Bài tập về Este - Lipit cực hay có lời giải chi tiết (P4)
Đề thi

Bài tập về Este - Lipit cực hay có lời giải chi tiết (P4)

A
Admin
Hóa họcLớp 1222 lượt thi
35 câu hỏi
1. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hợp chất X có thành phần gồm C, H, O chứa vòng benzen. Cho 6,9 gam X vào 360 ml dung dịch NaOH 0,5M (dư 20% so với lượng cần phản ứng) đến phản ứng hoàn toàn, thu được dung dịch Y. Cô cạn Y thu được m gam chất rắn khan. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 6,9 gam X cần vừa đủ 7,84 lít O2 (đktc), thu được 15,4 gam CO2. Biết X có công thức phân tử trùng với công thức đơn giản nhất. Giá trị của m là

11,1.

13,2.

12,3.

11,4

Xem đáp án

Chọn đáp án C.

nNaOH phản ứng =0,36.0,51,2=0,15, nO2=nCO2=0,35 

Bảo toàn khối lượng

→nH2O=6,9+0,35.32-15,418=0,15nO/X=6,9-0,35.12-0,15.216=0,15  

=> nC : nH : nO = 7 : 6 : 3

=> công thức phân tử của X là C7H6O3.

nX = 0,05 => nX : nNaOH = 1 : 3 => X phải có công thức HCOOC6H4OH

=> m gam rắn khan gồm HCOONa (0,05 mol), C6H4(ONa)2 (0,05 mol) và NaOH dư (0,03 mol)

=> m = 0,05.68 + 0,05.154 + 0,03.40 = 12,3 gam.

2. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp E chứa ba este đều mạch hở, trong phân tử chỉ chứa một loại nhóm chức gồm este X (CxH2xO2), este Y (CyH2y–2O2) và este Z (CzH2z–2O4). Đun nóng 0,4 mol E với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 25,7 gam hỗn hợp gồm ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 49,1 gam hỗn hợp T gồm ba muối. Đốt cháy toàn bộ T cần dùng 0,275 mol O2, thu được Na2CO3 và 0,49 mol hỗn hợp gồm CO2 và H2O. Phần trăm khối lượng của Y trong hỗn hợp E là 

8,35%.

9,47%.

7,87%.

8,94%.

Xem đáp án

Đáp án A

Cách 1: X có CTPT CnH2nO2 là este no, đơn chức, mạch hở ® ancol tạo X là no, đơn chức mạch hở. ® cả ba ancol cùng dãy đồng đẳng no, đơn chức, mạch hở ® Z tạo từ axit hai chức và ancol đơn chức.

Theo đó, nhỗn hợp muối T = nE = 0,04 mol. “Cảm nhận” đốt T đủ giả thiết để giải. Thật vậy:

ó Phản ứng đốt cháy: 1-1585406495.PNG. 

 

- Gọi số mol Na2CO3 là x mol →∑nCOONa=2a mol . Bảo toàn nguyên tố O với YTHH 01 có:

Phương trình: 4a+0,275.2= 3a+0,49.2-nH2O→nH2O=0,42-a (mol)nCO2=0,06+a (mol) 

→ Bảo toàn khối lượng: 49,1+0,275.32= 106a+44(0,06+a)+18(0,43-a)→a= 0,36.

- YTHH 01 cho 0,72 mol Na trong 0,4 mol T ® có 0,32 mol muối Z'; còn lại 0,08 mol X' và Y'.

Đốt muối, có tương quan ∑nCO2-∑nH2O=nY'+nZ'→ có 0,03 mol Y' và suy ra 0,05 mol X'

Biện luận 1:  có phương trình: 0,05n'+0,03m'+0,32x'= ∑nC=0,06+2a= 0,78 mol (*) 

Với n', m', x' là các số nguyên và n'≥1, m'≥3, x'=2. Tóm lại, ở đốt cháy muối xử lí có được: 0,05 mol HCOONa; 0,03 mol C2H3COONa và 0,32 mol (COONa)2.

Biện luận 2:  nếu ancol tạo Z là C2H5OH trở lên thì mancol≥0,32.2.46=29,44≥25,7 gam.

→ ancol tạo ra Z là CH3OH hay Z là (COOCH3)3. Giả sử X là HCOOR và Y là C2H3COOR'.

Ta có 1-1585407070.PNG 

Giải phương trình nghiệm nguyên có R = 43 (gốc C3H7-) và R'= 57 (gốc C4H9-).

Vậy hỗn hợp E có 0,03 mol este Y là C2H3COOC4H9 (M=128).

Bảo toàn khối lượng phản ứng thủy phân có mE=25,7+49,1-0,72.40= 46 gam 

→ Yêu cầu 1-1585407137.PNG.

Cách 2: Suy luận như trên có nmuối = neste = 0,4 mol.

ó Quy muối gồm: x mol HCOONa; y mol C2H3COONa; z mol (COONa)2 và a mol CH2. Ta có hệ 4 ẩn:

    - Tổng số mol các muối:         x+y+z= 0,4 mol (1) 

    - Tổng số mol H2O va CO2:    x+4y+z+2a= 0,49 mol (2) 

    - Tổng khối lượng muối T:      68x+94y+134z+14a= 49,1 mol (3)  

    - Số mol O2 cần để đốt là:        0,5x+3y+0,5z+1,5a= 0,275 mol (4)  

Giải hệ ta được: x = 0,05 mol; y = 0,03 mol; z = 0,32 mol; a = 0 →∑nancol=0,72 mol 

Lại quy đổi ancol gồm 0,72 mol CH3OH và 0,19 mol CH2. Thấy: 0,19= 0,05.2+0,03.3 => có 0,05 HCOOC3H7 và 0,03 C2H3COOC4H9 và 0,32 mol (COOCH3)2 => Yêu cầu như cách 1.

Cách 3: Gọi số mol X, Y, Z lần lượt là x, y, z mol.

Có nNaOH = x + y + 2z = nCOONa = nO trong muối. Lại có 1-1585407319.PNG.

=> Bảo toàn O phản ứng đốt có 1-1585407352.PNG 

=> nCO2=0,26+z/2 mol và nH2O=0,23-z/2. BTKL giải ra: z = 0,32 mol ® x + y = 0,08 mol.

→∑nNaOH=0,72 mol=∑nancol→Mancol=35,7→ có 1 ancol là CH3OH.

=> Tiếp tục giải và biện luận tương tự cách 

3. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho X, Y là hai axit cacboxylic đơn chức mạch hở (MX < MY); T là este hai chức tạo bởi X, Y và một ancol no mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 12,38 gam hỗn hợp E gồm X, Y, T bằng một lượng vừa đủ O2, thu được 0,47 mol CO2 (đktc) và 0,33 mol H2O. Mặt khác 12,38 gam E tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 dư, thu được 17,28 gam Ag. Phần trăm khối lượng của X trong E có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây? 

18,6.

18,2.

18,0.

18,8.

Xem đáp án

Đáp án A

· Giải đốt 12,38 gam E+O2→to 0,47 mol CO2 + 0,33 mol H2O.

Bảo toàn nguyên tố C, H, O ta có trong E: nC = 0,47 mol; nH = 0,66 mol; nO = 0,38 mol.

· Phản ứng được với AgNO3/NH3 chỉ có 1HCOO-→+AgNO3/NH32Agkt. Theo đó nHCOO = 0,08 mol.

Quy đổi góc nhìn: 1-1585407653.PNG 

 

« Cách quy đổi: 1 este (2 chức) + 2H2O = 2 axit (đơn chức) + 1 ancol (hai chức).

Theo đó, bảo toàn O có ngay nRCOOH = 0,11 mol. Ancol no, còn RCOOH chưa rõ cấu tạo.

Tương quan đốt: 1-1585407685.PNG.

Với k là tổng số p có tròng RCOOH và 0 < a < 0,08 ® chỉ có thể k = 2 và a = 0,03 thỏa mãn.

Theo đó, nX = 0,08 – 0,03 = 0,05 mol, nY = 0,11 – 0,03 = 0,08 mol và nT = 0,03 mol.

® Yêu cầu: %mX trong E=0,05.4612,38.100%≈18,6% 

4. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho 0,08 mol hỗn hợp X gồm bốn este mạch hở phản ứng vừa đủ với 0,17 mol H2 (xúc tác Ni, to), thu được hỗn hợp Y. Cho toàn bộ Y phản ứng vừa đủ với 110 ml dung dịch NaOH 1M, thu được hỗn hợp Z gồm hai muối của hai axit cacboxylic no có mạch cacbon không phân nhánh và 6,88 gam hỗn hợp T gồm hai ancol no, đơn chức. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 0,01 mol X cần vừa đủ 0,09 mol O2. Phần trăm khối lượng của muối có phân tử khối lớn hơn trong Z là 

54,18%.

50,31%.

58,84%.

32,88%.

Xem đáp án

Đáp án B

« Giả thiết “chữ”: hai axit có mạch cacbon không phân nhánh nên axit đơn chức hoặc hai chức.

· Giải đốt 0,11 mol hai ancol no, đơn chức, mạch hở nặng 6,88 gam.

® Phân tích ancol về 0,11 mol H2O + 0,35 mol CH2 ® số mol O2 cần đốt là 0,525 mol.

Vì nY = nX = 0,08 mol < 0,11 mol NaOH nên Y gồm este đơn chức và ests hai chức.

Giải số mol hai muối trong Z là 0,05 mol axit đơn chức và 0,03 mol axit hai chức.

Đốt 0,08 mol X cần 0,72 mol O2; đốt 0,17 mol H2 cần 0,085 mol O2 nên đốt Y cần 0,805 mol O2.

Gọi số mol CO2 và H2O sinh ra khi đốt Y lần lượt là x và y mol:

  · Bảo toàn nguyên tố O có: 2x+y= 0,085.2+(0,05.2+0,03.4).

  · Tương quan đốt có: x – y = neste hai chức = 0,03.

Theo đó, giải hệ được x = 0,62 mol và y = 0,59 mol ® bảo toàn khối lượng có mY = 12,14 gam.

Sơ đồ thủy phân: 1-1585407964.PNG 

 

® Bảo toàn khối lượng ta có mZ = 9,66 gam. Với các muối trong Z có dạng như trên, ta có phương trình: 0,05(14n+54)+0,03(14m+106) = 9,66=> 5n+3m = 27

Nhìn nhanh: n chia hết cho 3 nên n = 3, tương ứng, m = 4 là cặp nghiệm nguyên thỏa mãn.

Theo đó, Z gồm 0,05 mol C2H5COONa và 0,03 mol C2H4(COONa)2.

® Yêu cầu: %mmuối có phân tử khối lớn hơn trong Z =0,03.1629,66.100%≈ 50,31%

5. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức, tạo thành từ cùng một ancol Y với 3 axit cacboxylic (phân tử chỉ có nhóm –COOH); trong đó có hai axit no là đồng đẳng kế tiếp nhau và một axit không no (có đồng phân hình học, chứa hai liên kết pi trong phân tử). Thủy phân hoàn toàn 11,76 gam X bằng dung dịch NaOH thu được hỗn hợp muối và m gam ancol Y. Cho m gam Y vào bình đựng natri dư, sau phản ứng thu được 1,792 lít khí (đktc) và khối chất rắn trong bình tăng 4,96 gam so với ban đầu. Mặt khác, nếu đốt cháy hoàn toàn 11,76 gam X thì thu được CO2 và 7,92 gam H2O. Phần trăm khối lượng este không no trong X có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây? 

38.

40.

34.

29.

Xem đáp án

Đáp án C

Ancol Y dạng ROH. Phản ứng ROH + Na → RONa +1/2 H2(khí) có 0,08 mol H2 ® nY = 0,16 mol.

Theo đó, MY=4,96+0,08.20,16=32 ® Y là CH3OH (ancol metylic).

Giải đốt 11,76 gam X + O2 ® CO2 + 0,44 mol H2O  ® nH trong X = 0,88 mol.

Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức ® nX = nY = 0,16 mol ® nO trong X = 0,32 mol.

Ta có mX = mC + mH + mO = 11,76 gam ® nC = 0,48 mol ® Ctrung  bình = 3.

Tương quan đốt có 1-1585408209.PNG.

Este không no thỏa mãn có số C nhỏ nhất là CH3CH=CHCOOCH3 (có 5C).

Theo đó, hai este nó phải là HCOOCH3 và CH3COOCH3. Chặn khoảng số C của este không no:

1-1585408234.PNG ® số Ceste không no = 5.

Vậy, 1-1585408273.PNG.

6. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho 0,08 mol hỗn hợp X gồm bốn este mạch hở phản ứng vừa đủ với 0,17 mol H2 (xúc tác Ni, to), thu được hỗn hợp Y. Cho toàn bộ Y phản ứng vừa đủ với 110 ml dung dịch NaOH 1M, thu được hỗn hợp Z gồm hai muối của hai axit cacboxylic no có mạch cacbon không phân nhánh và 6,88 gam hỗn hợp T gồm hai ancol no, đơn chức. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 0,01 mol X cần vừa đủ 0,09 mol O2. Phần trăm khối lượng của muối có phân tử khối lớn hơn trong Z là 

54,18%.

50,31%.

58,84%.

32,88%.

Xem đáp án

Đáp án B

Cách 1 : qui đổi. (cách của mình)

Xem hỗn hợp Y gồm : HCOOCH3 (a mol), (COOCH3)2 (b mol) và CH2 (c mol)

a + b = 0,08

a + 2b = NaOH = 0,11

⇒ a = 0,05 ; b = 0,03

Thay việc đốt X bằng đốt Y : O2 đốt X + O2 đốt H2 = O2 đốt Y => c = 0,4 ?=> mY = 12,14 (gam)

Muối Z gồm RCOONa (0,05) và R’(COONa)2 (0,03 mol)

=> 0,05 (R +67) + 0,03 (R’ + 134) = 12,14 + 0,11.40 – 6,88 = 9,66=> 5R +3R’ = 229 => R =29, R’=28

=>C2H5COONa và C2H4(COONa)2 => kết quả.

Cách 2 : Cách tham khảo mạng

nNaOH > nX → có este hai chức

neste hai chức = 0,11 – 0,08 = 0,03 → neste đơn chức = 0,05

→ nO (0,08 mol X) = 0,11.2 = 0,22

nPi(0,08 mol X) = 0,11 + 0,17 = 0,28

nancol = nNaOH = 0,11 → Mancol = 6,88/0,11 = 62,5

Đạt nCO2 = a ; nH2O = b khi đốt cháy X ;

nPi (0,01 mol X) = 0,28/8 = 0,035

nO (0,01 mol X) = 0,22/8 = 0,0275

nH2O + nPi = nCO2 + nX → a – b = 0,035 – 0,01 = 0,025

Bảo toàn oxi: 2a + b = 0,0275 + 0,09.2 = 0,2075 → a = 0,0775 và b = 0,0525

mY (0,08 mol) = (0,0775.12 + 0,0525.2 + 0,0275.16).8 + 0,17.2 = 12,14

mmuối = 12,14 + 0,11.40 – 6.88 = 9,66

Gọi 2 muối có phân tử khối là M1 (đơn chức) và M2 (hai chức)

0,05M1 + 0,03M2 = 9,66 → M1 = 96 và M2 = 162

%M2 = (0,03.162.100)/9,66 = 50,31

7. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp E gồm 3 este X, Y, Z đều no, mạch hở không phân nhánh (MX < MY < MZ). Đốt cháy hoàn toàn 18,26 gam E cần 13,104 lít O2 (đktc), thu được 8,82 gam H2O. Mặt khác, đun nóng 18,26 gam E với dung dịch NaOH (lấy dư 40% so với lượng phản ứng), cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được chất rắn Z và hỗn hợp hai ancol no (kế tiếp trong dãy đồng đẳng). Đốt cháy hoàn toàn Z, thu được Na2CO3, CO2 và 1,08 gam H2O. Phân tử khối của Y là 

88.

100.

132.

146.

Xem đáp án

Đáp án C

8. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Đốt cháy hoàn toàn 2,76 gam hỗn hợp X gồm CxHyCOOH, CxHyCOOCH3, CH3OH thu được 2,688 lít CO2 (đktc) và 1,8 gam H2O. Mặt khác, cho 2,76 gam X phản ứng vừa đủ với 30 ml dung dịch NaOH 1M, thu được 0,96 gam CH3OH. Công thức của CxHyCOOH là 

C2H5COOH.

CH3COOH.

C2H3COOH.

C3H5COOH.

Xem đáp án

Đáp án C

► Đốt X: 2,76(g) X + ?O2 →to 0,12 mol CO2 + 0,1 mol H2O.

Bảo toàn khối lượng: mO2 = 4,32(g) ⇒ nO2 = 0,135 mol.

Bảo toàn nguyên tố Oxi: nO/X = 2 × 0,12 + 0,1 – 0,135 × 2 = 0,07 mol

● nCOO = nNaOH = 0,03 mol ⇒ nCH3OH/X = 0,07 – 0,03 × 2 = 0,01 mol.

nCH3OH = 0,03 mol ⇒ neste = 0,03 – 0,01 = 0,02 mol

⇒ naxit = 0,03 – 0,02 = 0,01 mol. Bảo toàn nguyên tố Cacbon và Hidro:

► x = 2; y = 3 ⇒ C2H3COOH

9. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức, tạo thành từ cùng một ancol Y với 3 axit cacboxylic (phân tử chỉ có nhóm -COOH); trong đó có hai axit no là đồng đẳng kế tiếp nhau và một axit không no (có đồng phân hình học, chứa hai liên kết pi trong phân tử). Thủy phân hoàn toàn 11,76 gam X bằng dung dịch NaOH thu được hỗn hợp muối và m gam ancol Y. Cho m gam Y vào bình đựng natri dư, sau phản ứng thu được 1,792 lít khí (đktc) và khối chất rắn trong bình tăng 4,96 gam so với ban đầu. Mặt khác, nếu đốt cháy hoàn toàn 11,76 gam X thì thu được CO2 và 7,92 gam H2O. Phần trăm khối lượng este không no trong X có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây? 

38.

40.

34.

29.

Xem đáp án

Đáp án C

► Xử lý dữ kiện Y: -OH + Na → -ONa + 1/2H2↑ ; nOH = 2nH2 = 0,16 mol.

mbình tăng = mY – mH2 ⇒ mY = 4,96 + 0,08 × 2 = 5,12(g). Đặt số gốc OH của Y là n.

⇒ nY = 0,16 ÷ n ⇒ MY = 5,12 ÷ (0,16 ÷ n) = 32n ⇒ n = 1; MY = 32 ⇒ Y là CH3OH.

► Quy X về HCOOCH3, C3H5COOCH3 và CH2 với số mol x, y, z.

mX = 60x + 100y + 14z = 11,76(g); nH2O = 2x + 4y + z = 0,44 mol; nCH3OH = 0,16 mol = x + y.

⇒ giải hệ có: x = 0,12 mol; y = 0,04 mol; z = 0,04 mol. Do chứa 2 este no đồng đẳng

⇒ ghép CH2 hết vào HCOOCH3 ⇒ este không no là C3H5COOCH3.

► %meste không no = 0,04 × 100 ÷ 11,76 × 100% = 34,01%

10. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp T gồm 2 este đơn chức, đều thuộc hợp chất thơm và là đồng phân của nhau. Đốt cháy hoàn toàn 6,12 gam T, cần vừa đủ 9,072 lít O2 (đktc), thu được 4,24 gam H2O. Cho 34 gam T tác dụng vừa đủ với 175 ml dung dịch NaOH 2M, cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được hỗn hợp rắn khan Q gồm hai muối X, Y (MX<MY). Thành phần phần trăm theo khối lượng của Y trong Q, có giá trị gần nhất với m

46

56.

53.

44.

Xem đáp án

Đáp án B

11. Trắc nghiệm
• 1 điểm

X, Y (MX < MY) là hai axit kế tiếp thuộc cùng dãy đồng đẳng axit fomic; Z là este hai chức tạo bởi X, Y và ancol T. Đốt cháy 25,04 gam hỗn hợp E chứa X, Y, Z, T (đều mạch hở) cần dùng 16,576 lít O2 (đktc) thu được 14,4 gam nước. Mặt khác, đun nóng 12,52 gam E cần dùng 380 ml dung dịch NaOH 0,5M. Biết rằng ở điều kiện thường, ancol T không tác dụng được với Cu(OH)2. Phần trăm khối lượng của X có trong hỗn hợp E gần nhất với: 

50%.

40%.

55%.

45%.

Xem đáp án

Đáp án D

Bảo toàn khối lượng khi đốt E ⇒ mCO2 = 34,32 gam ⇔nCO2 = 0,78 mol < nH2O.

⇒ Ancol T thuộc loại no 2 chức mạch hở.

Ta có sơ đồ:

 

+ PT bảo toàn oxi: 2a + 4b + 2c = 0,88 (1).

+ PT theo nH2O – nCO2: –b + c = 0,02 (2).

+ PT theo số mol NaOH pứ: a + 2b = 0,38 (3).

+ Giải hệ (1) (2) và (3) ta có: a = 0,3, b = 0,04 và c = 0,06 mol.

⇒ nHỗn hợp = 0,4 mol ⇒ CTrung bình = 1,95 ⇒ 2 Axit là HCOOH và CH3COOH.

⇒Hỗn hợp ban đầu gồm: 1-1585408682.PNG

 

⇒ PT theo khối lượng hỗn hợp: 0,3(14n+32) + 0,04.[12(x+3) + 2x+4 + 64)] + 0,06.(14x + 34) = 25,04.

⇔4,2n + 1,4x = 9,24 [Với 1 < n < 2 ⇒ 0,6 < x < 3,6].

+ Vì Ancol T không hòa tan Cu(OH)2 ⇒ T là HO–[CH2]3–OH với x = 3.

⇒ n = 1,2 ⇒ nHCOOH = 0,3×(1–0,2) = 0,24 mol ⇒ %mHCOOH = 0,24.4625,04=44,01%

12. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp E gồm 3 este X, Y, Z đều no, mạch cacbon hở và không phân nhánh (MX < MY < MZ). Đốt cháy hoàn toàn 18,26 gam E cần 13,104 lít O2 (đktc), thu được 8,82 gam H2O. Mặt khác, đun nóng 18,26 gam E với dung dịch NaOH (lấy dư 40% so với lượng phản ứng), cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được chất rắn T và hỗn hợp hai ancol no (kế tiếp trong dãy đồng đẳng). Đốt cháy hoàn toàn T, thu được Na2CO3, CO2 và 1,08 gam H2O. Phân tử khối của Z là 

88.

100.

132

146.

Xem đáp án

Đáp án D

(COOCH3)2 ; CH3OOC-COOC2H5 ; (COOC2H5)2

13. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Tiến hành phản ứng xà phòng hóa theo các bước sau:

Bước 1: Cho vào bát sứ: 1 gam mỡ lợn và 2,5 ml dung dịch NaOH 40%.

Bước 2: Đun hỗn hợp sôi nhẹ và liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh (quá trình đun, có cho vào hỗn hợp vài giọt nước cất) trong thời gian 8 – 10 phút.

Bước 3: Rót vào hỗn hợp 5 ml dung dịch NaCl bão hòa nóng, khuấy nhẹ, sau đó để nguội hỗn hơp.

Phát biểu nào sau đây đúng? 

Ở bước 1, không thể thay mỡ lợn bằng dầu thực vật.

Mục đính chính của việc cho nước cất vào hỗn hợp để làm xúc tác phản ứng

Mục đính chính của việc cho dung dịch NaCl vào hỗn hợp để tránh phân hủy sản phẩm.

Sau bước 3, hỗn hợp tách thành hai lớp: phía trên là chất rắn màu trắng, phía dưới là chất lỏng.

Xem đáp án

Đáp án D

14. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho m gam triglixerit X tạo bởi axit stearic và axit oleic tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH đun nóng, thu được dung dịch Y chứa 109,68 gam hỗn hợp muối. Biết Y làm mất màu vừa hết 0,24 mol Br2 trong dung dịch. Giá trị của m là 

106,32.

132,90.

106,80.

128,70.

Xem đáp án

Đáp án A

HD• nC17H33COONa = nBr2 = 0,24 mol

→ mC17H35COONa = 109,68 - 0,24 x 304 = 36,72 gam → nC17H35COONa = 36,72 : 306 = 0,12 mol.

Vì nC17H33COONa = 2 x nC17H35COONa → X là (C17H33COO)2(C17H35COO)C3H5

→ m = 0,12 x 886 = 106,32 gam 

15. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho m gam hỗn hợp X gồm ba etse đều đơn chức tác dụng tối đa với 400 ml dung dịch NaOH 1M, thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol cùng dãy đồng đẳng và 34,4 gam hỗn hợp muối Z. Đốt cháy hoàn toàn Y, thu được 3,584 lít khí CO2 (đktc) và 4,68 gam H2O. Giá trị của m là 

25,14.

22,44.

24,24.

21,10.

Xem đáp án

Đáp án A

☆ Giải đốt ancol hỗn hợp ancol Y + O2 –––to–→ 0,16 mol CO2 + 0,26 mol H2O.

X gồm các este đơn chức nên ancol Y cũng đơn chức, lại có nH2O > nCO2 nên Y là ancol no.

Theo đó, tương quan đốt: nY = nH2O – nCO2 = 0,1 mol ⇒ Ctrung bình = 1,6.

đại diện cho Y là 0,1 mol ancol dạng C1,6H5,2O ⇒ mY = 4,04 gam.

☆ Giải thủy phân m gam X + 0,4 mol NaOH → 34,4 gam Z + 4,04 gam Y + ? gam H2O.

Chú ý rằng, các este đều đơn chức mà nNaOH > nancol ⇒ có một este của phenol.

⇒ netse của phenol = (0,4 – 0,1) ÷ 2 = 0,15 mol ⇒ nH2O = 0,15 mol ⇒ ? = 2,7 gam.

Theo đó, bảo toàn khối lượng có: m = 34,4 + 4,04 + 2,7 – 0,4 × 40 = 25,14 gam.

16. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Este X hai chức, mạch hở, tạo bởi một ancol no với hai axit cacboxylic no, đơn chức. Este Y ba chức, mạch hở, tạo bởi glixerol với một axit cacboxylic không no, đơn chức (phân tử có hai liên kết pi). Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm X và Y cần vừa đủ 0,5 mol O2 thu được 0,45 mol CO2. Mặt khác, thủy phân hoàn toàn 0,16 mol E cần vừa đủ 210 ml dung dịch NaOH 2M, thu được hai ancol (có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử) và hỗn hợp ba muối, trong đó tổng khối lượng muối của hai axit no là a gam. Giá trị của a là 

10,68.

12,36.

13,20.

20,60.

Xem đáp án

Đáp án B

17. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Đốt cháy hoàn toàn 2,76 gam hỗn hợp X gồm CxHyCOOH, CxHyCOOCH3, CH3OH thu được 2,688 lít CO2 (đktc) và 1,8 gam H2O. Mặt khác, cho 2,76 gam X phản ứng vừa đủ với 30 ml dung dịch NaOH 1M, thu được 0,96 gam CH3OH. Công thức của CxHyCOOH là

C2H5COOH.

CH3COOH

C2H3COOH

C3H5COOH.

Xem đáp án

Chọn đáp án C.

Ý tưởng quy đổi tương tự Fe3O4 = FeO. Fe2O3 còn RCOOR'=RCOO+R' -goc ancol 

Trong đó, xét toàn bộ quá trình thì phản ứng với NaOH là gốc RCOO- → có 0,03 mol RCOO-.

Tổng ancol cuối cùng là 0,03 mol CH3-=> R'=CH3= 0,03 mol.

→ tiến hành quy đổi hỗn hợp 2,76 gam gồm 0,03 mol CxHyCOOCH3 và a mol H2O.

(trong phép quy đổi này cần để ý ancol+axit = este+nước nên sẽ thừa ra a mol H2O như trên).

Đốt cháy: X+O2→ mol CO2 + 0,1 mol H2O.

X= C+H+O gam, trong đó nC=0,12 mol; nH=0,2 mol

→ nO=0,07 mol gồm 0,06 mol O của este → có 0,01 mol O nữa trong a mol H2O→a=0,01 mol.

Mà ∑so Ceste=x+2=0,12:0,03=4→x=2.

∑so Heste=y+3=(0,2-0,01.2):0,03=6→y=3.

Vậy, công thức của CxHyCOOH là C2H3COOH.

18. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho vào 2 ống nghiệm, mỗi ống khoảng 2m etyl axetat, sau đó thêm vào ống nghiệm thứ nhất 1ml dung dịch H2SO4 20%, thêm vào ống nghiệm thứ hai 2ml NaOH 30%. Lắc đều cả 2 ống nghiệm. Lắp ống sinh hàn đồng thời đun sôi nhẹ trong 5 phút. Hiện tượng thu được là

Ở ống nghiệm 1, chất lỏng phân thành hai lớp; ở ống nghiệm thứ 2 chất lỏng trở thành đồng nhất.

Ở cả hai ống nghiệm chất lỏng đều phân thành hai lớp.

Ở cả hai ống nghiệm, chất lỏng đều trở thành đồng nhất

Ở ống nghiệm 1, chất lỏng trở thành đồng nhất; ở ống nghiệm thứ 2 chất lỏng phân thành hai lớp.

Xem đáp án

Chọn đáp án A.

Ở cả hai ống nghiệm đều xảy ra phản ứng thủy phân:

Ống 1: thủy phân trong môi trường axit, phản ứng xảy ra theo hai chiều thuận nghịch:

1-1585411063.PNG .

« Kết quả thu được: chất lỏng phân thành hai lớp là este (không tan trong nước) và lớp còn lại là phần dung dịch chứa các chất tan H2SO4, CH3COOH, C2H5OH.

Ống 2: thủy phân trong môi trường bazo, phản ứng xảy ra theo một chiều:

1-1585411125.PNG.

« Kết quả thu được: chất lỏng trở thành đồng nhất.

19. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức, tạo thành từ cùng một ancol Y với 3 axit cacboxylic (phân tử chỉ có nhóm -COOH); trong đó có hai axit no là đồng đẳng kế tiếp nhau và một axit không no (có đồng phân hình học, chứa hai liên kết pi trong phân tử). Thủy phân hoàn toàn 11,76 gam X bằng dung dịch NaOH thu được hỗn hợp muối và m gam ancol Y. Cho m gam Y vào bình đựng natri dư, sau phản ứng thu được 1,792 lít khí (đktc) và khối chất rắn trong bình tăng 4,96 gam so với ban đầu. Mặt khác, nếu đốt cháy hoàn toàn 11,76 gam X thì thu được CO2 và 7,92 gam H2O. Phần trăm khối lượng este không no trong X có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?

38.

40.

34

29

Xem đáp án

Chọn đáp án C.

Ancol Y dạng ROH. Phản ứng ROH+Na→RONa+1/2H2 có 0,08 mol H2 → nY=0,16  mol.

Theo đó, MY=4,96+0,08.20,16=32→Y là CH3OH (ancol metylic).

Giải đốt 11,76 gam X+O2→toCO2+0,44 mol H2O → nH trong X = 0,88 mol.

Hỗn hợp X gồm 3 este đơn chức → nX=nY=0,16 mol→nO trong X=0,32 mol mol.

Ta có mX=mC+mH+mO=11,76 gam → nC=0,48 mol → C-=3.

Tương quan đốt có 1-1585411549.PNG mol.

Este không no thỏa mãn có số C nhỏ nhất là CH3CH=CHCOOCH3 (có 5C).

Theo đó, hai este no phải là HCOOCHCH3 và CH3COOCH3. Chặn khoảng số C của este không no:


 

20. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hai este X, Y có cùng công thức phân tử C8H8O2 và chứa vòng benzen trong phân tử. Cho 6,8 gam hỗn hợp gồm X và Y tác dụng với dung dịch NaOH dư, đun nóng, lượng NaOH phản ứng tối đa là 0,06 mol, thu được dung dịch Z chứa 4,7 gam ba muối. Khối lượng muối của axit cacboxylic có phân tử khối lớn hơn trong Z là

0,82 gam.

0,68 gam.

2,72 gam

3,40 gam

Xem đáp án

Chọn đáp án A.

Hai este X, Y có cùng công thức phân tử C8H8O2 → nhỗn hợp X, Y = 6,8 : 136= 0,05 mol.

→ tỉ lệ 0,06 : 0,05=1,2 cho biết có 0,04 mol một este “thường” và 0,01 mol một este của phenol.

Sơ đồ: 6,8 gam (X, Y) + 0,06 mol NaOH → 4,7 gam ba muối + 0,01 mol H2O + 0,04 mol ancol.

BTKL có mancol=4,32 gam→Mancol=4,32 + 0,04= 108 là C6H5CH2OH (ancol benzylic).

→ có một este là HCOOCH2C6H5. Như vậy, để thu được 3 muối thì este kia phải là CH3COOC6H5.

Vậy, khối lượng 0,01 mol CH3COONa⇔0,82 gam là khối lượng cần tìm.

21. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Este X có các đặc điểm sau:

- Đốt cháy hoàn toàn X tạo thành CO2 và H2O có số mol bằng nhau;

- Thủy phân X trong môi trường axit được chất Y (tham gia phản ứng tráng gương) và chất Z (có số nguyên tử cacbon bằng một nửa số nguyên tử cacbon trong X).

Phát biểu nào sau đây sai?

Chất Y tan vô hạn trong nước.

Đốt cháy hoàn toàn 1 mol X sinh ra sản phẩm gồm 2 mol CO2 và 2 mol H2O.

Đun Z với dung dịch H2SO4 đặc ở 170°C thu được anken.

Chất X thuộc loại este no, đơn chức.

Xem đáp án

Chọn đáp án C.

Đốt cháy X thu được CO2 và H2O có cùng số mol → X là este no, đơn chức, mạch hở.

Axit duy nhất tham gia phản ứng tráng gương là axit fomic → chất Y là HCOOH.

1-1585412030.PNG 

 

Este đơn chức X được tạo từ Y và Z → CX=CY+CZ mà 2CZ=CX→CZ=CY=1.

Vậy, X là HCOOCH3 (metyl fomat); Y là HCOOH (axit fomic) và Z là CH3OH (ancol metylic).

Rõ, CH3OH là ancol không có phản ứng đehiđrat hóa (tách nước) tạo anken → phát biểu C sai.

22. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Tiến hành phản ứng xà phòng hóa theo các bước sau:

Bước 1: Cho vào bát sứ: 1 gam mỡ lợn và 2,5 ml dung dịch NaOH 40%.

Bước 2: Đun hỗn hợp sôi nhẹ và liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh (quá trình đun, có cho vào hỗn hợp vài giọt nước cất) trong thời gian 8 – 10 phút.

Bước 3: Rót vào hỗn hợp 5 ml dung dịch NaCl bão hòa nóng, khuấy nhẹ, sau đó để nguội hỗn hợp.

Phát biểu nào sau đây đúng?

Ở bước 1, không thể thay mỡ lợn bằng dầu thực vật

Mục đích chính của việc cho nước cất vào hỗn hợp để làm xúc tác phản ứng.

Mục đích chính của việc cho dung dịch NaCl vào hỗn hợp để tránh phân hủy sản phẩm.

Sau bước 3, hỗn hợp tách thành hai lớp: phía trên là chất rắn màu trắng, phía dưới là chất lỏng.

Xem đáp án

Chọn đáp án D.

Mỡ lợn chứa các chất béo no như tristearin, tripanmitin, khi đun sôi với dung dịch NaOH xảy ra phản ứng xà phòng hóa (thủy phân chất béo):

1-1585412175.PNG.

Sản phẩm thu được gồm muối và glixerol dễ tan trong dung dịch nên sau bước 2 → chất lỏng đồng nhất.

Ở bước 3: để nguội và hòa tan thêm NaCl (muối ăn) vào → làm giảm độ tan của muối natri stearat, thêm nữa khối lượng riêng của dung dịch lúc này cũng tăng lên → các muối hữu cơ (muối natri của các axit béo) bị tách ra khỏi dung dịch, nhẹ hơn dung dịch → tạo chất rắn màu trắng nổi lên trên dung dịch.

Xem xét các phát biểu:

A. Đây là thí nghiệm về phản ứng xà phòng hóa, dầu thực vật hay dầu mỡ đều là chất béo nên đều được.

B. Quan sát phương trình phản ứng trên thì việc thêm nước không phải là xúc tác của phản ứng. Thực chất việc nhỏ thêm vài giọt nước trong quá trình là để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi.

C, D: như đã phân tích ở bước 3 về vai trò của NaCl và kết quả thu được → C sai, D đúng.

23. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho 0,01 mol một este tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch NaOH 0,2M, đun nóng. Sản phẩm tạo thành một ancol và một muối có số mol bằng nhau và bằng số mol este. Mặt khác, xà phòng hóa hoàn toàn 1,29 gam este đó bằng một lượng vừa đủ 60ml dung dịch KOH 0,25M, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 1,665 gam muối khan. Công thức của este đó là:

C2H4(COO)2C4H8

C4H8(COO)2C2H4

CH2(COO)2C4H8

C4H8(COO)C3H6

Xem đáp án

Chọn đáp án B.

Tỉ lệ neste : nNaOH=0,01:0,02=1:2→ este có hai chức.

Từ tỉ lệ sản phẩm và este → este này được tào từ anol hai chức và axit cũng hai chức

→ este cần tìm có dạng R(COO)2R'→ phản ứng:

1-1585412466.PNG.

Từ giả thiết có Mmuối=1,665:0,075=222=R+2.83→R=56=14.4 là gốc C4H8.

Lại có Meste=1,29:0,075=172→R'=28=14.2 tương ứng là gốc C2H4.

Vậy, công thức của este cần tìm là C4H8(COO)2C2H4.

24. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho este X mạch hở có công thức phân tử C7H10O4. Thủy phân hoàn toàn X trong dung dịch NaOH đun nóng, thu được muối Y và hai chất hữu cơ Z và T (thuộc cùng dãy đồng đẳng). Axit hóa Y, thu được hợp chất hữu cơ E (chứa C, H, O). Phát biểu nào sau đây sai?

Phân tử E có số nguyên tử hiđro bằng số nguyên tử oxi

E tác dụng với Br2 trong CCl4 theo tỉ lệ mol 1 : 2.

Có 2 công thức cấu tạo phù hợp với X.

Z và T là các ancol no, đơn chức.

Xem đáp án

Chọn đáp án B.

Từ công thức phân tử của X là C7H10O4 → X là este hai chức, mạch hở, có 3π gồm 2πC=O và 1πC=C

Phản ứng thủy phân: X+2NaOH→Y+Z+T (Z và T thuộc cùng dãy đồng đẳng)

→ 1πC=C kia phải thuộc gốc hiđrocacbon của Y rồi và Y là muối của axit cacboxylic có 2 chức → số C của Y ít nhất phải bằng 4. Phân tích số C của X: 7= 4+1+2= 5+1+1 

→ cấu tạo duy nhất thỏa mãn X là CH3OOCCH=CHCOOC2H5 (trường hợp 4+1+2).

→ cấu tạo của axit E là HOOC-CH=CH-COOH →E+Br2/CCl4 theo tỉ lệ 1 : 1 thôi.

25. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp P gồm các chất hữu cơ no, đơn chức, mạch hở: ancol X, axit cacboxylic Y và este Z tạo ra từ X và Y. Đốt cháy hoàn toàn m gam P cần dùng vừa đủ 0,18 mol O2, sinh ra 0,14 mol CO2. Cho m gam P trên vào 500 ml dung dịch NaOH 0,1M đun nóng, sau khi kết thúc các phản ứng thu được dung dịch Q. Cô cạn Q thu được 3,26 gam chất rắn khan T. Nung hỗn hợp gồm CaO, 0,2 mol NaOH và 3,26gam T trong bình kín không có không khí đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được m gam khí. Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây?

0,85.

0,48

0,45.

1,05.

Xem đáp án

Chọn đáp án C.

« Xử lí bài tập đốt cháy liên quan đến số mol O2 cần để đốt và số mol sản phẩm CO2 biết → Ta quy góc nhìn các chất đốt dạng CH2 + … Giả thiết: ancol X dạng CH2+H2O, axit Y và este Z dạng CH2+O2.

→ đốt tổn 0,14 mol CH2 cần 0,14.1,5=0,18+ nO2 của Y, Z→nY, Z=0,03 mol

Vậy 3,26 gam chất rắn T gồm 0,03 mol RCOONa + 0,02 mol NaOH (dư) → R = 15 là gốc CH3.

→ phản ứng vôi tôi xút giữa 0,03 mol CH3COONa + 0,025 mol NaOH xảy ra theo tỉ lệ:

1-1585413094.PNG m gam khí là 0,025 mol CH4.

Vậy, giá trị của m là m= 0,025.16= 0,4 gam.

26. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho este X đơn chức tác dụng hoàn toàn với 1 lít dung dịch KOH 2,4M, thu được dung dịch Y chứa 210 gam chất tan và m gam ancol Z. Oxi hóa không hoàn toàn m gam ancol Z bằng oxi có xúc tác thu được hỗn hợp T. Chia T thành 3 phần bằng nhau:

- Cho phần 1 tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3 thu được 43,2 gam Ag.

- Cho phần 2 tác dụng với NaHCO3 dư thu được 4,48 lít khí (ở đktc).

- Cho phần 3 tác dụng với Na (vừa đủ) thu được 8,96 lít khí (ở đktc) và 51,6 gam chất rắn khan.

Tên gọi của X là

etyl fomat.

propyl axetat

metyl axetat.

etyl axetat.

Xem đáp án

Chọn đáp án B.

Giải phần 2: 1-1585413193.PNG

Nếu R là H, tức axit là HCOOH thì 0,2 mol sẽ tham gia phản ứng tráng bạc tạo 0,4 mol Ag.

Điều này có nghĩa là trong T chỉ chứa axit và ancol dư, không có anđehit → không hợp lý.!

R khác H thì +AgNO3/NH3 chỉ có thể là anđehit RCHO sinh Agkt→nRCHO=0,2 mol.

Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn: 1-1585413272.PNG 

 

Giải phần 3: RCH2OH+Na→ACH2ONa+1/2H2 (khi) 

1-1585413388.PNG 

Tổng số mol H2 thu được là 0,4 mol, axit có 0,2 mol, nước là 0,4 mol → nancol=0,2  mol.

Khối lượng chất rắn: 51,6= 0,2.(R+53)+0,2.(R+67)+0,4.40=> R=29 là gốc C2H5.

« Giải bài tập thủy phân 1,8 mol X + 2,4 mol KOH

→ 210 gam (R'COOK+KOH dư)+0,18 mol ancol.

(chú ý nhân 3 kết quả tính toán trên) Ta có: 210= 1,8(R' +83)+0,6.56 => R'= 15 là gốc CH3.

Vậy, este X là CH3COOCH2CH2CH3→ tên gọi: propyl axetat.

27. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho X, Y (MX<MY) là hai este mạch hở, có mạch cacbon không phân nhánh. Đốt cháy hoàn toàn X hoặc Y luôn thu được CO2 có số mol bằng số mol O2 đã phản ứng. Đun nóng 30,24 gam hỗn hợp E chứa X, Y (số mol của X gấp 1,5 lần số mol Y) trong 400 ml dung dịch KOH 1M, sau phản ứng chỉ thu được hỗn hợp F chứa 2 ancol và hỗn hợp G chứa 2 muối. Cho F vào bình đựng Na dư, sau phản ứng có khí H2 thoát ra và khối lượng bình tăng 15,2 gam. Đốt cháy hoàn toàn G cần vừa đủ 0,42 mol O2. Tổng số nguyên tử trong phân tử Y là

19.

20.

22.

21.

Xem đáp án

Chọn đáp án D.

Hỗn hợp A gồm X, Y dạng C?(H2O)?? (vì khi đốt có nO2 cần đốt=nCO2).

Cần chú ý nchức ancol - OH=nKOH=0,4 mol → mancol=15,2+0,4:2.2=15,6 gam.

Giải thủy phân: 30,24 gam E + 0,4 mol KOH → 2 muối G + 15,6 gam 2 ancol F

→ mmuối G = 37,04 gam (theo bảo toàn khối lượng) Nhận xét đủ giả thiết để giải đốt G:

« Đốt 37,04 gam muối G cần 0,42 mol O2 → 0,2 mol K2CO3 + x mol CO2 + y mol H2O.

Bảo toàn O + bảo toàn khối lượng: 1-1585414184.PNG 

 

Ngôn ngữ: X, Y không phân nhánh→ có không quá 2 chức và este không phải là vòng (*)

Kết hợp y= 0 cho biết muối không chứa nguyên tố H

→ 2 muối đều 2 chức dạng C???(COOH)2 (với ??? phải là số chẵn)

Lại biết tỉ lệ số mol X, Y là 1,5 →nX=0,12 mol và nY=0,08 mol.

Gọi số Cax tạo X=m; số Cax tạo Y=n (m, n nguyên dương và chẵn)

→ Ta có phương trình nghiệm nguyên:

1-1585414373.PNG 

→ Duy nhất cặp chẵn m= 2; n= 6 thỏa mãn => axit tạo X là COOH2 và Y là C4COOH2.

Mặt khác: X, Y dạng C?(H2O)4; gốc axit không chứa H → ∑gốc ancol có 8H.

Lại có ở (*) cho biết hai ancol phải là đơn chức nên nF=0,4 mol ; MF=15,6 ; Ans=39 

→ có một ancol là CH3OH; (15,6-0,2.32):0,2 = 46 ancol còn lại là C2H5OH.

Vậy X là H3COOC-COOC2H5 và Y là H3COOC≡C-C≡C-COOC2H5.

Đọc yêu cầu, xem lại Y có công thức phân tử là C9H8O4→ ∑số nguyên tử=21.

28. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Đốt cháy hoàn toàn M gồm ancol X, axit cacboxylic Y và este Z (đều no, đơn chức, mạch howr và Y, Z có cùng số nguyên tử cacbon) cần dùng vừa đủ 12,32 lít O2 (đktc), sinh ra 11,2 lít CO2 (đktc). Công thức của Y là

HCOOH

CH3CH2COOH

CH3CH2CH2COOH

CH3COOH

Xem đáp án

Chọn D.

*Giả sử đốt cháy M liên quan đên CO2 và lượng O2 cần để đốt → dùng giả thiết chữ về X, Y, Z quy đổi M gồm CH2 + ? mol H2O (tách từ ancol) + ?? mol O2 (tách từ axit và este),

H2O không cần O2 để đốt  →nax, este=nO2 tách ra=0,5.1,5-0,55=0,2 mol (1CH2 cần 1,5 O2 để đốt).

Nhầm nhanh: 0,5 : 0,2 → số Cax, este<2,5 mà este thì số C nhỏ nhất là 2

=> chỉ có thể là axit CH3COOH (Y:axit axetic) và este HCOOCH3 (Z: metyl axetat).

29. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp E gồm este X đơn chức và axit cacboxylic Y hai chức (đều mạch hở, không no, có một liên kết π giữa các nguyên tử cacbon trong phân tử). Đốt cháy hoàn toàn một lượng E thu được 0,43 mol khí CO2 và 0,32 mol hơi nước. Mặt khác, thủy phân 46,6 gam E bằng 200 gam dung dịch NaOH 12% rồi cô cạn dung dịch được phần hơi Z có chứa chất hữu cơ. Dẫn toàn bộ Z vào bình kín đựng Na, sau cô cạn dung dịch th được phần hơi Z có chứa chất hữu cơ T. Dẫn toàn bộ Z vào bình kính đựng Na, sau phản ứng khối lượng bình tăng 189,4 gam đồng thời sinh ra 6,16 lít khí H2 (đktc). Biết tỉ khối của T so với H2 là 16. Phần trăm khối lượng của Y trong hỗn hợp E có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?

41,3%

43,5%

48,0%

46,3%

Xem đáp án

Chọn D.

Giả thiết chữ E gồm X dạng CnH2n-2O2  và Y dạng CmH2m-4O4 (điều kiện m, n≥4 

*Giả đốt: E+O2→to 0,43 mol CO2 + 0,32 mol H2O.

Quan sát E => quy đổi về 0,43 mol CH2 + 0,22 mol OH-→mE=9,32 gam=46,6 : 5 

*Phản ứng thủy phân: 46,6 gam E + 0,6 mol NaOH => chất rắn + (H2O + CH3OH).

(biết là CH3OH vì MT = 32 theo giả thiết) => có mZ = m(H2O; CH3OH)=189,4 gam 

(thật chú ý: bình đựng natri kín nên khối lượng bình tăng chính là khối lượng Z).

Gọi neste=x mol; nax=y mol thì ∑nCOO=x+2y=0,55 mol 

Thủy phân cho x mol CH3OH và 2y mol H2O; tuy nhiên cần chú ý H2O trong Z còn có 176 gam H2O sẵn ở dung dịch NaOH nữa nên 189,4= 176+36y+32x=> 36y+32x=13,4 gam

Giải hệ được: x = 0,25 mol và y = 0,15 mol. Nghiệm nguyên:  là C5H8O2 và Y là C6H8O4.

capture-1585415779.PNG

Chú ý: giả thiết 6,16 lít khí H2 giả thiết nhiễu, nếu không nắm rõ “bình kín” sẽ rất dễ khó khăn trong việc tìm ra đáp án

30. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm CH3­COOC2H5, C2H5COOCH3 và C2H5OH. Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X thu được 0,6mol CO2 và 0,7mol H2O. Phần trăm về khối lượng của C2H5OH bằng

34,33%

51,11%

50,00%

20,72%

Xem đáp án

Chọn A.

CH3COOC2H5, C2H5COOCH3 có cùng công thức phân tử là C4H8O2 đốt cho số mol CO2 bằng H2O

Còn ancol etylic có công thức phân tử C2H6O2 đốt cho tương quan nancol = nH2O-nCO2 

Theo đó đốt X ta có nancol = 0,7 – 0,6 = 0,1mol => nhai este = (0,6 – 0,1.2) : 4 = 0,1 mol

Vậy %mancol(X) = 0,1.46 : (0,1.46 + 0,1.88) = 34,33%

31. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hợp chất hữu cơ X mạch hở có công thức phân tử C4H6O4. Biết rằng khi đun X với dung dịch bazo tạo ra hai muối và một ancol no đơn chức mạch hở. Cho 17,7 gam X tác dụng với 400ml dung dịch NaOH 1M, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được khối lượng chất rắn khan là

28,9 gam

24,1 gam

24,4 gam

24,9 gam

Xem đáp án

Chọn A.

Phân tích “giả thiết chữ” về X tạo 2 muối mà ancol lại đơn chức→ dạng “este nối”

Ứng với C4H6O4 chỉ có duy nhất cấu tạo thỏa mãn là HCOOCH2COOCH3

Theo đó phản ứng HCOOCH2COOCH3 + 2NaOH →HCOONa + HOCH2COONa + CH3OH

Giả thiết số nX = 0,15mol, nNaOH = 0,4mol →sau phản ứng còn dư 0,1mol NaOH

→Số mol ancol thu được tính theo số mol este X là 0,15mol →dùng bảo toàn khối lượng ta có:

mmuối + NaOh dư = 17,7 + 0,4.40 – 0,15.32 = 28,9 gam

32. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với oxi bằng 3,125. Thủy phân X trong mỗi trường axit thu được axit cacboxylic Y và ancol metylic. Số công thức cấu tạo phù hợp của X là

3

4

2

5

Xem đáp án

Chọn A.

Giả thiết 1-1585416022.PNG X là este đơn chức, mạch hở  CTPT là C5H8O2.

*Phản ứng thủy phân: X+H2O⇔C3H5COOH (axit cacboxylic Y) + CH3OH (ancol metylic).

Có 3 cấu tạo gốc C3H5- gắn vào nhosmc hức COOH => X có 3 công thức cấu tạo phù hợp là:

(1) CH2=CHCH2COOCH3;      

(2) CH3CH=CHCOOCH3        

(3) CH2=C(CH3)COOCH3

33. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp E chứa ba este đều mạch hở, trong phân tử chỉ chứa một loại nhóm chức gồm este X (CxH2xO2), este Y (CyH2y-2O2) và este Z (CzH2z-2O4). Đun nóng 0,4 mol E với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được 25,7 gam hỗn hợp gồm ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 49,1 gam hỗn hợp T gồm ba muối. Đốt cháy toàn bộ T cần dùng 0,275 mol O2, thu được Na2CO3 và 0,49 mol hỗn hợp gồm CO2 và H2O. Phần trắm khối lượng của Y trong hỗn hợp E là

8,35%

9,47%

7,87%

8,94%

Xem đáp án

Chọn A.

Cách 1: X có CTPT CnH2nO2 là este no, đơn chức, mạch hở →ancol tạo X là no, đơn chức mạch hở.

→cả ba ancol cùng dãy đồng đẳng no, đơn chức, mạch hở → Z tạo từ axit hai chức và ancol đơn chức.

Theo đó, nhỗn muối T = nE = 0,04 mol. “Cảm nhận” đôt T đủ giả thiết để giải. Thật vậy:

*Phản ứng đốt cháy: 1-1585416194.PNG 

 

Gọi số mol Na2CO3 là x mol →∑nCOONa=2a  mol. Bảo toàn nguyên tố O với YTHH 01 có:

Phương trình: 1-1585416244.PNG 

 

→ Bảo toàn khối lượng: 49,1 +0,275.32= 106a+44(0,06+a)+18(0,43-a) → a=0,36 

*YTHH 01 cho 0,72 mol Na trong 0,4 mol T  → có 0,32 mol Y’ và suy ra 0,05 mol X’ (*)

-Biện luận 1: có phương trình: 1-1585416785.PNG 

Với n’, m’, x’ là các số nguyên và 1-1585416807.PNG 

Dấu “=” xảy ra ở (*) khi và chỉ khi n’ = 1; m’ = 3 và x’ = 2.

Tóm lại, ở đôt cháy muối xử lí có được: 0,05 mol HCOONa; 0,03 mol C2H3COONa và 0,32 mol (COONa)2.

-Biện luận 2: nếu ancol tạo Z là C2H5OH trở lên thì mancol≥0,32.2.46=29,44<25,7 gam 

=> ancol tạo Z là CH3OH hay Z là (COOCh3)3. Giả sử X là HCOOR và Y là C2H3COOR’.

Ta có 1-1585416865.PNG 

Giải phương trình nghiệm nguyên có R = 43 (gốc C3H7-) và R’ = 57 (gốc C4H9-).

Vậy hỗn hợp E có 0,03 mol este Y là C2H3COOC4H9(M=128) 

Bảo toàn khối lượng phản ứng thủy phân có mE=25,7+49,1-0,72.40=46 gam 

=>  Yêu cầu %mY trong E=0,03.12846.100%≈46 % 

Cách 2: Suy luận như trên có nmuoi=neste=0,4 mol 

*Quy muối gồm: x mol HCOONa; y mol C2H3COONa; z mol (COONa)2 và a mol CH2. Ta có hệ 4 ẩn”

·        Tổng số mol các muối: x + y + z = 0,4 mol                   (1)

·        Tổng số mol H2O và CO2:  x + 4y + z + 2a = 0,49mol                  (2)

·        Tổng khối lương muối T: 68x + 94y + 134z + 14a = 49,1 gam    (3)

·        Số mol O2 cần để đốt là: 0,5x + 3y + 0,5z + 1,5a = 0,275 mol   (4)

Giải hệ ta được: x = 0,05 mol; y = 0,03 mol; z = 0,32 mol; a = 0 →∑nancol=0,72 mol  

Lại quy đổi ancol gồm 0,72 mol CH3OH và 0,32 mol CH2. Thấy: 0,19= 0,05.2+0,03.3 

=> có 0,05 HCOOC3H7 và 0,03 C2H3COOC4H9 và 0,32 mol (COOCH3)2→ Yêu cầu như cách 1.

Cách 3: gọi số mol X, Y, Z lần lượt là x, y, z mol.

Có nNaOH=x+y+2z=nCOONa=nO trong muoi Lại có nO trong Na2CO3=3(x+y+z)2mol 

→ Bảo toàn O phản ứng đốt có 1-1585417303.PNG 

 1-1585417349.PNGcó 1 anccol là CH3OH.

→ tiếp tục giải và biện luận tương tự cách 1.

34. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm hai chất hữu cơ đơn chức, đều có công thức phân tử C7H6O2 và chứa vòng benzen trong phân tử. Cho 3,66 gam X phản ứng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, thu được 2,16 gam Ag. Cho cùng lượng X trên tác dụng với 500 ml dung dịch NaOH 0,1M, sau khi phản ứng hoàn toàn đem cô cạn dung dịch thì thu được m gam hỗn hợp chất rắn. Giá trị của m là

3,96 gam

4,72 gam

5,00 gam

5,12 gam

Xem đáp án

Chọn đáp án D

Ta có MX=122 →3,66  gam X tương ứng với số mol là 0,03.

X chỉ có duy nhất một đồng phân chứa vòng benzen tham gia được phản ứng tráng bạc là HCOOC6H5.

Tương tự như axit HCOOH, cứ 1 mol HCOOC6H5 phản ứng tạo 2 mol Ag.

Suy ra, số mol của HCOOC6H5 có trong X bằng 0,01 mol (do nAg thu được = 0,02 mol).

Hai chất hữu cơ đều đơn chức nên chất còn lại là C6H5COOH (axit benzoic) và có số mol là 0,02.

« Thủy phân:                

HCOOC6H5 + 2NaOH →HCOONa + C6H5ONa + H2O.

C6H5COOH + NaOH →C6H5COONa + H2O.

Nhận xét nhanh: ∑ nH2O = nX = 0,3 mol, NaOH dư và các sản phẩm còn lại đều là chất rắn thu được sau khi cô cạn

=> bảo toàn khối lượng có: m= 3,66+0,05.40-0,03.18= 5,12 gam.

35. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hỗn hợp X gồm C2H5OH, CH3COOCH3, CH3CHO, trong đó C2H5OH chiếm 50% về số mol. Khi đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X thu được 3,06 gam H2O và 3,136 lít CO2 (đktc). Mặt khác, khi cho hỗn hợp X tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3 thu được x gam Ag. Giá trị của x là

2,16

8,68

4,32

1,08

Xem đáp án

Chọn đáp án A

« Đốt cháy m gam hỗn hợp X thu được 0,17 mol H2O và 0,14 mol CO2.

Tương quan đốt: 1-1585417569.PNG 

Giả sử lượng còn lại trong X là  mol CH3COOCH3 và y mol CH3CHO

Ta có x+y= 0,03 mol và 3x+2y+0,03.2=0,14 mol. Giải hệ được x= 0,02 mol và y= 0,01 mol.

« Phản ứng với AgNO3/NH3 chỉ có CH3CHO thôi:

CH3CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O→toCH3COONH4 + 2Ag + 2NH4NO3

                                                                        amoni axetat

Từ tỉ lệ ta có