Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Nội Trú - Phú Thọ có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (8,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 32. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu nào sau đây sai khi nói về đặc điểm của protein?

Sau khi vào tế bào lông hút, nước vận chuyển một chiều vào mạch gỗ của rễ do cơ chế nào?

Hình bên dưới mô tả quá trình thoát hơi nước của cây sống trong điều kiện khô hạn. Trong các đường cong A, B, C, D. Con đường mô tả thoát hơi nước qua khí khổng là

Ngoài việc phát hiện hiện tượng liên kết gen trên nhiễm sắc thể thường và trên nhiễm sắc thể giới tính, lai thuận và lai nghịch đã được sử dụng để phát hiện ra hiện tượng di truyền

Phát biểu nào sau đây không đúng về phân tử ARN?

Một tế bào sinh dục giảm phân vào kì giữa của giảm phân I thấy có 96 sợi cromatit. Kết thúc giảm phân tạo các giao tử, trong mỗi tế bào giao tử có số NST là: 

Bệnh nhân bị hở van tim nhĩ thất (nối giữa tâm nhĩ với tâm thất) sẽ dễ bị suy tim. Nguyên nhân chính là do:

Cho bảng thông tin sau:

Khi nối các thông tin ở cột loại đường và cột các đường phổ biến, cách nối nào dưới đây là hợp lí?

Tiêu hóa ngoại bào, là quá trình tiêu hóa thức ăn

Cho 60 hạt đậu xanh vào một bình thủy tinh, đổ nước ngập hạt. Sau đó ngâm hạt trong nước khoảng 2 – 3 giờ, gạn hết nước ra khỏi bình. Cắm một nhiệt kế vào khối hạt sau đó nút kín bình và đặt bình vào một hộp xốp. Nhiệt độ trong bình thay đổi như thế nào trong 24 giờ?

Vaccine được người ta điều chế để phòng các bệnh do virus, vi khuẩn. Vaccine thường được sản xuất dưới dạng dung dịch tiêm có chứa:

Điều nào dưới đây không đúng khi nói về đột biến gen?    

Hình sau đây mô tả cơ chế nhân đôi:

Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

I. Mạch 1-2 có chiều 3’-5’.

II. Mạch mới [z] có chiều 5’-3’.

III. Enzyme DNA polymerase di chuyển để tổng hợp mạch [z] có chiều 5’-3’.      

IV. Trình tự nucleotide trên mạch [z] sẽ là TTAACCGG.

Hình sau đây mô tả tóm tắt mấy cơ chế di truyền ở sinh vật và virus. Có bao nhiêu nhận định dưới đây đúng với hình này?

I. Hình (a) mô tả các cơ chế di truyền ở sinh vật nhân sơ, nhân thực.

II. Hình (b) mô tả các cơ chế di truyền gặp ở một số virus.

III. Hình (a), mô tả 2 cơ chế di truyền.

IV. Hình (b) mô tả 3 cơ chế di truyền.

Hình bên mô tả cấu trúc trong nhân tế bào.Có bao nhiêu nhận định dưới đây đúng với hình này?

I. [1] là hai chromatid chị em.

II. [2] là hai chromatid không chị em.

    III. [3], [4], [6] là các locus của cùng một gene  do vậy mỗi locus chứa 1  gene khác nhau.

    IV. Mỗi chromatid (A, b, D,..) được tạo thành bởi 1 phân tử DNA mạch kép.

Khoa học ngày nay có thể điều trị để hạn chế biểu hiện của bệnh di truyền nào dưới đây? 

Trong thí nghiệm của Moocgan, khi lai ruồi giấm cái mắt đỏ thuần chủng với ruồi đực mắt trắng được F₁. Cho ruồi F₁ tiếp tục giao phối với nhau được F₂ 3/4 ruồi mắt đỏ và 1/4 ruồi mắt trắng, trong đó ruồi mắt trắng toàn là ruồi đực. Giải thích nào sau đây phù hợp với kết quả của phép lai trên?    

Phép lai P: AabbDdEe x AabbDdEe có thể hình thành ở thế hệ F₁ bao nhiêu loại kiểu gen?    

Đại phân tử nào chiếm tỉ lệ nhiều nhất trong cơ thể sinh vật?

Sự phản ứng thành những kiểu hình khác nhau của một kiểu gen trước những môi trường khác nhau được gọi là

Đồ thịdưới đây mô tả sự thay đổi mức kháng thể của người bị nhiễm SARS-CoV-2.

Người ta căn cứ vào sự có mặt của các kháng thể để làm các test nhanh nhằm kiểm tra người nghi bị nhiễm SARS-CoV-2

 Có 4 người nghi bị nhiễm SARS-CoV-2, họ được lấy mẫu và test nhanh kết quả như sau

Hãy cho biết mỗi nhận định sau đây có bao nhiêu nhận định đúng ?

I. Từ ngày -14 đến ngày -7 lấy mẫu test vào thời điểm ủ bệnh và nếu lấy mẫu trúng vào thời điểm từ ngày 14 trở đi thì lượng kháng thể giảm nên thường cho kết quả âm tính.

II. Người (I) dương tính vì không có kháng thể IgM và IgG.

III. Người (II) dương tính với IgG vì đã có kháng thể IgG, có thể dễ nhầm lẫn với người đã khỏi bệnh. Người (III) dương tính với IgM vì đã có kháng thể IgM, có thể nhầm lẫn với các virus khác.

IV. Người IV là người có khả năng mắc bệnh cao nhất.

Cho hình ảnh về một giai đoạn trong quá trình phân bào của một tế bào lưỡng bội 2n bình thường (tế bào A) trong cơ thể đực ở một loài và một số phát biểu tương ứng như sau

Một bạn học sinh đã đưa ra các nhận định sau:

    I. Tế bào A tạo ra tối đa là 4 loại giao tử khác nhau về các gen đang xét.

    II. Tế bào A có xảy ra trao đổi chéo trong quá trình giảm phân 1.

    III. Tế bào A mang có chứa ít nhất là hai cặp gen dị hợp.

    IV. Tế bào A không thể tạo được giao tử bình thường.

Tổ hợp trả lời nào sau đây đúng?

Virus nCoV là loại virus corona mới đang gây đại dịch toàn cầu. Một trong những triệu chứng trong giai đoạn diễn tiến nặng của nhiều bệnh nhân nhiễm virus này là hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome). ARDS là một nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho bệnh nhân. Đặc điểm phế nang bệnh nhân ARDS được biểu thị ở hình dưới đây:

Giải thích nào sau đây là sai?

Một chủng Escherichia coli kiểu dại bị đột biến điểm 3 lần đã tạo ra ba chủng Escherichia coli đột biến 1, 2, 3. Cho bảng sau khi phân tích cấu trúc phân tử của 1 đoạn mRNA cho các chủng đột biến và gene mã hóa như sau:

 Biết rằng mỗi phân tử mRNA nói trên chỉ có 1 codon kết thúc dịch mã. Khi nói về chủng E.coli đột biến nói trên, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Allele kiểu dại mã hóa cho chuỗi polypeptide có 545 amino acid.

II. Chủng dại đã phát sinh đột biến thay 1 cặp G-C thành 1 cặp A-T để tạo ra đột biến chủng 1.

III. Đột biến thêm một 1 cặp A-T ở vị trí nu 1630 do gene mã hóa có thể làm xuất hiện codon

IV. Sử dụng hóa chất 5BU có thể gây phát sinh đột biến chủng 3

Ở vi khuẩn,3 gene cấu trúc(A, D, E) mã hóa các enzyme tương ứng A, D, E. Operon có trình tự operator kí hiệu là O. Trật tự sắp xếp các gene và operator trên NST là: O- A- D- E. Các enzyme xúc tác con đường sinh tổng hợp Valin. Một số đột biến trên các gene và trình tự operator được phân lập và nghiên cứu để xác định mức tổng hợp các enzyme tương ứng khi khi nồng độ Valin trong tế bào ở mức thấp. Nồng độ enzyme tạo thành của các chủng lưỡng bội một phần được đo để nghiên cứu. Kết quả được biểu hiện dưới đây

Trong đó các dấu (+) chỉ gene/ thành phần có chức năng bình thường, dấu ( - )chỉ gene/ thành phần bị đột biến mất chức năng bình thường.Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Protein điều hòa bám vào operator trong operon là chất ức chế.

II. Operator là trình tự điều hòa chung cho cả 3 gene A,D và E.

III. Ở kiểu gene 3 nồng độ enzyme E đạt thấp.

IV. Chỉ khi gene D được dịch mã thì gene E mới được dịch mã và ngược lại.

Thí nghiệm được thực hiện để tìm hiểu tác dụng ức chế chu kì tế bào của hai loại thuốc X và Y ứng dụng để điều trị ung thư trực tràng. Mẫu đối chứng được lấy từ biểu mô trực tràng của người bình thường, các mẫu thí nghiệm 1 và 2 được lấy từ biểu mô khối u của người ung thư trực tràng được bổ sung với một trong hai thuốc X và Y. Lượng DNA tương đối của mỗi tế bào được đo bằng kĩ thuật huỳnh quang. Hình vẽ dưới đây thể hiện tỉ lệ số tế bào trong mẫu đối chứng và các mẫu thí nghiệm với lượng DNA khác nhau. Cho biết thuốc ức chế hoàn toàn một pha của chu kì tế bào, thuốc Y chỉ giới hạn tốc độ vượt qua một điểm chốt của chu kỳ tế bào.

Dựa vào kết quả ở hình vẽ, hãy cho biết trong các nhận định sau có bao nhiêu nhận định đúng?

    I. Dựa vào kết quả ở hình, pha S trong chu kì tế bào nằm trong giai đoạn B của hình vẽ .

    II. Mẫu 1 là mẫu thí nghiệm được bổ sung thuốc X, mẫu 2 là mẫu thí nghiệm được bổ sung thuốc Y.

    III. Thuốc X ức chế pha S của chu kì tế bào.

    IV. Thuốc Y giới hạn tốc độ vượt qua một điểm chốt G₂ / M của chu kỳ tế bào.

Ở một loài vẹt tính trạng màu sắc lông do 3 cặp gene Aa, Bb, Dd phân li độc lập cùng quy định theo sơ đồ chuyển hóa sau

Cho biết các allele a,b,c không có khả năng trên. Theo lí thuyết có bao nhiêu phát biểu sau đây về tính trạng này là đúng

    I. Allele D tương tác cộng gộp với allele A hoặc B để tạo màu lông tím hoặc xanh lá cây.

    II. Trong quần thể kiểu hình màu xanh ra trời do nhiều loại kiểu gene quy định hơn kiểu hình màu tím.

    III. Cho một con vẹt màu xanh lá cây dị hợp giao phối với 1 vẹt trắng, có thể có tối đa 16 phép lai.

    IV. Cho một con vẹt màu tím dị hợp giao phối với 1 vẹt đỏ tạo ra F₁ có thể có tỉ lệ kiểu hình: 3 màu vàng: 3 màu đỏ: 2 trắng.

Ở một loài động vật cho P thuần chủng chân cao, lông trắng lai với chân thấp lông đỏ thu được F₁ có tỉ lệ: 1 đực chân cao, lông đỏ : 1 cái chân thấp lông đỏ. Cho F₁  lai với nhau được F₂

Có bao nhiêu nhận định dưới đây sai?

    I. Tính trạng chiều cao chân do 1 cặp gene nằm trên NST thường quy định và chịu ảnh hưởng của giới tính lên sự hình thành tính trạng.

    II. Tính trạng màu sắc lông do một gene quy định, nằm trên NST giới tính X, không có allele tương ứng trên Y.

    III. Con đực ở thế hệ P có kiểu gene AAX^bY.

    IV. Con cái ở thế hệ F₁ có kiểu gene AAX^BX^b

Biểu đồ dưới đây mô tả sự thay đổi tần số allele A và a trong một quần thể ngẫu phối qua 8 thế hệ

Cho rằng mỗi thế hệ tần số kiểu gene đều ở trạng thái cân bằng di truyền. Phát biểu nào sau đây sai

Ở một loài thực vật xét 3 cặp gene Aa, Bb, Dd cùng nằm trên 3 cặp NST thường quy định 3 cặp tính trạng khác nhau, allale trội là trội hoàn toàn. Theo lí thuyết có tối đa bao nhiêu sơ đồ lai cho đời con có 1 loại kiểu hình?   

Ở một loài thực vật lưỡng bội, tính trạng màu sắc hoa được quy định bởi một gen nằm trên NST thường và có 4 alen, các alen trội là trội hoàn toàn. Người ta tiến hành các phép lai sau:

Biết rằng không xảy ra đột biến, sự biểu hiện kiểu hình không phụ thuộc vào môi trường. Theo lí thuyết, trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu không đúng?

  I. Trong quần thể của loài này có tối đa 3 kiểu gen quy định cây hoa tím.

  II. Cho cây hoa tím giao phấn với cây hoa vàng, đời con không thể xuất hiện cây hoa trắng.

  III. Cây hoa trắng (P) của phép lai 4 có kiểu gen dị hợp.

  IV. Cây hoa tím (P) ở phép lai 3 không thể mang alen quy định hoa trắng.

Ở một loài thú, màu lông được quy định bởi một gene nằm trên NST thường có 4 allele quy định. Allele A₁- lông đen > A₂- lông vàng > A₃- lông xám > A₄- lông trắng. Một quần thể đang cân bằng di truyền có 1000 cá thể, trong đó có 10 cá thể có kiểu hình lông trắng, 240 cá thể có kiểu hình lông xám, 240 cá thể có kiểu hình lông vàng. Theo lí thuyết có bao nhiêu nhận định đúng?

  I. Tần số allele A₂  = 0,2; A₁  = 0,3.

  II. Quần thể có tối đa 4 kiểu gene đồng hợp về gene A.

  III. Các cá thể có kiểu gene dị hợp chiếm tỉ lệ 35%.

  IV. Các kiểu gene dị hợp về gene A₁ chiếm tỉ lệ 42%.

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn(3,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6

Ở một loài sinh vật, xét một tế bào sinh tinh có hai cặp nhiễm sắc thể kí hiệu là Aa và Bb. Khi tế bào này giảm phân hình thành giao tử cặp Aa phân li bình thường, cặp Bb không phân li trong giảm phân I, giảm phân II diễn ra bình thường. Số loại giao tử có thể tạo ra từ tế bào sinh tinh trên là ?

Xương rồng một trong những loại cây cảnh phổ biến ở nước ta. Khi nói về quang hợp ở loại cây này, có bao nhiêu phát biểu đúng:

1. Xương rồng là thực vật C4.

2. Xương rồng lấy CO₂ để quang hợp vào ban đêm.

3. Xương rồng có 2 loại tế bào tham gia cố định CO₂ pha tối.

    4. Xương rồng sẽ bị giảm hiệu suất quang hợp khi cường độ ánh sáng cao

Có bao nhiêu nhận định sai khi nói về dinh dưỡng và tiêu hóa ở động vật?

(1) Thủy tức chỉ có một hình thức tiêu hóa duy nhất

(2) Tế bào cổ trụ của thủy tức là nơi tiết enzyme tiêu hóa thức ăn thành những phần tử nhỏ

(3) Ống tiêu hóa của con người không bao gồm hậu môn

(4) Phần trăm lipid được khuyến cáo trong khẩu phần ăn hằng ngày là 15-20%

Ở ruồi giấm, cơ thể có kiểu gene \(\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {{\rm{Ab}}}} }\\{{\rm{aB}}}\end{array}{\rm{X}}_{\rm{E}}^{\rm{D}}{\rm{X}}_{\rm{e}}^{\rm{d}}\), trong đó khoảng cách giữa gene A và gene b là 40 centiMorgan (cM), giữa gene D và E là 20 cM tham gia giảm phân bình thường tạo ra giao tử Ab\({\rm{X}}_{\rm{e}}^{\rm{D}}\)chiếm tỉ lệ bao nhiêu %?

Một loài thực vật lưỡng bội, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng; 2 cặp gene này trên cùng 1 cặp NST và không xảy ra hóan vị gene. Thế hệ P: Cây thân cao, hoa trắng thuần chủng thụ phấn cho các cây cùng loài, tạo ra F₁. F₁ của mỗi phép lai đều có tỉ lệ 1 cây thân cao, hoa đỏ : 1 cây thân cao, hoa trắng. Theo lí thuyết, dựa vào kiểu gene của P, ở thế hệ P có tối đa bao nhiêu phép lai phù hợp?

Một quần thể xuất phát có tỉ lệ của thể dị hợp Bb bằng 60%. Sau một số thế hệ tự thụ phấn liên tiếp, tỉ lệ của thể dị hợp còn lại bằng 3,75%. Số thế hệ tự thụ phấn đã liên tiếp xảy ra ở quần thể tính đến thời điểm nói trên là bao nhiêu?

PHẦN IV. TỰ LUẬN (5,0 điểm)

 (1,5 điểm).Hình dưới dây mô tả quá trình dịch mã ở một sinh vật

a) Hình trên mô tả quá trình dịch mã ở sinh vật nhân sơ hay nhân thực? Giải thích.

b) Nêu vai trò của riboxom trong quá trình tổng hợp protein.

c) Ở sinh vật trên, nếu đột biến thay thế một cặp nuclotide xảy ra ở vùng mã hóa của gen cấu trúc có thể ảnh hưởng như thế nào đối với protein.

(1,5 điểm).

a) Khi dư thừa nitơ và khi thiếu nitơ sẽ gây hậu quả gì đối với cây trồng?

b)Vào mùa hè lúc buổi trưa nóng gắt, cá nuôi trong ao hồ thường ngoi đầu lên mặt nước (nơi có bóng râm) thay vì lặn sâu dưới đáy để tránh nắng. Giải thích vì sao lại có hiện tượng này? Lúc bấy giờ, trong hệ tuần hoàn của cá có thể có những thay đổi nào để thích nghi với điều kiện môi trường?

(2, 0 điểm).

Xét 6 gene được kí hiệu là A, B, C, D,E, G ở một loài thực vật . Trong loài có 5 dạng đột biến được kí hiệu từ I đến V. Nghiên cứu số lượng bản sao của các gene ở thể lưỡng bội và các thể đột biến, kết quả thu được bảng sau:

Hãy xác định :

a)Gene B nằm ở đâu trong tế bào?

b)Tên của thể đột biến I, II?

c)Nếu đột biến V là thể đột biến lệch bội ở một cặp NST thì gene C và D cùng thuộc một NST hay không?