Bài tập phát triển năng lực Tiếng Việt lớp 5 Tuần 26 có đáp án

* KHỞI ĐỘNG

Em hãy đoán tên gọi của đồ vật trong hình bên. Quan sát hình và miêu tả những gì em cảm nhận được về đồ vật đó.

* ĐỌC

Đọc và thực hiện các yêu cầu:

Cái bi đông của ông tôi

Ông tôi có một cái bi đông được dùng từ rất lâu. Ông bảo ngày ông đi bộ đội, hành quân dọc Trường Sơn vào miền Nam đánh Mỹ, cái bi đông ấy đã từng theo ông như hình với bóng.

Giờ thì cái bi đông ấy đã cũ lắm. Nó to như quả dừa nhưng tròn dẹt, đựng được đến hơn một lít nước. Cái vỏ bằng nhôm cứng được sơn màu xanh lá cây, nhiều chỗ đã móp mép, lộ ra màu bạc xỉn của nhôm. Cái nắp nhựa có một dây xích nhỏ buộc vào cổ bi đông để khỏi rơi mất. Khi mời ai uống nước, cái nắp nhựa trở thành cái cốc, rất tiện. Bao bọc bên ngoài “quả dừa dẹt” ấy là cái giỏ đeo đan bằng sợi dây dù, có quai dài đủ vắt qua vai, cũng màu xanh lá cây.

Có lần tôi hỏi ông:

– Ông ơi, ông thích màu xanh lá cây lắm à?

Ông tôi mỉm cười:

– Ông thích, cháu ạ. Nhưng cái bi đông này phải sơn màu lá cây là để nó lẫn với màu quân phục, lẫn với lá rừng, che mắt thằng giặc!

Tôi mân mê cái bi đông và chợt phát hiện bên sườn nó có một lỗ thủng bằng hạt ngô và được hàn lại rất khéo. Tôi chưa kịp hỏi thì ông đã giải thích:

– Cái bi đông này đã cứu ông khỏi bị thương đấy. Trong một trận chiến đấu, mảnh đạn của giặc văng vào ông, găm trúng cái bi đông đeo bên người. Ông không việc gì, nhưng nó thì “bị thương".

Từ đấy, tôi hiểu vì sao ông lại nâng niu cái bi đông cũ đến thế.

(Theo Hồ Thị Mai Quang)

Người ông dùng cái bi đông từ bao giờ?

Cái bi đông của ông được miêu tả như thế nào?

Lí do nào khiến tác giả gọi cái bi đông là “quả dừa dẹt”?

Tác giả hiểu ra lí do gì khiến ông nâng niu cái bi đông cũ đến thế?

* LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Tìm và nêu tác dụng của điệp từ, điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

Hạt gạo làng ta

Có vị phù sa

Của sông Kinh Thầy

Có hương sen thơm

Trong hồ nước đầy

Có lời mẹ hát

Ngọt bùi đắng cay...

Hạt gạo làng ta

Có bão tháng bảy

Có mưa tháng ba

Giọt mồ hôi sa

Những trưa tháng sáu

Nước như ai nấu

Chết cả cá cờ

Cua ngoi lên bờ

Mẹ em xuống cấy...

(Trần Đăng Khoa)

Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống trong bài ca dao sau để tạo thànhđiệp từ, điệp ngữ.

Người ta đi cấy lấy công,

Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

………… trời, ………… đất, ………… mưa,

…………mưa, ………… nắng, …………ngày, ………… đêm

………… cho chân cứng đá mềm,

Trời yên, biển lặng mới yên tấm lòng.

(Ca dao)

Ghi lại một đoạn thơ/đoạn văn ngắn mà em đã đọc, trong đó có sử dụng điệp từ, điệp ngữ.