Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm trường QV1 - LVT có đáp án - Đề 1

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 30 Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Ở một loài côn trùng, cặp NST giới tính ở con cái là XX, con đực là XY. Tính trạng màu mắt gồm 2 loại kiểu hình do hai cặp alen (A, a) và (B, b) nằm trên 2 cặp NST khác nhau quy định. Màu mắt nâu có 3 dòng thuần chủng (kí hiệu là dòng 1, dòng 2 và dòng 3). Người ta sử dụng hai dòng thuần chủng mắt nâu để tiến hành hai phép lai sau.

- Phép lai 1: (P₁) ♀ dòng 2 x ♂ dòng 1, thu được F_1-1 có 100% ♀ mắt đen : 100% ♂ mắt nâu.

- Phép lai 2: (P₂) ♀ dòng 1 x ♂ dòng 2, thu được F_1-2 có 100% ♀ mắt đen : 100% ♂ mắt đen.

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về tính trạng màu mắt là đúng?

I. Màu mắt đen trong quần thể có tối đa 9 loại kiểu gen quy định.

II. Nếu cho con ♂ F_1-2 x ♀ dòng 3 thì trong số các con tạo ra ở F₂ con ♂ mắt nâu chiếm tỉ lệ 75%.

III. Nếu cho các con F_1-1 giao phối ngẫu nhiên thì tạo ra F₂ có tỉ lệ phân li kiểu hình ở hai giới là như nhau.

IV. Giả sử hai dòng mắt nâu (dòng 1 và dòng 2) được tạo ra nhờ phương pháp gây đột biến gen và chọn lọc từ dòng mắt đen thuần chủng, kết quả của hai phép lai trên cho thấy đột biến này đã xảy ra ở cùng một lôcut.

Sơ đồ sau mô tả quá trình diễn thế thứ sinh dẫn đến quần xã bị suy thoải đã xảy ra ở rừng lim Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn do hoạt động chặt phá rừng của con người. Quá trình này gồm các giai đoạn sau:

Trong đó, mỗi kí hiệu (2), (3), (5) ứng với một trong các giai đoạn sau: (a) Trảng cỏ; (b) Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng; (c) Cây gỗ nhỏ và cây bụi. Phát biểu nào sau đây đúng?

Cho cây hoa vàng dị hợp tất cả các cặp gene (P) lai với ba dòng hoa xanh thuần chủng thu được kết quả như sau:

Dựa vào thông tin đã cho ở trên, hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng?

Gạo ST25 của ông Hồ Quang Cua đã vượt qua gạo Campuchia và Ấn Độ, nhờ đó Việt Nam giành giải nhất cuộc thi gạo ngon nhất thế giới do The Rice Trader tổ chức tại Philippines. Giống lúa ST25 là thành tựu nổi bật của công tác chọn giống bằng phương pháp nào ở Việt Nam?                          

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, phát biểu nào sau đây đúng?

Hình bên mô tả một hình thức chọn lọc tự nhiên tác động đến một quần thể. Theo thuyết tiến hóa hiện đại, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

(1). Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, tần số các kiểu gene thích nghi được tăng lên trong quần thể.

(2). Hình thức chọn lọc tự nhiên này xảy ra khi điều kiện sống của quần thể ban đầu thay đổi nhiều và không đồng nhất.

(3). Chọn lọc tự nhiên tạo ra các kiểu gene quy định các kiểu hình mới (V₁, V₃).

(4). Sau tác động của chọn lọc tự nhiên, từ quần thể ban đầu đã phân hóa thành 2 loài mới.                      

Quan sát dưới kính hiển vi một tế bào của một loài động vật có xương sống lưỡng bội theo Hình 2.

Cho các kết luận sau:

I. Tế bào trên đang ở kỳ giữa của nguyên phân.

II. Một tế bào sinh dưỡng bình thường của loài có 10 NST đơn.

III. Kết thúc quá trình phân bào theo hình trên, mỗi tế bào con có 5 NST đơn.

IV. Tế bào trên đang ở kỳ giữa của giảm phân I.

Số kết luận đúng là:

Màu sắc lông thỏ do một gene có 4 allele A1, A2, A3, A4 nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Trong đó allele A1 quy định màu lông xám, allele A2 quy định lông sọc, allele A3 quy định lông màu vàng, allele A4 quy định lông màu trắng. Thực hiện các phép lai thu được kết quả như sau:

- Phép lai 1: Thỏ lông sọc lai với thỏ lông vàng, thu được F1 có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 50% thỏ lông sọc : 25% thỏ lông vàng : 25% thỏ lông trắng.

- Phép lai 2: Thỏ lông sọc lai với thỏ lông xám, thu được F1 có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 50% thỏ lông xám : 25% thỏ lông sọc : 25% thỏ lông trắng

- Phép lai 3: Thỏ lông xám lai với thỏ lông vàng, thu được F1 có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 50% thỏ lông xám : 50% thỏ lông vàng.

Cho biết không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

(I ) Thứ tự quan hệ trội lặn là xám trội hoàn toàn so với sọc, sọc trội hoàn toàn so vàng, vàng trội hoàn toàn so trắng.

(II) Kiểu hình lông xám được quy định bởi nhiều kiểu gene nhất.

(III) Tối đa có 10 kiểu gene quy định màu lông thỏ.

(IV) Có 2 kiểu gene quy định lông vàng.

Ở một tế bào thực vật, xét 4 gene A, B, C, D. Trong đó gene A và B cùng nằm trên NST số 1, gene C nằm trên NST số 2, gene D nằm trong lục lạp. Biết không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?

Một bé trai lớn lên trong trại trẻ mồ côi và được một cặp vợ chồng già (có con gái và con rể đã chết trong một tai nạn) nhận là cháu ngoại. Một người phụ nữ khác cũng nhận đứa trẻ là con đã bỏ rơi trước đây của mình nên muốn nhận lại con. Phương pháp nào sau đây giúp xác định được huyết thống của đứa trẻ trong trường hợp này?

Tại thời điểm tháng 1 và tháng 7, người ta đo được sinh khối các bậc dinh dưỡng của một hồ nước ngọt ở miền Bắc Việt Nam (bảng dưới). Biết rằng, nhiệt độ trung bình tại khu vực này trong tháng 1 và tháng 7 tương ứng là 14°C và 24°C; năng lượng tích lũy trong một đơn vị sinh khối của sinh vật tiêu thụ như nhau.

Đơn vị tính: g/m²

Hãy cho biết nhận định nào sau đây không đúng?

Virus HIV có enzyme reverse transcriptase. Khi xâm nhập vào tế bào vật chủ, enzyme này sử dụng RNA của virus để làm khuôn tổng hợp sợi DNA bổ sung (cDNA). Sau đó sợi cDNA này có thể làm khuôn để tổng hợp sợi DNA thứ 2 bổ sung với nó tạo cDNA sợi kép. Phân tử cDNA sợi kép có thể cài xen vào hệ gene của tế bào vật chủ và truyền lại cho các tế bào con thông qua sự nhân đôi hệ gene của tế bào vật chủ. Phát biểu nào sau đây đúng khi nói về cơ chế di truyền của virus HIV?

Cho biết các codon mã hóa các amino acid như sau:

Một đoạn của allele H ở vi khuẩn E.coli có trình tự nucleotide trong vùng mã hóa như sau:

Đoạn gene trên mã hóa cho một chuỗi polypeptide có 6 amino acid với trình tự như sau: Leu – Trp – Arg – Cys – Gln – Phe. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Mạch thứ hai là mạch mã gốc của gene.

II. Nếu đột biến thay thế một cặp nucleotide A-T bằng G-C ở vị trí 9 tạo ra allele mới quy định tổng hợp chuỗi polypeptide thay đổi một amino acid so với chuỗi polypeptide do gene H quy định tổng hợp.

III. Đột biến thay thế một cặp nucleotide G-C bằng A-T ở vị trí 13 tạo ra allele mới quy định tổng hợp chuỗi polypeptide ngắn hơn so với chuỗi polypeptide do gene H quy định tổng hợp.

IV. Nếu xảy ra một đột biến thêm một cặp nucleotide ở vị trí liền trước 11 có thể tạo ra allele mới quy định tổng hợp chuỗi polypeptide ngắn hơn so với chuỗi polypeptide do gene H quy định tổng hợp.              

Nếu tế bào không qua được điểm kiểm soát …(1)…, nó sẽ tiến vào trạng thái “nghỉ” ở pha …(2)… Các từ/cụm từ cần điền vào vị trí (1), (2) lần lượt là:           

Khi nghiên cứu một số đặc trưng cơ bản của 1 quần thể cá, người ta xây dựng được biểu đồ như hình bên. Phân tích biểu đồ, hãy cho biết kết luận nào sau đây sai?

Gene A trên locus 1 mang thông tin tổng hợp polypeptid A. Gene B trên locus 2 mang thông tin tổng hợp polypeptid B. Cả hai gene này cùng quy định một tính trạng trên cơ thể sinh vật. Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

(I) Hai locus I và II cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng.

(II) Hai gene này phân li độc lập nhau.

(III) Hai gene này cùng alelle nhau.

(IV) Cả 2 enzyme này cùng tham gia con đường chuyển hóa để cùng tạo ra một tính trạng.             

Trong các loại đột biến sau đây, những loại đột biến nào có thể làm thay đổi chiều dài của phân tử DNA?

(1) Mất đoạn                 (2) Lặp đoạn                             (3) Thể ba (4) Đảo đoạn                

(5) Thể tam bội             (6) Chuyển đoạn         (7) Thể một

Khi nói về hô hấp và tuần hoàn ở động vật, phát biểu nào sau đây đúng?

Khi nói về nguyên lí của công nghệ DNA tái tổ hợp, phát biểu nào sau đây là đúng?

Phát biểu nào dưới đây không đúng khi nói về gene và hệ gene?

Ở người, có bao nhiêu trường hợp sau đây áp suất thẩm thấu của máu sẽ tăng lên cao hơn bình thường?

I. Chế độ ăn nhiều muối.                                                         II. Cơ thể bị mất nước do đổ mồ hôi.

III. Nhịn thở khoảng 15 giây.                                                  IV. Tim đập nhanh do hồi hộp.                    

Nghiên cứu cấu trúc tuổi của 3 quần thể (M, N và P) thuộc cùng loài thu được kết quả như sau:

Nhận định nào sau đây về cấu trúc tuổi của 3 quần thể trên là sai?

Khi phân tích đoạn mạch mã gốc của gene mã hoá cho cùng một loại protein ở 4 loài sinh vật, người ta thu được trình tự các nucleotide trên exon tương ứng như sau:

Loài A: 3^′ … - GTT - TAC - TGT - AAG - TTC - TGG - 5'

Loài B: 3^′ … − GTT - GAC - TGT - AAG - TTC - TGG - 5'

Loài C: 3^′ … - GTT - GAC - TGT - AAG - TTC - TAG - 5'

Loài D: 3^′ … - GTT - GAC - GGT - AAT - TTT - TGG - 5'

Biết hệ gene của 4 loài sinh vật này chỉ khác nhau ở đoạn trình tự trên. Theo lí thuyết, phát biểu sau đây đúng về 4 loài này?

Ở một loài thực vật, allele A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa trắng, allele B quy định quả chín sớm trội hoàn toàn so với allele b quy định quả chín muộn. Các gene đều nằm trên nhiễm sắc thể thường và sự biểu hiện kiểu hình không phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Tiến hành cho hai cây giao phấn với nhau (P), ở thế hệ F₁ gồm 7 kiểu gene và 2 kiểu hình. Biết không xảy ra đột biến, nếu xảy ra hoán vị gene thì tần số hoán vị là 50%. Tính theo lí thuyết, nếu không xét đến vai trò bố mẹ thì số phép lai tối đa phù hợp với kết quả trên là

Cho biết khả năng kháng DDT được quy định bởi 4 allele lặn a,b,c,d tác động theo kiểu cộng gộp. Trong môi trường bình thường, các dạng kháng DDT có sức sống kém hơn các dạng bình thường. Cho 3 quần thể: quần thể 1 chỉ toàn các cá thể có kiểu gene AABBCCDD, quần thể 2 chỉ toàn cá thể có kiểu gene aabbccdd, quần thể 3 bao gồm các cá thể mang các kiểu gene khác nhau. Nếu người ta phun DDT trong thời gian dài, sau đó ngừng phun thì quần thể nào sẽ sinh trưởng và phát triển tốt nhất sau khi ngừng phun DDT?

Tiến hành thí nghiệm chứng minh sự thoát hơi nước ở lá ( hình 3.1) tại sao người ta phải cắt bỏ hết lá (chỉ còn lại rễ, thân, cành) ở một chậu thí nghiệm?

Tại một quần xã, khi nghiên cứu về thức ăn của một số loài động vật, người ta lập được bảng sau:

Có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng về lưới thức ăn trên ?

(1) Rắn có thể được xếp vào bậc dinh dưỡng cấp 3.

(2) Nếu sử dụng bảng để lập lưới thức ăn, thì lưới này có tối đa 4 chuỗi thức ăn.

(3) Mối quan hệ giữa chuột chù và nhện giống mối quan hệ giữa rắn và chim ưng.

(4) Nếu thực vật suy giảm sinh khối mạnh thì các loài trong quần xã đều có nguy cơ suy giảm số lượng.                     

Năm 1986, một hồ nước nông ở phía nam của Phần Lan bị ô nhiễm NO₃^-, PO₄^3- do nước thải sinh hoạt, dẫn tới sự phát triển bùng nổ của vi khuẩn lam và cá rutilut. Cá rutilut ăn động vật phù du (nhóm sinh vật ăn vi khuẩn lam). Từ năm 1989 đến năm 1993, người ta thả cá pecca (loài ăn cá rutilut) vào hồ. Kết quả là hàm lượng NO₃^-, PO₄^3- trong nước hồ giảm. Nhận định nào sau đây đúng về sự giảm hàm lượng NO₃^-, PO₄^3- trong hồ nước này?

Những phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về giảm phân?

I. Giai đoạn thực chất làm giảm đi một nửa số lượng NST ở các tế bào con là giảm phân I.

II. Trong giảm phân có 2 lần nhân đôi NST ở hai kì trung gian.

III. Giảm phân sinh ra các tế bào con có số lượng NST giảm đi một nửa so với tế bào mẹ.

IV. Bốn tế bào con được sinh ra đều có n NST giống nhau về cấu trúc.

Những phương án trả lời đúng là:

Công nghệ DNA tái tổ hợp đã có nhiều thành tựu đột phá, như tạo sinh vật biến đổi gene. Hình bên thể hiện các bước tạo DNA tái tổ hợp; trong đó, gene M của một loài nấm sợi được nối với vector plasmid T để tạo thành plasmid Z. Biết rằng, các thí nghiệm được thực hiện trong điều kiện tối ưu, không có đột biến phát sinh. Nhận định nào sau đây không đúng?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6

Hình dưới đây mô tả quá trình hình thành loài mới

    1. Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, làm thay đổi tần số allele các quần thể à tạo kiểu gene mới, cách li sinh sản với quần thể ban đầu à hình thành loài mới. 

    2. Các cá thể cùng loài phát tán sang lãnh thổ mới. 

    3. Rào cản địa lí ngăn cản sự giao phối, thúc đẩy sự phân hoá vốn gene giữa các quần thể.

    4. Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, sàng lọc và giữ lại các đặc điểm thích nghi qua từng thế hệ à quần thể mới thích nghi à hình thành loài mới.

Hãy viết liền các số tương ứng với các sự kiện theo trình tự của quá trình hình thành loài mới.

Sơ đồ thí mô tả thí nghiệm: hai gene không alelle (A/a, B/b) quy định enzyme tham gia vào con đường chuyển hóa tạo ra màu vỏ ốc Physa heterostroha, hai gene này nằm trên hai cặp NST khác nhau:

Cho một số nhận xét sau:

1. Màu vỏ ốc do 2 gene không alelle cùng quy định.

2. Ốc vỏ nâu (3) có kiểu gene tổng quát: A-B- và có tất tối đa 4 kiểu gene: AABB, AaBB, AABb, AaBb.

3. Ốc vỏ trắng (1) và (2) có kiểu gene tổng quát: A-bb, aaB-, aabb và có tất tối đa 5 kiểu gene: AAbb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb.

4. Để tạo ra 100% ốc vỏ nâu từ hai loại ốc vỏ trắng và vỏ nâu thì ốc vỏ trắng và nâu đem lai phải có kiểu gene lần lượt là AABB x aabb.

Hãy viết liền các số kết luận đúng theo trình tự từ nhỏ đến lớn.

Có khoảng 3% dân số bình thường mang alen đột biến ở gen CFTR gây bệnh xơ nang. Trong một gia đình, cả người vợ và chồng đều là thể mang về một đột biến CFTR. Cặp vợ chồng này sinh ra đứa con đầu lòng bị bệnh xơ nang, vì vậy khi mang thai đứa con thứ hai họ muốn đến xin bác sĩ tư vấn và kiểm tra thai để xác định xem thai đó bị bệnh hay hoàn toàn không mang gen bệnh hay là thể mang trước khi sinh đứa trẻ. Các mẫu ADN từ các thành viên trong gia đình và thai nhi được xét nghiệm PCR và điện di trên gel, kết quả như hình bên. Biết rằng, Alen A1, A2, A3, A4 là các alen khác nhau và biểu thị cho kết quả của các alen. Nếu thai nhi sinh ra, lớn lên và kết hôn với người bình thường thì xác suất sinh ra đứa con trai đầu lòng bị bệnh xơ nang là bao nhiêu phần trăm? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).

Một quần thể của một loài động vật xét một locut có 2 alen A và a. Ở thế hệ xuất phát (P) giới cái có thành phần kiểu gen là 0,6 AA: 0,2 Aa: 0,2 aa. Các cá thể cái này giao phối ngẫu nhiên với các cá thể đực trong quần thể. Khi quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền thì thành phần kiểu gen trong quần thể là 0,64AA: 0,32Aa: 0,04 aa. Biết rằng tỉ lệ đực cái trong quần thể là 1: 1. Theo lý thuyết, ở thế hệ P tần số alen a ở giới đực là bao nhiêu? (Viết kết quả dưới dạng thập phân và làm tròn 2 số sau dấu phẩy).

Nhằm định lượng mức độ đa dạng di truyền của một loài thực vật có nguy cơ tuyệt chủng, người ta tiến hành phân tích biến dị di truyền ở các tiểu quần thể (I – III) ở mức độ prôtêin. Tiểu quần thể 1 có số cá thể lớn nhất, trong khi đó số cá thể ở mỗi tiểu quần thể 2 và 3 đều bằng 1/5 số cá thể của tiểu quần thể I. Từ mỗi tiểu quần thể, người ta lấy ra 5 cá thể làm mẫu thí nghiệm. Sơ đồ dưới đây mô tả kết quả phân tích điện di prôtêin.

    Tần số alen F của loài này là bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).

Tiến hành thí nghiệm nuôi một loài động vật thuộc chi Daphnia với mật độ ban đầu là 1 cá thể/10 ml, các nhân tố sinh thái khác tối ưu cho sự sinh trưởng của loài này. Mật độ cá thể ở một số thời điểm thí nghiệm được thể hiện trong bảng sau:

 Chu kì dao động kích thước quần thể khi cân bằng với sức chứa của môi trường là bao nhiêu giờ?