Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Gia Lai
Đề thi

Đề thi thử Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở GD&ĐT Gia Lai

A
Admin
VănTốt nghiệp THPT21 lượt thi
7 câu hỏi
Đoạn văn

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

RU MẸ

Mẹ ngủ ngon, con ru mẹ mùa xuân

Cơn mưa phùn ướt đẫm nhành đào thắm

Bánh mật, bánh ngào thơm lừng hương sớm

Bánh chưng xanh, hành mỡ, lá dong

Mẹ ngủ say con ru mẹ mùa đông

Cây bàng non bắt đầu thay lá

Chăn gối ấm, áo bông chăn dày dặn

Bếp củi than sưởi ấm tháng năm dài

Ngày hè sang con hái nụ sen tươi

Nấu chè ngon ngọt lành dâng tình mẹ

Cây nhãn mẹ trồng trĩu cành sai quả

Mùa bội thu ngọt lịm giấc mơ con

Giấc ngủ an yên gọi nắng gió đầu non

Đêm thu hát vầng trăng tròn mắt mẹ

Dõi theo con, cả một đời san sẻ

Mọi buồn vui, thành bại kiếp người

Mẹ ngủ ngon, con nắm chặt tay gầy

Bàn tay cả một đời tần tảo

Sáng tinh mơ gạo rau hàng xáo

Những lo toan đường vắng chợ chiều

Xin cho một lần con trở lại ấu thơ

Ngày mẹ thanh xuân tiếng cười, giọng nói

Có mẹ yêu thương dịu dàng che chở

Cuộc đời con mọi sóng gió qua đi

Tình mẹ bao la đời kiếp khắc ghi

Con xin cúi đầu trước bao la tình mẹ

Ru mẹ trong tim, ru lòng con thơ dại

Để lại tìm về những khoảnh khắc xa xưa...

(Ru mẹ, Trần Hoàng Thiên Kim, Văn học và tuổi trẻ,

NXB Giáo dục Việt Nam, số tháng 10, 2025, tr.32)

*  Chú thích:

– Trần Hoàng Thiên Kim sinh năm 1981 tại Nghệ An, hiện sống và làm việc tại Hà Nội, hiện là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Chị xuất bản tập thơ đầu tay khi mới hai mươi tuổi và sớm ghi dấu bằng nhiều giải thưởng văn học. Từ Vọng mùa, Những trò đùa có lỗi đến Mưa tượng hình, hành trình thơ của chị là hành trình đi qua ký ức, tình yêu và những vùng sâu của vô thức.

Thực hiện các yêu cầu:

1.Tự luận
• 1 điểm

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem đáp án

– Thể thơ: tự do.

– Dấu hiệu nhận biết:

+ Số tiếng trong mỗi dòng thơ không đều nhau.

+ Cách ngắt nhịp linh hoạt, không bị ràng buộc bởi niêm luật chặt chẽ.
2.Tự luận
• 1 điểm

Trong văn bản, lời con ru mẹ mùa đông gắn với những hình ảnh nào?

Xem đáp án

Trong văn bản, lời con ru mẹ mùa đông gắn với những hình ảnh: Cây bàng non bắt đầu thay lá; Chăn gối ấm, áo bông chăn dày dặn; Bếp củi than sưởi ấm tháng năm dài.

3.Tự luận
• 1 điểm

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong khổ thơ 1 và 2.

Xem đáp án

– Tác dụng:

+ Tạo nên âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết như một khúc hát ru. Nhờ đó, bài thơ có giọng điệu êm dịu, sâu lắng, phù hợp với nhan đề Ru mẹ.

+ Nhấn mạnh tình cảm yêu thương, chăm sóc của người con dành cho mẹ.

+ Giúp mở ra dòng hồi tưởng về thời gian, về những kỷ niệm gia đình thân thuộc. Mùa xuân có mưa phùn, bánh mật, bánh chưng; mùa đông có chăn gối ấm, áo bông, bếp củi than. Tất cả làm nổi bật tình mẫu tử bền chặt, ấm áp, theo con suốt năm tháng cuộc đời.
4.Tự luận
• 1 điểm

Anh/ chị hiểu như thế nào về cụm từ Ru mẹ trong tim trong ngữ cảnh của văn bản?

Xem đáp án

Cụm từ Ru mẹ trong tim: người con ru mẹ bằng tình yêu thương sâu kín, bằng lòng biết ơn và sự thành kính được cất giữ trong trái tim mình. Cụm từ ấy góp phần thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng và nỗi xúc động của người con khi nghĩ về mẹ.

5.Tự luận
• 1 điểm

Từ mong ước của tác giả ở khổ thơ sau, anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của tình mẫu tử trong cuộc đời mỗi người.

Xin cho một lần con trở lại ấu thơ

Ngày mẹ thanh xuân tiếng cười, giọng nói

Có mẹ yêu thương dịu dàng che chở

Cuộc đời con mọi sóng gió qua đi

Xem đáp án

Gợi ý: Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng và quan trọng nhất đối với mỗi người. Mẹ vừa là mái ấm bình yên chở che tuổi thơ, vừa là điểm tựa tinh thần vững chắc khi con trưởng thành, giúp nuôi dưỡng những nhân cách tốt đẹp. Vì vậy, hãy trân trọng, yêu thương và báo hiếu mẹ ngay khi còn có thể để không bao giờ phải nuối tiếc muộn màng.

6.Tự luận
• 1 điểm

II. VIẾT (6,0 điểm)

(2,0 điểm). Anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

– Phân tích các biểu hiện vẻ đẹp tâm hồn:

+ Sự hiếu thảo, ân cần chăm chút mẹ qua từng tháng năm: nhân vật “con” hát khúc hát “ru mẹ” trải dài qua bốn mùa; mong muốn mang đến cho mẹ những điều bình dị mà tốt đẹp nhất. Điệu ru đảo ngược cho thấy sự trưởng thành và khát khao được chở che, đền đáp công ơn sinh thành.

+ Sự thấu cảm sâu sắc trước những vất vả, hi sinh của mẹ: tâm hồn nhạy cảm của người con rung lên niềm xót xa khi “nắm chặt tay gầy”; Con thấu hiểu trọn vẹn những năm tháng mà mẹ đã gánh vác để đổi lấy hình hài, tương lai cho con.

+ Lòng trân trọng, biết ơn tột cùng và khát vọng thiêng liêng: ước nguyện trào dâng niềm xúc động: xin được một lần “trở lại ấu thơ” để trả lại cho mẹ “ngày thanh xuân” rực rỡ, để mẹ mãi khỏe mạnh, tươi vui; đồng thời khẳng định tình mẫu tử là báu vật thiêng liêng, bất diệt được khắc ghi vĩnh viễn trong tâm khảm người con.

– Giá trị nghệ thuật: thể thơ tự do với nhịp điệu êm ái, nhẹ nhàng như một khúc hát ru; hình ảnh thơ bình dị, gần gũi; ngôn ngữ giàu tính biểu cảm giúp bộc lộ chân thực thế giới nội tâm của nhân vật.

– Khẳng định lại vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình: đại diện cho nét đẹp truyền thống của người con đất Việt, gợi nhắc mỗi chúng ta về ý thức trách nhiệm, sự yêu thương và bổn phận báo hiếu mẹ cha ngay khi còn có thể.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
7.Tự luận
• 1 điểm

(4,0 điểm). Từ nội dung văn bản Ru mẹ và trải nghiệm của bản thân, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) về vấn đề: Sự cần thiết phải nuôi dưỡng trái tim ấm áp.

Xem đáp án

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Sự cần thiết phải nuôi dưỡng trái tim ấm áp

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

* Mở bài:

– Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Thân bài:

a. Giải thích

– “Trái tim ấm áp”: là ẩn dụ cho một tâm hồn tràn ngập tình yêu thương, sự bao dung, lòng trắc ẩn và sự thấu cảm. Người có trái tim ấm áp là người biết rung động trước cái đẹp, biết xót xa trước nỗi đau của người khác và luôn sẵn sàng trao đi mà không mong nhận lại.

⇒ Nuôi dưỡng trái tim ấm áp là quá trình rèn luyện, bồi đắp tình yêu thương để bản thân sống ý nghĩa và trọn vẹn hơn.

b. Bàn luận về sự cần thiết phải nuôi dưỡng trái tim ấm áp

– Làm điểm tựa tinh thần, chữa lành những tổn thương:

+ Trong bài thơ “Ru mẹ”, trái tim ấm áp, hiếu thảo của người con đã mang đến cho mẹ những giấc “ngủ ngon”, “ngủ say” giữa bao nhọc nhằn của cuộc đời.

+ Trong cuộc sống rộng lớn, sự quan tâm, sẻ chia từ một trái tim ấm áp có sức mạnh xoa dịu nỗi đau, vực dậy tinh thần những người đang rơi vào tuyệt vọng, giúp họ có thêm niềm tin để sống tiếp.

– Mang lại hạnh phúc và sự thanh thản: Khi trao đi yêu thương, ta không mất đi mà lại nhận về sự bình yên trong tâm hồn. Lòng tốt giúp giải phóng năng lượng tích cực, giúp con người thoát khỏi sự vị kỉ, sân si, từ đó cảm nhận được hạnh phúc đích thực.

– Gắn kết cộng đồng, kiến tạo một xã hội nhân văn: Một trái tim ấm áp sẽ gọi dậy những trái tim ấm áp khác. Sự đồng cảm, sẻ chia xóa nhòa khoảng cách giàu nghèo, địa vị, kết nối con người lại với nhau, đẩy lùi sự vô cảm, lạnh lùng trong xã hội hiện đại.

(HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp)

c. Mở rộng vấn đề và rút ra bài học nhận thức

– Phê phán, lên án lối sống vô cảm, ích kỉ, lạnh lùng, chỉ biết đến lợi ích cá nhân, thờ ơ trước nỗi đau của đồng loại. Những “trái tim băng giá” ấy sẽ tự biến mình thành hòn đảo cô độc và làm xã hội trở nên tàn nhẫn.

– Bài học nhận thức: Trái tim ấm áp là thước đo giá trị nhân cách của con người.

+ Hãy bắt đầu nuôi dưỡng sự ấm áp từ những điều gần gũi nhất: Yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ, người thân.

+ Tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng; học cách lắng nghe, thấu hiểu, bớt phán xét và sẵn sàng cho đi dù chỉ là một nụ cười hay một lời an ủi.

* Kết bài

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận: nuôi dưỡng trái tim ấm áp là một hành trình tu dưỡng suốt đời. Đó là thứ tài sản vô giá không thể mua được bằng tiền nhưng lại có thể cứu rỗi cả thế giới.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Tốt nghiệp THPT

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả