
Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Chuyên Lương Văn Tụy - Ninh Bình có đáp án - Đề 2
12 câu hỏi
|
Câu |
Đáp án |
Điểm |
|
1 (2.0 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Ion K+ và Cl ̶ được cả hai loài dự trữ chủ yếu trong không bào. |
0.5 | |
|
b. (0.5 điểm) | ||
|
- Kết quả của quá trình khuếch tán là sự cân bằng nồng độ ion hai bên màng. Số liệu thu được ở cả hai loài tảo cho thấy nồng độ ion khác nhau giữa bên trong và bên ngoài tế bào. - Nhờ quá trình vận chuyển chủ động/tích cực, trong đó các protein màng dùng năng lượng để hấp thu (hoặc đào thải) các ion một cách có chọn lọc không phụ thuộc gradient nồng độ. |
0.25
0.25 | |
|
c. (0.5 điểm) | ||
|
- Tảo Nitella sống trong nước ngọt, tảo Valonia sống trong nước mặn. - Vì môi trường tảo Nitella có nồng độ ion Na+ và Cl ̶ thấp hơn nhiều so với nồng độ tương ứng trong môi trường tảo Valonia (Na+ cao gấp 10 lần, Cl ̶ gấp 5 lần). |
0.25 0.25 | |
|
d. (0.5 điểm) |
| |
|
Vận chuyển chủ động cần tiêu tốn năng lượng ATP. Sự thiếu O2 dẫn đến giảm cường độ hô hấp và do đó giảm lượng ATP cung cấp cho quá trình hấp thụ, vận chuyển các chất khoáng của cây. |
0.5 | |
|
2 (2.0 điểm) |
a. (1.0 điểm) | |
|
a.1. Đúng. Các amino acid điện tích âm lớn ở bề mặt ngoài giúp duy trì cấu hình bình thường của protein trong điều kiện nồng độ các ion dương cao. |
0.25
0.25
0.25 0.25 | |
|
b. (1.0 điểm) | ||
|
b.1. - Nhân tố sinh trưởng là: vitamin B12 và lipoic acid. - Dựa vào nhân tố sinh trưởng, vi khuẩn Clostridium tetani thuộc nhóm vi sinh vật khuyết dưỡng cả vitamin B12 và lipoic acid. b.2. Vi khuẩn Clostridium tetani chỉ có thể sinh trưởng trong ống nghiệm 4 vì chỉ có ống 4 chứa đầy đủ các chất là nhân tố sinh trưởng đồng thời không có chất ức chế. Trong khi đó ở các ống 1,2,3 thiếu nhân tố sinh trưởng, ống 5 có chất ức chế (NaClO) |
0.25
0.25
0.25
0.25 | |
|
3 (1.5 điểm) |
a. (0.3 điểm) |
|
|
- Hormone A là auxin, tổng hợp ở đỉnh sinh trưởng, vận chuyển hướng rễ. - Hormone B là xitôkinin, tổng hợp ở rễ, vận chuyển hướng ngọn. |
0.15
0.15 | |
|
b. (1.2 điểm) |
| |
|
(1) Có, vì liên quan đến tỉ lệ giữa auxin (kích thích ra rễ) và xitôkinin (kích thích ra chồi). (2) Không, vì sự ngủ và nảy mầm của hạt liên quan đến tỉ lệ ABA/GA. (4) Có, vì liên quan đến tỉ lệ giữa xitôkinin (trẻ hoá) và ABA (già hoá). (6) Có, vì ưu thế ngọn liên quan đến tỉ lệ xitôkinin và auxin. |
0.2 0.2
0.2 0.2 0.2 0.2 |
|
4 (1.5 điểm) |
a. (1.0 điểm) | |
|
- Đường cong (1) là lô III, đường cong (2) là lô II và đường cong (3) là lô I. - Cỏ Y ở lô III là cỏ xanh gama. Giải thích: - Cỏ xanh gama là cây C4, thích nghi với vùng nhiệt đới có nhiệt độ cao nên nhiệt độ tối ưu để quang hợp của lá sẽ cao hơn so với cây C3 nên phù hợp với đường cong (1) và (2). - Mặt khác, do đặc trưng của cây C4, ở nồng độ O2 thấp (lô III), cây C4 sẽ tăng cường quang hợp và cố định CO2 ® đường cong (1) tương ứng với lô III và cỏ Y là cỏ xanh gama, đường cong (2) tương ứng với lô II. - Đường cong (3) tương ứng với cây cỏ lúa mì ở lô (I). Do đây là cây C3 nên thích nghi với điều kiện nhiệt độ thấp. |
0.25
0.125
0.25
0.25
0.125 | |
|
b. (0.5 điểm) | ||
|
- Loài có bao bó mạch nhỏ hơn đáng kể là cỏ lúa mì (cây C3). - Cây C3 thực hiện pha tối quang hợp tại mô giậu, còn cây C4 thì ở tế bào bao bó mạch. Do vậy, khi nhỏ Lugol, ta quan sát được dấu tinh bột chủ yếu ở mô giậu cây C3 (cỏ lúa mì) và ở các tế bào xung quanh bó mạch ở cây C4 (cỏ xanh gama). - Do có chức năng quang hợp nên bao bó mạch của cỏ xanh gama phát triển hơn và có đường kính lớn hơn so với cây cỏ lúa mì. |
0.125
0.25
0.125 | |
|
5 (1.5 điểm) |
a. (0.5 điểm) |
|
|
(1) - B. Thành phế nang dày (bị xơ hoá) làm giảm khả năng giãn nở/đàn hồi của phổi. (2) - A. Vì (các phế nang bị phá vỡ do tổn thương) các phế nang gần nhau có xu hướng hợp lại thành một phế nang lớn hơn → tổng diện tích bề mặt giảm. |
0.25
0.25 | |
|
b. (0.5 điểm) |
| |
|
C: mao mạch máu nằm cách xa phế nang hơn (do tăng lượng dịch kẽ giữa mao mạch và phế nang) → tốc độ khuếch tán giảm. |
0.25 | |
|
D: đường kính ống dẫn khí giảm (hẹp tiểu phế quản) → giảm thể tích khí dòng khí lưu chuyển trong mỗi nhịp thở → tăng phân áp CO2 và giảm phân áp O2 phế nang. |
0.25 | |
|
c. (0.5 điểm) |
| |
|
- Hẹp tiểu phế quản làm tăng CO2 lắng đọng trong phổi → H+ máu tăng, pH máu giảm. - Thận tăng thải H+ → phản ứng H+ + HPO42 ̶ ↔ H2PO4 ̶ dịch phải → HPO42 ̶ nước tiểu giảm |
0.25
0.25 |
|
6 (1.5 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Ở hình A, thuốc tránh thai đường uống làm giảm lượng cortisol trong nước bọt khi đáp ứng với stress trong khi lượng cortisol tổng số trong máu là tương đương so với nhóm đối chứng (không sử dụng thuốc tránh thai đường uống) và lượng CBG trong máu là cao hơn (hình B)=> cortisol giảm trong nước bọt là chủ yếu duy trì ở trạng thái liên kết với CBG trong máu. |
0.5
| |
|
b. (1.0 điểm) | ||
|
(1) Lượng ACTH được tiết ra vào máu ở cả 2 nhóm là như nhau khi đáp ứng với cùng một cường độ stress vì lượng cortisol tổng số trong huyết tương của cả hai nhóm như nhau. (2) Lượng glucose trong máu của nhóm sử sụng thuốc tránh thai đường uống là thấp hơn so với nhóm đối chứng vì lượng CBG trong máu cao hơn ở nhóm sử dụng thuốc tránh thai đường uống => cortisol liên kết với CBG mà không tác động lên tổ chức mô (tương tự sự giảm cortisol trong nước bọt) => lượng glucose trong máu là thấp hơn (3) Lượng cortisol trong nước bọt trước khi đáp ứng stress không khác biệt giữa hai nhóm => lượng cortisol được tiết ra từ vỏ trên thận là tương đương => độ dày của miền vỏ trên thận là tương đương giữa hai nhóm |
0.25
0.5
0.25 | |
|
7 (1.5 điểm) |
a. (1.0 điểm) |
|
|
- Mẫu 1: có đủ các thành phần tham gia dịch mã à prepromelittin có 35S-methionine được tổng hợp à có 1 băng I - Mẫu 2 có microsome (chưa xử lí) chứa SRP. Protein được tổng hợp bên ngoài (băng I). Protein được nhận biết rồi chuyển vào bên trong microsome và bị cắt bỏ 1 đoạn peptide tín hiệu đầu N (băng II) à Mẫu 2 có 2 băng I, II - Mẫu 3: nuclease phân giải SRP và các RNA bên ngoài microsome à Protein được tổng hợp bên ngoài không được vận chuyển vào trong microsome à chỉ có 1 băng I - Mẫu 4: microsome được xử lí bằng CaCl2 và nuclease sẽ loại bỏ các RNA và SRP bên ngoài microsome. Bổ sung phân tử nhận biết tín hiệu (SRP) à protein vẫn được vận chuyển vào microsome tương tự như mẫu 2 à có 2 băng I và II - Mẫu 5: có microsome à prrotein được vận chuyển vào bên trong microsome à có băng II. Bổ sung protease sau khi protein được tổng hợp à protein ở bên ngoài microsome bị phân giải à chỉ có 1 băng II - Mẫu 6: microsome và protease sau khi protein được tổng và Triton X-100 (một chất tẩy rửa) à cả protein bên ngoài và bên trong microsome đều bị phân giải à không có băng nào - Mẫu 7: bổ sung N-ethylmaleimide (một chất ức chế thụ thể SRP) à SRP không liên kết được với thụ thể trên màng microsome à protein không được vận chuyển vào trong microsome à chỉ có băng I - Mẫu 8: bổ sung cycloheximide (một chất ức chế dịch mã) àlàm dừng quá trình dịch mã à thiếu năng lượng để dịch chuyển protein vào microsome à protein không được chuyển vị vào trong microsome à chỉ có băng I (giải thích đúng kết quả ở mỗi mẫu cho 0.125 điểm) |
0.125/ý | |
|
b. (0.5 điểm) |
| |
|
- Kết quả mẫu 3,4 cho thấy SRP cần thiết cho sự vận chuyển protein. - Mẫu 5,6 cho thấy protein được vận chuyển vào bên trong microsome. - Mẫu 7 cho thấy SRP phải liên kết với thụ thể SRP trên màng microsome. - Mẫu 8 cho thấy protein được vận chuyển khi đang tổng hợp à Protein đang được tổng hợp bên ngoài được nhận biết và liên kết với SRP, SRP liên kết với thụ thể SRP trên màng microsome à vận chuyển protein vào bên trong microsome |
0.125/ý
|
|
8 (1.5 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Sau khi khối thymidine thứ hai được loại bỏ vào lúc t = 44 giờ, quần thể tế bào sẽ nằm ở giai đoạn S của chu kỳ tế bào. Việc này là do sau khi loại bỏ thymidine dư thừa lần thứ hai, các tế bào đã trải qua các giai đoạn trước đó như G1 và được phép tiếp tục tiến vào pha S, nơi chúng đã bị dừng lại bởi sự hiện diện của thymidine. |
0.5 | |
|
b. (1.0 điểm) | ||
|
- Lần thêm thymidine đầu tiên (t = 0 giờ): Khi thymidine dư thừa được thêm vào dịch nuôi cấy, các tế bào đang ở pha S sẽ bị chặn lại, dừng quá trình tổng hợp DNA. Các tế bào không ở pha S sẽ tiếp tục chu kỳ tế bào của chúng. Sau một thời gian, phần lớn quần thể tế bào sẽ dừng lại ở pha G1, chờ để bước vào pha S. - Loại bỏ thymidine lần đầu tiên (t = 18 giờ): Sau khi thymidine được loại bỏ, các tế bào bị dừng lại ở G1 sẽ tiếp tục chu kỳ tế bào và bước vào pha S cùng lúc, đưa quần thể tế bào vào một trạng thái đồng bộ. - Lần thêm thymidine thứ hai (t = 28 giờ): Sau một khoảng thời gian (10 giờ, đủ để các tế bào đã bước qua pha G1 và tiến sâu vào pha S), thymidine lại được thêm vào để tiếp tục ngăn chặn quá trình tổng hợp DNA trong pha S, giữ cho các tế bào dừng lại ở pha này. - Loại bỏ thymidine lần thứ hai (t = 44 giờ): Sau khi loại bỏ thymidine dư thừa, quá trình tổng hợp DNA được tái khởi động và quần thể tế bào tiếp tục chu kỳ của chúng từ pha S, tạo ra một quần thể tế bào đồng bộ trong chu kỳ tế bào. |
0.25
0.25
0.25
0.25 | |
|
9 (2.0 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Theo đầu bài, các đột biến là lặn, do đó các alen bình thường là trội. Quy ước: A: bình thường; a: PKU; B: bình thường; b: AKU; D: bình thường; d: bạch tạng a. - Người có kiểu gen đồng hợp tử về cả 2 gen đột biến liên quan PKU và AKU là: aabb ® biểu hiện bệnh PKU - Vì kiểu gen aa quy định bệnh PKU. Người này không có khả năng chuyển hóa phêninalanin qua các bước để tạo thành axit homogentistic ® không tích lũy chất này nên AKU không biểu hiện. |
0.25
0.25 | |
|
b. (0.5 điểm) | ||
|
- Ở người bị PKU (kiểu gen aabbD- hoặc aaB-D-): không chuyển hóa được phêninalanin thành tirôzin, tuy nhiên tirôzin có thể có trong thức ăn với lượng rất ít, do đó tổng hợp mêlanin vẫn xảy ra nhưng hàm lượng mêlanin ít hơn ở người không bị PKU. Kiểu hình của những người này mặc dù không bị bạch tạng nhưng da sẽ trắng hơn người không bị PKU. - Ở người bị AKU, con đường chuyển hóa từ phêninalanin ® mêlanin hoàn toàn không bị ảnh hưởng, do đó sự tổng hợp sắc tố cũng bình thường ® Màu da giống như người bình thường và không bị bạch tạng. |
0.25
0.25 | |
|
c. (0.5 điểm) | ||
|
Nếu một người chỉ bị AKU kết hôn với một người bị bệnh bạch tạng đồng hợp tử về các gen: P: AAbbDD x AABBdd ® F1: 100% AABbDd (100% bình thường) |
0.5 | |
|
d. (0.5 điểm) | ||
|
Biện luận - II4 bị AKU có kiểu gen A-bb; II3 bị PKU có thể có kiểu gen aaB- hoặc aabb (dựa vào giải thích ở câu a). Toàn bộ con của II3 và II4 đều bị mắc AKU (kiểu gen A-bb), ® II3 bị PKU có kiểu gen aabb và II4 bị AKU có kiểu gen Aabb P aabb × AAbb --> F1 100% Aabb (100% AKU) - II5 bị AKU chứng tỏ có kiểu gen A-bb và II6 bị PKU có thể có kiểu gen aaBB hoặc aabb nhưng toàn bộ con đều có kiểu hình bình thường (A-B-) ® II5 bị AKU có kiểu gen AAbb và II6 bị PKU có kiểu gen aaBB. P aaBB × AAbb --> F1 100% AaBb (100% bình thường) |
0.25
0.25 | |
|
10 (2 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Vì màu xanh lam luôn xuất hiện, cho biết E/E (màu xanh lam) ở cả bố mẹ. - Dựa vào tỷ lệ được quan sát, cả C và D đều không thay đổi, trong trường hợp này, các cặp gen liên quan là A/a và B/b => kiểu gen của F1 phải là: AaBb => Kiểu gen của P: AABB x aabb hoặc AAbb x aaBB. Kiểu hình F2: 9A-B-: Xanh lam + đỏ = tím. 3A-bb: xanh lam + vàng = xanh lục. 3aaaB-: xanh lam + trắng 2 = xanh lam. 1aabb: xanh lam + trắng 2 = xanh lam. Hoặc F1: aaBbCcdd vì dd không tổng hợp được sắc tố nên chất trắng 3 được tích lũy sẽ tạo ra màu vàng. |
0.5
| |
|
b. (0.5 điểm) | ||
|
. Màu xanh lam không phải lúc nào cũng xuất hiện, cho biết F1 có mang kiểu gen E/e. - Vì màu xanh lục không bao giờ xuất hiện nên F1 phải là B/B; C/C; D/D => Kiểu gen của F1 là: AaEe => P phải có kiểu gen: AAEE x aaee hoặc AAee x aaEE. Kiểu hình F2: 9A-E-: xanh lam + đỏ = Tím. 3A-ee: đỏ + trắng 1 = đỏ. 3aaE-: xanh lam + trắng 2 = xanh lam. 1 aaee: trắng 2 + trắng 1 = trắng. Kiểu gen F1 cũng có thể: aaBBCcddEe. |
0.5
| |
|
c. (0.5 điểm) | ||
|
Màu xanh lam luôn xuất hiện, nên F1 phải có kiểu gen E/E. - Không có màu lục xuất hiện, cho thấy F1 cũng là B/B => hai gen Lien quan là A và D => Kiểu gen F1: AaDd => P: AADD x aadd hoặc AAdd x aaDD. Kiểu hình F2: 9A-D-: xanh lam + đỏ + trắng 4 = tím. 3A-dd: xanh lam + đỏ = tím. 3aaD-: xanh lam + trắng 2 + trắng 4 = xanh lam. 1aadd: trắng 2 + xanh lam + đỏ = tím. |
0.5 | |
|
d. (0.5 điểm) | ||
|
|
Màu xanh lam không phải lúc nào cũng xuất hiện, chứng tỏ F1 có mang kiểu gen E/e. - Sự xuất hiện màu vàng cho thấy F1 mang kiểu gen B/b. - Hai gen liên quan là B và E. => Kiểu gen của F1 là: BbEe => Kiểu gen của P: BBEE x bbee hoặc BBee x bbEE. Kiểu hình F2: 9B-E-: đỏ + xanh lam = Tím. 3B-ee: đỏ + trắng 1 = đỏ. 3bbE-: vàng + xanh lam = xanh lục. 1 bbee: vàng + trắng 1 = vàng. |
0.5 |
|
11 (1.0 điểm) |
a. (0.25 điểm) |
|
|
Có thể, vào năm 1990, vùng triều tại vị trí X đã bị tái xâm chiếm bởi những con ốc sên sống ở vị trí Y. Quần thể vùng triều ở vị trí Y có tần số alen Aat120 cao hơn nhiều so với quần thể ở vùng X. |
0.25 | |
|
b. (0.25 điểm) |
| |
|
Chọn lọc tự nhiên đã làm cho tần số alen Aat120 giảm dần qua nhiều thế hệ so với tần số alen ban đầu được tìm thấy trong vùng triều, có thể là do sự khác biệt chọn lọc ở hai môi trường. |
0.25 | |
|
c. (0.25 điểm) | ||
|
Phiêu bạt di truyền. Các yếu tố ngẫu nhiên có thể gây ra những sai lệch ngẫu nhiên về tần số alen so với quá trình tiến hóa dự kiến, hiệu ứng này mạnh hơn trong các quần thể nhỏ. |
0.25 | |
|
d. (0.25 điểm) | ||
|
Có thể mong đợi cả hai quần thể đạt đến tần số alen được thấy trong quần thể vùng triều ban đầu, giả sử áp lực chọn lọc không đổi và không có sự kiện gây nhiễu đáng kể nào (chẳng hạn như phiêu bạt di truyền hoặc đột biến tạo ra alen thứ 3). |
0.25 | |
|
12 (2.0 điểm) |
a. (0.5 điểm) | |
|
Sai, các loài cỏ dại xâm lấn ở năm thứ 5 đã giảm và giảm mạnh ở năm thứ 10. |
0.5 | |
|
b. (0.5 điểm) | ||
|
Đúng. Loài G cạnh tranh làm loài TP biến mất, GY giảm mạnh. |
0.5 | |
|
c. (0.5 điểm) | ||
|
Sai, việc mất chất dinh dưỡng gây giảm sinh khối ko dẫn đến suy giảm loài. |
0.5 | |
|
d. (0.25 điểm) | ||
|
Đúng, GY giảm mạnh, TP biến mất. |
0.25 | |
|
e. (0.25 điểm) | ||
|
Sai, GY giảm mạnh, TP biến mất, xuất hiện G. Trên đồng cỏ tự nhiên cũng có sự suy giảm số lượng loài vào năm thứ 10. |
0.25 | |
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.



































