Đề tham khảo ôn thi Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2025-2026 Sở Hà Tĩnh tập huấn có đáp án - Đề 13
7 câu hỏi
Khi tìm kiếm huyền thoại con trâu đen, nhân vật tôi trong truyện đã nhận được 2 câu trả lời hoàn toàn trái ngược:
+ Câu trả lời từ trùm Thịnh: “Chuyện con trâu đen chỉ là chuyện đồn nhảm nhí… chuyện trâu đen là giả”
+ Câu trả lời từ chị Thắm: “Trâu đen có thực! Nó ở dưới nước. Khi nó lên bờ là nó mang cho người ta sức mạnh… Nhưng được nó ban điều kỳ diệu phải là người tốt.”- Biện pháp tu từ so sánh: So sánh “lòng tôi” - “như vừa tắm xong”, “như vừa gột rửa được điều u ám”.
- Tác dụng:
+ Làm cho câu văn sinh động, giàu hình ảnh và tăng sức biểu cảm
+ Diễn tả cụ thể tâm hồn khoan khoái, nhẹ nhõm, như được thanh lọc của nhân vật tôi sau giây phút sinh tử và trước sự chăm sóc ân cần của chị Thắm.
+ Từ đó làm nổi bật sức mạnh cứu rỗi của tình người - tâm hồn của nhân vật tôi được thức tỉnh bởi lòng tốt của chị Thắm, được giải thoát khỏi nỗi sợ hãi và cái nhìn tiêu cực về cuộc đời.- Câu văn gợi lên nỗi xót xa về số phận bi kịch của người phụ nữ nghèo sống nhân hậu nhưng lại chịu cái chết oan uổng. Chị Thắm đã cứu rất nhiều người, làm điều thiện mà không màng đáp trả, vậy mà đến lúc gặp nạn lại không ai đưa tay giúp đỡ.
- Điều ấy tố cáo sự vô cảm và tàn nhẫn của con người trước nỗi đau đồng loại, đồng thời nhắc nhở chúng ta rằng trong cuộc sống, những người tốt thường dễ bị tổn thương nhất.
- Từ số phận của chị Thắm, mỗi người cần biết sống nhân ái hơn, không thờ ơ, biết lên tiếng và hành động khi người khác gặp nguy hiểm…
(Học sinh có thể nêu những suy nghĩ khác nhưng phù hợp với nhân vật, tư tưởng trong tác phẩm)|
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích, song hành |
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích ở phần đọc hiểu |
|
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận - Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý: * Xác định điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích: + Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất, nhân vật “tôi” trực tiếp kể lại những trải nghiệm và hồi ức của mình. + Điểm nhìn trần thuật chủ yếu là điểm nhìn bên trong, xuất phát từ cảm xúc, suy nghĩ và sự trưởng thành dần của người kể chuyện. * Phân tích tác dụng điểm nhìn: + Chính nhờ điểm nhìn chủ quan này mà câu chuyện trở nên chân thực và gần gũi hơn với người đọc. Khi chứng kiến cảnh chết đuối, nỗi sợ hãi và sự tuyệt vọng của nhân vật “tôi” được tái hiện một cách chân thật. Đồng thời, sự biết ơn đối với chị Thắm hiện lên tinh tế, đầy xúc động. + Điểm nhìn của nhân vật “tôi” cũng góp phần khắc họa sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn của chị Thắm - người phụ nữ nghèo mà nhân hậu, sẵn sàng cứu người vô điều kiện. Qua ánh nhìn này, chị không chỉ là người lái đò mà còn là biểu tượng của lòng tốt giữa cuộc đời tăm tối. + Điểm nhìn trần thuật còn giúp người đọc cảm nhận được quá trình thay đổi trong nhận thức của nhân vật “tôi”. Từ một đứa trẻ tò mò tin vào huyền thoại, “tôi” trở thành người trưởng thành mang nỗi day dứt về sự vô nghĩa của cuộc sống thực dụng. Nhờ vậy, câu chuyện mang tính chiêm nghiệm sâu sắc về đời người. + Điểm nhìn này còn tạo nên chất trữ tình cho truyện với những miêu tả giàu cảm xúc về sông nước, tiếng hát và cây gạo đỏ thắm. Chính chất thơ ấy khiến truyện vừa chân thực lại vừa huyền ảo, gợi nhiều dư vị trong lòng người đọc. * Đánh giá: Khẳng định giá trị của điểm nhìn trần thuật đối với tác phẩm Điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích góp phần quan trọng trong việc bộc lộ nội dung chủ đề, tạo nên chiều sâu cảm xúc và ý nghĩa nhân văn của tác phẩm. - Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn. |
|
d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: phân tích điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục; lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. |
|
e. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. |
|
f. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. |
|
a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội |
|
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Ý nghĩa của sự sẻ chia và tình người trong xã hội hiện đại. |
|
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết - Xác định được các ý chính của bài viết - Sắp xếp các ý hợp lí theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận: * Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề. * Triển khai vấn đề nghị luận: HS có thể có nhiều cách triển khai khác nhau, miễn lập luận chặt chẽ, các luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng tập trung làm rõ luận đề. Sau đây là vài gợi ý: - Giải thích vấn đề nghị luận: + Sự sẻ chia: là hành động quan tâm, cảm thông, giúp đỡ, nâng đỡ người khác về vật chất hoặc tinh thần. + Tình người: là những biểu hiện của lòng nhân ái, sự yêu thương, bao dung giữa con người với nhau. + Trong mối quan hệ “tôi” và chị Thắm trong văn bản: sự sẻ chia và tình người thể hiện qua việc sẵn sàng cứu vớt, chăm sóc, nâng đỡ, lo lắng thật lòng; từ đó khơi dậy cảm xúc ấm áp, tin cậy. - Ý nghĩa của sự sẻ chia và tình người trong đời sống hiện đại: + Là nguồn sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn: Trong cuộc sống hiện đại với nhiều áp lực, chỉ một hành động hỏi han hay một cái nắm tay cũng làm vơi bớt nỗi buồn, sự cô độc, giúp mỗi người có sức mạnh để vượt qua những thử thách, nghịch cảnh. + Tạo nên những mối quan hệ bền vững, tốt đẹp, từ đó góp phần xây dựng một xã hội văn minh, hạnh phúc: sự sẻ chia, tình yêu thương sẽ tạo ra môi trường sống tích cực, an toàn, gắn bó giữa con người với nhau, giảm thiểu xung đột, hận thù, tạo nên sự đoàn kết, bao dung và cảm thông. + Giúp con người hoàn thiện nhân cách: Lòng nhân ái giúp người trẻ biết trân trọng giá trị sống, định hướng hành vi đúng đắn, sống có trách nhiệm. Là yếu tố làm nên bản lĩnh, giá trị và tầm vóc đạo đức của một công dân toàn cầu. - Phê phán những biểu hiện thiếu sẻ chia, thiếu tình người: thờ ơ với nỗi đau của người khác, lối sống ích kỉ, vô cảm, đặt lợi ích cá nhân lên trên tất cả…. * Khẳng định lại quan điểm đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân. |
|
d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân. - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. |
|
e. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. |
|
f. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. |
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.
Gợi ý cho bạn
Ý tưởng của bạn, bài học của bạn
Tự thiết kế đề thi, bài giảng hoặc flashcard theo cách riêng.
Học liệu phổ biến Tốt nghiệp THPT
Tốt nghiệp THPT
Bài tập vừa sức, đúng lớp
Chọn nội dung phù hợp và tạo hoạt động cho lớp của bạn.
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)
![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)
