Bài tập Bài toán về phản ứng xà phòng hoá chất béo lớp 12 (có lời giải)
Đề thi

Bài tập Bài toán về phản ứng xà phòng hoá chất béo lớp 12 (có lời giải)

A
Admin
Hóa họcLớp 12173 lượt thi
20 câu hỏi
1. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Xà phòng hóa hoàn toàn 178 gam tristearin trong dung dịch KOH, thu được m gam potassium stearate. Giá trị của m là

200,8.

183,6.

211,6.

193,2.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: D

ntristearin=178890=0,2 mol.

Xà phòng hóa hoàn toàn 178 gam tristearin trong dung dịch KOH, thu được m gam potassium stearate. Giá trị của m là (ảnh 2)

Khối lượng muối thu được là: m = 0,6.322 = 193,2 gam.

2. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo chứa 80% là tristearin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 100 kg xà phòng chứa 73,44% sodium stearate về khối lượng. Giá trị của m là

89,0.

71,2.

93,5.

72,6.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: A

msodium stearate=100.73,44100=73,44 kg

PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH Một loại chất béo chứa 80% là tristearin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 100 kg xà phòng chứa 73,44% sodium stearate về khối lượng. Giá trị của m là (ảnh 2) 3C17H35COONa + C3H5(OH)3

                         890                            →                         918        g

mtristearin=73,44.890918=71,2             ←                        73,44       kg

Khối lượng chất béo là:  71,280.100= 89 kg.

3. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Thủy phân hoàn toàn 221 kg chất béo (có chứa 75% triolein về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium oleate về khối lượng. Giá trị của x là

180.

240.

360.

480.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: B

mtriolein=221.75100=165,75 kg.

PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3KOH Thủy phân hoàn toàn 221 kg chất béo (có chứa 75% triolein về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium oleate về khối lượng. Giá trị của x là (ảnh 2) 3C17H33COOK + C3H5(OH)3

                     884 g             →                                  960 g

                  165,75 kg        →             mpotassim oleate = 165,75.960884=180 kg

Vậy mxà phòng = 180 75.100=240 kg.

4. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo có chứa 75% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 3 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 70 gam sodium stearate. Giá trị của x gần nhất với giá trị nào sau đây?

271.

247.

230.

229.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: A

msodium stearate = 3.103.70 = 210.103 g = 210 kg.

PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH Một loại chất béo có chứa 75% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 3 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong (ảnh 1) 3C17H35COONa + C3H5(OH)3

                    890 g                            →                     918 g

  mtristearin=210.890918=203,6 kg    ←                        210 kg

Một loại chất béo có chứa 75% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 3 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong (ảnh 3) mchất béo = 203,6.10075=271,47 kg.

5. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo có chứa 80% tripalmitin về khối lượng. Để sản xuất 7,35 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch KOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 60 gam potassium palmitate. Giá trị của x gần nhất với giá trị nào sau đây?

645,32.

503,75.

403,45.

398,54.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: B

msodium stearate = 7,35.103.60 = 441.103 g = 441 kg.

PTHH: (C15H31COO)3C3H5 + 3KOH Một loại chất béo có chứa 80% tripalmitin về khối lượng. Để sản xuất 7,35 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch KOH, đun nóng. Biết rằng tr (ảnh 1) 3C15H31COOK + C3H5(OH)3

                   806 g                            →                       882 g

mtropalmitin=441.806882=403 kg      ←                       441 kg

Một loại chất béo có chứa 80% tripalmitin về khối lượng. Để sản xuất 7,35 nghìn bánh xà phòng cần dùng tối thiểu x kg loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch KOH, đun nóng. Biết rằng tr (ảnh 3) mchất béo = 40380.100=503,75 kg.

6. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo có chứa 80% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 4,6 triệu chai nước rửa tay (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi chai nước rửa tay có chứa 6 gam glycerol. Giá trị của x là

333,75.

267,00

234,46.

435,67.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: A

mglycerol = 4,6.106.6 = 27,6.106 gam = 27,6 tấn.

PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH Một loại chất béo có chứa 80% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 4,6 triệu chai nước rửa tay (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với d (ảnh 1) 3C17H35COONa + C3H5(OH)3

                       890 g                              →                                                  92 g

mtristearin=27,6.89092=267tấn             ←                                               27,6 tấn

Một loại chất béo có chứa 80% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 4,6 triệu chai nước rửa tay (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với d (ảnh 3) mchất béo = 26780.100=333,75 tấn.

7. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo chứa 80% là tripalmitin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 111,2 kg xà phòng chứa 75% sodium palmitate về khối lượng. Giá trị của m là

123,45.

83,40.

95,62.

100,75.

Xem đáp án

msodium stearate=111,2.75%=83,4 kg

PTHH: (C15H31COO)3C3H5 + 3NaOH Một loại chất béo chứa 80% là tripalmitin. Thủy phân hoàn toàn m kg chất béo này trong dung dịch NaOH dư thu được 111,2 kg xà phòng chứa 75% sodium palmitate về khối lượng. Giá trị của m là (ảnh 2) 3C15H31COONa + C3H5(OH)3

                        806 g                        →                   834 g

mtristearin=83,4.806834=80,6 kg        ←                  83,4 kg

 ⇒mchÊt bÐo=80,680%= 100,75 kg.

8. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Thủy phân hoàn toàn 556,25 kg chất béo (có chứa 80% tristearin về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium stearate về khối lượng. Giá trị của x là

644.

445.

546.

745.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: A

mtristearin = 556,25.80100=445 kg.

PTHH: (C17H35COO)3C3H5 + 3KOH Thủy phân hoàn toàn 556,25 kg chất béo (có chứa 80% tristearin về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium stearate về khối lượng. Giá trị của x là (ảnh 2) 3C17H35COOK + C3H5(OH)3

                      890 g                     →              966 g

                     445 kg                    →          mpotassim stearate = 445.966890=483 kg

Thủy phân hoàn toàn 556,25 kg chất béo (có chứa 80% tristearin về khối lượng) trong dung dịch KOH dư thu được x kg xà phòng chứa 75% potassium stearate về khối lượng. Giá trị của x là (ảnh 4) mxà phòng = 48375.100=644 kg.

9. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo có chứa 80% triolein về khối lượng. Xà phòng hóa hoàn toàn 5,525 kg chất béo này trong dung dịch KOH, đun nóng thu được x bánh xà phòng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có chứa 60 gam potassium oleate. Giá trị của x là

80.

70.

60.

90.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: A

mtriolein = 5,525.80100=4,42 kg.

PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3KOH Một loại chất béo có chứa 80% triolein về khối lượng. Xà phòng hóa hoàn toàn 5,525 kg chất béo này trong dung dịch KOH, đun nóng thu được x bánh xà phòng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có (ảnh 2) 3C17H33COOK + C3H5(OH)3

                    884 g                   →                           960 g

                   4,42 kg                 →              m=4,42.960884=4,8 kg= 4800g

Một loại chất béo có chứa 80% triolein về khối lượng. Xà phòng hóa hoàn toàn 5,525 kg chất béo này trong dung dịch KOH, đun nóng thu được x bánh xà phòng. Biết rằng trong mỗi bánh xà phòng có (ảnh 4) Số bánh xà phòng là 480060=80bánh.

10. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Một loại chất béo có chứa 65% triolein về khối lượng. Để sản xuất 2,3 triệu hộp kem dưỡng da (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi hộp kem dưỡng da có chứa 5 gam glycerol. Giá trị của x là

160.

190.

180.

170.

Xem đáp án

Đáp án đúng là: D

mglycerol = 2,3.106.5 = 11,5.106 gam = 11,5 tấn.

PTHH: (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH Một loại chất béo có chứa 65% triolein về khối lượng. Để sản xuất 2,3 triệu hộp kem dưỡng da (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung (ảnh 1) 3C17H33COONa + C3H5(OH)3

                             884 g                     →                                                    92 g

mtriolein=11,5.88492=110,5 tấn        ←                                                 11,5 tấn

Một loại chất béo có chứa 65% triolein về khối lượng. Để sản xuất 2,3 triệu hộp kem dưỡng da (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung (ảnh 3) mchất béo = 110,565.100=170 tấn.

11. Đúng sai
• 1 điểm

Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:

Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam dầu dừa và 10 mL dung dịch NaOH 40%.

Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi. Để nguội hỗn hợp.

Bước 3: Rót vào hỗn hợp 15 - 20 mL dung dịch NaCl bão hòa, nóng, khuấy nhẹ rồi để yên.

Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

a

Sau bước 3, thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glycerol.

ĐúngSai
b

Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tách muối của acid béo ra khỏi hỗn hợp.

ĐúngSai
c

Ở bước 2, việc thêm nước cất để đảm bảo phản ứng thủy phân xảy ra.

ĐúngSai
d

Trong thí nghiệm trên, có xảy ra phản ứng xà phòng hóa chất béo.

ĐúngSai
Xem đáp án

a. Sai. Chất rắn màu trắng nổi lên là xà phòng. Khi nhỏ NaCl bão hòa, hỗn hợp sẽ tăng tính phân cực làm cho xà phòng kém tan và dễ tách ra hơn, đồng thời làm tăng tỉ khối hỗn hợp giúp xà phòng nổi lên trên.

b. Đúng.

c. Đúng.

d. Đúng.

12. Đúng sai
• 1 điểm

Một học sinh tiến hành điều chế xà phòng từ dầu dừa như sau:

• Bước 1: Cân m gam NaOH cho vào cốc đã chứa sẵn khoảng 100 mL nước và khuấy đều. Để nguội đến khoảng 38°C.

• Bước 2: Cho 300 gam dầu dừa vào cốc thuỷ tinh chịu nhiệt, đun nhẹ và khuấy đều để đưa nhiệt độ của dầu dừa lên khoảng 48°C.

• Bước 3: Rót dung dịch NaOH đã chuẩn bị (phía trên) vào cốc chứa dầu dừa và khuấy nhanh, liên tục trong 30 phút. Khi hỗn hợp chuyển màu sáng kem, sệt, mịn thì ngừng. Thêm ít tinh dầu chanh và khuấy đều.

• Bước 4: Đổ hỗn hợp thu được ở bước 3 vào khuôn, vỗ nhẹ thành khuôn để đuổi không khí ra ngoài. Để khuôn nơi khô ráo. Sau khoảng 24 giờ, lấy xà phòng đã đóng rắn ra khỏi khuôn. Sau 4 – 5 ngày, xà phòng có thể sử dụng được.

Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

a

Biết chỉ số xà phòng hóa là số miligam KOH cần để xà phòng hóa triglyceride và trung hòa acid béo tự do trong 1g chất béo; chỉ số xà phòng hóa của dầu dừa là 257. Học sinh trên đã lấy m gam NaOH ứng với lượng KOH cần dùng. Giá trị của m là 55 (làm tròn đến hàng đơn vị).

ĐúngSai
b

Trong xà phòng thu được có chứa glycerol.

ĐúngSai
c

Bước 3 xảy ra phản ứng xà phòng hóa của dầu dừa.

ĐúngSai
d

Tinh dầu chanh là chất xúc tác cho phản ứng xà phòng hóa.

ĐúngSai
Xem đáp án

a. Đúng.

1 gam chất béo phản ứng tối đa với 257 mg KOH.

⇒ 300 gam chất béo phản ứng tối đa với 77100 mg = 77,1 gam KOH.

⇒ mNaOH = 7 7 , 1 . 4 0 5 6 = 5 5   g a m .

b. Đúng. Hỗn hợp sau phản ứng chứa glycerol được đóng rắn thành xà phòng nên xà phòng này chứa glycerol. Glycerol giúp dưỡng ẩm, da tay không bị khô. Glycerol cũng làm tăng độ mềm mại, mịn màng của xà phòng.

c. Đúng.

d. Sai. Tinh dầu chanh để tạo mùi thơm cho xà phòng, không liên quan gì đến phản ứng.

13. Đúng sai
• 1 điểm

Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate và 2 mol sodium oleate. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

a

Phân tử X có 5 liên kết π.

ĐúngSai
b

Có 2 đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất của X.

ĐúngSai
c

Công thức phân tử chất X là C52H96O6.

ĐúngSai
d

1 mol X phản ứng tối đa 2 mol H2 ở điều kiện thích hợp.

ĐúngSai
Xem đáp án

X:           C 1 5 H 3 1 C O O ( C 1 7 H 3 3 C O O ) 2 ⟩ C 3 H 5 : C55H102O6

a. Đúng. X có 5 liên kết π (3 πCOO + 2πC=C)

b. Đúng. Đảo vị trí các gốc acid ta thu được 2 đồng phân.

c. Sai. Công thức phân tử của X là C55H102O6

d. Đúng. X có 2πC=C có thể cộng H2 tỉ lệ 1 : 2.

14. Đúng sai
• 1 điểm

Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium stearate, 1 mol sodium palmitate và 1 mol sodium linoleate. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

a

Phân tử X có 4 liên kết π.

ĐúngSai
b

Có 3 đồng phân cấu tạo thỏa mãn tính chất của X.

ĐúngSai
c

Công thức phân tử chất X là C55H102O6.

ĐúngSai
d

1 mol X phản ứng tối đa 2 mol H2 ở điều kiện thích hợp.

ĐúngSai
Xem đáp án

X: C 1 5 H 3 1 C O O C 1 7 H 3 5 C O O C 1 7 H 3 1 C O O ⟩ C 3 H 5 : C55H102O6.

a. Sai. X có 5 liên kết π (3 πCOO + 2πC=C)

b. Đúng. Đảo vị trí các gốc acid có 3 trường hợp.

c. Đúng.

d. Đúng. X có 2πC=C có thể cộng H2 tỉ lệ 1 : 2.

15. Đúng sai
• 1 điểm

Phản ứng hóa học đặc trưng của chất béo là phản ứng thủy phân. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

a

Thủy phân tripalmitin trong môi trường acid thu được palmitic acid và ethylene glycol.

ĐúngSai
b

Cho tristearin tác dụng với dung dịch NaOH đun nóng thu được stearic acid và glycerol.

ĐúngSai
c

1 mol triolein phản ứng tối đa với 3 mol KOH, đun nóng.

ĐúngSai
d

Thủy phân hoàn toàn 1 mol trilinolein trong dung dịch NaOH dư, đun nóng thu được 1 mol muối và 3 mol glycerol.

ĐúngSai
Xem đáp án

a. Sai. Vì thu được glycerol không phải ethylene glycol.

b. Sai. Vì thu được sodium stearate không phải stearic acid.

c. Đúng.

d. Sai. Thu được 3 mol muối và 1 mol glycerol.

16. Tự luận
• 1 điểm

Số triglyceride thỏa mãn khi xà phòng hóa hoàn toàn thu được glycerol cùng hỗn hợp chỉ gồm muối của palmitic acid và stearic acid?

Xem đáp án

Đáp án: 4.

Giả sử kí hiệu palmitic acid và stearic acid lần lượt là R1COOH và R2COOH.

Các triglyceride thỏa mãn là:

oleObject4.bin

17. Tự luận
• 1 điểm

Xà phòng hóa hoàn toàn 300 gam chất béo A với lượng vừa đủ dung dịch chứa 1 mol KOH. Sản phẩm thu được sau phản ứng gồm muối carboxylate và 29,44 gam glycerol. Sau khi thêm các chất phụ gia cần thiết thì thu được xà phòng (các muối carboxylate trong xà phòng chiếm 60% khối lượng xà phòng). Biết mỗi bánh xà phòng có trọng lượng là 90g, số bánh xà phòng sản xuất được là bao nhiêu? Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị.

Xem đáp án

Đáp án: 6

Ta có: n K O H = 1     m o l ;     n g l y c e r o l = 0 , 3 2     m o l

Nhận thấy: n K O H > 3 . n g l y c e r o l nên chất béo A gồm các triglyceride có lẫn các acid béo.

⇒ nacid béo = 1 – 3.0,32 = 0,04 mol

⇒ n H 2 O = n a c i d = 0 , 0 4     m o l

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

mA + mKOH = mmuối + mglycerol + mnước

⇒ mmuối = 300 + 1.56 – 29,44 – 0,04.18 = 325,84 gam.

Khối lượng xà phòng thu được là: m = 3 2 5 , 8 4 0 , 6 = 5 4 3 , 1     g a m .

Số bánh xà phòng thu được là: 5 4 3 , 1 9 0 ≈ 6 , 0 3 = 6 (bánh xà phòng).

18. Tự luận
• 1 điểm

Chỉ số ester hóa của chất béo là số miligam KOH dùng để xà phòng hóa hết lượng triglycerid có trong 1 gam chất béo đó. Chỉ số ester hóa của một loại chất béo chứa 23% triolein và 65% tristearin là bao nhiêu? Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị.

Xem đáp án

Đáp án: 166.

Giả sử lấy 1 gam chất béo có 0,65 gam tristearin và 0,23 gam triolein.

n K O H = 3 . ( n t r i s t e a r i n + n t r i o l e i n ) = 3 . ( 0 , 6 5 8 9 0 + 0 , 2 3 8 8 4 ) = 2 , 9 7 . 1 0 − 3     m o l m K O H = 2 , 9 7 . 1 0 − 3 . 5 6 = 0 , 1 6 6 3 2   g a m = 1 6 6 , 3 2     m g .

Làm tròn: 166.

19. Tự luận
• 1 điểm

Để sản xuất m tấn xà phòng (có chứa 75% muối sodium của acid béo, còn lại là chất độn), người ta xà phòng hóa hoàn toàn 1 tấn chất béo trung tính bằng dung dịch chứa 150 kg NaOH vừa đủ. Xác định giá trị m (Làm tròn kết quả đến phần trăm).

Xem đáp án

Đáp án: 1,38

n N a O H = 1 5 0 4 0 = 3 , 7 5   k m o l .

Phương trình hóa học:

(RCOO)3C3H5 + 3NaOH → 3RCOONa + C3H5(OH)3

Theo phương trình hóa học có: n G l y c e r o l = 1 3 n N a O H = 1 , 2 5   k m o l .

Bảo toàn khối lượng: mchất béo + mNaOH = mmuối + mglycerol

⇒ 1000 + 150 = 0,75m + 1,25.92 ⇒ m = 1380kg = 1,38 tấn.

20. Tự luận
• 1 điểm

Nếu dùng 12 g NaOH rắn thì có thể xà phòng hóa tối đa được bao nhiêu gam tristearin?

Xem đáp án

Đáp án: 89

Mtristearin = 890 gam/mol

Ta có nNaOH = 12/40 = 0,3 mol

⇒ ntristearin = 1 3 ⋅ n N a O H = 0 , 1   m o l ⇒ mtristearin = 0,1.890 = 89 gam.