Đề tham khảo Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2026-2027 (Đề 33)

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Sự cần thiết phải trân trọng cuộc sống mỗi ngày.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở bảo đảm những nội dung được đề xuất dưới đây:

– Giải thích thế nào là trân trọng cuộc sống mỗi ngày: “Trân trọng cuộc sống mỗi ngày” là việc chúng ta biết coi trọng thời gian, không để thời gian trôi qua một cách lãng phí và luôn biết tận dụng thời gian để làm việc có ích cho bản thân, cho xã hội.

– Trân trọng cuộc sống mỗi ngày có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với cuộc đời mỗi cá nhân con người và với xã hội.

+ Trân trọng cuộc sống mỗi ngày là bàn đạp vững chắc để con người tiến đến một tương lai tốt đẹp hơn, tươi sáng hơn.

+ Trân trọng cuộc sống mỗi ngày là yếu tố vô cùng quan trọng, là nền tảng để chúng ta tạo lập nhiều giá trị tốt đẹp khác giúp ích cho cuộc đời, cho xã hội.

+ Trân trọng cuộc sống mỗi ngày giúp chúng ta kết nối với mọi người, lan tỏa yêu thương nhiều hơn, bản thân chính chúng ta sẽ cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc và viên mãn hơn. Người biết trân trọng cuộc sống là người luôn lạc quan, giàu niềm tin và hi vọng, luôn hướng đến những điều tốt đẹp…

+ Giúp cuộc sống mỗi người tràn đầy năng lượng để vượt qua những điều tiêu cực, không nản chí trước những thất bại và luôn có cái nhìn tích cực về cuộc sống.

– Phê phán những người không có ý chí, nghị lực, không biết vươn lên và không biết trân trọng cuộc sống mỗi ngày; Những người luôn bi quan, mất niềm tin vào cuộc sống và có lối sống buông thả.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận văn học.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Thuyền đi” (Huy Cận).

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

*  Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả và tác phẩm, vấn đề cần nghị luận.

*  Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận:

– Nội dung của bài thơ xoay quanh hình ảnh một chiếc thuyền đang đi trên biển. Tác giả sử dụng hình ảnh này để tượng trưng cho cuộc sống con người, với những khó khăn, gian truân và những lúc mất mát. Thông qua việc miêu tả những sóng lớn, gió mạnh và bầu trời u ám, tác giả muốn truyền đạt ý nghĩa về sự khắc nghiệt và không chắc chắn trong cuộc sống, từ đó thể hiện nỗi buồn miên man, day dứt của nhân vật trữ tình. Tác giả đã mượn hình ảnh của con thuyền đang đi trong vô định để diễn tả điều đó.

– Thuyền đi là hình ảnh của con thuyền đang rẽ nước xa khơi, buồm no căng gió không thể quay đầu.

– Hình ảnh con thuyền sẽ gắn liền với những hình ảnh trăng lên, sông nước… càng làm nổi bật hình ảnh con thuyền lẻ loi trên sông nước mênh mông. Điều này được chứng minh bằng sự vận động của con thuyền trong không gian và thời gian.

→ Bài thơ cũng thể hiện sự suy tư về ý nghĩa của cuộc sống và ý thức về sự tạm bợ trong cuộc đời. Tác giả nhấn mạnh rằng, dù cuộc sống có khó khăn và không chắc chắn, chúng ta vẫn cần phải tiếp tục đi và tìm kiếm ý nghĩa của cuộc sống.

– Nghệ thuật:

+ Về cấu tứ, bài thơ “Thuyền đi” được chia thành 3 khổ với các câu thơ ngang nhau. Điều này tạo ra sự cân đối và nhịp nhàng cho bài thơ, làm cho nó dễ đọc và dễ nghe. Cấu tứ trong bài thơ mang lại sự ổn định và sự thuận lợi cho việc diễn đạt ý nghĩa của tác giả.

+ Sử dụng thể thơ lục bát nhằm tạo nhịp điệu cho đoạn thơ, làm cho bài thơ dễ đọc, dễ nghe.

+ Vẻ đẹp hình ảnh được miêu tả trăng lên trong lúc đang chiều, gió về trong lúc ngọn triều mới lên là những hình ảnh tươi đẹp và thú vị gửi gắm được tâm sự, tư tưởng, tình cảm của tác giả.

Như vậy bài thơ “Thuyền đi” của tác giả Huy Cận có cấu tứ rõ ràng và sử dụng những hình ảnh tươi đẹp để tạo nên một không gian thơ mộng. Cấu tứ trong bài thơ mang lại sự cân đối và nhịp nhàng, trong khi hình ảnh tạo nên một bầu không khí u buồn và cô đơn.

*  Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.