Giải SGK GDCD 9 CTST Bài 2. Khoan dung có đáp án

 - Thông điệp “thathứsớmthìvuivẻsớm” đãnóilêngiátrịcủalòngkhoan dung trongcuộcsống. Khi chúng ta thathứchongườikhác, chúng ta giảiphóngbảnthânkhỏisựcăngthẳngvàđaukhổ do giữgìnsựoángiậnvàghentức. Điềunàygiúptạoramộttinhthầnbìnhyênvàhòathuậntrongcảtâmtrívàtâmhồncủachúng ta. 

- "Thathứsớmthìvuivẻsớm" khôngchỉlàmộtlờikhuyênđơngiảnmàcònlàmộtnguyêntắcsốngtíchcựcgiúpchúng ta xâydựngmốiquanhệgắnkếtvàhạnhphúc. 

Yêucầusố 1: 

- Nhữngviệclàmcủacácchủthểtrongthông tin trênthểhiệntruyềnthốngnhânđạo, khoan dung củadântộc Việt Nam. 

- Kếtquảcủacácviệclàmđó: 

+ Trong thông tin 1: Hànhđộngđócủachủtướng Lê Lợi vànghĩaquân Lam Sơn đã: Thểhiệnlòngkhoan dung, nhânvăn, nhânđạocủanhândân Việt Nam; Gópphầngiúp “dậptắtmuônđờichiếntranh”, “mởramuônthuởtháibình”, đỡ hao tổnthêmxươngmáucủanhândânhainước. 

+ Trong thông tin 2: ViệcChủtịchnướckíquyếtđịnhđặcxáchocáctùnhânđã: gópphầncảitạonhữngtùnhântrởthànhngườicóíchchoxãhội, có ý thứctuânthủphápluật, chấphànhphápluậtvàquytắcxửsựcủacuộcsống, ngănngừahọkhôngphạmtộimới. Mặtkhác, đặcxácònthểhiệntruyềnthốngnhânái, bao dung củadântộc Việt Nam, thểhiệnchínhsáchkhoanhồngcủaĐảng, Nhà nước. 

Yêucầusố 2:  

- Kháiniệm: Khoan dung làrộnglòngthathứ. 

- Biểuhiệncủakhoan dung: 

+ Biếtthathứchochínhmìnhvàchongườikháckhihọbiếthốihậnvàsửachữalỗilầm;  

+ Lắngnghevàtôntrọngsựkhácbiệtcủangườikhác, khôngcốchấp, hẹphòi, địnhkiến. 

- Giá trịcủalòngkhoan dung: 

+ Ngườicólòngkhoan dung luônđượcmọingườiyêumến, tin cậyvàcónhiềubạntốt.  

+ Ngườiđượcthathứsẽcócơhộitrởthànhngườitốt, khắcphụclỗilầm, khiếmkhuyếtcủabảnthân.  

+ Nhờcólòngkhoan dung màcuộcsốngvàmốiquanhệgiữamọingườitrởnênlànhmạnh, thânái, tốtđẹphơn. 

♦ Yêucầu a) 

- Tranh số 1: Bạnhọcsinhnữđãnhậnthứcđượclỗisaivàluônânhận, dằnvặttựtráchbảnthântrongmộtthờigiandài. Sau đó, bạnấyđãbiếtcáchkhoan dung, thathứchochínhbảnthânmình. 

- Tranh số 2: Bạnhọcsinhnam (mangáosố 5) đãcótháidộvàhành vi thiếukhoan dung, khibạnấynhắclạilỗisaicủabạn N rồilấylý do đóđểđềnghịcảđội: khôngchobạn N chơibóngchungnữa. 

- Trường hợp 1: Bạn N đãcótháiđộvàhành vi khoan dung, thathứcholỗisaicủabácgáiđixemáy, lỡvaquệtvàoxeđạpcủa N. 

- Trường hợp 2: Thái độvàhành vi củabạn A chothấybạn A thiếusựkhoan dung (dùchúgiaohàngđãxinlỗi, nhưng A khôngthôngcảm, mà A vẫnbựcdọc, đánhgiámộtsaolênhệthống, kèmtheonhữnglờinhậnxéttiêucựcdànhchochúgiaohàng.) 

♦ Yêucầu b)  

- Việclàmthểhiệnsựkhoan dung:Bạn K làlớptrưởnglớp 9A. Mỗikhicóthànhviêntronglớp vi phạmnộiquy, K thườngtìmgặpriêngđểhỏithăm, tìmhiểunguyênnhânvàcùngbạnđưaragiảiphápđểcảithiện, khắcphụcsailầm. Trong quátrìnhtraođổivớicácbạn, K luônbiếtlắngnghe, khôngphánxétmàđặtmìnhvàovịtrícủangườikhácđểđồngcảmvớihọ. 

- Việclàmthểhiệnthiếukhoan dung: Do khôngtìmhiểukĩ, Q nóivớithầygiáorằng P làmhỏngthiếtbịcủaphòngthínghiệm. Bịphêbìnhoan, P giậnvànóisẽkhông bao giờchơivới Q nữa. Cuốinămhọc, Q cùnggiađìnhchuyểntớinơikhác. Trướckhiđi, Q nhắn tin muốngặpđểchàovàxinlỗi P, nhưng P khôngđồng ý. 

- Rút rabàihọc:luônkhoan dung, rộnglòngthathứchochínhmìnhvàchongườikháckhihọbiếthốihậnvàsửachữalỗilầm 

- Nhữngcâutụcngữ, thànhngữthểhiệnsựkhoan dung là: 

+ Chínbỏlàmmười. 

+ Đánhkẻchạyđi, không ai đánhngườichạylại. 

+ Ânđềnoántrả 

=> Vì, ý nghĩacủanhữngcâutụcngữ, thànhngữnàythểhiện: sựrộnglòngthathứ; bỏ qua lỗilầmcủangườikháckhihọbiếthốihậnvàsửachữalỗilầm; nhắnnhủmọingườidùngsựđứcđộ, bao dung củamìnhđểđốinhânxửthếchođúngmực (nhữngngườiđượcngườikhácgiúpđỡ, họbiếtđáplạiântìnhđãvaymượnbằngtháiđộvàhànhđộngcungkínhcủamình) 

- Câutụcngữ “ănmiếngtrảmiếng” phảnánhsựđáptrảthẳngthắn, khôngnhượngbộ, tínhtoán so đothiệthơn. 

(*) Bàiviếtthamkhảo: 

Trong cuộcsốngmỗi con người, chắckhôngcó ai làchưatừngmắclỗi. Điềuchúng ta cầnlàmlàbiếtnhậnlỗivàsửalỗi. Tuy nhiên, chỉbảnthânchúng ta cốgắnglàchưađủ, màcầncósựcảmthôngcủanhữngngườixungquanh. Hay bảnthânchúng ta cũngcầncócáinhìntíchcựchơnđốivớinhữngngườimắclỗimàcốgắngsửalỗi. Hãybiếtkhoan dung. 

Cụmtừ “lòngkhoan dung” vôcùngdễhiểu, nhưngvẫncónhiềungườiphớtlờđinóbởihọkhôngcólòngkhoan dung. Khoan dung làsựrộnglòngthathứchongườicólỗilầm. Tuy nhiên, nếunói “lòngkhoan dung” thìbạnnênhiểurộnghơnđólà bao dung, vịtha, biếtđùmbọc, chechở, thậmchí hi sinhlợiíchcánhânchomộtđiềugìđóxứngđáng. Đâylàmộtđứctínhtốtđẹpcủa con người. 

Câuhỏiđượcđặtralàtạisaochúng ta cầnphảicó “lòngkhoan dung”? Vìnógiúpchúng ta cưxửđúngmựctrongcuộcsống, cho ta biếtphảiquantâmđếnngườikhác, biếtđộlượng, thathứchonhữngviệclàmsaitrái, giúp ta hiểuhơnnhữngcáiđúng, cáisai, nhữnggìnênthathứ. GiốngnhưBácHồ, khithấycácanhbộđộilàmsaiđiềugìchỉkhuyênnhủ, nhắcnhởchứkhông la mắng. Chúng ta thấyđó, lòngkhoan dung chínhlàtàisảnlớnnhấtmà con ngườicầnphảicó. 

Lòngkhoan dung cónhữngbiểuhiệnrấtcụthểvàchúng ta rấtdễthấy, đólàsựgiúpđỡ, quantâmngườikhác, đếnngườilàmsaithìbiếtthathứ, khuyêndạyđiềuđúngđắn. Khi ta biếtkhoan dung, ta sẽđượcsựtôntrọngcủangườikhác, yêumến, quítrọngcủamọingườixungquanh. Mặtkhác, lòngkhoan dung sẽlàmộtyếutốquantrọngđemlạisựbìnhyên, hòathuận, hạnhphúcchoxãhộivàgiađình. Khi thểhiệnlòngkhoan dung vớingườikhácthìtâmhồn ta cảmthấythanhthản, nhẹnhàngvìđãlàmđượcmộtđiềucó ý nghĩacủaphẩmchấtnhânái, vìnhưthếlàkhôngphạmvàosựnhỏnhen, hẹphòi, tráivớiphẩmchấtquýgiácủa con người. 

Bạnhãyluônnhớrằng, bấtcứkhinàobạnkhoan dung chongườikháclàbạnđangrộngmởmộtđườngvềchochínhhọ. Lòngkhoan dung sẽcảmhoáđượclỗilầm, làđộnglựcthúcđẩy, khuyếnkhíchhọnhậnrasailầmvàsửachữa. Chỉcầnmộtánhmắtthiệncảmthôicũngđủchonhữngngườitừnglàtùnhâncảmthấyđượcđónnhận, sốngcó ý nghĩahơn, chỉcầnmộtnụcườikhuyếnkhíchcũngđủđểnhữngthanhniênvừaratrạithấymìnhkhôngbịbỏrơi, lạclõng… 

Thái độthờ ơ lạnhnhạtcủamộtsốthanhniênhiện nay đốivớinhữngngườiđãtừngphạmsailầm - giờđangmangtrongmìnhcănbệnhthếkỷ, mònmỏisốngtrongsựghẻlạnhcủakhôngítngười. Chínhsựthờ ơ, lạnhnhạt, chínhlòngíchkỷthiếukhoan dung ấyđanggiántiếptiếptaychotộiáclanrộng. Như thếlàđúngsao? làvănminh, tiếnbộsao? Vìthế, nhữngtháiđộnhưvậy, cầnmạnhtayphêphán, lênán. 

Chắchẳnchúng ta vẫncònnhớcâunóicủa Nam Cao: “Kẻmạnhkhôngphảilàkẻgiẫmlênvaikẻkhácđểthoảmãnlòngíchkỉ. Kẻmạnhchínhlàkẻgiúpđỡkẻkháctrênđôivaicủachínhmình”.Cóthểcoiđâylàmộtđịnhnghĩakháccụthểhơnvềkhoan dung. Khoan dung biểuhiệntrongcáchbạnđốixửvớingườikhác, đặcbiệtlàngườiyếuthế. Bạnsinhracómộthìnhhàihoànthiện, bạnđãlà “kẻmạnh” so vớinhữngngườikhiếmkhuyếtcơthể. Hãythươngyêu, bao bọclấyhọgiốngnhưcáchmà Thị Nởđãđếnvàyêuthươngmảnhhồntàntạ, méomó Chí Phèo. Đôikhi, mộtvàiyêuthươngnhỏbélạicókhảnăngcứurỗimộtđờingười. Như vậy, lòngkhoan dung đemlạichochúng ta nhiềuđiềutốtđẹptrongcuộcsống. Nógiúp ta sốnghòađồng, thiệnchívớimọingườihơn. Khoan dung sẽtiếpthêmsứcmạnhchongườikhác, thúcđẩytinhthầnđoànkết, giúpđỡlẫnnhau. 

Mặtkhác, chúng ta cầnbiếtrằngkhoan dung khôngđồngnghĩavới bao che, khoan dung mùquáng. Giúpbạnbègiấuđilỗilầmkhôngphảilàđiềutốt. Làmnhưthế, cóthểkhiếnbạnmìnhtránhkhỏiphảichịutráchnhiệmlầnnày, nhưngđâuthểchegiấuchonhauđượcmãi. Chỉrachobạnđiểmsai, đểsửasai, ấymớilàgiúpbạn. Cónhữngngườigiúpbạnlàmbàitập, đểbạnđượcđiểmcaokhicôkiểmtravở, nhưnglầnsau, nếucôgọilênbảnglàmbài, thìngườiấylàmsaolàmhộbạnmìnhđượcnữa. Điềucầnlàmlàphảigiúpbạnhiểubàivàtựmìnhlàmđượcbài, thếmớilàgiúpbạn. 

Chúng ta cầnphảitạochobảnthânmộtlòngkhoan dung vừađủ, đểxãhộinàytốtđẹphơnvàmốiquanhệgiữamỗingườicũngngàycàngbềnchặtthìlòngkhoan dung làđiềucầnthiếtmàchúng ta cầnphảirènluyệnhằngngày. Thathứchonhau, thathứchobảnthânmìnhsẽgiúpcuộcsốngnàytrànngậptìnhyêuthương. 

Tìnhhuống 1. 

- Nhậnxét: Bạn N cóhành vi vàviệclàmthểhiệnsựthiếukhoan dung, khibạn N thườngxuyênchỉtríchnhữngđiềuthiếusótcủacácthànhviênkhác. 

- Tưvấn: bạn N cầnlắngnghevàtôntrọng ý kiếncủacácbạntronglớp. 

Tìnhhuống 2. 

- Nhậnxét: Bạn V cóhành vi vàviệclàmthểhiệnsựthiếukhoan dung, khibạn V thườngxuyêncảmthấyănnăn, hốihậnvìmìnhkhiếnchobốmẹphải lo lắng, tốnkémthờigian, tiềnbạcđểchămsócchomìnhtrongbệnhviện. Dù thờigiantrôi qua, nhưngbạn V vẫnkhôngthểbuôngbỏquákhứ, khôngthathứđượcchochínhmình. 

- Tưvấn: 

+ Hãythathứchochínhbảnthânmình. 

+ Nói chuyệnvớigiađìnhhoặcbạnbè tin cậyvềcảmxúccủabảnthân. Chia sẻnhữnggìmìnhđangtrải qua cóthểgiúpgiảmbớtgánhnặngtronglòng. 

+ Thay vìtậptrungvàonhữnghốitiếcvàânhận, hãyrútrabàihọckinhnghiệmđểkhônglặplạisailầm. 

- Bàihọc:  

+ Luônkhoan dung, rộnglòngthathứchochínhmìnhvàchongườikháckhihọbiếthốihậnvàsửachữalỗilầm. 

+ Luônbiếtlắngnghe, khôngphánxétmàđặtmìnhvàovịtrícủangườikhácđểđồngcảm. 

(*) Sảnphẩmthamkhảo 1: 

(*) Sảnphẩmthamkhảo 2: 

♦ Nhữngđiềuemchưahàilòngvớibảnthân: 

- Chưanghiêmtúctrongviệcthựchiệnhoạtđộngtậpthểdụcbuổisáng. 

- Chưanghiêmtúcthựchiệnviệcđingủđúnggiờ, nhiềuhômvẫnthứckhuyađểđọctruyệntranh/ giảitrí qua điệnthoại,… 

♦ Nguyên nhân: 

- Ngủdậymuộn; lườibiếngnênkhôngtậpthểdụcbuổisáng. 

- Chưacânđốiđượcthờigianhọctập, sinhhoạtvớivuichơigiảitrí; sửdụngnhiềuthiếtbịđiệntử (điệnthoại, máytính,…) 

♦ Hướnggiảiquyết: 

- Thiếtlậpcácnguyêntắckỉluậtbảnthânvànghiêmtúcthựchiện. Vídụ: 

+ Dành tốithiểu 30 phútmỗingàyđểdọndẹpkhônggianhọctập/ làmviệc 

+ Khi khôngnhấtthiếtphảidùngcácthiếtbịđiệntử (điệnthoại, máytính,…), hãycấtgọnhoặcđểcácthiếtbịđó xa tầmmắt/ tầmvới, xa khônggianlàmviệc/ họctập. Trong trườnghợpcầnphảiđểcácthiếtbịđó ở gần, hãytắttấtcảnhữngchếđộthôngbáocủacácứngdụngkhôngcầnthiếttrênđiệnthoại/ máytính… 

+ Quy địnhcụthể: trongmộtngàychỉdànhmộtkhoảngthờigiannhấtđịnh (vàomộtkhunggiờnhấtđịnh) đểgiảitríbằngcácthiếtbịđiệntử. 

+ Tăng cườngcáchoạtđộngthểchất, thểdụcthểthao, như: đábóng, bóngrổ,… 

- Thiếtlậpthờigianbiểu khoa học, hợplívànhờsựhỗtrợ, giámsátcủabốmẹ/ ngườithântrongquátrìnhthựchiệnthờigianbiểu.