Bài tập phát triển năng lực Tiếng Việt lớp 5 Tuần 6 có đáp án

Dưới đây là hình vẽ cách điệu và vui nhộn về bộ não của chúng ta. Em thử đoán xem, tác giả khuyên chúng ta nên làm điều gì để có thể trở nên nhanh nhẹn hơn.

Trí thông minh cũng được rèn luyện qua các câu đố mẹo. Em thử tìm kết quả cho câu đố dưới đây nhé!

Đọc và thực hiện các yêu cầu:

Cuộc phiêu lưu của ngôn từ

Hôm nay lớp 5A rất háo hức khi được tham gia một giờ học đặc biệt. Thay vì ngồi trong lớp như các giờ học thông thường, một cuộc “phiêu lưu trong công viên tưởng tượng ven hồ” đang chờ sẵn các bạn. Ai cũng náo nức “lên đường”. Điều hấp dẫn hơn nữa là cô Minh – cô giáo dạy môn Tiếng Việt – nói:

– Hôm nay, các em sẽ tham gia một cuộc “phiêu lưu của ngôn từ”.

Cả lớp vây quanh cô Minh. Cô giáo lấy từ trong túi ra những đồ vật khác nhau như: một vài hòn đá nhỏ, những cái lá, những nhánh cây, những bông hoa,...“Mỗi đồ vật này đều ẩn chứa một bí mật, những bí mật ẩn giấu trong vẻ đẹp của ngôn từ.” – Cô Minh nói.

Và mỗi bạn sẽ được chọn một đồ vật tuỳ thích. Ví như khi An chọn một bông hoa rực rỡ thì Bình lại chọn một cành cây khẳng khiu. Tiếp đó cô yêu cầu:

– Mỗi bạn sẽ quan sát thật kĩ đồ vật đang cầm trên tay và chọn từ ngữ để miêu tả về đồ vật đó. Việc làm này cũng giống như việc chúng ta “thêu dệt cho những tấm thảm của thiên nhiên”.

Lời cô nói hay quá khiến ai cũng háo hức. Và thế là mỗi bạn cố gắng quan sát thật kĩ, dùng tất cả các giác quan để “thêu dệt từ ngữ” cho đồ vật của mình.

An miêu tả bông hoa của mình là: “Một bông hoa nở bừng lên như dải lụa hồng nhảy múa trong gió”. Còn Bình thì thành người kể chuyện thông thái khi dùng cành cây để kể những câu chuyện về các mùa đã qua.

Ồ, tất cả đều thốt lên ngạc nhiên mỗi khi ai đó đưa ra lời miêu tả. Những vật quen thuộc mà các bạn đang sở hữu, qua lời miêu tả lại trở nên sống động diệu kì.

Nhưng cuộc phiêu lưu vẫn chưa dừng lại khi cô yêu cầu cả lớp hãy tưởng tượng trước mắt mình là một hồ nước lấp lánh dưới ánh nắng.“Ở đây chúng ta sẽ tìm thấy nguồn cảm hứng trong sự phản chiếu của thiên nhiên. Bây giờ các em hãy ghi lại những phản chiếu lấp lánh ấy nhé!” – Cô khuyến khích. Và đây là miêu tả của Tâm “Mặt hồ trong suốt như mặt gương soi chiếu cảnh sắc mây trời”. Hoa lại cho rằng: “Mặt hồ là cửa sổ dẫn đến thế giới khác, nơi bầu trời và mặt đất gặp nhau trong vòng ôm đầy nước”. Còn Thịnh thì so sánh: “Mặt hồ như một bản giao hưởng thầm lặng, mỗi gợn sóng là một nốt nhạc của thiên nhiên.”...

Kết thúc buổi học thú vị, cô Minh tổng kết: “Hôm nay, chúng ta đã khám phá vẻ đẹp của ngôn từ trong thế giới xung quanh. Các em hãy nhớ rằng, mọi đồ vật, mọi khung cảnh đều chứa đựng một câu chuyện đang chờ được kể. Tất cả những gì chúng ta cần là kiên nhẫn lắng nghe và viết lại lời chúng muốn nói”

Thực sự là một buổi học với đầy ắp những điều mới mẻ và hấp dẫn.

(Hồng Đậu Đậu – Bươm Bướm Vàng)

Câu chuyện xảy ra ở đâu?

Cả lớp được tham gia vào buổi học gì?

Các bạn tham gia buổi học cần phải làm gì dưới đây?

Em thích phần miêu tả của bạn nào nhất? Vì sao?

Giả sử để miêu tả mặt hồ, em sẽ viết như thế nào?

Em hãy đặt tên khác cho câu chuyện trong bài đọc và giải thích vì sao em đặt tên như vậy.

Gạch dưới các tên riêng nước ngoài có trong đoạn văn dưới đây và nhận xét về cách viết các tên riêng đó.

Tốt tô-chan – cô bé bên cửa sổ là cuốn tự truyện của Ku-ro-ya-na-gi Tet-su-ko, một nhà văn nổi tiếng của Nhật Bản. Cuốn truyện khắc hoạ thời bắt đầu đi học đầy bước ngoặt của chính tác giả. Sách được xuất bản lần đầu vào năm 1981, gây được tiếng vang lớn không chỉ tại Nhật Bản mà còn trên toàn thế giới. Nội dung truyện kể về ngôi trường To-moe của thầy hiệu trưởng Ko-ba-ya-shi So-sa-ku. Trường To-moe rất đặc biệt. Trường có lớp học là những toa tàu cũ, cả trường chỉ có năm mươi học sinh, ai cũng đặc biệt như Tốt tô-chan, thậm chí có cả những em bị khuyết tật. Nhưng vượt qua những trở ngại và khác biệt về tính cách, các học sinh ở To-moe đều hoà hợp với nhau như anh em một nhà.

Đọc một số cách kết bài cho bài văn tả người dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Cách 1: Kết bài thông thường: Nêu tình cảm/cảm nghĩ với người được tả + Sự gắn bó, quan tâm với người được tả

Ví dụ: Với em, bố luôn là người bạn lớn ấm áp. Em yêu thương và kính trọng bố biết bao. Mai này dù lớn khôn, em vẫn muốn được bố ôm trong vòng tay. Và em vẫn thầm nhủ sẽ bóp vai cho bố mỗi lúc bố đi làm về mệt mỏi.

Cách 2: Kết bài bằng một đoạn thơ/bài hát/lời trích dẫn... về tình cảm hoặc mối quan hệ thân thuộc với người được tả

Ví dụ 1: Người ta nói: “không phải máu thịt mà chính trái tim mới khiến cho cha là cha của con”. Tôi luôn nghĩ về câu nói ấy vì tôi biết, trái tim mình luôn gắn kết với trái tim của bố. Mọi vui buồn của tôi bố đều biết, mọi con đường tôi qua, bố đều dõi theo với niềm yêu thương tha thiết. Vì thế, chẳng phải tôi chính là một phần trong trái tim của bố hay sao.

Ví dụ 2:

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.

Tôi cứ ngâm nga mãi những câu thơ của nhà thơ Trần Quốc Minh. Mỗi lần đọc lên, tôi như thấy hiện ra hình ảnh mẹ với những dịu dàng, ngọt ngào. Mẹ là làn gió mát trong, là dòng nước êm xuôi cho tôi luôn nhận về những yêu thương không bao giờ vơi cạn. Đêm đêm, nhìn lên bầu trời sao, tôi luôn chọn hai ngôi sao cạnh nhau và tôi gọi đó là sao mẹ và sao con. Vì đối với tôi, dù xa xôi như thế nào thì mẹ và con vẫn luôn có nhau, vẫn ở bên nhau và cùng toả sáng.

Cách 3: Kết bài bằng việc đánh giá, nhận xét có tính gợi mở về người được tả.

Ví dụ: Mỗi người đều cần chuyên nghiệp trong công việc của mình, cần lòng yêu nghề và sự gắn bó. Bố tôi thường nói với tôi như vậy khi kể về công việc của bố. Tôi nhìn bàn tay với những vết chai sần của bố và khắc ghi những lời bố dặn. Và tôi biết, đến lượt mình, khi làm bất kì một công việc gì, tôi cũng sẽ dành tình yêu cho công việc ấy, như cách mà bố đã làm.

Đoạn kết bài sau được viết theo cách nào?

Lòng mẹ còn mênh mông bao la hơn cả biển rộng sông dài. Em chợt nhớ tới câu thơ: “Ai rằng công mẹ bằng non/ Thực ra công mẹ lại còn lớn hơn.”. Nghĩ về mẹ, em luôn thấy mình thật tự hào và hạnh phúc. Mẹ là cả bầu trời mơ ước của con.

Viết đoạn kết bài cho bài văn tả người theo một cách trong ba cách trên.

Không chỉ với chúng ta mà ngay cả những con vật cũng thích được học mỗi ngày. Hãy nói về những hình bên xem chú cún đã học điều gì; đoán xem tâm trạng của chú và của người dạy chú như thế nào nhé!