Đề tham khảo Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2026-2027 (Đề 26)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

[Tóm tắt: “Lão hà tiện” (1668) là vở hài kịch nổi tiếng của Mô–li–e (Molière nhà viết kịch đại tài người Pháp). Ác–pa–gông (Harpagon) là một tư sản giàu có nhờ cho vay nặng lãi nhưng tính tình vô cùng keo kiệt, bủn xỉn. Ông ta đã goá vợ, có hai con là Clê–ăng (Cleante) và Ê–li–do (Lise) nhưng không hề quan tâm đến con mà chỉ nghĩ đến tiền bạc. Ác–pa–gông mở tiệc thết đãi mọi người và mời Ma–ri–an (Marian), một cô gái trẻ (mà ông định cưới làm vợ) đến dự. Đoạn trích dưới đây kể về việc ông ta sai gia nhân chuẩn bị bữa tiệc ấy.]

ÁC–PA–GÔNG: Nào, lại cả đây để tôi phân lệnh chốc nữa làm và cắt việc cho mỗi người. Lại gần đây, bà Clốt. Bắt đầu là bà nhé. (Bà Clốt cầm cái chổi). Được, bà sẵn khí giới cầm tay rồi. Tôi trao cho bà nhiệm vụ lau chùi mọi nơi, và nhất là cẩn thận đừng cọ các đồ gỗ mạnh quá, sợ mòn mất. Ngoài việc ấy, tôi uỷ cho bà lúc bữa ăn tối, quản giám chai lọ; nếu để thất lạc cái nào và đánh vỡ cái gì, tôi sẽ bắt đền bà, rồi trừ vào tiền công.

BÁC GIẮC (nói riêng): Hình phạt thiết thực gớm!

ÁC–PA–GÔNG (vẫn nói với bà Clốt): Thôi, đi. Đến anh Branh–đa–voan (Brinda voine) và anh La Me–cluy–sơ (La Merluche), tôi cắt cho các anh chức vụ lau rửa cốc và rót rượu, nhưng chỉ khi nào mọi người khát, chứ không phải theo thói những thằng đầy tớ dớ dẩn, như muốn khiêu khích người ta, nhắc nhở người ta phải uống khi người ta không nghĩ đến chuyện uống. Hãy chờ khi người ta hò đôi ba lần đã, và nhớ là phải mang thêm thật nhiều nước lã.

BÁC GIẮC (nói riêng): Vâng, rượu nguyên không pha, bốc lên đầu.

LA ME–CLUY–SƠ: Thế chúng tôi có phải cởi áo ngoài không, thưa ông?

ÁC–PA–GÔNG: Có, nhưng khi nào thấy khách đến đã, và giữ gìn kĩ chớ làm hỏng y phục.

BRANH–ĐA–VOAN: Thưa ông, ông đã biết rõ, vạt trước áo vét dài của tôi bị một vết dầu đèn to tướng.

LA ME–CLUY–SƠ: Còn tôi, thưa ông, quần của tôi thì thủng đít và, nói lỗi phép, người ta nhìn thấy...

ÁC–PA–GÔNG (nói với La Me–cluy–sơ): Im! Liệu khéo quay cái đó vào phía tường và lúc nào cũng quay đằng trước ra phía khách là được. (Ác–pa–gông đặt chiếc mũ trước áo của mình để chỉ cho Branh–đa–voan phải làm thế nào để che vết dầu). [...]

ÁC–PA–GÔNG: [...] Ô này, Bác Giắc, lại gần đây. Tôi để bác là người cuối cùng đấy.

BÁC GIẮC: Nhưng, thưa ông, ông muốn nói với anh đánh xe hay với anh đầu bếp, bởi vì tôi vừa là anh này vừa là anh kia.

ÁC–PA–GÔNG: Với cả hai.

BÁC GIẮC: Nhưng, trong hai người, ông nói với ai trước?

ÁC–PA–GÔNG: Với đầu bếp.

BÁC GIẮC: Vậy ông làm ơn chờ cho. (Bác bỏ mũ đánh xe và xuất hiện với bộ áo đầu bếp).

ÁC–PA–GÔNG: Nghi thức quỷ quái gì thế?

BÁC GIẮC: Ông cứ nói.

ÁC–PA–GÔNG: Bác Giắc, chả là tôi đã định thết cơm khách tối nay.

BÁC GIẮC (nói riêng): Một kì quan vĩ đại!

ÁC–PA–GÔNG: Bác cho biết, liệu có cho chúng ta ăn ngon được không?

BÁC GIẮC: Được, nếu ông cho nhiều tiền.

ÁC–PA–GÔNG: Quỷ thật! Lúc nào cũng tiền! Hình như chúng nó không có gì khác ngoài nói: “Tiền, tiền, tiền!”. À! Chúng nó chỉ có tiếng “Tiền” nơi cửa miệng. Lúc nào cũng nói tiền! Tiền, đó là gươm gối đầu giường của chúng nó! [..]

ÁC–PA–GÔNG: Thôi, im. Bác cần những gì nào?

BÁC GIẮC: Đấy, có ông quản gia, ông ấy làm cơm ngon cho ông mà mất ít tiền.

ÁC–PA–GÔNG: Chao chao! Tôi muốn bác trả lời tôi.

BÁC GIẮC: Các ông có bao nhiêu người ăn?

ÁC–PA–GÔNG: Chúng tôi tám hoặc mười người; nhưng chỉ tính tám người. Khi đủ cho tám người ăn thì cũng rất đủ cho mười người. [..]

BÁC GIẮC: Vậy thì phải bốn bát nấu rõ đầy và năm đĩa xào đầu vị. Món nấu: nước dùng tôm he, chim đa đa hầm bắp cải xanh, rau nấu thượng thang, vịt nấu củ cải. Đầu vị: thịt gà xé, bồ câu ra giàng nhồi thịt, ức bê non, dồi lợn và nấm xào.

ÁC–PA–GÔNG: Quái quỷ! Thế để thết cả một thành phố à?

BÁC GIẮC: Thịt quay đầy một xanh thật to, xếp cao thành hình kim tự tháp, nửa con bê thả béo bên sông, ba chim trĩ, ba gà mái tơ béo, mười hai chim câu nuôi chuồng, mười hai gà giò,...

ÁC–PA–GÔNG (lấy tay bịt miệng Bác Giắc): À! Thằng phản chủ! Mày ăn hết của tao.

(Molière, Lão hà tiện — Hài kịch của Molière (Đỗ Đức Hiểu dịch),

NXB Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1978, tr. 115 – 123)

Thực hiện các yêu cầu:aa

Làm rõ tác dụng của sự tương phản đối lập trong lời thoại của các nhân vật ở đoạn văn bản sau:

ÁC–PA–GÔNG: Chúng tôi tám hoặc mười người; nhưng chỉ tính tám người. Khi đủ cho tám người ăn thì cũng rất đủ cho mười người. [..]

BÁC GIẮC: Vậy thì phải bốn bát nấu rõ đầy và năm đĩa xào đầu vị. Món nấu: nước dùng tôm he, chim đa đa hầm bắp cải xanh, rau nấu thượng thang, vịt nấu củ cải. Đầu vị: thịt gà xé, bồ câu ra giàng nhồi thịt, ức bê non, dồi lợn và nấm xào.

ÁC–PA–GÔNG: Quái quỷ! Thế để thết cả một thành phố à?

BÁC GIẮC: Thịt quay đầy một xanh thật to, xếp cao thành hình kim tự tháp, nửa con bê thả béo bên sông, ba chim trĩ, ba gà mái tơ béo, mười hai chim câu nuôi chuồng, mười hai gà giò,...

Qua đoạn trích, anh/ chị thấy nhân vật Ác–pa–gông là người như thế nào?

Từ đoạn trích, anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về lối sống coi trọng vật chất của một số bạn trẻ hiện nay (trình bày trong khoảng 5 – 7 dòng).

II. VIẾT (6,0 điểm)

(2,0 điểm).

Anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ), cảm nhận vẻ đẹp bức tranh chiều xuân qua khổ thơ sau:

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,

Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;

Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng

Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.

[…]

(Anh Thơ, “Chiều xuân”, in trong Bức tranh quê, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 1995)

*  Chú thích:

– Nữ sĩ Anh Thơ (1921 – 2005) tên thật là Vương Kiều Ân, xuất thân trong một gia đình có truyền thống Nho học. Bà sinh ra và lớn lên tại Ninh Giang, Hải Dương. Bút danh Anh Thơ xuất hiện trong phong trào Thơ mới với những bài thơ viết về đề tài nông thôn tràn ngập những hình ảnh gần gũi, quen thuộc, gợi nhớ những kỉ niệm êm đềm về làng mạc, quê hương trong tâm thức của mỗi con người.

– Tác phẩm đã xuất bản: “Bức tranh quê” (thơ, 1941); “Hương xuân” (thơ, in chung, 1944); “Quê chồng” (thơ, 1979)… “Chiều xuân” in trong tập “Bức tranh quê” (xuất bản năm 1941) là bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Anh Thơ.

(4,0 điểm). Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về lối sống thực dụng của một bộ phận giới trẻ hiện nay.