Đề cương ôn tập giữa kì 2 KTPL 10 (có đáp án) - Bài tập tự luyện
36 câu hỏi
Đọc thông tin để trả lời câu 21, 22, 23, 24
Anh K đã mua một số thực phẩm không rõ nguồn gốc của chị H để chế biến đồ ăn bán cho khách hàng. Hàng xóm của anh K là chị M phát hiện ra sự việc đã báo cho cán bộ cơ quan chức năng là ông N. Do có nhận của anh K một số tiền, nên ông N đã chỉ đạo cho nhân viên dưới quyền là anh G lập biên bản xử phạt chị H, còn anh K không bị xử phạt. Biết chuyện, chị H đã tố cáo hành vi của ông N với cơ quan có thẩm quyền khiến ông N bị tạm đình chỉ công tác để điều tra.
Trong tình huống trên, chị M đã thực hiện pháp luật theo hình thức nào dưới đây?
Thi hành pháp luật
Tuân thủ pháp luật.
Sử dụng pháp luật.
Áp dụng pháp luật.
Đáp án đúng là C
Hành vi của anh K và chị H là chưa thực hiện pháp luật ở hình thức nào dưới đây?
Thi hành pháp luật
Tuân thủ pháp luật.
Sử dụng pháp luật.
Áp dụng pháp luật.
Đáp án đúng là B
Chủ thể nào trong tình huống trên đã chưa thực hiện đúng hình thức áp dụng pháp luật?
Anh K
Chị H
Ông N.
Chị M.
Đáp án đúng là C
Trong thông tin trên, việc làm nào sau đây đã góp phần bảo vệ quyền và lợi ích của công dân trong đời sống xã hội
Chị H, chị M báo với cơ quan chức năng hành vi vi phạm pháp luật.
Ông N bị tạm đình chỉ công tác để điều tra.
Anh K đã mua một số thực phẩm không rõ nguồn gốc của chị H để chế biến đồ ăn.
Anh G lập biên bản xử phạt chị H, còn anh K không bị xử phạt.
Đáp án đúng là A
Đọc thông tin để trả lời câu 25, 26, 27, 28
Qua kiểm tra tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn thuộc thẩm quyền quản lý, Công an tỉnh H phát hiện cơ sở Y sản xuất, kinh doanh rượu không có giấy tờ, nguồn gốc xuất xứ. Tại thời điểm kiểm tra, trong kho hàng của cơ sở có một số thùng phuy nhựa chứa 1000 lít rượu không có tem nhãn hàng hoá theo quy định và 75 kg men không rõ nguồn gốc xuất xứ, chủ cơ sở không xuất trình được hồ sơ pháp lí liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình. Công an tỉnh H đã lập biên bản và xử phạt hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng hoá không rõ nguồn gốc xuất xứ của cơ sở Y theo quy định của pháp luật. Sau khi nhận quyết định xử phạt, thấy có một số nội dung ghi trong quyết định xử phạt mà mình không vi phạm, chủ cơ sở đã làm đơn khiếu nại gửi tới cơ quan chức năng đề nghị xem xét lại và được cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh một số nội dung trong quyết định xử phạt.
Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình được thể hiện như thế nào trong thông tin trên?
Xử phạt hành vi vi phạm.
Kiểm tra dấu hiệu vi phạm.
Gửi đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng.
Điều chỉnh quyết định xử phạt đã ban hành.
Đáp án đúng là C
Đặc điểm về tính quy phạm phổ biến của pháp luật được thể hiện như thế nào trong thông tin trên?
Gửi đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng.
Mọi công dân phải tuân thủ pháp luật về kinh doanh.
Xử phạt hành vi vi phạm pháp luật về kinh doanh.
Hoạt động kiểm tra giám sát các cơ sở kinh doanh.
Đáp án đúng là B
Việc xử phạt của công an tỉnh H đối với cơ sở Y thể hiện đặc điểm nào dưới đây của pháp luật?
Tính quy phạm phổ biến
Tính xác định về hình thức.
Tính quyền lực bắt buộc chung.
Tính lợi nhuận trong kinh doanh
Đáp án đúng là C
1. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN(Thí sinh lựa chọn đáp án đúng duy nhất trong 4 đáp án A, B, C, D)
Những quy tắc xử sự chung được áp dụng nhiều lần, ở nhiều nơi đối với tất cả mọi người là thể hiện đặc điểm nào dưới đây của pháp luật?
Tính chặt chẽ về hình thức
Tính kỉ luật nghiêm minh.
Tính quy phạm phổ biến.
Tính quyền lực, bắt buộc chung.
Đáp án đúng là C
Hiến pháp hiện hành của nước ta là:
Hiến pháp 2009
Hiến pháp 2013
Hiến pháp 2018.
Hiến pháp 2022.
Đáp án đúng là B
Việc làm nào dưới đây thể hiện pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội?
Kiểm tra các hoạt động kinh doanh của cá nhân.
Tố cáo nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật.
Đăng kí kinh doanh khi có đủ điều kiện hợp pháp.
Đề nghị xem xét lại quyết định của cơ quan nhà nước.
Đáp án đúng là A
Theo nội dung của Hiến pháp 2013, Quốc huy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có hình tròn, nền đỏ ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh xunh quanh có bông lúa, ở dưới có nửa bánh xe răng và dòng chữ
Đảng cộng sản Việt Nam quang vinh
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đoàn thanh niện Cộng sản Hồ chí minh.
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Đáp án đúng là B
Hiến pháp năm 2013 khẳng định bản chất của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là:
Nhà nước quân chủ chuyên chế, do chủ tịch nước nắm quyền quyết định tất cả, người dân và các quan chức khác có trách nhiệm hỗ trợ chủ tịch nước.
Nhà nước quân chủ lập hiến, chủ tịch nước đứng trên danh nghĩa là chủ còn Đảng nắm quyền giám sát, thực thi luật pháp.
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
Nhà nước pháp quyền cộng sản chủ nghĩa, do Đảng, giai cấp nông dân, công nhân, và đội ngũ trí thức đứng đầu.
Đáp án đúng là C
Những lợi ích cơ bản mà công dân được hưởng, được Nhà nước bảo vệ và đảm bảo theo Hiến pháp, pháp luật là
Nghĩa vụ cơ bản của công dân
Các quyền con người, quyền công dân.
Quyền cơ bản của công dân.
Việc thực hiện quyền công dân.
Đáp án đúng là C
Dân chủ trong lĩnh vực chính trị được thể hiện ở quyền nào dưới đây của công dân?
Quyền tự do lao động
Quyền tự do kinh doanh.
Quyền bình đẳng giữa các tôn giáo.
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội.
Đáp án đúng là D
Hiến pháp năm 2013 quy định công dân không có nghĩa vụ cơ bản nào sau đây?
Nghĩa vụ học tập
Nghĩa vụ bảo vệ môi trường.
Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc.
Tham gia các tổ chức từ thiện.
Đáp án đúng là D
Đâu không phải là quyền về chính trị, dân sự của công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013?
Quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật định.
Quyền tự do ngôn luận, nhưng không được phép chỉ trích những sai lầm, sai phạm của các quan chức chính quyền.
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước.
Quyền có nơi ở hợp pháp, quyền tự do lập hội, biểu tình, bầu cử khi đủ 18 tuổi trở lên.
Đáp án đúng là B
Pháp luật có vai trò như thế nào đối với công dân?
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Bảo vệ quyền, lợi ích tuyệt đối của công dân.
Cưỡng chế mọi nghĩa vụ của công dân.
Bảo vệ mọi nhu cầu, lợi ích của công dân.
Đáp án đúng là A
Dân chủ trong lĩnh vực văn hóa được thể hiện ở quyền nào dưới đây của công dân?
Quyền tự do lao động
Quyền nghiên cứu khoa học, sáng tạo văn học.
Quyền bình đẳng giữa các tôn giáo.
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội.
Đáp án đúng là B
Tại xã X, chính quyền địa phương triển khai dự án phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa. Anh P thành lập cơ sở sản xuất nông sản sạch theo đúng quy định của pháp luật và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương. Chị K tổ chức các lớp truyền dạy dân ca miễn phí cho học sinh nhằm bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống. Trong quá trình hoạt động, anh M vì muốn giảm chi phí đã bí mật xả nước thải chưa qua xử lí ra con sông gần khu dân cư. Chị N nghiên cứu thành công chế phẩm sinh học xử lí rác thải hữu cơ và được cơ quan chức năng hỗ trợ đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Sau đó, một số hộ dân đề nghị dừng toàn bộ hoạt động nghiên cứu khoa học vì cho rằng chỉ cần tập trung phát triển kinh tế.
Theo quy định của Hiến pháp, những chủ thể nào dưới đây đã thực hiện đúng quyền và trách nhiệm của công dân?
Anh P, chị K và chị N
Anh P, anh M và chị K.
Anh M, chị N và các hộ dân.
Chị K, anh M và các hộ dân.
Đáp án đúng là A
Để chuẩn bị thực hiện dự án cải tạo hồ điều hòa tại địa phương, Ủy ban nhân dân xã X tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhân dân về phương án quy hoạch và sử dụng ngân sách. Anh P tham gia đầy đủ các cuộc họp, đề nghị công khai thông tin liên quan đến dự án và tổng hợp ý kiến của người dân trước khi ban hành quyết định. Chị K cho rằng việc góp ý là không cần thiết vì mọi quyết định đều do cơ quan nhà nước thực hiện. Trong khi đó, anh M đăng tải nhiều thông tin chưa được kiểm chứng lên mạng xã hội, làm một số người hiểu sai về dự án. Sau khi tìm hiểu quy định pháp luật, chị N đã vận động người dân tham gia góp ý và gửi kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền theo đúng trình tự. Trong tình huống trên, những nhân vật nào đã thực hiện đúng quyền và trách nhiệm công dân theo Hiến pháp?
Chị K và anh M thực hiện quyền tự do ngôn luận cá nhân.
Anh P và chị N tham gia góp ý, kiến nghị đúng quy định.
Anh P và anh M cùng phản ánh vấn đề của địa phương.
Chị K và chị N cùng tham gia hoạt động của cộng đồng.
Đáp án đúng là B
Đâu là một trong những đặc trưng cơ bản của pháp luật?
Tính phổ biến và bắt buộc đối với mọi công dân.
Chỉ áp dụng cho những người có hành vi vi phạm.
Được ban hành bởi các tổ chức chính trị - xã hội.
Là công cụ để tuyên truyền văn hóa địa phương.
Đáp án đúng là A
Pháp luật có vai trò gì trong việc duy trì trật tự, kỷ cương trong đời sống xã hội?
Bảo vệ quyền lợi chính đáng của mọi công dân.
Là công cụ để Nhà nước xử phạt tất cả mọi người.
Đảm bảo công bằng, bình đẳng giữa các cá nhân và tổ chức.
Gây áp lực để mọi người phải tuân thủ tuyệt đối.
Đáp án đúng là A
Hành vi nào dưới đây thể hiện công dân thực hiện đúng pháp luật và góp phần xây dựng đời sống xã hội lành mạnh?
Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe máy.
Không tham gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp.
Xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp.
Từ chối tố giác hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan chức năng.
Đáp án đúng là A
Văn bản nào sau đây là văn bản quy phạm pháp luật?
Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Tỉnh.
Quyết định xử phạt hành chính
Quyết định khen thưởng của trường THPT
Quyết định thi hành án của Tòa án nhân dân.
Đáp án đúng là A
Văn bản nào dưới đây là văn bản dưới luật?
Bộ luật Hình sự
Bộ luật Lao động
Luật hành chính.
Nghị định chính phủ.
Đáp án đúng là D
Hình thức thực hiện nào của pháp luật quy định cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền của mình, làm những gì pháp luật cho phép?
Sử dụng pháp luật
Thi hành pháp luật.
Tuân thủ pháp luật.
Áp dụng pháp luật.
Đáp án đúng là A
Theo quy định của pháp luật, công dân không tuân thủ pháp luật khi thực hiện hành vi nào sau đây?
Hợp tác để làm giả giấy khám bệnh
Độc lập lựa chọn ứng cử viên.
Ủng hộ công tác phòng chống dịch.
Công khai danh tính người tố cáo.
Đáp án đúng là A
Vai trò quản lý xã hội của pháp luật được thể hiện như thế nào trong thông tin trên?
Kiểm tra giám sát các hoạt động kinh doanh của cá nhân.
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi công dân.
Tăng cường xử phạt để góp phần tăng ngân sách nhà nước.
Mọi công dân đều nghiêm chỉnh chấp hành khi kinh doanh.
Đáp án đúng là A
Hành vi nào sau đây thực hiện quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân về chính trị?
Ông X khiếu nại đến Uỷ ban nhân dân xã về quyết định thu hồi đất.
Anh S đã mở cửa hàng kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Chị P được tự do theo tôn giáo không phụ thuộc vào chồng.
Bà Y luôn được khám chữa bệnh định kì bằng lương hưu.
Đáp án đúng là A
Quan điểm nào dưới đây không đúng với đặc điểm của Hiến pháp?
Không cần lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Hiến pháp.
Mọi văn bản ban hành không theo Hiến pháp đều bị hủy bỏ.
Hiến pháp sửa đổi, bổ sung phù hợp với sự phát triển của đất nước.
Chính phủ có quyền đề nghị làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp.
Đáp án đúng là A
2. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG - SAI
Đọc đoạn thông tin sau:
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Mọi văn bản quy phạm pháp luật khác đều phải phù hợp với Hiến pháp; mọi hành vi vi phạm Hiến pháp đều bị xử lý. Hiến pháp quy định những vấn đề cốt lõi, quan trọng nhất của quốc gia như: chế độ chính trị; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường; bộ máy nhà nước. Hiến pháp do Quốc hội – cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất – ban hành và sửa đổi với một quy trình đặc biệt. Trong hệ thống pháp luật, Hiến pháp giữ vị trí tối thượng, là nền tảng để xây dựng và phát triển toàn bộ hệ thống pháp luật của đất nước.
Tất cả các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước ban hành, nếu có quy định trái hoặc mâu thuẫn với các điều khoản của Hiến pháp thì đều không có hiệu lực pháp lý.
Hiến pháp là một bộ luật tổng hợp chứa đựng tất cả các quy định pháp luật chi tiết để áp dụng trực tiếp cho mọi hành vi diễn ra trong đời sống xã hội.
Khi Nhà nước muốn thay đổi, bổ sung một số nội dung về quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp, Chính phủ có quyền tự ra quyết định sửa đổi để kịp thời áp dụng vào thực tế.
Khi Quốc hội thảo luận và thông qua một Luật Giáo dục mới nhằm chi tiết hóa các chính sách học tập, hoạt động này chính là biểu hiện cho việc sử dụng Hiến pháp làm nền tảng để xây dựng và phát triển hệ thống pháp luật của đất nước.
a. Đúng
b. Đúng
c. Sai
d. Đúng
Đọc đoạn thông tin sau:
Anh A và chị B cùng nộp hồ sơ lên Ủy ban nhân dân xã X để đăng ký kết hôn. Sau khi kiểm tra đầy đủ các điều kiện theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã X đã ký và trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai người. Sau khi lập gia đình, anh A mở một cửa hàng sửa chữa xe máy và chủ động đến cơ quan thuế kê khai, nộp thuế đầy đủ theo đúng kỳ hạn. Trong suốt quá trình kinh doanh, anh A luôn nhắc nhở nhân viên của mình tuyệt đối không được đổ dầu thải, hóa chất độc hại trực tiếp ra hệ thống mương nước của khu dân cư để tránh làm ô nhiễm môi trường.
Việc anh A chủ động đến cơ quan thuế để kê khai và nộp thuế đầy đủ cho cửa hàng sửa chữa xe máy của mình là thi hành pháp luật.
Việc anh A nhắc nhở nhân viên tuyệt đối không đổ dầu thải, hóa chất độc hại ra mương nước khu dân cư là biểu hiện của hình thức sử dụng pháp luật.
Việc nộp hồ sơ của anh A và chị B là hình thức "Sử dụng pháp luật", còn hành động ký và trao Giấy chứng nhận kết hôn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã X là hình thức "Áp dụng pháp luật".
Nếu cơ quan thuế xã X ra quyết định xử phạt hành chính đối với anh A vì chậm nộp thuế, thì việc xử phạt này thuộc hình thức áp dụng pháp luật.
a. Đúng
b. Sai
c. Đúng
d. Đúng
Đọc đoạn thông tin sau:
Hệ thống pháp luật Việt Nam là một chỉnh thể thống nhất, được cấu thành từ hai phương diện: cấu trúc bên trong và hình thức biểu hiện bên ngoài. Về cấu trúc bên trong, hệ thống pháp luật được tổ chức chặt chẽ theo thứ bậc từ nhỏ đến lớn: Quy phạm pháp luật (đơn vị cơ bản, quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung); Chế định pháp luật (nhóm các quy phạm điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội cùng bản chất như chế định thừa kế, chế định hợp đồng); và Ngành luật (tập hợp các quy phạm và chế định điều chỉnh một lĩnh vực lớn của đời sống như Luật Hình sự, Luật Dân sự). Về hình thức biểu hiện, hệ thống pháp luật cấu thành từ một hệ thống thứ bậc các Văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
Xét về mặt cơ cấu tổ chức bên trong, các quy phạm pháp luật không tồn tại biệt lập mà liên kết với nhau theo các nhóm cùng bản chất để tạo thành chế định pháp luật.
Một Ngành luật bất kỳ trong hệ thống pháp luật Việt Nam chỉ được cấu thành từ các chế định pháp luật.
Khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành văn bản Luật Đất đai năm 2024, văn bản này vừa là hình thức biểu hiện bên ngoài, vừa là một quy phạm pháp luật đơn lẻ trong cấu trúc bên trong của hệ thống pháp luật.
Trong Bộ luật Dân sự, các quy định cụ thể hướng dẫn về cách chia tài sản khi một người qua đời không để lại di chúc được xem là một Ngành luật độc lập trong cấu trúc bên trong của hệ thống pháp luật.
a. Đúng
b. Đúng
c. Đúng
d. Đúng
Đọc đoạn thông tin sau:
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định những chính sách cơ bản, mang tính định hướng của quốc gia về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học và công nghệ. Về kinh tế, Hiến pháp khẳng định nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, bình đẳng trước pháp luật. Về văn hóa, xã hội, Nhà nước chăm lo, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế; bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người dân. Về giáo dục, khoa học và công nghệ, Hiến pháp xác định đây là quốc sách hàng đầu; mục tiêu phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; phát triển khoa học và công nghệ nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Theo quy định của Hiến pháp, nền kinh tế Việt Nam chỉ cho phép duy nhất một hình thức sở hữu và một thành phần kinh tế thuộc sở hữu nhà nước hoạt động độc quyền.
Hiến pháp Việt Nam xác định phát triển giáo dục cùng với khoa học và công nghệ đóng vai trò là quốc sách hàng đầu của quốc gia.
Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các đơn vị tổ chức các cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật toàn quốc nhằm phát hiện và cấp học bổng cho học sinh phổ thông xuất sắc là hành động cụ thể hóa mục tiêu bồi dưỡng nhân tài được quy định trong Hiến pháp.
Khi cơ quan quản lý thị trường tiến hành kiểm tra chất lượng sản phẩm, nếu phát hiện một công ty tư nhân và một doanh nghiệp nhà nước cùng kinh doanh hàng giả thì cơ quan này chỉ có quyền xử phạt công ty tư nhân để ưu tiên cho doanh nghiệp nhà nước theo cơ chế thị trường.
a. Đúng
b. Sai
c. Sai
d. Sai
3. CÂU TỰ LUẬN
(3,0 điểm) Hãy nêu khái niệm pháp luật. Phân tích đặc điểm "Tính quyền lực, bắt buộc chung" của pháp luật để làm rõ điểm khác biệt lớn nhất giữa pháp luật với các quy phạm đạo đức trong xã hội.
Tình huống: Do mâu thuẫn cá nhân trên mạng xã hội, bạn X đã bị một nhóm bạn cùng khối chặn đường sau giờ học để lăng mạ, dọa nạt và định dùng vũ lực. Chứng kiến sự việc, bạn H (là bạn thân của X) định lao vào đánh nhau với nhóm kia để cứu bạn, nhưng sau đó H đã kiềm chế và chọn cách gọi điện báo ngay cho cơ quan Công an phường và các thầy cô giáo trường để kịp thời can thiệp.
Dựa vào kiến thức về vai trò của pháp luật đối với công dân, em hãy nhận xét hành vi của bạn H và chỉ ra việc lựa chọn hành xử theo pháp luật trong tình huống này mang lại lợi ích gì cho các bên?
- Khái niệm: Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội.
- Phân tích "Tính quyền lực, bắt buộc chung" so với đạo đức:
+ Pháp luật do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh quyền lực nhà nước (có các biện pháp cưỡng chế, xử phạt từ cảnh cáo, phạt tiền đến phạt tù...). Mọi tổ chức, cá nhân bất kể địa vị đều phải nghiêm chỉnh tuân theo, nếu vi phạm sẽ bị xử lý.
+ Điểm khác biệt với đạo đức: Quy phạm đạo đức do xã hội đúc kết, thực hiện dựa trên tính tự nguyện, lương tâm và dư luận xã hội; không có tính cưỡng chế bằng quyền lực nhà nước như pháp luật.
- Nhận xét hành vi của H: Hành vi của bạn H là hoàn toàn đúng đắn, tỉnh táo và thể hiện sự hiểu biết pháp luật. Thay vì dùng bạo lực giải quyết bạo lực, H đã lựa chọn phương thức pháp lý để giải quyết mâu thuẫn.
- Lợi ích mà pháp luật mang lại cho các bên trong tình huống:
+ Đối với X và H: Pháp luật (thông qua cơ quan công an/nhà trường) đóng vai trò là phương tiện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp (quyền được bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự); giúp X thoát khỏi nguy cơ bị xâm hại an toàn mà H không bị lôi kéo vào vòng lao lý vì đánh nhau.
+ Đối với nhóm bạn bắt nạt: Sự can thiệp của pháp luật giúp ngăn chặn họ thực hiện một hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng hơn, tránh khỏi những chế tài xử phạt nặng nề từ pháp luật và nhà trường.
(3,0 điểm) Em hãy nêu khái niệm thực hiện pháp luật. Phân biệt điểm khác nhau cốt lõi giữa hai hình thức "Sử dụng pháp luật" và "Thi hành pháp luật".
Tình huống:
Sau khi tốt nghiệp, anh K quyết định thành lập một công ty chuyên lập trình ứng dụng trên điện thoại di động. Anh K đã chủ động nộp hồ sơ xin cấp giấy phép đăng ký kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ khai báo, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đầy đủ, đúng hạn. Đồng thời, anh K luôn nhắc nhở đội ngũ lập trình của mình tuyệt đối không được sao chép mã nguồn hay ăn cắp bản quyền trí tuệ từ các ứng dụng khác để tránh bị xử phạt.
Dựa vào kiến thức đã học, em hãy chỉ ra hành vi nào của anh K thuộc hình thức "Sử dụng pháp luật" và hành vi nào thuộc hình thức "Tuân thủ pháp luật"? Việc thực hiện đúng các hình thức này mang lại lợi ích gì cho hoạt động kinh doanh của anh K?
- Khái niệm thực hiện pháp luật:
Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích, làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức.
- Phân biệt Sử dụng pháp luật và Thi hành pháp luật:
+ Sử dụng pháp luật: Các cá nhân, tổ chức sử dụng đúng đắn các quyền của mình, làm những gì pháp luật cho phép làm (Chủ thể có quyền lựa chọn làm hoặc không làm).
+ Thi hành pháp luật: Các cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ, chủ động làm những gì mà pháp luật quy định phải làm (Chủ thể bắt buộc phải thực hiện, không có quyền tự do lựa chọn bỏ qua).
- Chỉ ra hành vi nào của anh K:
+ Sử dụng pháp luật: Hành vi chủ động nộp hồ sơ xin cấp giấy phép đăng ký kinh doanh (Thực hiện quyền tự do kinh doanh mà pháp luật cho phép).
+ Tuân thủ pháp luật: Hành vi kiềm chế, không sao chép mã nguồn, không ăn cắp bản quyền trí tuệ của người khác (Không làm những điều mà pháp luật cấm).
(Lưu ý: Hành vi nộp thuế là Thi hành pháp luật, học sinh không cần phân tích ý này vì đề không hỏi, nhưng nếu có nêu thêm thì càng tốt).
- Lợi ích mang lại cho anh K:
+ Giúp công ty của anh K hoạt động một cách hợp pháp, được Nhà nước bảo hộ quyền sở hữu và kinh doanh.
+ Tránh được các rủi ro pháp lý như bị đình chỉ hoạt động, phạt tiền hay kiện tụng bản quyền, từ đó tạo dựng uy tín và phát triển bền vững trên thị trường.
