Bài tập Bài toán về phản ứng xà phòng hoá chất béo lớp 12 (có lời giải)
20 câu hỏi
Xà phòng hóa hoàn toàn 178 gam tristearin trong dung dịch KOH, thu được m gam potassium stearate. Giá trị của m là
200,8.
183,6.
211,6.
193,2.
Đáp án đúng là: D

Khối lượng muối thu được là: m = 0,6.322 = 193,2 gam.
Một loại chất béo chứa 80% là tristearin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 100 kg xà phòng chứa 73,44% sodium stearate về khối lượng. Giá trị của m là
89,0.
71,2.
93,5.
72,6.
Đáp án đúng là: A
PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH
3C17H35COONa + C3H5(OH)3
890 → 918 g
← 73,44 kg
Khối lượng chất béo là:
Thủy phân hoàn toàn 221 kg chất béo (có chứa 75% triolein về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium oleate về khối lượng. Giá trị của x là
180.
240.
360.
480.
Đáp án đúng là: B
PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3KOH
3C17H33COOK + C3H5(OH)3
884 g → 960 g
165,75 kg → mpotassim oleate =
Vậy mxà phòng =
Một loại chất béo có chứa 75% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 3 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 70 gam sodium stearate. Giá trị của x gần nhất với giá trị nào sau đây?
271.
247.
230.
229.
Đáp án đúng là: A
msodium stearate = 3.103.70 = 210.103 g = 210 kg.
PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH
3C17H35COONa + C3H5(OH)3
890 g → 918 g
← 210 kg
mchất béo =
Một loại chất béo có chứa 80% tripalmitin về khối lượng. Để sản xuất 7,35 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch KOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 60 gam potassium palmitate. Giá trị của x gần nhất với giá trị nào sau đây?
645,32.
503,75.
403,45.
398,54.
Đáp án đúng là: B
msodium stearate = 7,35.103.60 = 441.103 g = 441 kg.
PTHH: (C15H31COO)3C3H5 + 3KOH
3C15H31COOK + C3H5(OH)3
806 g → 882 g
← 441 kg
mchất béo =
Một loại chất béo có chứa 80% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 4,6 triệu chai nước rửa tay (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi chai nước rửa tay có chứa 6 gam glycerol. Giá trị của x là
333,75.
267,00
234,46.
435,67.
Đáp án đúng là: A
mglycerol = 4,6.106.6 = 27,6.106 gam = 27,6 tấn.
PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH
3C17H35COONa + C3H5(OH)3
890 g → 92 g
tấn ← 27,6 tấn
mchất béo = tấn.
Một loại chất béo chứa 80% là tripalmitin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 111,2 kg xà phòng chứa 75% sodium palmitate về khối lượng. Giá trị của m là
123,45.
83,40.
95,62.
100,75.
PTHH: (C15H31COO)3C3H5 + 3NaOH
3C15H31COONa + C3H5(OH)3
806 g → 834 g
← 83,4 kg
Thủy phân hoàn toàn 556,25 kg chất béo (có chứa 80% tristearin về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium stearate về khối lượng. Giá trị của x là
644.
445.
546.
745.
Đáp án đúng là: A
mtristearin =
PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3KOH
3C17H35COOK + C3H5(OH)3
890 g → 966 g
445 kg → mpotassim stearate =
mxà phòng =
Một loại chất béo có chứa 80% triolein về khối lượng. Xà phòng hóa hoàn toàn 5,525 kg chất béo này trong dung dịch KOH, đun nóng thu được x bánh xà phòng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 60 gam potassium oleate. Giá trị của x là
80.
70.
60.
90.
Đáp án đúng là: A
mtriolein =
PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3KOH
3C17H33COOK + C3H5(OH)3
884 g → 960 g
4,42 kg → = 4800g
Số bánh xà phòng là bánh.
Một loại chất béo có chứa 65% triolein về khối lượng. Để sản xuất 2,3 triệu hộp kem dưỡng da (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi hộp kem dưỡng da có chứa 5 gam glycerol. Giá trị của x là
160.
190.
180.
170.
Đáp án đúng là: D
mglycerol = 2,3.106.5 = 11,5.106 gam = 11,5 tấn.
PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH
3C17H33COONa + C3H5(OH)3
884 g → 92 g
tấn ← 11,5 tấn
mchất béo = tấn.
Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam dầu dừa và 10 mL dung dịch NaOH 40%.
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi. Để nguội hỗn hợp.
Bước 3: Rót vào hỗn hợp 15 - 20 mL dung dịch NaCl bão hòa, nóng, khuấy nhẹ rồi để yên.
Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Sau bước 3, thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glycerol.
Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tách muối của acid béo ra khỏi hỗn hợp.
Ở bước 2, việc thêm nước cất để đảm bảo phản ứng thủy phân xảy ra.
Trong thí nghiệm trên, có xảy ra phản ứng xà phòng hóa chất béo.
a. Sai. Chất rắn màu trắng nổi lên là xà phòng. Khi nhỏ NaCl bão hòa, hỗn hợp sẽ tăng tính phân cực làm cho xà phòng kém tan và dễ tách ra hơn, đồng thời làm tăng tỉ khối hỗn hợp giúp xà phòng nổi lên trên.
b. Đúng.
c. Đúng.
d. Đúng.
Một học sinh tiến hành điều chế xà phòng từ dầu dừa như sau:
• Bước 1: Cân m gam NaOH cho vào cốc đã chứa sẵn khoảng 100 mL nước và khuấy đều. Để nguội đến khoảng 38°C.
• Bước 2: Cho 300 gam dầu dừa vào cốc thuỷ tinh chịu nhiệt, đun nhẹ và khuấy đều để đưa nhiệt độ của dầu dừa lên khoảng 48°C.
• Bước 3: Rót dung dịch NaOH đã chuẩn bị (phía trên) vào cốc chứa dầu dừa và khuấy nhanh, liên tục trong 30 phút. Khi hỗn hợp chuyển màu sáng kem, sệt, mịn thì ngừng. Thêm ít tinh dầu chanh và khuấy đều.
• Bước 4: Đổ hỗn hợp thu được ở bước 3 vào khuôn, vỗ nhẹ thành khuôn để đuổi không khí ra ngoài. Để khuôn nơi khô ráo. Sau khoảng 24 giờ, lấy xà phòng đã đóng rắn ra khỏi khuôn. Sau 4 – 5 ngày, xà phòng có thể sử dụng được.
Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Biết chỉ số xà phòng hóa là số miligam KOH cần để xà phòng hóa triglyceride và trung hòa acid béo tự do trong 1g chất béo; chỉ số xà phòng hóa của dầu dừa là 257. Học sinh trên đã lấy m gam NaOH ứng với lượng KOH cần dùng. Giá trị của m là 55 (làm tròn đến hàng đơn vị).
Trong xà phòng thu được có chứa glycerol.
Bước 3 xảy ra phản ứng xà phòng hóa của dầu dừa.
Tinh dầu chanh là chất xúc tác cho phản ứng xà phòng hóa.
a. Đúng.
1 gam chất béo phản ứng tối đa với 257 mg KOH.
⇒ 300 gam chất béo phản ứng tối đa với 77100 mg = 77,1 gam KOH.
⇒ mNaOH =
b. Đúng. Hỗn hợp sau phản ứng chứa glycerol được đóng rắn thành xà phòng nên xà phòng này chứa glycerol. Glycerol giúp dưỡng ẩm, da tay không bị khô. Glycerol cũng làm tăng độ mềm mại, mịn màng của xà phòng.
c. Đúng.
d. Sai. Tinh dầu chanh để tạo mùi thơm cho xà phòng, không liên quan gì đến phản ứng.
Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate và 2 mol sodium oleate. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Phân tử X có 5 liên kết π.
Có 2 đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất của X.
Công thức phân tử chất X là C52H96O6.
1 mol X phản ứng tối đa 2 mol H2 ở điều kiện thích hợp.
X: : C55H102O6
a. Đúng. X có 5 liên kết π (3 πCOO + 2πC=C)
b. Đúng. Đảo vị trí các gốc acid ta thu được 2 đồng phân.
c. Sai. Công thức phân tử của X là C55H102O6
d. Đúng. X có 2πC=C có thể cộng H2 tỉ lệ 1 : 2.
Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium stearate, 1 mol sodium palmitate và 1 mol sodium linoleate. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Phân tử X có 4 liên kết π.
Có 3 đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất của X.
Công thức phân tử chất X là C55H102O6.
1 mol X phản ứng tối đa 2 mol H2 ở điều kiện thích hợp.
X: : C55H102O6.
a. Sai. X có 5 liên kết π (3 πCOO + 2πC=C)
b. Đúng. Đảo vị trí các gốc acid có 3 trường hợp.
c. Đúng.
d. Đúng. X có 2πC=C có thể cộng H2 tỉ lệ 1 : 2.
Phản ứng hóa học đặc trưng của chất béo là phản ứng thủy phân. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Thủy phân tripalmitin trong môi trường acid thu được palmitic acid và ethylene glycol.
Cho tristearin tác dụng với dung dịch NaOH đun nóng thu được stearic acid và glycerol.
1 mol triolein phản ứng tối đa với 3 mol KOH, đun nóng.
Thủy phân hoàn toàn 1 mol trilinolein trong dung dịch NaOH dư, đun nóng thu được 1 mol muối và 3 mol glycerol.
a. Sai. Vì thu được glycerol không phải ethylene glycol.
b. Sai. Vì thu được sodium stearate không phải stearic acid.
c. Đúng.
d. Sai. Thu được 3 mol muối và 1 mol glycerol.
Số triglyceride thỏa mãn khi xà phòng hóa hoàn toàn thu được glycerol cùng hỗn hợp chỉ gồm muối của palmitic acid và stearic acid?
Đáp án: 4.
Giả sử kí hiệu palmitic acid và stearic acid lần lượt là R1COOH và R2COOH.
Các triglyceride thỏa mãn là:

Xà phòng hóa hoàn toàn 300 gam chất béo A với lượng vừa đủ dung dịch chứa 1 mol KOH. Sản phẩm thu được sau phản ứng gồm muối carboxylate và 29,44 gam glycerol. Sau khi thêm các chất phụ gia cần thiết thì thu được xà phòng (các muối carboxylate trong xà phòng chiếm 60% khối lượng xà phòng). Biết mỗi bánh xà phòng có trọng lượng là 90g, số bánh xà phòng sản xuất được là bao nhiêu? Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị.
Đáp án: 6
Ta có:
Nhận thấy: nên chất béo A gồm các triglyceride có lẫn các acid béo.
⇒ nacid béo = 1 – 3.0,32 = 0,04 mol
⇒
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:
mA + mKOH = mmuối + mglycerol + mnước
⇒ mmuối = 300 + 1.56 – 29,44 – 0,04.18 = 325,84 gam.
Khối lượng xà phòng thu được là:
Số bánh xà phòng thu được là: (bánh xà phòng).
Chỉ số ester hóa của chất béo là số miligam KOH dùng để xà phòng hóa hết lượng triglycerid có trong 1 gam chất béo đó. Chỉ số ester hóa của một loại chất béo chứa 23% triolein và 65% tristearin là bao nhiêu? Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị.
Đáp án: 166.
Giả sử lấy 1 gam chất béo có 0,65 gam tristearin và 0,23 gam triolein.
Làm tròn: 166.
Để sản xuất m tấn xà phòng (có chứa 75% muối sodium của acid béo, còn lại là chất độn), người ta xà phòng hóa hoàn toàn 1 tấn chất béo trung tính bằng dung dịch chứa 150 kg NaOH vừa đủ. Xác định giá trị m (Làm tròn kết quả đến phần trăm).
Đáp án: 1,38
Phương trình hóa học:
(RCOO)3C3H5 + 3NaOH → 3RCOONa + C3H5(OH)3
Theo phương trình hóa học có:
Bảo toàn khối lượng: mchất béo + mNaOH = mmuối + mglycerol
⇒ 1000 + 150 = 0,75m + 1,25.92 ⇒ m = 1380kg = 1,38 tấn.
Nếu dùng 12 g NaOH rắn thì có thể xà phòng hóa tối đa được bao nhiêu gam tristearin?
Đáp án: 89
Mtristearin = 890 gam/mol
Ta có nNaOH = 12/40 = 0,3 mol
ntristearin = mtristearin = 0,1.890 = 89 gam.





