Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Hải Phòng

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Tôi là người hạnh phúc. Tôi đã lấy được người mình yêu, và đó cũng là mối tình đầu. Vì công tác, anh Khang và tôi thường xa nhau. Nhưng tình nghĩa giữa chúng tôi đã giúp tôi đứng vững và hoàn thành nhiệm vụ. Năm 1956, tôi sinh cháu Thắng, năm 1960, sinh cháu Mai.

Chiến tranh chống Mỹ ngày càng ác liệt, tôi phải xa các con đi làm nhiệm vụ, công tác đối ngoại ở xa. Có đồng chí hỏi tôi, để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề được Đảng, Nhà nước giao phó, tôi có khó khăn gì nhất? Khó khăn thì không ít, nhiệm vụ được giao luôn cao hơn sức mình. Có lẽ nhiều đồng chí cũng như tôi, trong lúc đất nước đang sôi sục chiến đấu với kẻ thù, không thể từ chối bất kỳ việc gì mà kháng chiến, đất nước đang cần. Nhưng có một khó khăn mà tôi không vượt qua được, mà đành phải hy sinh: đó là việc chăm sóc hai con. Từ hai tuổi chúng đã phải đi nhà trẻ, một tuần mới về nhà một lần, khi mẹ đi vắng có các cậu đưa đón, các cậu bận thì không được về. Khi các con tôi đã lớn hơn, tôi phải đi vắng hằng năm, phải gửi Thắng và Mai cho trường nội trú. Chiến tranh ác liệt, các cháu lại đi sơ tán với dì. Ba ở quân đội nên cũng không lo được cho các con. Đi công tác xa, nghe bom đạn rơi gần chỗ con ở, tôi lo lắng đến thắt lòng, thương các con vô cùng. Đất nước bị chia cắt trong hơn hai mươi năm, tôi cảm thông sâu sắc với các anh, các chị phải xa con đằng đẵng, khiến chúng thiếu tình thương và sự dạy dỗ cần thiết. Chiến tranh, biết bao nhiêu người phải hy sinh, còn có lựa chọn nào khác!

Về gia đình, tôi phải nói trước hết về ba tôi. Mẹ tôi mất sớm khi ba tôi mới 42 tuổi. Thương con, lại trong cảnh kháng chiến, ba tôi không đi bước nữa. Bây giờ nghĩ lại, nếu sau ngày ra Bắc, ba tôi có người chăm sóc khi bệnh hoạn trong lúc tất cả chúng tôi đều ở xa, chắc ba tôi đỡ khổ hơn.

Ba tôi là người cương trực. Nghe nói trong cải cách ruộng đất, ông dám đứng ra bảo vệ một số người bị quy chụp oan. Ông cũng là người khỏe mạnh, trước đây công tác ở ngành trắc địa, từng băng rừng, lội suối như không, nhưng có lẽ do bị địch bắt và tra tấn nhiều lần, và sau này làm Trưởng ban Công binh Nam Bộ hoạt động trong rừng sâu, nước độc nên khi lớn tuổi thì đổ bệnh, ba tôi phải nằm bệnh viện hàng nửa năm... Năm 1969, ở Hội nghị Paris về nhận chỉ thị, tôi hết sức đau buồn khi biết tin ba đã nằm viện mấy tháng rồi, người gầy còm, tiều tụy. Tôi ôm lấy ba, nước mắt giàn giụa: “Ba ốm sao không cho con hay?” Ba tôi xúc động trả lời: “Chuyện ba ốm là chuyện nhỏ, việc con làm hiện nay quan trọng hơn.” Thế đó, ba tôi rất thương các con, nhưng lúc nào cũng nghĩ đến việc chung. Ông tự hào là cả gia đình đều tham gia kháng chiến. [...]

Đời tôi, do công tác nên thường xa gia đình, nhưng những người thân yêu của tôi như bao giờ cũng luôn ở cạnh, gắn bó và là động lực trong mọi công việc của tôi. Cũng có thể nói tôi có một cuộc đời rất lạ: không thể tách ảnh hưởng và tình thương của gia đình trên mỗi bước đường nhiều nỗi gian truân của mình. Đó là sức mạnh và cũng là hạnh phúc của đời tôi.

(Trích Hồi kí Gia đình, Bạn bè và Đất nước, Nguyễn Thị Bình, NXB Tri thức, tr.28 – 30)

Thực hiện các yêu cầu:

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn: Nhưng có một khó khăn mà tôi không vượt qua được, mà đành phải hy sinh: đó là việc chăm sóc hai con. Từ hai tuổi chúng đã phải đi nhà trẻ, một tuần mới về nhà một lần, khi mẹ đi vắng có các cậu đưa đón, các cậu bận thì không được về.

Phân tích hiệu quả của yếu tố phi hư cấu được sử dụng trong đoạn trích.

Nêu thái độ, tình cảm của tác giả được thể hiện trong đoạn trích.

Từ câu trả lời của người ba trong đoạn trích: Chuyện ba ốm là chuyện nhỏ, việc con làm hiện nay quan trọng hơn, anh/ chị hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ ngày nay và lí giải.

II. VIẾT (6,0 điểm)

(2,0 điểm). Anh/ chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về nhân vật tôi trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

(4,0 điểm). Chỉ số vượt qua nghịch cảnh (Adversity Quotient, viết tắt là AQ) do Stoltz đề xuất năm 1997 ở cấp độ khái quát là học thuyết khoa học về bản lĩnh kiên cường của con người; ở cấp độ cụ thể, là đại lượng đo lường mức độ chịu đựng, khả năng đối diện và xoay xở trước nghịch cảnh của con người. Cùng với các lí thuyết về chỉ số thông minh (IQ) và chỉ số thông minh cảm xúc (EQ), “chỉ số AQ” là một thuật ngữ, một tiêu chí không thể thiếu trong vốn từ hiện nay để đo lường sự kiên trì, hiệu quả công việc và sự thành công của một con người.

(Theo Hoàng Mai, Tạp chí Giáo dục, ngày 24/7/2024, tr.24)

Từ góc nhìn tuổi trẻ, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: Chủ động đối mặt với những thách thức của cuộc sống hiện đại.