Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Ninh Bình
Đề thi

Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Ninh Bình

A
Admin
VănTốt nghiệp THPT20 lượt thi
7 câu hỏi
Đoạn văn

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

CÒN LẠI GÌ TỪ NĂM MƯỜI TÁM TUỔI

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi

Lửa đã tắt và tro đã nguội

Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô

Năm tháng rơi như lá phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa

Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được

Rưng rưng mãi mà không tan thành nước

Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu

Ước mơ như sương dâng thành đêm tối

Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội

Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa

Mỗi bài thơ là một lời ly biệt

Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết

Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng

Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo

Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo

Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi

Nơi cuối đường chính là ta đứng đó

Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ

Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành

Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại

Để tim ta không ngừng đi mãi...

Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

 (Đinh Hoàng Anh, Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn và giới thiệu, NXB Văn học, 2024, tr.96 – 97)

Thực hiện các yêu cầu:

1.Tự luận
• 1 điểm

Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.

Xem đáp án

Nhân vật trữ tình trong văn bản: “ta”.

2.Tự luận
• 1 điểm

Trong khổ thơ (1), tác giả đã dùng những hình ảnh nào để thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian?

Xem đáp án

Trong khổ thơ (1), tác giả đã dùng những hình ảnh để thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian: Lửa đã tắt và tro đã nguội; Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô; Năm tháng rơi như lá phủ mặt hồ.

3.Tự luận
• 1 điểm

Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh cánh buồm thuở nhỏ trong khổ thơ (6).

Xem đáp án

– Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh cánh buồm thuở nhỏ:

+ Biểu tượng cho ước mơ, khát vọng đẹp đẽ, tinh khôi thuở thiếu thời của mỗi đời người.

+ Gửi gắm thông điệp: khát vọng của tuổi trẻ là hành trang quan trọng, tiếp thêm niềm tin, nghị lực và định hướng tương lai cho con người,...
4.Tự luận
• 1 điểm

Phân tích hiệu quả của phép lặp cấu trúc được sử dụng trong văn bản.

Xem đáp án

– Phép lặp cấu trúc: Còn lại gì...

– Tác dụng:

+ Tăng tính liên kết; tạo nhịp điệu da diết, giọng điệu day dứt, suy tư cho bài thơ.

+ Nhấn mạnh cảm giác buồn bã, hẫng hụt, tiếc nuối của nhân vật trữ tình khi nhìn lại quá khứ; từ đó nhắc nhở mỗi người cần nỗ lực theo đuổi khát vọng ngay từ khi tuổi còn trẻ.
5.Tự luận
• 1 điểm

Nội dung hai câu thơ: Qua biết bao miền đất lạ xa xôi/ Nơi cuối đường chính là ta đứng đó gợi cho anh/ chị suy nghĩ gì về giá trị của những trải nghiệm đối với tuổi trẻ?

Xem đáp án

HS trình bày suy nghĩ của bản thân, có thể theo gợi ý sau:

Gợi những trải nghiệm phong phú giúp tuổi trẻ trưởng thành, mở rộng tầm nhìn, hiểu biết về thế giới và về chính bản thân mình (ước mơ, khát vọng, năng lực...).
6.Tự luận
• 1 điểm

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm). Anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong khổ thơ sau (trích từ Còn lại gì từ năm mười tám tuổi – Đinh Hoàng Anh):

Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành

Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại

Để tim ta không ngừng đi mãi...

Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Tâm trạng nhân vật trữ tình trong khổ thơ của bài thơ Còn lại gì từ năm mười tám tuổi – Đinh Hoàng Anh.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

– Phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình:

+ “Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành”: Lời bộc bạch chân thành, thể hiện tâm trạng day dứt, tiếc nuối và không nỡ buông bỏ những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi mười tám.

+ “Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại”: Cách ứng xử nhân văn với quá khứ. Nhân vật không cất giấu kí ức trong sự tàn úa mà muốn nuôi dưỡng nó xanh tươi, bền bỉ, mang sức sống bất diệt như “cỏ dại”. Quá khứ trở thành hành trang đẹp đẽ mang theo.

⇒ Sự trân trọng, lưu luyến kí ức tuổi trẻ.

+ “Để tim ta không ngừng đi mãi”: Quá khứ không làm con người chùn bước hay bi lụy, mà trở thành nhịp đập thôi thúc, là động lực để dấn thân trên hành trình cuộc đời.

+ “Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta”: Hình ảnh “ngôi sao trắng” tượng trưng cho những ước mơ trong ngần, lí tưởng cao đẹp hoặc một bến đỗ bình yên. Dù ở “cuối trời” xa xôi, niềm tin lạc quan ấy vẫn vẫy gọi, chờ đợi, thắp sáng con đường phía trước.

⇒ Ý chí tiến bước và khát vọng vươn tới lí tưởng.

– Đánh giá được tâm trạng nhân vật trữ tình: Nhân vật trữ tình là người sống có trách nhiệm, khát khao hoàn thiện bản thân. Tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện tinh tế qua thể thơ tự do, ngôn ngữ thơ trong sáng; hình ảnh thơ giàu ý nghĩa biểu tượng,…

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
7.Tự luận
• 1 điểm

(4,0 điểm).  Từ kết quả đọc hiểu văn bản Còn lại gì từ năm mười tám tuổi và những trải nghiệm của bản thân, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) về vấn đề: Tuổi trẻ với việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành.

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tuổi trẻ với việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

* Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Thân bài:

a. Giải thích

– Khát vọng: những mong muốn, hoài bão lớn lao, tích cực hướng đến những giá trị tốt đẹp.

– Hành trình trưởng thành: quá trình mỗi người tự rèn luyện nhân cách, trí tuệ, bản lĩnh để trở thành người sống có ích, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

b. Phân tích, chứng minh

– Vì sao tuổi trẻ cần nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành?

+ Cuộc sống vốn phức tạp và nhiều cám dỗ khiến con người dễ bị lầm đường, lạc lối nên người trẻ cần biết nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành để không bị mất phương hướng giữa cuộc đời,...

+ Tuổi trẻ đang trong giai đoạn định hướng để hoàn thiện và trưởng thành, vì vậy phải biết nuôi dưỡng khát vọng để biến tuổi trẻ thành quãng đời cống hiến nhằm khẳng định giá trị của bản thân và kiến tạo xã hội,...

– Việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành có ý nghĩa như thế nào đối với tuổi trẻ?

+ Giúp tuổi trẻ sống có mục đích, có lí tưởng; tránh lãng phí thời gian vào những việc làm không cần thiết...

+ Là nguồn năng lượng mạnh mẽ giúp tuổi trẻ nuôi dưỡng đam mê và sáng tạo; dũng cảm dấn thân, không chấp nhận cuộc sống an toàn, tẻ nhạt; tự tin vượt qua khó khăn và cả những thất bại trong quá trình trưởng thành;…

+ Thúc đẩy mỗi người hành động mạnh mẽ, tận dụng tối đa sức trẻ và khả năng của mình để xây dựng và phát triển đất nước.

(HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp)

c. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học

– Mở rộng, nâng cao vấn đề nghị luận:

+ Phê phán những biểu hiện tiêu cực: lối sống thụ động, thiếu mục tiêu, dễ dàng bỏ cuộc, chạy theo những giá trị ảo,...

+ Phân biệt khát vọng lành mạnh với tham vọng cá nhân vị kỉ.

– Bài học: trong quá trình nuôi dưỡng khát vọng, mỗi người trẻ cần xác định mục tiêu rõ ràng; lập kế hoạch cụ thể; chủ động học hỏi, dám thử thách và không ngại thất bại; hành động quyết liệt, không trì hoãn để biến ước mơ thành hiện thực; kiên trì và bền bỉ; giữ vững tinh thần lạc quan, luôn tin tưởng vào bản thân và tương lai;...

* Kết bài: tổng kết vấn đề nghị luận và liên hệ bản thân.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Tốt nghiệp THPT

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả