Soạn văn 9 KNTT Thách thức đầu tiên đọc để trưởng thành - Văn hóa đọc với nhà văn và độc giả trong thời đại công nghệ số có đáp án
14 câu hỏi
Theo dõi: Nội dung chính của văn bản là gì?
Nội dung chính của văn bản: ảnh hưởng của công nghệ số và các phương tiện nghe nhìn đến văn hóa đọc sách truyền thống.
Theo dõi: Cách mở đầu, dẫn dắt và nêu câu hỏi của người phỏng vấn.
Người phỏng vấn mở đầu bằng cách giới thiệu nhà văn Nguyễn Nhật Ánh và các tác phẩm nổi tiếng của ông, từ đó làm nền tảng để đặt câu hỏi về quan điểm của nhà văn liên quan đến văn hóa đọc trong kỷ nguyên số.
Theo dõi: Cách trả lời của người được phỏng vấn.
Nguyễn Nhật Ánh trả lời bằng cách thừa nhận rằng công nghệ số có ảnh hưởng đến nghề viết, nhưng ông cho rằng mối lo lớn hơn nằm ở nhà xuất bản và nhà phát hành, những người phải đối mặt trực tiếp với thị trường.
Theo dõi: Cách triển khai các luận điểm trong câu hỏi phỏng vấn.
Cách triển khai các luận điểm:
+ đặt câu hỏi liên quan đến ảnh hưởng của công nghệ số đối với thời gian và sự chú ý mà mọi người dành cho việc đọc.
+ đề cập đến sự cạnh tranh về thời gian giữa việc đọc và các hoạt động giải trí khác như xem phim, nghe nhạc, học ngoại ngữ, và thể thao.
Theo dõi: Cách tiếp nối, duy trì và phát triển vấn đề trong câu hỏi phỏng vấn.
- Cách tiếp nối và duy trì vấn đề:
+ đề cập đến việc các tác phẩm văn học được chuyển thể thành phim.
+ đặt câu hỏi về sự khác biệt giữa sức hút của phim chuyển thể và tác phẩm gốc, từ đó mở rộng cuộc thảo luận về cách thức thưởng thức nghệ thuật khác nhau giữa đọc sách và xem phim.
- Cách phát triển vấn đề:
+ so sánh sự khác biệt giữa hai hình thức nghệ thuật: văn học và điện ảnh.
+ nhấn mạnh rằng sách cung cấp một trải nghiệm đọc linh hoạt, cho phép độc giả kiểm soát tốc độ và thời gian thưởng thức, trong khi xem phim là một trải nghiệm liên tục không cho phép sự gián đoạn.
Theo dõi: Cách nêu câu hỏi kết thúc cuộc phỏng vấn.
Cách nêu câu hỏi kết thúc cuộc phỏng vấn: câu hỏi mang tính triết lý và suy tưởng, mở ra một không gian suy ngẫm về sự phát triển của xã hội và vai trò của nhà văn trong thời đại mới.
Chú ý: Những yếu tố ngôn ngữ thể hiện phép lịch sử và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn.
Những yếu tố ngôn ngữ thể hiện phép lịch sự và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn: sử dụng cụm từ Xin phép, kết thúc cuộc phỏng vấn bằng lời cảm ơn chân thành và lời chúc sức khỏe, bày tỏ sự mong đợi về những tác phẩm mới.
Vấn đề mà cuộc phỏng vấn để cập được trình bày ở phần nào của văn bản?
Trả lời:
Phần đầu văn bản.
Vấn đề chính của cuộc phỏng vấn được triển khai bằng mấy câu hỏi? Nêu rõ mối quan hệ giữa vấn đề chính và các thông tin được triển khai trong hệ thống câu hỏi phỏng vấn.
Trả lời:
- Vấn đề chính được triển khai bằng 5 câu hỏi.
- Mối quan hệ giữa vấn đề chính và các thông tin được triển khai:
+ Câu 1: Quan điểm của nhà văn về “Văn hoá đọc” trong thời đại công nghệ số.
+ Câu 2: Tác động của sự thay đổi của văn hoá đọc tới quá trình sáng tác của nhà văn.
+ Câu 3: Phóng viên tìm hiểu sự khác biệt giữa sức hút của tác phẩm vă học và phim chuyển thể
+ Câu 4: Phóng viên trực tiếp tiếp đề nghị nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ với bạn đọc về văn hóa đọc trong thời đại công nghệ số.
+ Câu 5: Mở ra một không gian suy ngẫm về sự phát triển của xã hội và vai trò của nhà văn trong thời đại mới.
- Mối quan hệ giữa các vấn đề:
+ Bằng cách trả lời tất cả các câu hỏi này, nhà văn có thể cung cấp cho người phỏng vấn một cái nhìn toàn diện về quan điểm của họ về văn hoá đọc trong thời đại công nghệ số.
+ Hệ thống câu hỏi được thiết kế theo cách logic và trôi chảy, giúp nhà văn dễ dàng theo dõi và đưa ra câu trả lời đầy đủ và chi tiết.
Câu trả lời của người được phỏng vấn có quan hệ như thế nào với vấn đề được nêu trong câu hỏi?
Trả lời:
Câu trả lời của người được phỏng vấn:
+ liên quan trực tiếp đến vấn đề chính, cung cấp thông tin chi tiết, đầy đủ về quan điểm của nhà văn.
+ nhất quán và logic, thể hiện sự hiểu biết rõ ràng về chủ đề được thảo luận.
Những yếu tố ngôn ngữ nào thể hiện phép lịch sự và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn trong cách đặt vấn đề, triển khai vấn đề và kết thúc cuộc phỏng vấn?
Trả lời:
Những yếu tố ngôn ngữ thể hiện phép lịch sự và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn:
- Khi đặt vấn đề: Người PV luôn mở đầu câu hỏi bằng Theo nhà văn
- Dẫn chính xác tác phẩm của nhà văn
- Kết thúc cuộc phỏng vấn: lờicảm ơn, chúc sức khỏe thể hiện sự quan tâm và tôn trọng đối với nhà văn.
Nếu được phỏng vấn một nhà văn hoặc nhà thơ về một vấn đề mà em quan tâm, em sẽ chọn vấn đề gì? Nêu 3 - 5 câu hỏi mà em dự định trao đổi với tác giả đó, đồng thời đóng vai tác giả để trả lời các câu hỏi vừa nêu.
Trả lời:
- Vấn đề: Vai trò của trí tuệ nhân tạo trong thơ ca
- Câu hỏi và dự định trả lời:
Câu hỏi | Câu trả lời |
1. Theo anh/chị, AI có thể đóng góp gì cho thơ ca?
| AI có thể mang đến nhiều tiềm năng cho thơ ca, bao gồm: - Khơi nguồn cảm hứng mới - Mở rộng các hình thức thơ ca - Dịch thơ - Phổ biến thơ ca |
2. Anh/chị có lo ngại gì về việc sử dụng AI trong thơ ca?
| Một số lo ngại về việc sử dụng AI trong thơ ca bao gồm: - Mất đi tính sáng tạo - Thiếu tính chân thực - Lạm dụng AI để tạo ra thơ ca xúc phạm, gây khó chịu hoặc có hại. |
3. Anh/chị đã từng sử dụng AI trong sáng tác thơ ca của mình chưa? Nếu có, trải nghiệm của anh/chị như thế nào? | Tôi đã thử nghiệm sử dụng AI trong sáng tác thơ ca của mình và thấy nó là một công cụ hữu ích để khơi nguồn cảm hứng và khám phá những ý tưởng mới. Tuy nhiên, tôi luôn cố gắng đảm bảo rằng thơ của mình vẫn là tác phẩm gốc, sáng tạo và phản ánh suy nghĩ và cảm xúc của chính mình. |
4. Anh/chị nghĩ rằng AI sẽ ảnh hưởng đến tương lai của thơ ca như thế nào?
| Tôi tin rằng AI sẽ đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong tương lai của thơ ca. AI có thể giúp chúng ta tạo ra những tác phẩm thơ ca mới mẻ, hấp dẫn và có ý nghĩa hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là AI là một công cụ, và nó không thể thay thế cho sự sáng tạo và cảm xúc của con người. |
Trong thời đại phát triển của công nghệ số và các phương tiện nghe – nhìn, người đọc gặp những thách thức không nhỏ, nhưng cũng có nhiều cơ hội để phát triển năng lực tư học, vận dụng những điều hữu ích thu nhân được từ việc đọc vào cuộc sống.
Với hiểu biết của em về lịch sử văn học Việt Nam, hãy lên danh mục những tác phẩm tiêu biểu cần đọc trong từng thời kì. Chọn đọc một số tác phẩm mà em yêu thích và ghi chú thông tin vào phiếu đọc theo gợi ý sau:
a. Mối quan hệ giữa tác phẩm và bối cảnh lịch sử, xã hội
b. Nguồn gốc thể loại, chữ viết, đề tài và hình tượng trong tác phẩm.
c. Đặc điểm nổi bật về nghệ thuật, nội dung của tác phẩm.
d. Dự đoán ảnh hưởng, tác động của môi trường văn học tới những yếu tố trong tác phẩm: mối quan hệ giữa tác phẩm và thời kì, giai đoạn văn học, với các tác phẩm khác....
e. Những thông điệp, bài học mà bản thân có thể rút ra từ việc đọc tác phẩm.
Trả lời:
* Lựa chọn tác phẩm “Truyện Kiều” – Nguyễn Du
a. Tác phẩm phản ánh đời sống xã hội phong kiến đầy rẫy những bất công và mâu thuẫn.
b. Thể loại truyện thơ lục bát, chữ Nôm, đề tài về số phận con người và hình tượng người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
c. Đặc điểm nổi bật là giọng thơ du dương, giàu chất nhân văn và sâu sắc về mặt tâm lý.
d. Tác phẩm có ảnh hưởng lớn đến văn học sau này, làm nền tảng cho sự phát triển của thể loại truyện thơ.
e. Thông điệp về sức mạnh của ý chí và nghị lực sống, cũng như vấn đề nữ quyền.
Thời kỳ Hiện đại (từ đầu thế kỷ XX đến Cách mạng tháng Tám - 1945):
* “Nhật ký trong tù” của Hồ Chí Minh:
a. Ghi chép lại quãng thời gian Bác Hồ bị giam giữ, phản ánh tinh thần lạc quan và niềm tin vào sự nghiệp cách mạng.
b. Thể loại nhật ký, chữ Quốc ngữ, đề tài cách mạng và hình tượng lãnh tụ.
c. Đặc điểm nổi bật là ngôn từ giản dị nhưng sâu sắc, giàu hình ảnh và ý nghĩa.
d. Tác phẩm truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ và có ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa Việt Nam.
e. Thông điệp về tinh thần kiên cường, lòng yêu nước và niềm tin vào tương lai.
Đọc văn bản dưới đây hoặc sưu tầm, tìm đọc một số văn bản có nội dung, cảm xúc tương đồng và ghi chép các thông tin về những vấn đề sau:
a. Mối quan hệ giữa thể loại, đề tài, hình tượng hoặc một số chi tiết nghệ thuật trong văn bản với những văn bản khác (mà em đã đọc, tìm hiểu).
b. Tính chất “đặc biệt” của tác giả - độc giả trong văn bản.
Bên mộ cụ Nguyễn Du
(Vương Trọng)
Tưởng rằng phận bạc Đạm Tiên
Ngờ đâu cụ Nguyễn Tiên Điền nằm đây
Ngửng trời cao, cúi đất dày
Cắn môi, tay nắm bàn tay của mình
Một vùng cồn bãi trống trênh
Cụ cùng thập loại chúng sinh nằm kề.
Hút tầm chẳng cánh hoa lê
Bạch đàn đôi ngọn gió về nỉ non
Xạc xào lá cỏ héo hon
Bàn chân cát bụi, lối mòn nhỏ nhoi
Lặng yên bên nấm mộ rồi
Chưa tin mình đã đến nơi mình tìm!
Không cành để gọi tiếng chim
Không hoa cho bướm mang thêm nắng trời
Không vầng cỏ ấm tay người
Nén hương tảo mộ cắm rồi, lại xiêu
Thanh minh trong những câu Kiều
Rưng rưng con đọc với chiều Nghi Xuân.
Cúi đầu tưởng nhớ vĩ nhân
Phong trần còn để phong trần riêng ai
Bao giờ cây súng rời vai
Nung vôi, chở đá tượng đài xây lên
Trái tim lớn giữa thiên nhiên
Tình thương nối nhịp suốt nghìn năm xa..
(Tuyển tập thơ Vương Trọng,
NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2011, tr. 6 - 7)
Trả lời:
a. Mối quan hệ giữa thể loại, đề tài, hình tượng và chi tiết nghệ thuật:
- Thể loại: Thơ lục bát
- Đề tài: tác giả đến thăm mộ cụ Nguyễn Du
- Hình tượng và chi tiết nghệ thuật: hình ảnh thiên nhiên và cảm xúc của tác giả khi đứng trước mộ Nguyễn Du, tạo ra sự đồng cảm với độc giả và liên tưởng đến các tác phẩm khác mà Nguyễn Du đã để lại.
b. Tính chất “đặc biệt” của tác giả - độc giả trong văn bản:
- Độc giả: nhà thơ Vương Trọng – với tác phẩm của Nguyễn Du.
- Vương Trọng vừa là độc giả vừa là một nhà thơ vì thế cáchc ảm nhận về cuộc đời của Nguyễn Du cũng như thân phận, tâm trạng được gợi lên từ tác phẩm cũng được thể hiện bằng hình thức đặc biệt: một bài thơ lục bát.
