Bộ 10 đề thi cuối kỳ 1 Văn 11 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 4

Bố cục của văn bản cho thấy:

- Nội dung văn bản phù hợp với nhan đề Xé túi mù – một trào lưu góp phần hủy hoại môi trường

- Bố cục là sự chi tiết hóa nội dung khái quát được nêu ở nhan đề; góp phần triển khai, làm rõ nội dung thông tin được xác định ở nhan đề.

Kiểu trích dẫn: trích dẫn gián tiếp.

- Văn bản đã sử dụng một số yếu tố hình thức sau để hỗ trợ việc biểu đạt nội dung chính: nhan đề, hệ thống đề mục, hình ảnh, chú thích dưới các phương tiện phi ngôn ngữ.

- Tác dụng (HS chỉ ra tác dụng của hai yếu tố hình thức trong số các yếu tố hình thức được liệt kê):

+ Nhan đề: khái quát thông tin chính của văn bản, giúp người đọc có cơ sở định hướng, tiếp nhận nội dung của văn bản.

+ Hệ thống đề mục: làm rõ bố cục của văn bản, góp phần tóm tắt và làm nổi bật nội dung chính, giúp người đọc có cơ sở định hướng, tiếp nhận nội dung của văn bản.

+ Hình ảnh: minh hoạ trực quan; giúp thông tin của văn bản trở nên cụ thể, rõ ràng, sinh động, dễ hiểu và dễ hình dung hơn với người đọc.

+ Phần chú thích bên dưới các phương tiện phi ngôn ngữ: bổ sung thông tin cho hình ảnh, biểu đồ; tạo sự kết nối giữa các phương tiện phi ngôn ngữ với nội dung thông tin mà các phương tiện này hỗ trợ biểu đạt.

- Thông tin cơ bản của đoạn văn là: Ảnh hưởng về tâm lý, xã hội từ trào lưu “xé túi mù”

- Thông tin chi tiết của đoạn văn là: cơn nghiện mua sắm; căng thẳng tâm lý và cảm giác hối hận; lối sống tiêu dùng nhanh, thiếu cân nhắc.

- Vai trò của thông tin chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản:

+ Triển khai chi tiết cho thông tin cơ bản; tạo tính khách quan và làm rõ thông tin cơ bản.

+ Làm cho đối tượng hiện lên một cách đầy đủ, cụ thể, tạo ấn tượng sâu sắc với người đọc.

- Tôi đồng tình với quan điểm của người viết: Trào lưu “xé túi mù” mang lại những trải nghiệm thú vị và những niềm vui ngắn ngủi, nhưng những hệ lụy về môi trường và xã hội là điều không thể xem nhẹ.

- Lý giải:

+ Bao bì nhựa khó tái chế.

+ Ý thức người dùng.

+ Tăng gánh nặng cho môi trường.

-Ý nghĩa: Trong cuộc sống hiện nay, khi vấn đề ô nhiễm môi trường đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, quan điểm này nhắc nhở chúng ta cần có ý thức bảo vệ môi trường và hạn chế sử dụng những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm như túi mù.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

* Giải thích hiện tượng: “đu trend” là việc chạy theo các xu hướng mới đang lan truyền rộng rãi, đặc biệt trên mạng xã hội (TikTok, Facebook, Instagram,...).

* Biểu hiện cụ thể: tham gia các trào lưu quay video, thử thách, nói theo các câu “viral”, bắt chước người nổi tiếng,...

- Mặt tích cực:

+ Thể hiện sự năng động, sáng tạo, cập nhật xu hướng.

+ Làm phong phú đời sống tinh thần, gắn kết cộng đồng.

- Mặt tiêu cực:

+ Một số trào lưu phản cảm, lệch chuẩn đạo đức, vi phạm pháp luật (như bôi nhọ người khác, đua xe, nói tục...).

+ Dễ khiến giới trẻ đánh mất bản sắc cá nhân, chạy theo tâm lý đám đông.

- Nguyên nhân: ảnh hưởng của mạng xã hội, sự tò mò, ham nổi tiếng, thiếu bản lĩnh chọn lọc thông tin.

- Giải pháp:

+ Giới trẻ cần rèn luyện khả năng chọn lọc thông tin, biết phân biệt trend tích cực và tiêu cực.

+ Giữ vững bản lĩnh, không chạy theo trào lưu chỉ để nổi tiếng hay thu hút sự chú ý.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh

- Học sinh biết tạo lập một bài văn thuyết minh đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần thuyết minh

Cuốn sách

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu chung về vai trò, ý nghĩa của sách trong đời sống.

- Dẫn vào cuốn sách để thuyết minh (nêu tên sách, tác giả, lý do ấn tượng).

2. Thân bài

- Giới thiệu khái quát về cuốn sách:

+ Tên sách, tác giả, năm xuất bản (nếu biết).

+ Thể loại (tiểu thuyết, truyện ngắn, tản văn, sách kỹ năng, sách lịch sử…).

+ Đối tượng độc giả hướng đến.

- Nội dung chính của cuốn sách:

+ Tóm lược nội dung hoặc cốt truyện, ý tưởng chủ đạo.

+ Những thông điệp hoặc bài học mà sách truyền tải.

- Đặc điểm nổi bật:

+ Văn phong (giàu cảm xúc, sâu sắc, giản dị...).

+ Cách trình bày, bìa sách, hình ảnh minh họa,... (nếu có).

+ Các trích dẫn, đoạn văn ấn tượng.

- Tác động đối với bản thân/người đọc:

+ Những cảm xúc, suy nghĩ khi đọc sách.

+ Những thay đổi trong nhận thức, hành vi sau khi đọc.

3. Kết bài

- Khẳng định lại ấn tượng sâu sắc về cuốn sách.

- Mở rộng: khuyến khích mọi người đọc sách, đặc biệt là cuốn sách đó.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.