Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Liên Trường Nghệ An đợt 1 có đáp án - Đề Tự luận

Câu 1

                                 Hướng dẫn chấm

Điểm

1.1

(0,5 điểm)

+ Đường cong II, IV ứng với thực vật C₃. 0,125

+ Đường cong I, III ứng với thực vật C₄. 0,125

- Giải thích:

+ Hình a: Thực vật C₄ có điểm bão hòa ánh sáng cao hơn thực vật C₃. 0,125

+ Hình b: Ở nhiệt độ cao, thực vật C₄ có cường độ quang hợp cao hơn thực vật C₃0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

1.2

(0,5 điểm)

- Điểm bù CO₂ của thực vật C₃ cao hơn C₄. 0,125

- Nhu cầu nước của thực vật C₃ gấp đôi C₄. 0,125

- Lá cây C₃ chỉ có một loại lục lạp ở tế bào mô giậu và có chứa tinh bột, 0,125lá cây C₄ có hai loại lục lạp: một loại ở tế bào mô giậu không chứa tinh bột, một loại ở tế bào bao bó mạch chứa tinh bột. 0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

1.3

(0,5 điểm)

a.Căn cứ vào điểm bù ánh sáng để xác định loại cây. 0,125

      - Cây A: Cường độ quang hợp bằng cường độ hô hấp nên CO₂ thải ra và hấp thụ tương đương è. Cây A là cây trung tính 0,125.                                     

       - Cây B hấp thụ CO₂: Cường độ quang hợp lớn hơn cường độ hô hấp nên cây hấp thụ CO₂ từ môi trường nhiều hơn thải ra è. Cây B có điểm bù ánh sáng thấp, là cây ưa bóng. 0,125

         - Cây C thải CO₂: Cường độ hô hấp lớn hơn cường độ quang hợp nên lượng CO₂ thải ra môi trường nhiều hơn hấp thụ.è Cây C có điểm bù ánh sáng cao, là cây ưa sáng. 0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

1.4

(0,5 điểm)

- Sinh khối của cỏ gấu tăng cao gần gấp đôi sinh khối của lúa, chứng tỏ cỏ gấu là thực vật C₄ còn lúa là thực vật C₃  0,125

- Thực vật C₃ có hô hấp sáng 0,125=> tiêu hao khoảng 30 - 50% sản phẩm 0,125 => sinh khối thấp, cònthực vật C₄ không có hô hấp sáng => sinh khối cao hơn. 0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

1.5

(0,5 điểm)

- Không cày bừa, xới, cuốc, … trước khi bắt đầu mỗi mùa vụ → Đất sẽ thiếu O₂ → Các hiện tượng và hậu quả sau:

- Lông hút bị rụng, gãy; rễ cây bị thối → cây không hấp thụ được nước và khoáng.

- Quá trình phản nitrate diễn ra (NO₃^- → N₂) → thất thoát nguồn nitrogen cung cấp cho cây trồng.

- Rễ cây hô hấp kị khí (lên men) → cung cấp không đủ năng lượng cho hoạt động sống, đồng thời tích lũy nhiều ethanol và lactate gây hại cho cây trồng.

0,125

0,125

0,125

0,125

Câu 4

                                  Hướng dẫn chấm

Điểm

1a

- P là vùng O vì khi mất O thì chất ức chế không bám vào được nên hai gene cấu trúc sẽ hoạt động liên tục, luôn luôn sản xuất tơ, operon luôn luôn mở.

- Q, P, S một trong ba vùng này là P vì khi mất P thì enzyme RNA polimerase không gắn được vào P nên các gene cấu trúc không hoạt động, không sản xuất tơ.

0,25

1b

- Giả sử Q là P: ở chủng 2 phải chịu cảm ứng vì R và S phải bổ trợ cho nhau, nhưng theo đề chúng không sản xuất được tơ nên Q không phải là P→Q là gene cấu trúc.

- Giả sử R là P: ở chủng 3 DNA thứ nhất không hoạt động và DNA thứ hai không sản xuất được tơ vì Q bị sai hỏng, theo đề chúng lại sản xuất được tơ nên không phải là P→ R là gene cấu trúc.

Vậy S là P và Q, R là gene cấu trúc.

0,25

0,25

- Giả sử Q là P: ở chủng 2 phải chịu cảm ứng vì R và S phải bổ trợ cho nhau, nhưng theo đề chúng không sản xuất được tơ nên Q không phải là P→Q là gene cấu trúc.

- Giả sử R là P: ở chủng 3 DNA thứ nhất không hoạt động và DNA thứ hai không sản xuất được tơ vì Q bị sai hỏng, theo đề chúng lại sản xuất được tơ nên không phải là P→ R là gene cấu trúc.

Vậy S là P và Q, R là gene cấu trúc.

0,25

0,25

-Từ (1),(2): C bình thường, có X thì operon hoạt động; C đột biến, có X thì operon không hoạt động → C có thể là gene điều hoà hoặc promoter

-Từ (3): C^-A⁺/C⁺A^- biểu hiện giống gene bình thường→ có sự tương tác trong sản phẩm của C^- /C⁺ → Trình tự C phải là gene điều hòa, mang thông tin mã hóa protein chi phối điều hòa hoạt động các gene cấu trúc

0,25

Khi không có chất X thì gene A không biểu hiện, có chất X thì hoạt động → X là chất cảm ứng → operon điều hòa theo cơ chế cảm ứng (dương tính)

0,25

Từ (4): C^cA^-/C^-A⁺ có hay không có X đều được biểu hiện→C^c là một đột biến làm cho kiểu gene luôn luôn kích hoạt (đột biến cơ định) → tạo prôtêin không bám được vào operator.

0,25

3a

- Phải sử dụng cùng một loại enzyme cắt giới hạn để tạo ra cùng một loại đầu dính (đầu nối) có trình tự nucleotide bổ sung ở thể truyền và gene cần chuyển.

0,25

3b

- Vai trò plasmid: Sử dụng làm thể truyền để đưa gene cần chuyển vào tế bào nhận

0,25

3c

- Vi khuẩn của khuẩn lạc 1,5,6 chắc chắn nhận được ADN tái tổ hợp vì:

+ Khuẩn lạc sống được trong môi trường có thuốc kháng sinh ampicilline chứng tỏ chúng nhận được gene kháng thuốc của thể truyền. Như vậy thể truyền đã đưa được ADN tái tổ hợp vào vi khuẩn.

0,25

0,25

Câu 2

Hướng dẫn chấm

Điểm

2.1

a. Thân nhiệt tăng do bị sốt: đường cong phân li oxyhemoglobin chuyển dịch sang phải, giá trị P₅₀ tăng (> 27mmHg) → tăng cường phân li oxyhemoglobin, giải phóng nhiều oxy cho mô/tế bào.

Hình minh họa đúng

b. Ngộ độc khí CO (carbon monoxide) → đường cong phân li oxyhemoglobin chuyển dịch sang trái, giá trị P₅₀ giảm (< 27mmHg) → hạn chế phân li oxyhemoglobin, giải phóng ít oxy cho mô/tế bào, nếu không cấp cứu kịp thời có thể gây tử vong.

Hình minh họa đúng

0,25

0,25

0,25

0,25

2.2

- Khi van tổ chim hẹp, lượng máu được tống ra khỏi tâm thất trái trong giai đoạn tâm thu giảm 0,125 gây giảm huyết áp tâm thu dẫn đến huyết áp kẹt.0,125

- Huyết áp kẹt làm giảm áp lực bơm máu,/ tuần hoàn máu giảm 0,125, dễ gây phì đại tâm thất trái0,125 dẫn đến suy tim 0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

2.3

- Người B uống rượu nên ức chế tiết ít hormone ADH hơn người A.

àdo đó ở người B lượng nước được hấp thu giảm, nên nước tiểu nhiều hơn người A.

- Người C uống cà phê làm tăng huyết áp.

 àdo đó tăng tốc độ quá trình lọc máu ở thận và giảm tái hấp thu Na⁺ kéo theo giảm tái hấp thu nước nên nước tiểu tăng.

0,25

0,25

0,25

0,25

Câu 3

                                         Hướng dẫn chấm

Điểm

1

- Đầu mút NST (phân tử DNA) dạng mạch thẳng ngắn lại một số nucleotit sau mỗi lần tái bản là cơ chế “đồng hồ phân tử” thông tin mức độ “già hóa” của tế bào → thúc đẩy cơ chế “tế bào chết theo chương trình” (apotosis), ngăn cản sự phát sinh ung thư (sự phân chia tế bào mất kiểm soát).

- Phân tử DNA dạng mạch thẳng cho phép hệ gene có thể mở rộng kích cỡ (tích lũy được thêm nhiều thông tin), nhưng vẫn biểu hiện được chức năng thông qua các bậc cấu trúc “thu nhỏ” của chất nhiễm sắc nhờ tương tác với các protein histon (tạo nên cấu trúc nuclêoxôm) và các protein phi histon.

- DNA dạng mạch thẳng (với kích thước hệ gene mở rộng mang nhiều trình tự lặp lại) tạo điều kiện thuận lợi cho cơ chế tiếp hợp và trao đổi chéo dễ xảy ra, làm tăng khả năng biến dị tổ hợp trong hình thức sinh sản hữu tính ở sinh vật nhân thật.

0,25

0,25

0,25

2

Giải thích

- Gene trong nhân của các sinh vật nhân thực có các đoạn intron xen kẽ với các đoạn exon → số nucleotit nhiều hơn.

- mRNA của sinh vật nhân thực chỉ gồm các exon (cắt bỏ các intron)→ số nucleotit ít hơn.

Thí nghiệm chứng minh của Pierre Chambom và cộng sự (Pháp):

- Tách mRNA của gene tổng hợp ovalbumin ở tế bào gà, sau đó cho phiên mã ngược để tạo ra cDNA của nó.

- So sánh DNA của gene trong nhân với cDNA, giải trình tự cả 2 loại phân tử DNA, nhận thấy các đoạn poinucleotit có trong DNA của gene trong nhân nhưng không có trong cDNA → Số nucleotit gene 4 trong nhân nhiều hơn.

(Học sinh có thể chọn thí nghiệm khác, đúng vẫn cho đủ điểm)

0,25

0,25

0,25

3.3

a

- Hình 3.1:

+ Cơ chế tái bản của DNA.

+ Xảy ra trong nhân tế bào.

- Hình 3.2:

+ Cơ chế phiên mã (tổng hợp RNA)

+ Xảy ra trong nhân tế bào.

- Hình 3.3:

+ Cơ chế dịch mã (hình thành chuỗi polypetide/tổng hợp protein).

+ Xảy ra trong tế bào chất (tại các ribosome).

(Chú ý: HS trả lời đúng 1 cơ chế 0,125 điểm; 2 cơ chế 0,25 điểm; 3 cơ chế được 0,5 điểm)

0,5

b

- Sản phẩm V chính là chuỗi polypeptide và có cấu trúc ngắn hơn nhiều so với trạng thái bình thường của nó.

- Giải thích:

+ Sự thay thế nucleotide G ở vị trí thứ 15 trên mạch 2 của cấu trúc I thành nucleotide T àBộ ba ACG biến đổi thành bộ ba ACT à kết thúc quá trình tạo ra cấu trúc III có mạch 2 mang bộ ba ACT ở vị trí thứ 5.

+ Mạch 2 của cấu trúc III được sử dụng làm khuôn thực hiện phiên mã tạo ra cấu trúc IV là 1 phân tử mRNA bất thường do xuất hiện sớm bộ ba kết thúc (UGA) ở vị trí thứ 5à khi phân tử mRNA bất thường này thực hiện dịch mã sẽ tạo ra sản phẩm V - chuỗi polypeptide ngắn hơn chuỗi polypeptide ban đầu.

0,25

0,125

0,125

Câu 5

                                  Hướng dẫn chấm

Điểm

a

- Gene B nằm trong tế bào chất (TBC).

- Vì: ở thể lưỡng bội, gene B có số lượng bản sao không ổn định và có nhiều bản sao. Điều này chứng tỏ gene B nằm trong tế bào chất (có nhiều bản sao và có hàm lượng không đặc trưng cho tế bào).

0,25

0,25

b

- Tên của thể đột biến I và thể đột biến II:

- Thể đột biến I là lặp đoạn NST (đoạn lặp mang gene A) hoặc thể ba (3 NST ở chiếc NST mang gene A).

Vì: gene A có 3 bản sao, các gene C, D, E, G có 2 bản sao và gene B có 11 bản sao (vì gene B nằm trong TBC).

- Thể đột biến II là thể tam bội.

Vì: Ở thể đột biến II, các gene A, C, D, E, G đều có 3 bản sao, riêng gene B có 11 bản sao (vì gene B nằm trong TBC), các gene nằm trên NST có 3 bản sao thì chứng tỏ là thể tam bội (3n).

0,25

0,25

0,25

0,25

c

 Gene C và gene D cùng nằm trên 1 NST vì:

- Vì: ở thể đột biến V, gene C và D thì mỗi gene chỉ có 1 bản saoà do đó, nếu là lệch bội ở 1 NST thì chứng tỏ đây là thể một và 2 gene C và D cùng nằm trên 1 NST lệch bội này.

0,25

0,25