Nghĩa của câu (tiếp theo)
4 câu hỏi
Phân tích nghĩa sự việc và nghĩa tình thái trong các câu sau:
a)
Ngoài này nắng đỏ cành cam
Chắc trong ấy nắng xanh lam ngọn dừa.
(Tố Hữu - Tiếng hát sang xuân)
b) Tấm ảnh chụp hai mẹ con kia rõ rùng là mợ Du và thằng Dũng.
(Nguyên Hồng - Mợ Du)
c) Thật là một cái gông xứng dáng với tội án sáu người tử tù
(Nguyễn Tuân - Chữ người tử tù)
d) Xưa nay hắn chỉ sống bằng giật cướp và doạ nạt. Nếu không còn sức mà giật cướp, doạ nạt nữa thì sao? Đã đành, hắn chỉ mạnh vì liều.
(Nam Cao - Chí Phèo)
a, Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết nắng ở hai miền Nam- Bắc khác nhau
- Nghĩa tình thái: phỏng đoán với độ tin cậy cao (từ “chắc”)
b, Nghĩa sự việc: ảnh mợ Du và thằng Dũng
Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức độc cao ( rõ ràng là)
c, Nghĩa sự việc: cái gông tương ứng với tội án tử tù
- Nghĩa tình thái: khẳng định bằng giọng mỉa mai ( thật là)
d, Nghĩa sự việc: nói về việc dọa nạt rạch mặt ăn vạ của Chí Phèo
Nghĩa tình thái: nhấn mạnh việc mạnh vì liều ( thông qua từ chỉ)
Từ đã đành tình thái diễn tả hàm ý miễn cưỡng công nhận sự thật (mạnh vì tiền)
Xác định những từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu sau:
a) Nói của đáng tội, thằng bé hay ăn chóng lớn lắm.
b) Cuộc đấu tranh chống lại kẻ thù có thể còn gay go, quyết liệt hơn nữa.
c) Nó mua chiếc áo này những hai trăm ngàn đồng đấy.
d) Anh đã hẹn đến dự sinh nhật kia mà!
a, Cụm từ tình thái: nói của đáng tội ( lời đỡ trước khi khen đứa trẻ)
b, Từ tình thái: có thể (nêu khả năng)
c, Từ tình thái: những (đánh giá ở mức giá là cao)
d, Từ tình thái kia mà (nhắc nhở để trách móc)
Chọn từ ngữ tình thái với mỗi câu để câu có nghĩa tình thái phù hợp với nghĩa sự việc. (SGK trang 20)
a, Chọn từ “hình như” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn
b, Từ “dễ” phỏng đoán sự phỏng đoán chưa chắc chắn
c, Chọn từ “tận” thể hiện khoảng cách là xa
Đặt câu với mỗi từ ngữ tình thái sau đây: chưa biết chừng, là cùng, ít ra, nghe nói, chả lẽ, hoá ra, sự thật là, cơ mà, đặc biệt là, đấy là.
- Chưa biết chừng ngày mai trời lại mưa lớn.
- Nghe nói con nhà bác đậu thủ khoa đại học.
- Chả lẽ tôi lại về quê sống cho yên bình.
- Hóa ra môn Văn không khó như tớ nghĩ.
- Sự thật là, trẻ con rất sợ bị la mắng.
- Món ăn ở Hà Nội món nào cũng ngon và hấp dẫn đặc biệt là phở.
- Tôi là mẹ của cháu đấy mà.
