Bài tập tổng hợp Este, Lipit cơ bản và nâng cao cực hay có lời giải (P3)

Đáp án D

Đáp án A

• n_CO2 = 0,3 mol; n_H2O = 0,29 mol

Gọi công thức trung bình của triglixerit và axit tự do là (C_nH_{2n + 1}COO)₃C₃H₅ và C_nH_{2n + 1} với số mol lần lượt là x, y mol.

Ta có hpt:

Đáp án B

Nguyên nhân làm dầu mỡ bị ôi thiu là do liên kết π_C=C bị oxi hóa chậm bởi oxi không khí tạo thành peoxit, chất này bị phân hủy thành các sản phẩm có mùi khó chịu → (1) đúng

Các triglixerit chứa chủ yếu các gốc axit béo no thường là chất rắn ở nhiệt độ thường → (2) sai

Phản ứng thủy phân este trong axit là thuận nghịch, phản ứng thủy phân trong môi trường kiềm là phản ứng 1 chiều → (3) đúng

Các axit tồn tại liên kết hidro, este không chứa liên kết hidro nên các este đều có nhiệt độ sôi thấp hơn axit có cùng số nguyên tử cacbon → (4) sai

Chất béo là trieste của glixerol và axit béo → chất béo là hợp chất không phân cực , không tan trong nước nhưng tan nhiều trong các dung môi hữu cơ → (5) đúng

Phản ứng thủy phân este trong môi trường kiềm là phản ứng xà phòng hóa → (6) đúng

Đáp án C

Etyl propionat là hợp chất không chứ liên kết hidro là chất có nhiệt độ sôi thấp nhất → nhiệt độ sôi của T < X, Y, Z

Do có nhóm CO hút e trong phân tử nên X, Y có độ bền liên kết hidro lớn hơn trong ancol Z → nhiệt độ sôi của Z < X, Y

Do M_X > M_Y → nên nhiệt độ sôi của X>Y

Thứ tự nhiệt độ sôi của các chất là T< Z< Y< X.

Đáp án C

Chọn 2 trong 3 axit có ${\mathrm{C}}_3^2$ = 3 cách chọn

Có 4 cách sắp xếp trieste tạo bởi axit A,B và glixerol . ( A-A-B, A-B-A, B-B-A, B-A-B)

Số loại trieste có thể được tạo thành chứa hai gốc axit trong số ba axit béo trên là : 3. 4= 12 .

Đáp án B

Các chất trong dãy khi thủy phân trong dung dịch NaOH loãng (dư), đun nóng sinh ra ancol là: metyl benzoat, metyl metacrylat, anlyl axetat, metyl axetat, etyl fomat, triolein, tristearin

Vậy có 7 chất

Đáp án A

Đáp án A

• Từ ancol và các chất vô cơ cần thiết, ta có thể điều chế trực tiếp

(1) CH₃COOH: C₂H₅OH + O₂ $\underset{25-{30}^{\mathrm{o}}\mathrm{C}}{\overset{\mathrm{men} \mathrm{giam}}{\to }}$ CH₃COOH + H₂O

(2) CH₃CH₂OH + CuO $\stackrel{{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ CH₃CHO + Cu + H₂O

(3) 2C₂H₅OH $\stackrel{{\mathrm{Al}}_2{\mathrm{O}}_3,{450}^{\mathrm{o}}\mathrm{C}}{\to }$ CH₂=CH-CH=CH₂ + 2H₂O + H₂

CH₃COOC₂H₅ điều chế trực tiếp từ C₂H₅OH và CH₃COOH nên không thỏa mãn

Đáp án A

• Giả sử este là RCOOR'.

Tên este gồm: tên gốc hiđrocacbon R' + tên anion gốc axit (đuôi "at")

Metyl oleat là CH₃(CH₂)₇CH=CH(CH₂)₇COOCH₃

Metyl panmitat là CH₃(CH₂)₁₄COOCH₃

Metyl stearat là CH₃(CH₂)₁₆COOCH₃

Metyl acrylat là CH₂=CHCOOCH₃.

Đáp án C

• (2) sai vì axit oleic là C₁₇H₃₃COOH, axit linoleic là C₁₇H₃₁COOH nên hai chất không là đồng phân của nhau.

(3) sai vì axit axetylsalixylic tác dụng được với dung dịch NaOH theo tỉ lệ 1 : 3 về số mol:
o-CH₃COO-C₆H₄-COOH + 3KOH → CH₃COOK + KO-C₆H₄-COOK + 2H₂O

(1), (4) đúng.

Đáp án A

• Đáp án A sai. CH₃CH₂COOCH=CH₂ có nối đôi gắn vào gốc hiđrocacbon còn CH₂=CHCOOCH₃ có nối đôi gắn vào anion gốc axit nên không cùng dãy đồng đẳng.

Đáp án B đúng. CH₃CH₂COOCH=CH₂ + NaOH → CH₃CH₂COONa + CH₃CHO

Đáp án C đúng. CH₃CH₂COOCH=CH₂ + Br₂ → CH₃CH₂COOCHBr-CH₂Br

Đáp án D đúng. nCH₃CH₂COOCH=CH₂ $\stackrel{\mathrm{xt},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ -(-CH(OCOCH₂CH₃)-CH₂-)_n-.

Đáp án C

• Có 4 đồng phân cấu tạo thỏa mãn là

1, HCOOCH₂CH₂CH₃

2, HCOOCH(CH₃)₂

3, CH₃COOCH₂CH₃

4, CH₃CH₂COOCH₃

Đáp án A

• Đáp án A đúng.

Đáp án B sai vì phản ứng giữa axit và ancol khi có H₂SO₄ đặc là phản ứng hai chiều.

Đáp án C sai vì este CH₃COOCH=CH₂ phản ứng với dung dịch kiềm thu được sản phẩm cuối cùng là muối và anđehit.

Đáp án D sai vì khi thủy phân chất béo luôn thu được C₃H₅(OH)₃.

Chọn đáp án B

Đáp án A sai vì ancol có liên kết hiđro nên có nhiệt độ sôi cao hơn este có cùng số C.

Đáp án B đúng. Trong công nghiệp có thể chuyển hóa chất béo lỏng thành chất béo rắn bằng phản ứng hiđro hóa.

Đáp án C sai. Công thức chung của este là C_nH_{2n + 2 - 2k - 2x}O_2x nên số nguyên tử H của este đơn chức và đa chức luôn là một số chẵn.

Đáp án D sai. Sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa chất béo là xà phòng và glixerol.

Chọn đáp án B

- Triolein là (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅  là chất béo không no, có chứa liên kết C=C

→ Triolein phản ứng được với dung dịch Br₂ (phản ứng cộng vào C=C)

Phương trình hóa học: (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅ + 3Br₂ → (C₁₇H₃₃Br₂COO)₃C₃H₅

- Triolein là (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅ là este nên có khả năng tham gia phản ứng thủy phân trong môi trường kiềm.

Phương trình hóa học: (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅ + 3NaOH $\stackrel{t°}{\to }$ 3C₁₇H₃₃COONa + C₃H₅(OH)₃

Đáp án C

• (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅ + 3H₂ $\stackrel{\mathrm{Ni},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ (C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅ (X)

(C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅ + 3NaOH $\stackrel{{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ 3C₁₇H₃₅COONa (Y) + C₃H₅(OH)₃

C₁₇H₃₅COONa + HCl → C₁₇H₃₅COOH (Z) + NaCl

Vậy Z là C₁₇H₃₅COOH

Đáp án A

• C₆H₁₀O₄ có độ bất bão hòa $\mathrm{k}=\frac{6.2+2-10}{2}=2$ 

Thủy phân X thu được 2 ancol → X là este hai chức.

Hai ancol có số C gấp đôi nhau → C₁ và C₂ (dựa vào đáp án)

→ X là CH₃OCO-COOC₂H₅

Đáp án A

• Giả sử este có dạng C_nH_2nO₂

Ta có C_nH_2nO₂ + $\frac{3\mathrm{n}-2}{2}$ O₂ → nCO₂ + nH₂O

Ta có: $\frac{3\mathrm{n}-2}{2}$→ n = 2 → C₂H₄O₂

→ HCOOCH₃ → metyl fomat

Đáp án D

• Đốt cháy X tạo thành CO₂ và H₂O có số mol bằng nhau

→ X là este no, đơn chức.

Thủy phân X trong môi trường axit được chất Y tham gia phản ứng tráng gương → Y là HCOOH.

Z có số nguyên tử C bằng một nửa số nguyên tử cacbon trong X → X là HCOOCH₃.

→ Đốt cháy 1 mol HCOOCH₃ sinh ra sản phẩm gồm 2 mol CO₂ và 2 mol H₂O.

Y là HCOOH nên tan vô hạn trong nước.

Z là CH₃OH nên khi đun với H₂SO₄ đặc ở 170^oC không thu được anken.

Đáp án A

• Xét CH₃CH₂COOCH₃

CH₃CH₂COOCH₃ + H₂O <=> CH₃CH₂COOH + CH₃OH

Tuy nhiên từ CH₃OH (X) không thể điều chế CH₃CH₂COOH (Y) bằng một phản ứng.

• Xét CH₃COOCH₃

CH₃COOCH₃ + H₂O <=> CH₃COOH + CH₃OH

CH₃OH (X) + CO $\stackrel{\mathrm{xt},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ CH₃COOH (Y)

Vậy Z có thể là CH₃COOCH₃.

• Xét CH₃COOCH₂CH₃

CH₃COOCH₂CH₃ + H₂O <=> CH₃COOH + CH₃CH₂OH

CH₃CH₂OH (X) + O₂ $\underset{25-{30}^{\mathrm{o}}\mathrm{C}}{\overset{\mathrm{men} \mathrm{giam}}{\to }}$ CH₃COOH (Y) + H₂O

Vậy Z có thể là CH₃COOCH₂CH₃

• Xét CH₃COOCH=CH₂

CH₃COOCH=CH₂ + H₂O <=> CH₃COOH + CH₃CHO

2CH₃CHO (X) + O₂ $\stackrel{\mathrm{xt},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ 2CH₃COOH (Y)

Vậy Z có thể là CH₃COOCH=CH₂

Đáp án D

CH₃COOCH₂CH₃ + NaOH → CH₃COONa + CH₃CH₂OH

CH₃COOCH₂CH₂Cl + 2NaOH $\stackrel{{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$CH₃COONa + NaCl + C₂H₄(OH)₂

CH₃COOCH(Cl)CH₃ + 2NaOH → CH₃COONa + NaCl + CH₃CHO + H₂O

ClCH₂COOC₂H₅ + 2NaOH → HOCH₂COOH + NaCl + CH₃CH₂OH

→ X thỏa mãn là ClCH₂COOC₂H₅

Đáp án A

• C₁₀H₁₄O₆ có độ bất bão hòa $\mathrm{k}=\frac{10.2+2-14}{2}=4$ 

Vì X là trieste nên trong mạch còn một nối đôi → loại B, C.

Vì ba muối không có đồng phân hình học → loại D

Chọn đáp án D

RCOOR₁ + NaOH → RCOONa + R₁OH

Z + AgNO₃ → T

T + NaOH → Y

Do đó, Z và Y cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử.

⟹ X có thể là CH₃COOCH=CH₂.

CH₃COOCH=CH₂ + NaOH → CH₃COONa + CH₃CHO

CH₃CHO + 2AgNO₃ + 3NH₃ + H₂O → CH₃COONH₄ + 2Ag↓ + 2NH₄NO₃.

CH₃COONH₄ + NaOH → CH₃COONa + NH₃ + H₂O

Đáp án B

C₄H₆O₄ có độ bất bão hòa $\mathrm{k}=\frac{4.2+2-6}{2}=2$ 

Vậy X là đieste no, mạch hở.

Oxi hóa a mol Y cần vừa đủ 2a mol cuO → a mol T. Vậy Y là ancol hai chức.

Vậy X là HCOOCH₂CH₂OCOH

HCOOCH₂CH₂OCOH + 2NaOH → 2HCOONa (X) + CH₂OH-CH₂OH (Y)

CH₂OH-CH₂OH (Y) + 2CuO $\stackrel{{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$ OHC-CHO (T) + 2Cu + 2H₂O

OHC-CHO (T) có M = 58

Đáp án A

Ankan đơn giản nhất là CH₄

Y + NaOH $\stackrel{\mathrm{CaO},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$CH₄

Vậy Y là CH₃COONa

T + NaOH → CH₃COONa (Y). Vậy T là CH₃COOH.

Z + O₂ $\stackrel{\mathrm{xt},{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }$CH₃COOH (T).

Mà Z không tác dụng với Na → Z là CH₃CHO.

X + NaOH → CH₃COONa (Y) + CH₃CHO (Z)

Vậy X là CH₃COOCH=CH₂