
Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Trường THPT Trần Quốc Tuấn (Quảng Ngãi)
7 câu hỏi
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.
Trong khổ thơ thứ hai, những hình ảnh, từ ngữ diễn tả sức tàn phá của thiên tai: “rừng trọc lốc”, “mưa nguồn dâng lũ xoáy”, “đồi sạt đồi”, “nghe núi lở vào đêm”, “bao thôn nhỏ bị vùi trong thảm hoạ”, “bao kiếp người thoi thóp bị xóa quên”.
Tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá: làm cho hình tượng đất nước hiện lên như một con người có tâm trạng, có cảm xúc, biết thao thức, lo âu, đau đớn trước những mất mát do thiên tai gây ra. Qua đó, câu thơ nhấn mạnh nỗi đau chung của dân tộc, thể hiện tình yêu nước sâu nặng và sự trăn trở, xót thương của nhà thơ trước cảnh đời cơ cực của nhân dân. Đồng thời, cách diễn đạt trở nên giàu sức gợi, giàu cảm xúc, dễ chạm đến trái tim người đọc.
Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong văn bản diễn ra từ xót xa, đau đớn, thao thức trước cảnh thiên tai tàn phá quê hương, đến thương cảm sâu sắc trước những mất mát của con người, rồi lắng sâu trong suy ngẫm về đất nước, về người mẹ, về bao lớp người đã hi sinh, chịu đựng vì quê hương. Cuối cùng, cảm xúc được nâng lên thành niềm tin vào tình người, vào sức mạnh đoàn kết của dân tộc trong hành trình vượt qua bão tố. Đây là mạch cảm xúc tự nhiên, chân thành, đi từ đau thương đến hi vọng.
Hai ngữ liệu có sự tương đồng về ý nghĩa: đều phản ánh nỗi đau, mất mát, tang thương do lũ lụt, thiên tai gây ra; đồng thời thể hiện niềm xót thương sâu sắc đối với con người trong cảnh hoạn nạn. Cả hai ngữ liệu đều gợi lên tình cảm nhân ái, sự đồng cảm và nhắc nhở con người cần biết quan tâm, sẻ chia, nâng đỡ nhau trước những đau thương của cuộc sống.
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Hình tượng đất nước trong văn bản Đất nước những đêm dài không ngủ.c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:
– Phân tích các phương diện của hình tượng đất nước:
+ Đất nước của những đau thương, bão tố và thảm hoạ: hiện lên qua những hình ảnh khốc liệt của thiên tai “mưa lớn”, “lũ cuốn”, “rừng trọc lốc”, “đồi sạt đồi”, “thôn nhỏ bị vùi”. Đất nước phải trải qua những “đêm dài không ngủ” vì sự tàn phá của tự nhiên và nỗi đau mất mát của con người.
+ Đất nước mang hình hài, dáng dấp của người mẹ tảo tần, vĩ đại: hình ảnh người mẹ thao thức, chong đèn trong bão lũ, nhọc nhằn ươm “hạt thóc ngủ trong bùn”. Mẹ là hiện thân cho sự chở che, bao dung và sức chịu đựng bền bỉ của đất nước qua ngàn năm dâu bể.
+ Đất nước được bồi đắp bằng sự hi sinh thầm lặng: sự trường tồn của đất nước được đánh đổi bằng “bao xương máu” của “bao lớp người không nhớ tên rõ mặt”. Xương máu ấy hoá thành “phù sa bồi đắp”, tạo nên nền tảng vững chắc cho Tổ quốc.
+ Đất nước của sự gắn kết máu thịt và sức mạnh đoàn kết vĩ đại: tình yêu đất nước trải dài vô tận từ “thương Cửu Long thương đến tận sông Hồng”; sức mạnh của đất nước chính là tinh thần tương thân tương ái, đồng sức đồng lòng “Người bên người vượt qua mọi cuồng phong”.
– Giá trị nghệ thuật: nhịp điệu thơ dồn dập, phép điệp cùng hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cao tạo nên giọng điệu vừa trầm lắng, xót xa, vừa hào hùng, mạnh mẽ.
– Khẳng định lại cảm xúc: hình tượng đất nước trong bài thơ vừa chân thực, lam lũ lại vừa lớn lao, kì vĩ.d. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là phép thử đối với lòng nhân ái của con người
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:
* Mở bài:
– Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận.
* Thân bài:
a. Giải thích
– Biến đổi khí hậu là vấn đề môi trường: đây là hiện tượng nóng lên toàn cầu, dẫn đến các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lũ, hạn hán, nước biển dâng, sạt lở đất... làm suy thoái hệ sinh thái và đe dọa trực tiếp đến sự sống.
– Là phép thử đối với lòng nhân ái của con người: Phép thử là hoàn cảnh khó khăn đặt ra để đo lường bản chất, phẩm chất. Khi thiên tai ập đến, ranh giới giữa sự sống và cái chết trở nên mong manh, đó chính là lúc tình yêu thương, sự hi sinh và tinh thần đùm bọc của con người được bộc lộ rõ nét và chân thực nhất.
b. Phân tích và chứng minh
– Biến đổi khí hậu tạo ra những bi kịch tàn khốc, đẩy con người vào hoàn cảnh ngặt nghèo:
+ Con người đã phải trả giá cho lòng tham và sự vô cảm đối với thiên nhiên. Giống như bài thơ Đất nước những đêm dài không ngủ đã viết: “Rừng trọc lốc mưa nguồn dâng lũ xoáy/ Đồi sạt đồi nghe núi lở vào đêm”.
+ Thiên tai càn quét cướp đi sinh mạng, tài sản, đẩy bao gia đình vào cảnh màn trời chiếu đất. Chính trong sự dồn ép đến tận cùng ấy, “phép thử” về nhân tính được kích hoạt.
– Vượt lên thảm hoạ, biến đổi khí hậu là “phép thử” làm bừng sáng lòng nhân ái giữa người với người:
+ Trong hoạn nạn, con người không bỏ rơi nhau. Tình đồng bào thiêng liêng được thắp sáng rực rỡ.
+ Như câu thơ “Người bên người vượt qua mọi cuồng phong”, sức mạnh của lòng nhân ái đã trở thành chiếc phao cứu sinh vững chắc nhất, giúp những mảnh đời bất hạnh có thêm niềm tin để gượng dậy sau mất mát.
– “Phép thử” lòng nhân ái dành cho chính Mẹ Thiên Nhiên và các thế hệ tương lai:
+ Nhân ái không chỉ là con người thương nhau, mà còn là sự thức tỉnh lương tri để biết xót thương và bảo vệ Mẹ Thiên Nhiên.
+ Dừng ngay những hành động chặt phá rừng, xả thải độc hại chính là biểu hiện cao nhất của lòng nhân ái dành cho thế hệ mai sau.
c. Mở rộng vấn đề và rút ra bài học
– Lên án những kẻ trượt ngã trong “phép thử” nhân ái: Những kẻ vô cảm, lợi dụng thiên tai bão lũ để “chặt chém” giá cả, trục lợi từ tiền từ thiện, hay những người vẫn ngày đêm tàn phá môi trường vì lợi ích kinh tế thiển cận. Đó là tội ác đe dọa đến sự sống còn của cả nhân loại.
– Bài học nhận thức:
+ Sống xanh, tiết kiệm năng lượng, trồng thêm cây xanh để bảo vệ môi trường.
+ Sẵn sàng dang rộng vòng tay giúp đỡ đồng bào lúc khó khăn, hoạn nạn; biết yêu thương con người và vạn vật xung quanh.
* Kết bài:
– Khẳng định lại vấn đề nghị luận: biến đổi khí hậu là hồi chuông cảnh tỉnh gắt gao nhất về cách con người đối xử với tự nhiên và với chính đồng loại của mình.d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: HS có thể trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.đ. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.








![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)


![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)











