41 câu Trắc nghiệm Lịch sử 10 Bài 9 có đúng sai, trả lời ngắn (mới nhất) - Văn minh Văn Lang-Âu Lạc

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Nền văn minh của người Việt cổ với biểu tượng trống đồng Đông Sơn thực chất là một nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước dựa trên nền tảng cộng đồng xóm làng..."

b)

Sai

Tư liệu nêu rõ đây mới chỉ là "một cơ cấu chính trị nhà nước phôi thai" (thời kỳ Văn Lang - Âu Lạc sơ khai), chứ chưa phải là "thể chế nhà nước phong kiến tập quyền hoàn chỉnh".

c)

Đúng

Tư liệu nhấn mạnh nền văn minh này đã "xác lập lối sống Việt Nam, truyền thống Việt Nam, đặt cơ sở vững chắc cho toàn bộ sự tồn tại và phát triển của quốc gia - dân tộc sau đó".

d)

Sai

Mệnh đề đánh giá sai giá trị trường tồn của văn minh Việt cổ. Chính nền tảng kinh tế xóm làng bền chặt cùng lối sống, bản sắc văn hóa được xác lập từ thời Đông Sơn đã tạo nên "sức đề kháng" văn hóa phi thường, giúp nhân dân ta bảo tồn được tiếng nói, phong tục và không bị đồng hóa qua hơn 1000 năm Bắc thuộc, tạo tiền đề cho sự phục hưng dân tộc ở thế kỷ X.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Năm 2012, UNESCO đã ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại".

b)

Đúng

Đoạn tư liệu thể hiện rõ giá trị vượt khỏi khuôn khổ một nghi lễ tâm linh: đây là dịp tưởng nhớ công lao dựng nước, thực hành đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và thắt chặt "tinh thần đại đoàn kết" của toàn thể cộng đồng người Việt.

c)

Sai

Mệnh đề đưa sai chi tiết về thời điểm tổ chức. Đoạn tư liệu ghi rõ lễ hội diễn ra vào "ngày 10 tháng Ba âm lịch hằng năm", không phải 10 tháng 3 Dương lịch.

d)

Sai

Đây là nhận thức không chính xác về giá trị của di sản văn hóa. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và truyền thống "đồng bào" (cùng chung nguồn cội) tiếp tục là nguồn sức mạnh nội sinh vô cùng quan trọng, giúp kết nối khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước trong kỉ nguyên hội nhập.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin này được trích xuất trực tiếp từ đoạn tư liệu: "Trống đồng Đông Sơn là đỉnh cao của kĩ thuật chế tác đồng thau của người Việt cổ" và "Trống đồng Đông Sơn tiêu biểu cho nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc".

b)

Sai

Đoạn tư liệu ghi rõ: "Hoa văn trên trống khắc họa những sinh hoạt kinh tế, xã hội, văn hóa đương thời". Do đó, hoa văn không phải chỉ trang trí thuần túy mà mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, phản ánh sinh động đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Việt cổ.

c)

Đúng

Đoạn tư liệu đã làm rõ tính đa năng của trống đồng: ngoài việc dùng trong "các lễ hội, nghi lễ tôn giáo", trống còn là "biểu tượng cho quyền lực" (của thủ lĩnh) và dùng "trong chiến đấu" như một công cụ hiệu triệu, tập hợp lực lượng đánh giặc.

d)

Đúng

Từ thông tin về chức năng của trống đồng trong tư liệu (biểu tượng văn hóa chung và lời hiệu triệu quy tụ nhân dân khi có giặc ngoại xâm), ta vận dụng tổng hợp để rút ra kết luận lịch sử: Ngay từ thời kỳ Văn Lang - Âu Lạc, tính cộng đồng (gắn kết qua sinh hoạt, lễ hội) và tinh thần đoàn kết chống ngoại xâm đã trở thành những giá trị truyền thống cốt lõi, khẳng định trống đồng là biểu tượng thiêng liêng cho sức mạnh dân tộc Việt Nam.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Đoạn tư liệu nêu rõ: "Do yêu cầu của cuộc kháng chiến giữ nước, người Âu Lạc đã có bước tiến mới về kỹ thuật quân sự: chế tạo ra Nỏ Liên Châu, xây dựng thành Cổ Loa". Nhận định phản ánh chính xác thông tin trực tiếp từ văn bản.

b)

Sai

Nước Âu Lạc ra đời không phải là sự "đứt gãy hoàn toàn" mà có tính kế thừa và phát triển trên nền tảng của Văn Lang (vẫn giữ chung nền tảng văn hóa Đông Sơn và kế thừa các thành tựu kinh tế, xã hội trước đó).

c)

Đúng

Quy mô đồ xộ của thành Cổ Loa đòi hỏi trình độ đắp thành, kỹ thuật quân sự cao, đồng thời phản ánh một nền kinh tế nông nghiệp phát triển đủ cung cấp lương thực và một tổ chức nhà nước mạnh đủ sức huy động, quản lý hàng vạn lao động.

d)

Sai

Thành Cổ Loa và Nỏ Liên Châu là lợi thế quân sự lớn, nhưng nguyên nhân thất bại của An Dương Vương xuất phát từ sự chủ quan, mất cảnh giác, nội bộ chia rẽ và mất lòng dân. Lịch sử chứng minh yếu tố quyết định thắng lợi bền vững là sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân và tinh thần cảnh giác cách mạng, chứ không chỉ phụ thuộc vào vũ khí, thành quách.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Tư liệu trực tiếp khẳng định thành Cổ Loa là một công trình văn hóa và quân sự đặc biệt trong lịch sử văn minh cổ đại của người Việt. Thành có quy mô lớn, cấu trúc nhiều vòng và đến nay vẫn còn nhiều lớp tường cổ.

b)

Đúng

Tư liệu cho biết, bên cạnh việc xây dựng Loa thành, An Dương Vương còn tổ chức quân đội, cho tướng lĩnh và binh lính thường xuyên thao luyện. Điều đó cho thấy việc củng cố khả năng phòng thủ, bảo vệ đất nước được chú trọng.

c)

Sai

Tư liệu cho biết các hiệp thợ rèn vũ khí như côn, kiếm, giáo, mác và An Dương Vương khuyến khích phát triển kĩ thuật đúc đồng. Vì vậy, sự phát triển của kĩ thuật luyện kim, đúc đồng có liên quan trực tiếp đến việc chế tạo công cụ và vũ khí, trong đó có phục vụ hoạt động quân sự.

d)

Đúng

Từ các thông tin về xây dựng thành lũy - tổ chức quân đội - rèn đúc vũ khí, có thể vận dụng để nhận xét về mối quan hệ giữa công trình phòng thủ, lực lượng quân sự và năng lực chế tạo vũ khí trong việc tăng cường khả năng bảo vệ đất nước. Đây là nhận xét được rút ra từ việc tổng hợp các chi tiết trong tư liệu, không phải chỉ nhắc lại thông tin có sẵn.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Tư liệu cho biết xã hội Văn Lang đã có sự phân hóa sâu sắc, hình thành các tầng lớp gồm quý tộc, nô tì và dân tự do. Đây là thông tin được nêu trực tiếp trong tư liệu.

b)

Đúng

Tư liệu chỉ ra nhà nước sơ khai ra đời trên cơ sở phân hóa xã hội, đồng thời xuất phát từ các yêu cầu thực tiễn như phát triển nông nghiệp lúa nước, làm thủy lợi và tự vệ. Như vậy, sự hình thành nhà nước là kết quả của nhiều yếu tố tác động.

c)

Sai

Tư liệu khẳng định xã hội Văn Lang tuy đã có sự phân hóa sâu sắc nhưng “chưa hình thành giai cấp đối kháng gay gắt”. Vì vậy, không thể khẳng định xã hội Văn Lang đã hình thành các giai cấp đối kháng gay gắt theo cách mô tả trong nhận định.

d)

Đúng

Nhận định này là sự khái quát từ tư liệu. Khi xã hội phát triển, những yêu cầu chung như tổ chức sản xuất nông nghiệp, trị thủy và tự vệ đòi hỏi sự phối hợp và quản lí ở phạm vi rộng hơn. Đây là một trong những cơ sở góp phần thúc đẩy sự hình thành nhà nước sơ khai Văn Lang.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Tư liệu nêu rõ trong thời đại kim khí, các tín ngưỡng sùng bái tự nhiên và phồn thực là những tín ngưỡng chủ yếu, phổ biến. Sùng bái tự nhiên thể hiện qua việc thờ thần Mặt Trời, thần Sông, thần Núi; tín ngưỡng phồn thực thể hiện qua các nghi lễ cầu mong được mùa, giống loài sinh sôi.

b)

Đúng

Tư liệu đặt tín ngưỡng của cư dân thời đại kim khí trong bối cảnh yêu cầu phát triển nông nghiệp lúa nước. Các nghi lễ cầu mong được mùa, cầu mưa, sinh sôi nảy nở phản ánh mong muốn của cư dân về những điều kiện thuận lợi cho sản xuất và đời sống.

c)

Sai

Tư liệu không cho thấy cư dân chỉ quan tâm đến tự nhiên. Ngược lại, bên cạnh hình tượng Mặt Trời, trên trống đồng còn xuất hiện các hình tượng sinh thực khí nam, nữ được cách điệu hóa, phản ánh tín ngưỡng phồn thực và mong muốn sinh sôi, nảy nở. Vì vậy, nhận định đã phủ nhận một nội dung quan trọng được tư liệu đề cập.

d)

Đúng

Từ các chi tiết về thần Mặt Trời, thần Sông, thần Núi, nghi lễ cầu mùa, cầu mưa và tín ngưỡng phồn thực, có thể nhận xét rằng đời sống tinh thần của cư dân thời đại kim khí khá phong phú. Các tín ngưỡng phản ánh mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, đồng thời thể hiện mong muốn về mùa màng thuận lợi và sự sinh sôi, phát triển.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Tư liệu cho biết nhà nước Văn Lang ra đời trên cơ sở nền văn hóa Đông Sơn, trong bối cảnh thời đại đồng thau phát triển đến đỉnh cao và bước sang thời đại sắt sớm, tồn tại khoảng thế kỉ VII đến thế kỉ III TCN.

b)

Đúng

Theo tư liệu, Văn Lang là biểu hiện của sự liên kết các cộng đồng bộ lạc giữa khu vực đồng bằng sông Hồng với khu vực đồng bằng sông Mã, sông Cả (vùng Thanh - Nghệ), dựa trên nền tảng một nền văn hóa chung đa sắc thái. Như vậy, sự hình thành nhà nước gắn với quá trình liên kết các cộng đồng cư dân trong một không gian văn hóa rộng lớn.

c)

Sai

Tư liệu khẳng định sự ra đời của nhà nước Văn Lang đánh dấu một bước chuyển “từ thời đại hoang sơ nguyên thủy sang thời đại văn minh hơn”. Vì vậy, không phải từ xã hội có nhà nước trở về xã hội nguyên thủy như nhận định đã nêu.

d)

Đúng

Có thể rút ra từ tư liệu rằng sự hình thành Văn Lang là dấu mốc quan trọng phản ánh sự trưởng thành và phát triển vượt bậc của các cộng đồng dân cư bản địa. Sự chuyển biến này không chỉ thể hiện ở việc xuất hiện nhà nước mà còn phản ánh những thay đổi quan trọng trong tổ chức xã hội và quá trình phát triển lịch sử của cư dân Việt cổ.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Tư liệu trực tiếp khẳng định: “Cư dân Văn Lang – Âu Lạc có nền văn học truyền miệng phát triển”. Vì vậy, nhận định được xác định là đúng.

b)

Đúng

Tư liệu liệt kê nhiều thể loại và nội dung truyện khác nhau như thần thoại, truyền thuyết, cổ tích; kể về các vị thần, nhân vật anh hùng và các sự tích. Những tác phẩm được nêu cho thấy đời sống tinh thần và văn hóa của cư dân Văn Lang – Âu Lạc khá phong phú. Vì vậy, nhận định đúng.

c)

Sai

Nhận định đã thu hẹp nội dung văn học truyền miệng thành việc “chỉ tập trung kể về các vị thần”. Trong khi đó, tư liệu cho biết các truyện còn kể về nhân vật anh hùng và các sự tích. Do đó, nhận định sai.

d)

Đúng

Từ việc nhận thức được giá trị của kho tàng truyện dân gian thời Văn Lang – Âu Lạc, HS có thể liên hệ với thực tiễn bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc. Việc tìm hiểu, gìn giữ và giới thiệu các truyện dân gian góp phần giáo dục truyền thống, bồi dưỡng ý thức trân trọng và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc. Vì vậy, nhận định đúng.

Nhận định

Giải thích

a)

Đúng

Thông tin trích xuất trực tiếp từ tư liệu: "Đặt tướng văn gọi là Lạc hầu, tướng võ gọi là Lạc tướng... Quan coi việc gọi là Bồ chính".

b)

Sai

Mô tả lãnh thổ trong Đại Việt sử ký toàn thư (giáp Ba Thục, hồ Động Đình) mang tính chất huyền thoại/ước lệ của sử học phong kiến. Khảo cổ học hiện đại xác định phạm vi thực tế của văn minh Văn Lang (văn hóa Đông Sơn) chủ yếu tập trung ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam ngày nay.

c)

Đúng

Tư liệu thể hiện mô hình tổ chức nhà nước còn rất đơn giản (Vua - Lạc hầu, Lạc tướng - Bồ chính) và kế thừa theo huyết thống ("đời đời cha truyền con nối, gọi là phụ đạo"), phản ánh tính chất phôi thai của nhà nước đầu tiên trong lịch sử.

d)

Sai

Đây là đánh giá không chính xác về tiến trình lịch sử. Nhà nước Văn Lang mới ở giai đoạn sơ khai, phôi thai. Thể chế phong kiến tập quyền hoàn chỉnh của Việt Nam chỉ xuất hiện và đạt đỉnh cao ở các giai đoạn muộn hơn nhiều (đặc biệt là thời Lê Sơ ở thế kỷ XV).