
Cách 1 : Viết đầy đủ các đồng phân
Có tripeptit khác nhau khi thủy phân đều thu được glyxin, alanin và phenylalanin :
Gly – Ala – Phe | Gly – Phe – Al | Ala – Phe – Gly |
Ala – Gly – Phe | Phe – Ala – Gly | Phe – Gly – Ala |
● Cách 2 : Dùng công thức tính nhanh
Với n amino axit khác nhau sẽ tạo ra được n! n-peptit chứa đồng thời n gốc amino axit khác nhau. Suy ra : số tripeptit thủy phân đều thu được glyxin, alanin và phenylalanin là
Cho một đipeptit Y có công thức phân tử . Số đồng phân peptit của Y (chỉ chứa gốc ) mạch hở là:
5.
4.
7.
6.
Chọn đáp án A.
Y có đồng phân:
Hợp chất hữu cơ X mạch hở có khối lượng mol là 56 đvC. Khi đốt cháy X bằng oxi thu được sản phẩm chỉ gồm và . X làm mất màu dung dịch brom. Số công thức cấu tạo có thể có của X là:
4.
7.
6.
5.
Chọn đáp án C.
Nếu X không chứa O thì công thức phân tử của X là (M = 56). Nếu X có O thì công thức phân tử của X là . X có cấu tạo mạch hở và làm mất màu nước brom nên X có công thức cấu tạo thỏa mãn:
Một este E mạch hở có công thức phân tử . Đun nóng E với dung dịch NaOH thu được hai sản phẩm hữu cơ X, Y, biết rằng Y làm mất màu dung dịch nước . Có các trường hợp sau về X, Y:
1. X là muối, Y là anđehit.
2. X là muối, Y là ancol không no.
3. X là muối, Y là xeton.
4. X là ancol, Y là muối của axit không no.
1.
3.
2.
4.
Chọn đáp án D.
Cả 4 trường hợp đều thỏa mãn, ví dụ:








