
Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Tuyên Quang
7 câu hỏi
– Thể thơ: tự do.
– Dấu hiệu nhận biết: các dòng thơ có số tiếng không đều nhau, nhịp điệu linh hoạt, cách ngắt nhịp tự nhiên theo mạch cảm xúc, không tuân theo niêm luật chặt chẽ.Hình ảnh được so sánh với “từng hạt gạo ngọt thơm”: “lời ru của bà” (Trong câu “Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt”)
– Phép liệt kê: “lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng”.
– Tác dụng:
+ Làm cho hình ảnh người bà hiện lên vừa thiêng liêng vừa gần gũi.
+ Nhấn mạnh rằng bà tuy đã mất nhưng linh hồn bà vẫn gắn bó bền chặt với đất đai, ruộng đồng và quê hương.
+ Góp phần tăng sức gợi cảm, thể hiện niềm xúc động và lòng biết ơn sâu sắc của nhân vật “tôi” trước cội nguồn.Qua những câu thơ, nhân vật “tôi” thể hiện sự trân trọng đối với từng hạt gạo, đồng thời ý thức sâu sắc rằng trong mỗi hạt gạo có mồ hôi, công sức của tổ tiên và cả lời ru yêu thương của bà. Điều đó cho thấy nhân vật “tôi” là người sống giàu tình cảm, biết ơn cội nguồn, trân quý lao động và gắn bó với quê hương.
– Thông điệp bài thơ:
+ Bài thơ gợi về lòng biết ơn cội nguồn. Mỗi hạt gạo không chỉ là thành quả lao động mà còn là kết tinh của mồ hôi, tình thương và cả sự hi sinh của những thế hệ đi trước.
+ Con người cần biết trân trọng những điều mình đang có trong cuộc sống.
+ Nên sống chậm lại, biết yêu thương gia đình hơn, biết quý trọng thành quả lao động và nỗ lực học tập để không phụ công những người đã hi sinh cho mình.a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Cảm nhận về đoạn thơ trong tác phẩm “Bài thơ chưa thể đặt tên” của tác giả Nguyễn Phan Quế Mai.c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:
– Bày tỏ thái độ trân trọng, nâng niu sự sống: hành động “Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo” không chỉ là việc ăn uống bình thường mà là một nghi lễ của tâm hồn. Chữ “nâng” và “đếm” thể hiện sự trân quý đến tột cùng, coi mỗi hạt gạo như một viên ngọc vô giá.
– Thể hiện lòng biết ơn công lao nhọc nhằn của thế hệ đi trước:
+ Điệp cấu trúc “Từng hạt óng ánh...” kết hợp với hình ảnh “mồ hôi”, “còng lưng gieo gặt” đã vật chất hoá sự hi sinh của tổ tiên.
+ Hạt gạo đẹp đẽ được đánh đổi bằng bao nỗi vất vả, nhọc nhằn trên đồng ruộng.
– Sự hòa quyện giữa vật chất và tinh thần: sự chuyển đổi cảm giác tinh tế “óng ánh thơm lời ru của bà”. Hạt gạo không chỉ nuôi sống thể xác mà còn chứa đựng tình yêu thương, nuôi dưỡng tâm hồn người cháu. Tình cảm gia đình bén rễ sâu vào “lòng đất” quê hương.
– Sức sống bất diệt của tình yêu thương và văn hoá cội nguồn: Hình ảnh thơ mộng cuối đoạn “Ngoài kia trong hoàng hôn/ lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng”. Lời ru của bà vạn vật hoá, đang tiếp tục sinh sôi, nảy nở cùng lúa non, tượng trưng cho sức sống mãnh liệt của truyền thống, của tình thân trải dài qua năm tháng đến hiện tại.
– Giá trị nghệ thuật: Thể thơ tự do, nhịp điệu chậm rãi, sâu lắng cùng các biện pháp tu từ (điệp ngữ, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác) được sử dụng đắc địa.
– Khẳng định giá trị của đoạn thơ: đoạn thơ đánh thức trong mỗi chúng ta đạo lí “Uống nước nhớ nguồn”. Trân trọng một hạt gạo nhỏ bé chính là biết ơn cội nguồn văn hoá, lịch sử và tình cảm máu thịt của gia đình.d. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tuổi trẻ cần phải thích ứng trong mọi hoàn cảnh.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:
* Mở bài:
– Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận.
* Thân bài:
a. Giải thích:
– Thích ứng là khả năng linh hoạt điều chỉnh suy nghĩ, thái độ, hành vi và phương pháp làm việc để phù hợp với những sự thay đổi của môi trường sống xung quanh.
– Thích ứng trong mọi hoàn cảnh: Dù ở trong môi trường thuận lợi hay nghịch cảnh, đối mặt với khó khăn dự báo trước hay biến cố bất ngờ, con người vẫn giữ được sự bình tĩnh để tìm ra cách giải quyết và tiếp tục phát triển.
⇒ Đây là kĩ năng mềm cốt lõi, minh chứng cho bản lĩnh và trí tuệ của con người.
b. Bàn luận, phân tích: Vì sao tuổi trẻ cần phải thích ứng trong mọi hoàn cảnh?
– Xuất phát từ bối cảnh thời đại: Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên VUCA (biến động, bất định, phức tạp, mơ hồ) với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ (AI, chuyển đổi số,...). Nếu giới trẻ không chịu thay đổi, giữ tư duy bảo thủ thì tất yếu sẽ bị tụt hậu và đào thải.
– Biến thách thức thành cơ hội: Sự thay đổi đột ngột thường mang đến khủng hoảng, nhưng người có năng lực thích ứng sẽ nhìn thấy cơ hội trong khó khăn. Thay vì oán trách, họ tìm cách hành động để xoay chuyển tình thế.
– Giúp rèn luyện bản lĩnh và sự trưởng thành: Trải qua nhiều môi trường và hoàn cảnh khác nhau, người trẻ sẽ thu nạp được nhiều kinh nghiệm, rèn luyện được khả năng chịu áp lực, thấu cảm tốt hơn và phát triển tư duy sáng tạo.
– Bảo vệ sức khỏe tinh thần: Sự linh hoạt giúp thanh niên tránh được những cú sốc tâm lí, giảm bớt căng thẳng, trầm cảm khi đối mặt với thất bại hay sự cố ngoài ý muốn.
(HS đưa ra dẫn chứng minh hoạ phù hợp)
c. Mở rộng vấn đề và rút ra bài học
– Thích ứng linh hoạt hoàn toàn khác với thói “gió chiều nào che chiều ấy”, đánh mất bản ngã hay thỏa hiệp với cái xấu, cái ác. Tuổi trẻ cần “hòa nhập nhưng không hòa tan”, linh hoạt thay đổi phương pháp nhưng phải giữ vững những giá trị cốt lõi về đạo đức và nhân cách.
– Phê phán: hiện nay vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thụ động, quen hưởng thụ trong “vùng an toàn”. Khi gặp sóng gió, họ dễ dàng bỏ cuộc, gục ngã hoặc chỉ biết than vãn, đổ lỗi cho hoàn cảnh.
– Bài học nhận thức:
+ Chủ động học tập suốt đời, trang bị kiến thức và kĩ năng ngoại ngữ, tin học.
+ Rèn luyện tư duy mở, dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn để trải nghiệm cái mới.
+ Chuẩn bị sẵn sàng một tâm thế vững vàng trước những rủi ro có thể xảy ra.
* Kết bài
– Khẳng định lại vấn đề nghị luận và liên hệ bản thân:
+ Năng lực thích ứng trong mọi hoàn cảnh là trang bị không thể thiếu trong hành trang bước vào đời của mỗi thanh niên.
+ Không ngừng rèn luyện sự linh hoạt, bền bỉ.d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.đ. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.








![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)


![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)











